رفتن به محتوای اصلی

مقدس‌مآبی

نام‌های دیگر: تقدس‌مآبی، خشک‌مقدسی، مقدس‌مآبان، مقدس‌نماها، مقدس‌نمایی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تظاهر به دینداری همراه با بی‌خبری از روح و اهداف اجتماعی دین.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نمازجمعه— ۱۳۶۸/۰۲/۰۸

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۷
۱۳۶۸۱۳۷۷

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

..من البته دو سه تا نکته را اضافه می‌کنم در این مورد. اولاً تعبیر خشک‌مقدس که حالا خیلی هم رایج شده، می‌گویند خوارجِ خشک‌مقدس، خیلی تعبیر دقیقی نیست. امروز ما خشک‌مقدس به آن‌طور آدم‌ها نمی‌گوییم. خشک‌مقدس آن آدمی است که کار به هیچ کاری ندارد، سرش را می‌اندازد پایین، البته ممکن است کسی را قبول نداشته باشد، نق هم می‌زند، اما یک گوشه‌ای نشسته، از لاک خودش هم بیرون نمی‌آید، کاری هم به کار مسائل اجتماعی ندارد، دست به شمشیر هم هرگز نمی‌برد. خشک‌مقدس در زمان ما به این‌طور آدم‌ها می‌گویند. خوارج این‌طوری نبودند، خوارج مردمی بودند که چند خصوصیت قطعی در آنها بود؛ یکی پایبندی به ظواهر دین به‌صورت سطحی ـ که حالا تکمیل خواهم کرد این پایبندی را با آن خصوصیات بعدی ـ آن چیزی را که خیال می‌کردند از دین است، به‌شدت به آن پایبند و متمسک بودند. این برای زمان امیرالمؤمنین فقط نیست، تا یک قرن و نیم بعد از زمان امیرالمؤمنین هم تقریباً خوارج در دنیای اسلام بودند، همین‌طور هم بودند. با بنی‌امیه درافتادند، [با] بنی‌عباس، با انواع و اقسام حکومت‌هایی که در طول این صدوپنجاه سال بودند، درافتادند.

کنار زده شدن متظاهران به دین فاقد بینش سیاسی و ناسازگاری برخی با انقلاب

آنچه آمریکا از آن میترسد، حتّى لفّاظى‌هاى سیاسى هم نیست. البتّه شما باید قدرت سیاسى پیدا کنید، قدرت تحلیل پیدا کنید، و اگر جوانى و ملّتى بینش سیاسى نداشته باشد فریب میخورد، او را از صحنه خارج میکنند، با ابزار دین او را کنار میزنند؛ مثل خیلى از کسانى که متظاهر به دین و مقدّس‌مآبى هستند که بینش سیاسى ندارند؛ خیلى راحت اینها را برمیدارند، میگذارند کنار. هنوز هم یک عدّه وجود دارند که خودشان را دین‌دار و متدیّن میدانند، و با این انقلابى که بر اساس دین است سر سازگارى ندارند؛ گوشه و کنار پیدا میشود. پس بینش سیاسى لازم است امّا همه‌چیز نیست؛ اصل قضیّه، آن ایمان الهىِ معنوى است که باید در دلهاى شما باشد. خودتان را دینى بسازید.

تردید مقدس‌مآبان زمان امیرالمؤمنین (ع) در جنگ و کناره‌گیری آنان

… ما بر اساس چیست؟ بر اساس دین نیست؟ شوراى نگهبان پس چه‌‌کاره است؟ قوانین قضائى، قوانین کشور، همه‌‌چیز بر اساس شرع مطهّر. [حالا که] یک حاکمیّتِ این‌جورى به وجود آمده، بنده عبایم را جمع کنم بکشم کنار، که من کارى به این کارها ندارم! چطور کارى به این کارها ندارى؟ مثل آن مقدّس‌‌مآب‌‌هاى زمان امیرالمؤمنین که علىّ‌‌بن‌‌ابی‌طالب دارد با معاویه و با اهل شام، یا با اهل بصره میجنگد، آمدند خدمتش که: یا اَمیرَالمُؤمِنینَ اِنّا قَد شَکَکنا فى هٰذَا القِتال؛[10] شک؟ چه شکّى؟ [گفتند] خب برادر مسلمانند؛ ما را بفرست برویم مرزدارى کنیم. گفت خب بروید؛ حاجتى به شما نداریم. واقعاً هم امیرالمؤمنین به امثال این افراد [نیاز نداشت] ــ حالا میگویند ربیع‌بن‌خثیم از اصحاب عبدالله‌بن‌مسعود [این را گفته]؛ من قطعاً نسبت نمیدهم ــ رفتند از دُور امیرالمؤمنین پراکنده شدند با همین خیالات باطل. امروز من و شما …

مدارای امیرالمؤمنین (ع) با کناره‌گیران از جنگ با مسلمانان و فرستادن آنان به مرز

… نیست ــ گفتند که یا امیرالمؤمنین! ما در جنگى که تو بخواهى بروى با کفّار و روم و مانند اینها بجنگى، با تو مى‌آییم، در خدمتت هستیم؛ امّا [اگر] بخواهى با مسلمانها بجنگى ــ با اهل بصره و با اهل شام و غیره ــ نه، ما نمیجنگیم؛ نه با تو میجنگیم، نه بر تو میجنگیم. خب حالا امیرالمؤمنین اینها را چه کار کند؟ امیرالمؤمنین اینها را کشت؟ ابداً، حتّى بداخلاقى هم نکرد، گفت خیلى خب، بروید، بروید لب مرز، مرزدارى کنید، خودشان گفتند ما را بفرست مرزبانى؛ یک عدّه‌اى از آنها را فرستاد طرف خراسان؛ همین ربیع‌بن‌خثیم ــ همین خواجه ربیع معروف مشهد ــ ظاهراً آن‌طور که نقل میکنند، جزو اینها است. با مقدّس‌مآب‌هاى این‌جورى که امیرالمؤمنین آن‌جور بداخلاقى نمیکرد؛ ولشان کرد بروند. اینها مقدّس‌مآبِ آن‌جورى نبودند؛ اینها جهل مرکّب داشتند؛ یک چیزى را طبق یک بینش …