رفتن به محتوای اصلی

معاد

نام‌های دیگر: زندگی پس از مرگ

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بازگشت انسان پس از مرگ و زندگی و جزای اخروی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه [به آقای مطهری؛ تایید محتوای کتاب]— ۱۳۴۷/۱۲/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۴۷ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۷۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۶همهٔ سال‌ها

نادیده گرفتن یا تأویل آیات معاد و توحید در برداشت مادی

… توحید داشته، واحد باشند. عدالتش هم عبارت از این است که ملتها همه به طور عدالت و به طور تساوی با هم زندگی بکنند؛ یعنی، زندگی حیوانی علی السواء! یک علفی همه بخورند و علی السواء با هم زندگی بکنند و- عرض می‌کنم- به هم کار نداشته باشند، همه از یک آخوری بخورند. این همه آیاتی که وارد شده است راجع به معاد و راجع به- عرض می‌کنم- توحید، و آن همه براهینی که وارد شده است راجع به اثبات یک نشئه دیگری[6]، اینها [را] آنی که متدین است غَمْضِ عین می‌کند، چشمهایش را از این آیات می‌پوشد و می‌رود سراغ آیات دیگر؛ آنی که خیلی تدینش قوی نیست تاویل می‌کند و همین.

اثبات عالم ماورای طبیعت با برهان و اتفاق ادیان

… نماز دارد، فقط دنیا نیست و زندگی حیوانی تا تو بگویی که وقتی من زندگیم درست شد دیگر نماز را می‌خواهم چه کنم، دیگر دعا می‌خواهم چه کنم. اگر ما عدای این عالم را کسی انکار بکند حق با او است؛ وقتی ما عدایی نباشد، اصلًا هیچ یک از این مسائل دیگر نباید باشد. اما وقتی که یک ما عدایی هست، وقتی برهان قائم است، ادیان همه قائلند، برهان قائم است بر اینکه یک عالم دیگری ماورای این عالم طبیعت هست، آن وقت همان طوری که عالم طبیعت باید با ابزار خودش درست بشود و عدالت اجتماعی در بین مردم جریان پیدا کند و حکومت عادله بسط عدل بدهد در بین مردم و اینجا را- این عالم را- تنظیمش بکند، این اگر واقف بود تا همین حدود هیچ مانعی نداشت یا حکومت وقتی این کار را کرد تمام است مطلب، اما بعد از اینکه به برهان و به ضرورت همه ادیان: ما عدای این عالم هست، ما عدای اینجا یک زندگی ابدی هست، آنجا هم یک ابزاری دارد، زندگی آنجا هم یک ابزاری دارد، یک چیزهایی دارد برای زندگی آنجا. این را انبیا آورده‌اند. دعا و ذکر و قرآن و نماز و همه اینها ابزار آنجاست. این احکام عبادی- اینها ابزاری است برای زندگی آن طرف؛ معارف الهیه یک شیئی است برای زندگی آن طرف، برای نورانیت آن طرف.