رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تودهٔ ملت و نقش، حقوق و ویژگی‌های آنان در انقلاب و نظام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نطق در مجلس شورای اسلامی در جلسه بررسی کفایت سیاسی بنی‌صدر— ۱۳۶۰/۰۳/۳۱

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۰۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

مردم چه کسانی‌ هستند؟ مردم همان کسانی هستند که حماسه‌ی بیست‌ودوّم بهمن را به وجود می‌آورند؛ مردم اینها هستند. اگر میخواهید حرف مردم را بفهمید، گوش کنید ببینید اینها چه میگویند. مردم آن کسانی هستند که بعد از آنکه یک تعدادی اغتشاشگر وارد میدان میشوند، اگر هم اعتراضی داشتند، بمجرّدی که می‌بینند شعار اغتشاشگر را، خودشان را کنار میکشند. بعد در روز نهم دی می‌آیند در میدان شعار خودشان را میدهند. مردم اینها هستند؛ اشتباهی نگیرند مردم را. مردم را با شعارهایشان، با حرفهایشان بشناسند و برای مردم کار کنند؛ مُخلِصاً لِلّهِ و لِوَجهِهِ الکَریم؛ برای مردم بودن با برای خدا بودن هیچ منافاتی ندارد. این‌جوری نیست که میگوییم برای مردم کار کنند، یعنی برای خدا نباشد؛ نه، خدا گفته است که برای مردم باید کار کنید. خدا از ما مسئولین خواسته است که در خدمت مردم باشیم، خادم مردم باشیم، برای مردم کار بکنیم. حرف مردم را باید [گوش کرد]؛ حرف مردم شکایت از فساد است، شکایت از تبعیض است؛ این حرف مردم است. مردم خیلی از مشکلات را تحمل میکنند، البتّه فساد را، تبعیض را نمی‌پسندند، شِکوه دارند، شکایت میکنند. شکایت مردم از فساد و از تبعیض است که باید مسئولین -چه مسئولین قوّه‌ی مجریّه، چه مسئولین قوّه‌ی قضائیّه، چه مسئولین قوّه‌ی مقنّنه- به طور جِد دنبال کنند.
یک توصیه به رئیس‌جمهور محترم این است که در شعارهای ایشان مسئله‌ی مردمی بودن و از مردم شنیدن و در میان مردم بودن تکرار شده؛ این را از دست ندهند؛ این چیز بسیار مهمّی است. «دولت مردمی» را که شعار ایشان بود، در واقعیّت محقّق کنند و به معنای واقعی کلمه با مردم، در کنار مردم، در میان مردم باشند. مردم یعنی همه‌ی مردم؛ بدون امتیازهای طبقاتی و گروهی. البتّه حضور در میان مردم -که سابقه‌ی این کار را هم ایشان دارند- نباید افراد را از ارتباط با نخبگان غافل کند. ارتباط با نخبگان هم در جای خود یک حرکت بسیار لازم و مفید است؛ تبادل نظر با نخبگان، و استفاده‌ی از نظر نخبگان.
این درست همان چیزی است که مورد نظر اسلام است؛ یعنی با مردم بودن. در این نامه‌ی معروف و فرمان معروف امیرالمؤمنین (علیه السّلام) به مالک اشتر، ایشان میفرمایند بهترین و محبوب‌ترین کارها در نزد تو باید این چند چیز باشد؛ دو سه چیز را ذکر میکنند، از جمله: اَجمَعُها لِرِضَی الرَّعِیَّة؛ محبوب‌ترین کارها در نظر تو باید آن کاری باشد که مایه‌ی خشنودی توده‌های مردم است؛ دنبال این باش. مراد از «رعیّت» ــ که گاهی در کلمات امیرالمؤمنین تعبیر میشود به «رعیّت»، گاهی تعبیر میشود به «عامّه» ــ توده‌ی مردم است در مقابل نورچشمی‌ها، که حضرت از آن مجموعه‌ی نورچشمی‌ها و آن ویژه‌خوارها تعبیر میکنند به «خاصّه». میگویند بهترین کارها و محبوب‌ترین کارها آن است که مورد نظر توده‌ی مردم باشد، آنها را خشنود کند، آنها را راضی کند، هماهنگ با رضایت آنها باشد.

شاهدها (۱۵ پاراگراف)

ماندگاری هر نهاد در گرو پیوند با مردم

… هماهنگى تبلیغات روى این قضیّه کار کند. باید چه‌ کار کنید که شب بیستم و بیست‌و‌یکم و بیست‌و‌دوّم بهمن آدم به خیابان که میرود، همه جا پرچم زده باشند؛ فقط سر‌درِ ادارات را پرچم و چراغ نزده باشند. این را باید کار کنید؛ اصل قضیّه این است، باید برود داخل مردم. هر نهادى که مردمى شد، ماندنى است؛ زیرا مردم ماندنى‌اند. ماندنى‌ترین چیزهاى این عالم مردمند؛ اگر یک چیزى وصل شد به سرچشمه‌ى مردم، این دیگر تضمین شد، تمام شد؛ اگر قطع شد، پدرش درآمد.

مردم صاحب امر و ولی‌نعمت کارگزاران نظام، نه مراجع مزاحم

یک نکته‌ى دیگر، نحوه‌ى رابطه‌ى با مردم است. رابطه‌ى اخلاقى با مردم در نظام اسلامى یک رابطه‌ى مخصوصى است؛ مردم را در همه‌ى کارها مالک دانستن، صاحب امر دانستن، یک مُراجعِ مزاحم ندانستن. شما برادران عزیزى که در بخشهاى گوناگون دولتى و قوّه‌ى قضائیّه مشغول کار هستید، یکى از اوّلین تعلیماتتان به زیردست‌ها و چیزى که از آنها مؤاخذه میکنید، باید رفتار خوش با مردم باشد. حقیقتاً مردم صاحب قضیّه‌اند؛ حقیقتاً مردم ولى‌نعمت ما و کارگزاران این نظامند؛ این تعارف نیست؛ بعضى خیال میکنند امام تعارف کردند که این حرفها را زدند. اگر این مردم با جان خودشان، با فرزندان خودشان، با تن خودشان در این جبهه‌ها نمیرفتند و دفاع نمیکردند، از این نظام چه باقى بود؟ اگر این مردم حمایت خودشان و پشتیبانى خودشان را از ماها در طول …

نیاز رهبران افغان به همراهی مردم افزون بر نیروی مسلح

[اگر] مردم این را ببینند، دنبال شما هستند؛ تکیه‌‌‌‌ی شما هم فقط به نیروهاى مسلّحتان نخواهد بود و آحاد مردم دنبال شما حرکت میکنند. و شما به این توجّه آحاد مردم احتیاج دارید، به کمک آنها احتیاج دارید؛ نیروى مسلّح شما وقتى در شهرها میتوانند کار کنند که مردم با آنها باشند، در روستاها همین‌‌‌‌طور. ان‌‌‌‌شاءالله‌‌‌‌ فردا که شما پیروز شدید و حکومت تشکیل دادید، اوّلِ دردسرِ شما است؛ آن‌‌‌‌ وقت در حالى میتوانید مقابله کنید با دشمنى‌‌‌‌هاى دشمنانتان که مردم با شما باشند. مردم شما هم جز به ایمان به چیز دیگرى و به جاى دیگرى دل نخواهند داد؛ اصل قضیّه این است. …

مردم باایمان، قدرت واقعی در برابر هر قدرت مادی

… به هویّت و فرهنگ اسلامى خود انجام میدهند، درست به این دلیل است که مبارزه‌ى فداکارانه‌ى ملّت ایران این ترفند استعمارى و استکبارى را که ملل شرق و ملل مسلمان قادر به عقب نشاندن قدرتهاى اروپا و آمریکا نیستند ابطال کرده و جایگاه قدرت واقعى را نشان داده است. قدرت واقعى، مردم باایمانند و در برابر چنین مردمى، هیچ قدرت مادّى ــ هر چند بزرگ و مجهّز ــ قادر به اِعمال اراده‌ى خود نخواهد بود.

طبقات ضعیف، صاحبان اصلی کشور و عامل پیروزی انقلاب

… بحمدالله‌ روزبه‌روز این ثابت‌تر و درخشان‌تر و ماندگارتر شده در جامعه‌ى ما. و ما مسئولین وظیفه داریم ولایت الهى و اسلامى را در جامعه‌ى خودمان در شکل پُرجاذبه‌ى آن براى انسانهاى مشتاق و محروم هر چه بیشتر تحقّق ببخشیم. قدم اوّل این است که از راه مردم جدا نشویم؛ قدم اوّل این است که فراموش نکنیم که همین مردم، پابرهنه‌ها، طبقات ضعیف، این کسانى که در معیارهاى مادّى در جوامع چیزى به حساب نمى‌آیند، صاحبان اصلى کشورند و پیروزى‌هاى این انقلاب و این کشور و عزّت این کشور به خاطر فداکارى‌هاى آنها [محقّق] شده؛ فراموش نکنیم که این مردم بودند که اسلام را براى این کشورِ الهى و اسلامى خواستند و اراده کردند و آن را تحقّق بخشیدند؛ از مردم جدا نشوید. این افتخار نظام اسلامى و جامعه‌ى اسلامى است که قریب دوازده سال از پیروزى این انقلاب میگذرد و مردم با وجود این‌ همه تبلیغات دشمنها، با این‌ همه کارشکنى‌هایى که به آرمانهاى این انقلاب و این نظام اسلامى کردند، روزبه‌روز علاقه‌مندتر و دلبسته‌تر …

ناممکن بودن ادامهٔ حکومت برخلاف خواست توده‌های میلیونی

بعد از این، قدرتها باید بدانند که در هیچ‌ جاى دنیا، على‌رغم خواست توده‌هاى میلیونى مردم نمیشود حکومت را ادامه داد. هر چه این موج در دنیا گسترش پیدا بکند، کار بر سلطه‌هاى غیر قانونى و سلطه‌هاى ظالمانه و غیر بشرى سخت‌تر خواهد شد؛ و این، آن حرکتى بود که امام بزرگوار ما در کشور ایران و به برکت آگاهى و ایمان این ملّت انجام داد و الگویى براى دنیا شد. لذا شما مى‌بینید بعد از سالها در داخل سرزمین‌هاى فلسطین، ملّت مظلوم فلسطین قیام میکنند و على‌رغم شدّت و سَطوَت[3] دولت غاصب و ظالم صهیونیستى …

دستیابی ملت ایران به بزرگ‌ترین پیروزی با تمسک به اسلام

و ملّت ایران بحمدالله‌ بزرگ‌ترین پیروزى را با تمسّک به اسلام به دست آورده است؛ و پریروز دیدید و دیدند؛ اگر چه تبلیغات جهانى هنوز از روى بغض و کینه حاضر نیستند این حرکت و حضور عظیم مردمى را و این طبیعت خالص و ناب و درخشان ملّت ایران را اعتراف کنند؛ امّا منصفها دیدند، ناظران دیدند. ملّت ایران حقیقتاً در کمال عظمت ــ عظمت توأم با نجابت ــ …

نقش مردم مؤمن و فداکار در ایجاد نظام و وظیفهٔ حراست از آن

… بزرگ‌تر باشد و از تشکیل نظام جمهورى اسلامى سخت‌تر باشد. این ملّت توانست سخت‌ترین کارها را انجام بدهد؛ یعنى یک نظام اسلامى، یک جزیره‌ى امن و امان الهى، در وسط این اقیانوسِ متلاطمِ مادّیگرى و کفر و طغیان به ‌وجود بیاورد؛ ما این کار را توانستیم انجام بدهیم؛ یعنى شما ملّت، شما جوانها، شما مؤمنین، شما پدران و مادران فداکار، شما از‌جان‌گذشته‌هاى براى خدا، توانستید این کار بزرگ را انجام بدهید؛ آن را حفظ کنید، آن را رشد بدهید، آن را از خطرات حراست کنید.

مردم و مسلمانان جهان طلبکار انقلاب ولی خود را سرباز آن می‌دانند

… عَلَیکَ اَن اَسلَموا قُل لا تَمُنّوا عَلَیَّ اِسلامَکُم بَلِ اللهُ یَمُنُّ عَلَیکُم اَن هَدىٰکُم لِلایمان.[30] ماها که خداى متعال توفیق داد که بتوانیم در صفوف مقدّم این انقلاب حرکت بکنیم و کار بکنیم، مدیون این انقلابیم؛ ما که طلبکار نیستیم از این انقلاب؛ چرا، مسلمانهاى عالم طلبکارند از این انقلاب؛ مسلمانها و عامّه‌ى مردم ما طلبکارند از این انقلاب که خوشبختانه آنها هم در این انقلاب احساس طلبکارى نمیکنند، آنها هم خودشان را سرباز انقلاب میدانند.

عضویت همهٔ نیروهای مؤمن و پرانگیزهٔ جامعه در بسیج

… کنید به چند قشر؛ بین آنها آدمهاى از‌کار‌افتاده هست، آن از‌کار‌افتاده‌ها هیچ؛ بین آنها آدمهاى لااُبالى هست، آنها هیچ؛ آدمهاى کم‌انگیزه هست، آنها هیچ؛ بچّه‌هاى کوچک نرسیده به حدّ انگیزه هستند، آنها هیچ؛ این سر و ته قضیّه را که زدید، آن لُبّ مطلب، بسیج است؛ یعنى همه‌ى نیروهاى مؤمنِ پُرانگیزه‌ى باشورِ باتوان در جامعه‌ى اسلامى ــ اعم از زن و مرد ــ عضو بسیجند. شما توقّعتان از بسیج کمتر از این است؟

شور و شوق یکپارچهٔ ملت در استقبال از آزادگان

اسلام به ما راست گفت، اسلام وعده‌هایش را که به ما داده بود، عمل کرد. شما با عزّت و با سربلندى برگشتید. بین شماها کسانى هستند که کسان آنها، دوستان آنها باور نمیکردند دیگر چشمشان به دیدار عزیزانشان روشن بشود؛ و خدا خواست و شد. البتّه ملّت ما، ملّت عجیبى‌اند؛ شما در استقبالهایتان، مخصوصاً روزهاى اوّل دیدید که این ملّت، یکپارچه چه شور و شوقى شد. این لحظات استقبال مردم، لحظات فراموش‌نشدنى‌ای است؛ مردم اصلاً در یک دنیاى دیگرى [بودند]. ماها با اینکه در جریان بودیم، قضایا را میدانستیم، از پیش انتظار داشتیم، حالِ ما قابل توصیف نبود و نیست؛ در آن روزهایى که شماها شروع کردید به آمدن، وعده‌ى الهى را در مقابلمان میدیدیم که دارد تحقّق پیدا میکند؛ بحمدالله‌ با سربلندى برگشتید، با عزّت برگشتید. …

بی‌نظیری ملت ایران در آگاهی، شجاعت و پایداری

… این ده سال، دوازده سال در حسّاس‌ترین مواقع نشان داده. جوانهاى عزیز، بچّه‌هاى عزیز، رزمندگان عزیز! شماها وقتى رفتید به جبهه، این ملّت همین‌جور با شور و شوق و شعار شماها را بدرقه کرد، حالا هم که برگشتید، باز با همان شور و شوق و شعار دارد شما را استقبال میکند؛ این ملّت، ملّت فوق‌العاده‌اى است، این ملّت یک ملّت بى‌نظیرى است؛ در آگاهى هم بى‌نظیر است، در شجاعت هم بى‌نظیر است، در پایدارى هم بى‌نظیر است؛ مواضع این ملّت مواضع مستحکمى است. خدا را سپاسگزاریم که مسئولین این ملّت هم از خود همین ملّت [هستند]، مثل آنها فکر میکنند، مثل آنها حرف میزنند، مثل آنها عمل میکنند، مثل آنها زندگى میکنند. ما نگرانى نداریم؛ ما از کسى نمیترسیم، ما از چه کسى بترسیم؟ فَلا تَخشَوهُم وَاخشَون؛[9] خداى متعال میفرماید …

اتکا به مردم و ایمان اسلامی، ریشهٔ توان دفاعی دولت‌ها

… هم دارند، چه‌طور به خودشان میلرزند و مجبور میشوند از امریکا کمک بخواهند و نامه‌ی فدایت شوم به دشمن بنویسند و بگویند داخل خانه‌ی ما بیا و از ما دفاع کن! امریکا دشمن است دیگر. چرا این دولتها در چنین وضعی قرار میگیرند؟ چرا خودشان نمیتوانند از خودشان دفاع کنند؟! چون ریشه ندارند، چون متکی به مردم نیستند، چون با مردمشان قهرند، چون به مردمشان بد کرده‌اند، چون روح اسلام و ایمان اسلامی را در مردم خودشان کشته‌اند و نفهمیده‌اند که ریشه‌ی کشور و ملتشان را میزنند.

خواست مردم از نظام برای مسلمانی و تحقق اسلام در جامعه

… اسلام و شریعت اسلامی است؛ و این یک امر طبیعی است. در کشوری که اکثریّت قریب به تمام آن، مسلمان هستند ــ آن هم مسلمان مؤمن و معتقد و عامل، که در طول زمان این ایمان عمیق خودشان به اسلام را ثابت کرده‌اند و نشان داده‌اند ــ اگر حکومتی مردمی است، پس اسلامی هم هست. مردم اسلام را میخواهند؛ این از روز اوّل گفته شد و در طول سالهای متمادی تجربه شد؛ و امروز هم واضح‌ترین حقیقت در نظام ما این است که آحاد مردم و توده‌ی مردم از نظام حاکم بر کشور میخواهند که مسلمان باشد و مسلمانی عمل کند و اسلام را در جامعه تحقّق ببخشد. خب، این حکومت و این نظام با این نام در دنیا اعلام شد و تشکیل شد؛ مردم هم رأی دادند. رأی را هم ـ همان‌طور که عرض کردم ـ در حقیقت مردم به اسلام دادند؛ نام جمهوری اسلامی را حاکی از اسلام دانستند، لذا آرائشان را به نام «جمهوری اسلامی» به صندوق ریختند.

نزدیک‌تر شدن روزافزون مردم به اسلام برخلاف القای دشمن

امروز دولت جمهورى اسلامى و نظام جمهورى اسلامى در دنیا مردمى‌ترین دولت و نظام است. آراء حقیقى مردم، محبّت و عواطف مردم، احساسات و قلبهاى مردم پشت سر این نظام و مسئولین این نظام است. آنها میخواهند وانمود کنند و منعکس کنند که مردم از اسلام فاصله گرفته‌اند؛ مردم از اسلام فاصله نمیگیرند، مردم روزبه‌روز به اسلام نزدیک‌تر میشوند. مردم دنیا، آنهایى که هفتاد سال از اسلام دور بودند و فاصله داشتند، به برکت حرکت اسلامى شما مردم دارند به اسلام نزدیک میشوند.[8] مسلمانهاى دنیا، امروز به برکت قیام ملّت ایران، به اسلام خودشان احساس عزّت میکنند؛ در حالى ‌که در گذشته احساس حقارت و سرشکستگى …