مردم چه کسانی هستند؟ مردم همان کسانی هستند که حماسهی بیستودوّم بهمن را به وجود میآورند؛ مردم اینها هستند. اگر میخواهید حرف مردم را بفهمید، گوش کنید ببینید اینها چه میگویند. مردم آن کسانی هستند که بعد از آنکه یک تعدادی اغتشاشگر وارد میدان میشوند، اگر هم اعتراضی داشتند، بمجرّدی که میبینند شعار اغتشاشگر را، خودشان را کنار میکشند. بعد در روز نهم دی میآیند در میدان شعار خودشان را میدهند. مردم اینها هستند؛ اشتباهی نگیرند مردم را. مردم را با شعارهایشان، با حرفهایشان بشناسند و برای مردم کار کنند؛ مُخلِصاً لِلّهِ و لِوَجهِهِ الکَریم؛ برای مردم بودن با برای خدا بودن هیچ منافاتی ندارد. اینجوری نیست که میگوییم برای مردم کار کنند، یعنی برای خدا نباشد؛ نه، خدا گفته است که برای مردم باید کار کنید. خدا از ما مسئولین خواسته است که در خدمت مردم باشیم، خادم مردم باشیم، برای مردم کار بکنیم. حرف مردم را باید [گوش کرد]؛ حرف مردم شکایت از فساد است، شکایت از تبعیض است؛ این حرف مردم است. مردم خیلی از مشکلات را تحمل میکنند، البتّه فساد را، تبعیض را نمیپسندند، شِکوه دارند، شکایت میکنند. شکایت مردم از فساد و از تبعیض است که باید مسئولین -چه مسئولین قوّهی مجریّه، چه مسئولین قوّهی قضائیّه، چه مسئولین قوّهی مقنّنه- به طور جِد دنبال کنند.توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
تودهٔ ملت و نقش، حقوق و ویژگیهای آنان در انقلاب و نظام.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:نطق در مجلس شورای اسلامی در جلسه بررسی کفایت سیاسی بنیصدر— ۱۳۶۰/۰۳/۳۱
سیر زمانی
از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۴۱۳۶۰۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
یک توصیه به رئیسجمهور محترم این است که در شعارهای ایشان مسئلهی مردمی بودن و از مردم شنیدن و در میان مردم بودن تکرار شده؛ این را از دست ندهند؛ این چیز بسیار مهمّی است. «دولت مردمی» را که شعار ایشان بود، در واقعیّت محقّق کنند و به معنای واقعی کلمه با مردم، در کنار مردم، در میان مردم باشند. مردم یعنی همهی مردم؛ بدون امتیازهای طبقاتی و گروهی. البتّه حضور در میان مردم -که سابقهی این کار را هم ایشان دارند- نباید افراد را از ارتباط با نخبگان غافل کند. ارتباط با نخبگان هم در جای خود یک حرکت بسیار لازم و مفید است؛ تبادل نظر با نخبگان، و استفادهی از نظر نخبگان.این درست همان چیزی است که مورد نظر اسلام است؛ یعنی با مردم بودن. در این نامهی معروف و فرمان معروف امیرالمؤمنین (علیه السّلام) به مالک اشتر، ایشان میفرمایند بهترین و محبوبترین کارها در نزد تو باید این چند چیز باشد؛ دو سه چیز را ذکر میکنند، از جمله: اَجمَعُها لِرِضَی الرَّعِیَّة؛ محبوبترین کارها در نظر تو باید آن کاری باشد که مایهی خشنودی تودههای مردم است؛ دنبال این باش. مراد از «رعیّت» ــ که گاهی در کلمات امیرالمؤمنین تعبیر میشود به «رعیّت»، گاهی تعبیر میشود به «عامّه» ــ تودهی مردم است در مقابل نورچشمیها، که حضرت از آن مجموعهی نورچشمیها و آن ویژهخوارها تعبیر میکنند به «خاصّه». میگویند بهترین کارها و محبوبترین کارها آن است که مورد نظر تودهی مردم باشد، آنها را خشنود کند، آنها را راضی کند، هماهنگ با رضایت آنها باشد.شاهدها (۱۸ پاراگراف)
تشخیص درست مصلحت انقلاب بهوسیلهٔ فطرت پاک عامهٔ مردم
… و خانوادههاى عزیز شهدا و جانبازان و اسرا و مفقودین و جوانان رزمندهی ارجمند و عزیز.مطلبى که باید همهی ما به آن توجّه بکنیم، این است که دفاع از انقلاب و تشخیص مصلحت انقلاب کارى است هم آسان و هم مشکل؛ با یک نظر آسان است، با یک نظر مشکل است؛ سهل و ممتنع است. آسان است چون فطرتهاى پاک عامّهی مردم هم آن را تشخیص میدهد. [اگر] شما نگاه کنید به جمعیّت عظیم مردم ایران، خواهید دید که از اوّلِ انقلاب تا امروز در همهی مسائل، تقریباً عامّهی مردم درست فکر کردند، درست تشخیص دادند، راه را خوب شناختند، شبهه و وسوسه و خدشهی در راه مستقیم در آنها به وجود نیامد یا زودگذر بود. لذا مثلاً در جنگ، عموم مردم -از شهرها و روستاها، قشرهاى مختلف، زنها، خانوادههاى گوناگون؛ مخصوصاً قشرهاى مستضعف و محروم، روستاییان، عشایر، کارگران کارخانهها و دیگران- هرچه در وسع و توانشان بود، براى جنگ انجام دادند. خب، این بدین معنا است که عامّهی مردم و …ایمان، فداکاری و اخلاص مردم عامل پیروزی و ایستادگی انقلاب
انگیزهی شما و ایمان شما و روح صمیمیّتى که در شما هست، بسیار درخور تقدیر و سپاسگزارى است؛ حقیقتاً هم با همین ایمانها و روحیهها و انگیزهها بود که انقلاب ما بحمدالله به پیروزى رسید و در مقابلهی با مشکلات توانست بِایستد و همین حقیقت زیبا در مردم ما بود که امام بزرگوار فقیدمان را اینطور نسبت به مردم علاقهمند کرد. واقعاً امام ما (رضوان الله تعالى علیه) به مردم کشورمان با همهی وجود عشق میورزید و این بهخاطر همین ایمان و همین فداکارى و همین اخلاصها بود.سربلندی ملت در امتحان رحلت امام و تثبیت نظام جمهوری اسلامی
من عرض میکنم تا اینجا بحمدالله ملّت ما کارى کردند که در این امتحان سربلند شدند. درحالیکه استکبار جهانى تصمیم گرفته بود که از این حادثه به حدّ اعلىٰ براى تضعیف اسلام و مسلمین و تضعیف نظام جمهورى اسلامى استفاده کند، [امّا] این ملّت بزرگ، این ملّت بارُشد، این ملّت هدایتشده و مورد تفضّل پروردگار، توانستند از همین حادثه، تثبیت نظام جمهورى اسلامى را براى اسلام و مسلمین به بار بیاورند و به ارمغان بیاورند. امروز تمام تحلیلگران، در سرتاسر عالم اعتراف میکنند که ملّت ایران و نظام جمهورى اسلامى در قدرت و قوّت و ثبات، از سالهاى پیش اگر جلوتر نباشند عقبتر نیستند، اگر قویتر نباشند ضعیفتر نیستند؛ و البتّه میگویند قویترند. علّت هم همین رشد و آگاهى و اراده و تصمیم …برافراشتن پرچم انبیا و دنبال کردن اهداف بندگان صالح در ده سال انقلاب
… و مسلمین، در دوران انحطاط ارزشهاى الهى نصرت و قدرت و عظمت عطا کند. بهطور معمول شاید نمیشد در دنیاى مادّى و در دنیایى که کفر و استکبار و ظلم و فساد و انحطاط و تباهى سرتاسر آن را گرفته، ملّتى بتواند پرچم معنویّت را اینطور سرافراز کند و به اهتزاز[2] دربیاورد. ملّت ایران در این ده سالى که بر آنها گذشت حقیقتاً پرچمى را به اهتزاز درآوردند که انبیا همیشه آن پرچم را در دست داشتند، شعارى را دادند که پیروان انبیا آن شعار را میدادند، هدفهایى را دنبال کردند که عباد صالحین و بندگان شایستهی خدا آن هدفها را دنبال میکردند. کسانى هم با آنها دشمنى کردند و خصومت کردند که معمولاً با پیغمبران و اولیاى الهى دشمنى میکردند. استکبار جهانى امروز، وارث حقیقى فرعونها و نمرودها است. هدفهاى پیغمبران، هدفهاى ابراهیم و موسى و دیگر انبیاى الهى یعنى حاکم کردن ارزشهاى الهى و شکستن بتهاى زر و زور، امروز هدف ملّت ایران و آحاد مردم در جمهورى اسلامى است و این بسیار افتخار بزرگى است. و ما …برتری عمق ایمان و شور عموم مردم ایران بر مردم صدر اسلام
در هنگام رحلت رسول اکرم تمام شهر مدینه یکپارچه ضجّه و عزادارى شد و احساسات پُرشور مردم مسلمان به حدّى بود که در تاریخ بهعنوان یک روز نمونه، روز رحلت پیغمبر باقى ماند. امّا وقتى ما احساسات و هیجان ملّت بزرگ ایران را در هنگام دریافت خبر رحلت امام عزیز و بزرگوارمان مشاهده میکنیم، یک بار دیگر به این حقیقت اعتقاد و باور و ایمان میآوریم که مسلمانان زمان ما و مردم بااخلاص ما از لحاظ عمق ایمان و شور احساسات -در سطح عموم مردم- حتّى از دوران رسول گرامى اسلام و صدر اسلام جلوترند. این را ما در قضایاى متعدّدى از اوّل پیروزى انقلاب تا امروز در مشاهدهی جلوههاى فداکارى مردم احساس کردیم و امام عزیزمان هم یک وقتى این مطلب را به زبان آوردند؛ ایشان هم تصدیق کردند که عمق این ایمان و پُرشور بودن این ایمان در سطح عموم مردم، حتّى از دوران صدر …اخلاص و وفاداری ملت در امتحان رحلت امام؛ امتی شایستهٔ چنان امامی
در پایان لازم میدانم بر این نکته تأکید کنم که خلوص و وفادارى و عشق و ایمانى که شما ملّت عزیز در این امتحان بزرگ الهى از خود نشان دادید، یکى از درخشانترین و ماندگارترین یادگارهاى عظمت شما و رهبر کبیرتان خواهد بود. بحق باید گفت که امامى آنچنان را امّتى اینچنین شایسته است. امید و اطمینان باید داشت که تأیید الهى شامل حال شما خواهد بود و بیشک پیروزى نهایى -که عطیّهی الهى به مؤمنین مقاوم و متوکّل است- با حفظ ایمان و روحیهی مقاومت و توکّل، به آنان ارزانى خواهد گشت.انّه ولىّ التّوفیقافزایش ایمان و پایبندی ملت به اسلام و انقلاب برخلاف خواست دشمن
… بین ببرند، جمهورى اسلامى روزبهروز قویتر شد؛ میخواستند کشور را تجزیه کنند، یکپارچگى کشور بحمدالله در حدّ اعلىٰ قرار گرفت و امروز هست؛ میخواستند نیروهاى مسلّح ما را از بین ببرند، امروز نیروهاى مسلّح ما سازمانیافته، کارآزموده، مجرّب، قوى، آمادهی دفاعند؛ میخواستند ملّت ایران را نسبت به انقلاب و نسبت به اسلام بدبین کنند، همهی دنیا شاهدند و میبینند روزبهروز ایمان این ملّت، اخلاص این ملّت، آمادگى و حضور این ملّت، رشد و آگاهى و پایبندى این ملّت نسبت به اسلام و انقلاب، بیشتر [شده] است.این شکست بزرگى بود براى دشمن؛ و ملّت ایران که با اتّکال[3] به خدا و با ایثار و فداکارى ایستاد و مانع شد از اینکه دشمن به هدفهاى شوم خود برسد، پیروز است. و پیروزى یعنى همین؛ این بزرگترین پیروزى است که انسان بتواند بدون تکیهی به دیگران بِایستد و دشمن را دفع کند؛ و این بحمدالله براى ملّت …وفاداری و حضور گسترده در انتخابات و همهپرسی با وجود داغ رحلت امام
… نسبت به وزرا آزادند. وزرائى که از طرف آقاى رئیسجمهور به مجلس پیشنهاد شد،[7] نمایندگان آزادانه دربارهی اینها تفحّص میکنند و رأى میدهند. امّا من میخواهم عرض بکنم امروز مصلحت نیست که یک وزارتخانهاى بدون وزیر بماند و کارهاى آن در این شرایط حسّاس متوقّف بشود. این مردمى که اینقدر اخلاص، وفادارى و صفا نشان دادند، این مردمى که نسبت به امام بزرگوارشان اینطور عاشقانه وفادارى کردند و عزادارى کردند، این مردمى که در انتخابات ریاست جمهورى و همهپرسى قانون اساسى،[8] با آن حجم عظیم شرکت کردند و با اینکه داغدار بودند، غمگین بودند، عزادار بودند، امّا براى اینکه کار مملکت راه بیفتد، براى اینکه خلأیى در کشور به وجود نیاید، آمدند و رئیسجمهور را انتخاب کردند و قانون اساسى را تصویب کردند، این مردم وفادار و فداکار شایستهی آن هستند که کارهایشان انجام بگیرد. نباید جورى بشود که در مجلس شوراى اسلامى بهخاطر اختلاف سلیقه، بهخاطر نظرات خداى نکرده شخصى، به یک وزیر، دو وزیر -یا بیشتر- رأى داده نشود و در نتیجه وزارتخانهها، بدون وزیر بمانند؛ یک روز هم جایز نیست که وزارتخانهاى بدون وزیر بماند. چقدر بجا و خوب است که …تکیهٔ مسئولان جمهوری اسلامی به ملت فداکار
ما بههیچوجه در مقابل توطئههاى استکبار احساس ضعف نمیکنیم. ما در دل و در عمق جانمان احساس قدرت میکنیم و این یک چیز طبیعى است. قدرت واقعى متعلّق به ما است زیرا ما به خدا متّکى و متّکل[10] هستیم و میدانیم که اتّکال به خدا یک ذخیرهی تمام نشدنى است. و ما مسئولین جمهورى اسلامى متّکى به این ملّت عظیمِ نیرومندِ بااخلاصِ فداکار هستیم که این هم باز لطف خدا و نتیجهی عنایت و فضل الهى است. و ملّت ایران بخوبى فهمیده است که اسلام -یعنى همین اسلامى که دشمن را علیه نظام جمهورى اسلامى و ملّت ایران و کشور ایران بسیج کرده؛ چون حملهی دشمن به ملّت ما و کشور ما بهخاطر اسلام است: وَ ما نَقَموا مِنهُم اِلّاِّ اَن یُؤمِنوا بِاللهِ العَزیزِ …دیدن عظمت مردم از سوی انسانهای بزرگ
… با این عظمت، بارها و بارها تا همین روزهاى آخر، هروقت صحبت از مردم میشد، میگفت مردم از ما بهترند؛[4] خودش را کوچکتر میدانست؛ خودش را کوچک میدانست. در مقابل احساسات مردم و ایمان مردم و شجاعت مردم و فداکارى مردم سر تعظیم فرود میآورد؛ این هم از عظمت او بود. انسانهاى بزرگ همینجور هستند؛ چیزهایى را میبینند که دیگران نمیبینند و او عظمت مردم را میدید.شناخت درست امام و پاسخ شایستهٔ مردم به او
… به مردم اطمینان فراوانى داشت. در یکى از این پیامها،[6] امام خطاب به مردم کردند -یادتان هست- گفتند من شماها را خوب میشناسم، شما هم من را خوب شناختید. درست بود. امام این مردم را خوب شناخته بود؛ صفائشان را، وفائشان را، غیرتشان را، شجاعتشان را، صداقتشان را؛ مردم هم حقّاً و انصافاً امامشان را خوب شناختند، خوب به او پاسخ گفتند.وظیفهٔ مردم در سرباز انقلاب و اسلام دانستن خود و دریغ نکردن در راه اسلام
… ما و راه ملّت ایران همان راهى است که امام بزرگوارمان پا در آن راه گذاشت و مشکلات را تحمّل کرد و در آن راه پیش رفت؛ هدفها همان هدفها است، دشمنها هم همان دشمنها هستند، و نیّت و همّت و اراده هم همان نیّت و همان همّت و همان اراده است؛ راه را ادامه خواهیم داد. وظیفهی مردم این است که همچنان -مثل سابق، مثل همیشه- خودشان را سرباز انقلاب و سرباز اسلام [بدانند]، در راه اسلام از هیچچیز دریغ نکنند.رشد مردم و عمق ایمان انقلابی آنان مایهٔ حیرت و ناامیدی دشمن
… مشخّص بشوند و مسئلهی رهبرى حل هم بشود- اجازه و امکان ندهد که اوضاع کشور را جمعوجور کنند و کار را ادامه بدهند؛ امید بستند و بسته بودند به اینکه مردم در صحنه حضور پیدا نکنند و فقدان امام به معناى خاموش شدن شعلهی انقلاب تلقّى شده بود در ذهن تحلیلگران خارجى. و امروز شما میبینید حیرت آنها را و تعجّب آنها را از واقعیّات باشکوهى که در کشور ما دارد اتّفاق میافتد و هر روز یک حادثه، تأیید میکند رشد مردم را و عمق ایمان انقلابى در دلهاى مردم را و رشد سیاسى مسئولین و دستاندرکاران را و موجب ناامیدى و حیرت آنها میشود.حفظ ایمان و عشق به امام و انقلاب با وجود مشکلات جنگ و کمبودها
… عمدهاى میتوانید در مجلس شوراى اسلامى داشته باشید، دستگاههاى اجرائى هم همینطور. توصیهی امام عزیزمان همیشه همین بود که کارى کنید که کارها براى مردم آسان بشود، مشکلات مردم کم بشود. یک مقدار مشکلاتِ دستگاههاى ادارى است، یک مقدارِ بیشتر مشکلات اقتصادى است. البتّه اینها تأثیرى ندارد در حرکت انقلابى مردم، همانطور که مشاهده کردید؛ مردم با اینکه مشکلاتى هم داشتند -ناشى از جنگ، ناشى از کمبودها- درعینحال آن ایمانشان و عشقشان به امام را و به انقلاب را و به این خطّ روشن را حفظ کردند. ما نباید بگذاریم که مردمْ زیاد سختى بکشند. برخلاف بعضى از تحلیلها، بنده احتمال میدهم دشمن حتّى براى اینکه مردم را از ادامهی این راه و ادامهی این حضور مأیوس و پشیمان کند، حتّى مشکلات جدید اقتصادى را هم بخواهد بر ما تحمیل کند، هیچ بعید نیست؛ روى نفت، روى …ایمان، شهادتطلبی و دشمنشناسی مردم، عوامل نادیده در تحلیلهای بیگانگان
… اینها، آن تحلیلها را در روز اوّل کردند -پیشبینى کردند که همهچیز تمام شد و رفت و مانند اینها- این تحلیلها روى هوا نبود، یعنى ناشى از یک کار تبلیغاتىِ محض نبود، [بلکه] ناشى از یک محاسبه بود. البتّه در آن محاسبه، حقایق موجود در جامعهی ما دیده نشده بود؛ کمااینکه غالباً در تحلیلهاى دیگران، ایمان مردم، شهادتطلبى مردم، ارتباط معنوى بین مسئولین و مردم، دشمنى مردم نسبت به استکبار و دشمنشناسى مردم دیده نشده بود، یعنى یکجانبه بود، امّا آن تحلیلها ناشى از این بود که حقیقتاً فقدان حضرت امام را در انقلاب ما -با یک ارزیابى نزدیک به واقع- ارزیابى میکردند. بنده هم حقیقتاً معتقدم که اگر ما بخواهیم این فقدان را ارزیابى کنیم و از برکات الهى و از معجزاتى که همیشه در سر راه انقلاب به ما کمک رسانده و توکّل به خدا و ایمان خودمان و ایمان به انسان و نیروهاى عظیم او -که مخصوص مکتب ما است- چشم بپوشیم، همانجور باید قضاوت …وفاداری شورانگیز ملت در روزهای رحلت امام و شایستگی آنان برای الطاف الهی
… نیز به خود دلیرمردان اسیر -که هنوز رنج اسارت را تحمّل میکنند- و نیز به جانبازان عزیز که مورد عطوفت ویژهی رهبر کبیرمان بودند، صمیمانه تسلیت عرض کرده و صبر و بردبارى آنان را بهخاطر فقدان پدر مهربان و رئوف و عالیقدرشان از خداوند شکور و منّان مسئلت مینمایم. همچنین به همهی ملّت بزرگ و رشید و وفادارمان که حقیقتاً با ابراز وفادارى شورانگیزِ خود در این چند روز، انقلاب و اسلام را سرافراز و روح بزرگ رهبرمان را شاد کردند، با همهی وجود تسلیت میگویم و به آنان عرض میکنم که شما ملّت بزرگ، با این صفا و وفا و فداکارى، حقّاً شایستهی الطاف الهى هستید و امیدوارم مشمول برکات دائمى پروردگار و شاهد پیروزى نهایى و وصول به هدفهاى متعالى رهبر فقید عزیزمان باشید.مردم صاحبان اصلی انقلاب و کشور و پشتیبان رهبری
ملّت شریف و عزیز ایران، امّت سرافراز و قهرمان، مردم آگاه و نستوه، برادران و خواهران هممیهن و مسلمان! خبرگان منتخب مردم در اجلاس فوقالعادهی خود که بلافاصله پس از اعلام مصیبت جانگداز فقدان رهبر کبیر انقلاب و بنیانگذار جمهورى اسلامى ایران، حضرت امام خمینى (قدّس الله نفسه الزّکیّة) برگزار کرد، اینجانب را به رهبرى نظام جمهورى اسلامى ایران برگزیده است.[1] این، مسئولیّتى عظیم و امانتى گران و آزمایشى بزرگ است که فقط با تأییدات الهى و توجّه و دعاى حضرت ولیعصر (روحى فداه) و پشتیبانى و حمایت شما صاحبان اصلى انقلاب و کشور میتوان بر دوش گرفت و به سرمنزل رسانید و از آن سربلند بیرون آمد.احتمال اخلاص و وفاداری بیشتر مردم امروز از مردم صدر اسلام
… روزِ تاریخى را که وقتى اتومبیل حامل امام از این خیابانها عبور میکرد، زن و مرد، موانع را درمینوردیدند، خودشان را میرساندند تا چهرهی رهبر عزیزشان را ببینند. روز رحلت پیغمبر هم مدینه غوغائى بود؛ میدانید. همان حادثه است؛ همان است که ۱۴٠٠ سال گذشته و تجدید شده. البتّه شاید بشود گفت که عموم مردم اخلاصشان و علاقهشان امروز، از عموم مردم در آن روز خیلى بیشتر است و وفاداریشان زیادتر است.