رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تودهٔ ملت و نقش، حقوق و ویژگی‌های آنان در انقلاب و نظام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نطق در مجلس شورای اسلامی در جلسه بررسی کفایت سیاسی بنی‌صدر— ۱۳۶۰/۰۳/۳۱

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۰۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

مردم چه کسانی‌ هستند؟ مردم همان کسانی هستند که حماسه‌ی بیست‌ودوّم بهمن را به وجود می‌آورند؛ مردم اینها هستند. اگر میخواهید حرف مردم را بفهمید، گوش کنید ببینید اینها چه میگویند. مردم آن کسانی هستند که بعد از آنکه یک تعدادی اغتشاشگر وارد میدان میشوند، اگر هم اعتراضی داشتند، بمجرّدی که می‌بینند شعار اغتشاشگر را، خودشان را کنار میکشند. بعد در روز نهم دی می‌آیند در میدان شعار خودشان را میدهند. مردم اینها هستند؛ اشتباهی نگیرند مردم را. مردم را با شعارهایشان، با حرفهایشان بشناسند و برای مردم کار کنند؛ مُخلِصاً لِلّهِ و لِوَجهِهِ الکَریم؛ برای مردم بودن با برای خدا بودن هیچ منافاتی ندارد. این‌جوری نیست که میگوییم برای مردم کار کنند، یعنی برای خدا نباشد؛ نه، خدا گفته است که برای مردم باید کار کنید. خدا از ما مسئولین خواسته است که در خدمت مردم باشیم، خادم مردم باشیم، برای مردم کار بکنیم. حرف مردم را باید [گوش کرد]؛ حرف مردم شکایت از فساد است، شکایت از تبعیض است؛ این حرف مردم است. مردم خیلی از مشکلات را تحمل میکنند، البتّه فساد را، تبعیض را نمی‌پسندند، شِکوه دارند، شکایت میکنند. شکایت مردم از فساد و از تبعیض است که باید مسئولین -چه مسئولین قوّه‌ی مجریّه، چه مسئولین قوّه‌ی قضائیّه، چه مسئولین قوّه‌ی مقنّنه- به طور جِد دنبال کنند.
یک توصیه به رئیس‌جمهور محترم این است که در شعارهای ایشان مسئله‌ی مردمی بودن و از مردم شنیدن و در میان مردم بودن تکرار شده؛ این را از دست ندهند؛ این چیز بسیار مهمّی است. «دولت مردمی» را که شعار ایشان بود، در واقعیّت محقّق کنند و به معنای واقعی کلمه با مردم، در کنار مردم، در میان مردم باشند. مردم یعنی همه‌ی مردم؛ بدون امتیازهای طبقاتی و گروهی. البتّه حضور در میان مردم -که سابقه‌ی این کار را هم ایشان دارند- نباید افراد را از ارتباط با نخبگان غافل کند. ارتباط با نخبگان هم در جای خود یک حرکت بسیار لازم و مفید است؛ تبادل نظر با نخبگان، و استفاده‌ی از نظر نخبگان.
این درست همان چیزی است که مورد نظر اسلام است؛ یعنی با مردم بودن. در این نامه‌ی معروف و فرمان معروف امیرالمؤمنین (علیه السّلام) به مالک اشتر، ایشان میفرمایند بهترین و محبوب‌ترین کارها در نزد تو باید این چند چیز باشد؛ دو سه چیز را ذکر میکنند، از جمله: اَجمَعُها لِرِضَی الرَّعِیَّة؛ محبوب‌ترین کارها در نظر تو باید آن کاری باشد که مایه‌ی خشنودی توده‌های مردم است؛ دنبال این باش. مراد از «رعیّت» ــ که گاهی در کلمات امیرالمؤمنین تعبیر میشود به «رعیّت»، گاهی تعبیر میشود به «عامّه» ــ توده‌ی مردم است در مقابل نورچشمی‌ها، که حضرت از آن مجموعه‌ی نورچشمی‌ها و آن ویژه‌خوارها تعبیر میکنند به «خاصّه». میگویند بهترین کارها و محبوب‌ترین کارها آن است که مورد نظر توده‌ی مردم باشد، آنها را خشنود کند، آنها را راضی کند، هماهنگ با رضایت آنها باشد.

شاهدها (۲۹۴ پاراگراف)

بی‌نظیری ملت ایران در آگاهی، شجاعت و پایداری

… این ده سال، دوازده سال در حسّاس‌ترین مواقع نشان داده. جوانهاى عزیز، بچّه‌هاى عزیز، رزمندگان عزیز! شماها وقتى رفتید به جبهه، این ملّت همین‌جور با شور و شوق و شعار شماها را بدرقه کرد، حالا هم که برگشتید، باز با همان شور و شوق و شعار دارد شما را استقبال میکند؛ این ملّت، ملّت فوق‌العاده‌اى است، این ملّت یک ملّت بى‌نظیرى است؛ در آگاهى هم بى‌نظیر است، در شجاعت هم بى‌نظیر است، در پایدارى هم بى‌نظیر است؛ مواضع این ملّت مواضع مستحکمى است. خدا را سپاسگزاریم که مسئولین این ملّت هم از خود همین ملّت [هستند]، مثل آنها فکر میکنند، مثل آنها حرف میزنند، مثل آنها عمل میکنند، مثل آنها زندگى میکنند. ما نگرانى نداریم؛ ما از کسى نمیترسیم، ما از چه کسى بترسیم؟ فَلا تَخشَوهُم وَاخشَون؛[9] خداى متعال میفرماید …

اتکا به مردم و ایمان اسلامی، ریشهٔ توان دفاعی دولت‌ها

… هم دارند، چه‌طور به خودشان میلرزند و مجبور میشوند از امریکا کمک بخواهند و نامه‌ی فدایت شوم به دشمن بنویسند و بگویند داخل خانه‌ی ما بیا و از ما دفاع کن! امریکا دشمن است دیگر. چرا این دولتها در چنین وضعی قرار میگیرند؟ چرا خودشان نمیتوانند از خودشان دفاع کنند؟! چون ریشه ندارند، چون متکی به مردم نیستند، چون با مردمشان قهرند، چون به مردمشان بد کرده‌اند، چون روح اسلام و ایمان اسلامی را در مردم خودشان کشته‌اند و نفهمیده‌اند که ریشه‌ی کشور و ملتشان را میزنند.

خواست مردم از نظام برای مسلمانی و تحقق اسلام در جامعه

… اسلام و شریعت اسلامی است؛ و این یک امر طبیعی است. در کشوری که اکثریّت قریب به تمام آن، مسلمان هستند ــ آن هم مسلمان مؤمن و معتقد و عامل، که در طول زمان این ایمان عمیق خودشان به اسلام را ثابت کرده‌اند و نشان داده‌اند ــ اگر حکومتی مردمی است، پس اسلامی هم هست. مردم اسلام را میخواهند؛ این از روز اوّل گفته شد و در طول سالهای متمادی تجربه شد؛ و امروز هم واضح‌ترین حقیقت در نظام ما این است که آحاد مردم و توده‌ی مردم از نظام حاکم بر کشور میخواهند که مسلمان باشد و مسلمانی عمل کند و اسلام را در جامعه تحقّق ببخشد. خب، این حکومت و این نظام با این نام در دنیا اعلام شد و تشکیل شد؛ مردم هم رأی دادند. رأی را هم ـ همان‌طور که عرض کردم ـ در حقیقت مردم به اسلام دادند؛ نام جمهوری اسلامی را حاکی از اسلام دانستند، لذا آرائشان را به نام «جمهوری اسلامی» به صندوق ریختند.

نزدیک‌تر شدن روزافزون مردم به اسلام برخلاف القای دشمن

امروز دولت جمهورى اسلامى و نظام جمهورى اسلامى در دنیا مردمى‌ترین دولت و نظام است. آراء حقیقى مردم، محبّت و عواطف مردم، احساسات و قلبهاى مردم پشت سر این نظام و مسئولین این نظام است. آنها میخواهند وانمود کنند و منعکس کنند که مردم از اسلام فاصله گرفته‌اند؛ مردم از اسلام فاصله نمیگیرند، مردم روزبه‌روز به اسلام نزدیک‌تر میشوند. مردم دنیا، آنهایى که هفتاد سال از اسلام دور بودند و فاصله داشتند، به برکت حرکت اسلامى شما مردم دارند به اسلام نزدیک میشوند.[8] مسلمانهاى دنیا، امروز به برکت قیام ملّت ایران، به اسلام خودشان احساس عزّت میکنند؛ در حالى ‌که در گذشته احساس حقارت و سرشکستگى …

افزایش ایمان و پایبندی ملت به اسلام و انقلاب برخلاف خواست دشمن

… بین ببرند، جمهورى اسلامى روزبه‌روز قوی‌تر شد؛ میخواستند کشور را تجزیه کنند، یکپارچگى کشور بحمدا‌لله‌ در حدّ اعلىٰ قرار گرفت و امروز هست؛ میخواستند نیروهاى مسلّح ما را از بین ببرند، امروز نیروهاى مسلّح ما سازمان‌یافته، کارآزموده، مجرّب، قوى، آماده‌ی دفاعند؛ میخواستند ملّت ایران را نسبت به انقلاب و نسبت به اسلام بدبین کنند، همه‌ی دنیا شاهدند و می‌بینند روزبه‌روز ایمان این ملّت، اخلاص این ملّت، آمادگى و حضور این ملّت، رشد و آگاهى و پایبندى این ملّت نسبت به اسلام و انقلاب، بیشتر [شده] است.این شکست بزرگى بود براى دشمن؛ و ملّت ایران که با اتّکال[3] به خدا و با ایثار و فداکارى ایستاد و مانع شد از اینکه دشمن به هدفهاى شوم خود برسد، پیروز است. و پیروزى یعنى همین؛ این بزرگ‌ترین پیروزى است که انسان بتواند بدون تکیه‌ی به دیگران بِایستد و دشمن را دفع کند؛ و این بحمدا‌لله‌ براى ملّت …

وفاداری و حضور گسترده در انتخابات و همه‌پرسی با وجود داغ رحلت امام

… نسبت به وزرا آزادند. وزرائى که از طرف آقاى رئیس‌جمهور به مجلس پیشنهاد شد،[7] نمایندگان آزادانه درباره‌ی اینها تفحّص میکنند و رأى میدهند. امّا من میخواهم عرض بکنم امروز مصلحت نیست که یک وزارتخانه‌اى بدون وزیر بماند و کارهاى آن در این شرایط حسّاس متوقّف بشود. این مردمى که این‌قدر اخلاص، وفادارى و صفا نشان دادند، این مردمى که نسبت به امام بزرگوارشان این‌طور عاشقانه وفادارى کردند و عزادارى کردند، این مردمى که در انتخابات ریاست جمهورى و همه‌پرسى قانون اساسى،[8] با آن حجم عظیم شرکت کردند و با اینکه داغدار بودند، غمگین بودند، عزادار بودند، امّا براى اینکه کار مملکت راه بیفتد، براى اینکه خلأیى در کشور به وجود نیاید، آمدند و رئیس‌جمهور را انتخاب کردند و قانون اساسى را تصویب کردند، این مردم وفادار و فداکار شایسته‌ی آن هستند که کارهایشان انجام بگیرد. نباید جورى بشود که در مجلس شوراى اسلامى به‌خاطر اختلاف سلیقه، به‌خاطر نظرات خداى نکرده شخصى، به یک وزیر، دو وزیر ‌-یا بیشتر- رأى داده نشود و در نتیجه وزارتخانه‌ها، بدون وزیر بمانند؛ یک روز هم جایز نیست که وزارتخانه‌اى بدون وزیر بماند. چقدر بجا و خوب است که …

تکیهٔ مسئولان جمهوری اسلامی به ملت فداکار

ما به‌هیچوجه در مقابل توطئه‌هاى استکبار احساس ضعف نمیکنیم. ما در دل و در عمق جانمان احساس قدرت میکنیم و این یک چیز طبیعى است. قدرت واقعى متعلّق به ما است زیرا ما به خدا متّکى و متّکل[10] هستیم و میدانیم که اتّکال به خدا یک ذخیره‌ی تمام نشدنى است. و ما مسئولین جمهورى اسلامى متّکى به این ملّت عظیمِ نیرومندِ بااخلاصِ فداکار هستیم که این هم باز لطف خدا و نتیجه‌ی عنایت و فضل الهى است. و ملّت ایران بخوبى فهمیده است که اسلام ‌-یعنى همین اسلامى که دشمن را علیه نظام جمهورى اسلامى و ملّت ایران و کشور ایران بسیج کرده؛ چون حمله‌ی دشمن به ملّت ما و کشور ما به‌خاطر اسلام است: وَ ما نَقَموا مِن‌هُم اِلّاِّ اَن یُؤمِنوا بِاللهِ العَ‌زی‌زِ …

دیدن عظمت مردم از سوی انسان‌های بزرگ

… با این عظمت، بارها و بارها تا همین روزهاى آخر، هروقت صحبت از مردم میشد، میگفت مردم از ما بهترند؛[4] خودش را کوچک‌تر میدانست؛ خودش را کوچک میدانست. در مقابل احساسات مردم و ایمان مردم و شجاعت مردم و فداکارى مردم سر تعظیم فرود می‌آورد؛ این هم از عظمت او بود. انسانهاى بزرگ همین‌جور هستند؛ چیزهایى را می‌بینند که دیگران نمی‌بینند و او عظمت مردم را میدید.

شناخت درست امام و پاسخ شایستهٔ مردم به او

… به مردم اطمینان فراوانى داشت. در یکى از این پیامها،[6] امام خطاب به مردم کردند ‌-یادتان هست- گفتند من شماها را خوب می‌شناسم، شما هم من را خوب شناختید. درست بود. امام این مردم را خوب شناخته بود؛ صفائشان را، وفائشان را، غیرتشان را، شجاعتشان را، صداقتشان را؛ مردم هم حقّاً و انصافاً امامشان را خوب شناختند، خوب به او پاسخ گفتند.

وظیفهٔ مردم در سرباز انقلاب و اسلام دانستن خود و دریغ نکردن در راه اسلام

… ما و راه ملّت ایران همان راهى است که امام بزرگوارمان پا در آن راه گذاشت و مشکلات را تحمّل کرد و در آن راه پیش رفت؛ هدفها همان هدفها است، دشمنها هم همان دشمنها هستند، و نیّت و همّت و اراده هم همان نیّت و همان همّت و همان اراده است؛ راه را ادامه خواهیم داد. وظیفه‌ی مردم این است که همچنان ‌-مثل سابق، مثل همیشه- خودشان را سرباز انقلاب و سرباز اسلام [بدانند]، در راه اسلام از هیچ‌چیز دریغ نکنند.

رشد مردم و عمق ایمان انقلابی آنان مایهٔ حیرت و ناامیدی دشمن

… مشخّص بشوند و مسئله‌ی رهبرى حل هم بشود- اجازه و امکان ندهد که اوضاع کشور را جمع‌وجور کنند و کار را ادامه بدهند؛ امید بستند و بسته بودند به اینکه مردم در صحنه حضور پیدا نکنند و فقدان امام به معناى خاموش شدن شعله‌ی انقلاب تلقّى شده بود در ذهن تحلیلگران خارجى. و امروز شما می‌بینید حیرت آنها را و تعجّب آنها را از واقعیّات باشکوهى که در کشور ما دارد اتّفاق می‌افتد و هر روز یک حادثه، تأیید میکند رشد مردم را و عمق ایمان انقلابى در دلهاى مردم را و رشد سیاسى مسئولین و دست‌اندرکاران را و موجب ناامیدى و حیرت آنها میشود.

حفظ ایمان و عشق به امام و انقلاب با وجود مشکلات جنگ و کمبودها

… عمده‌اى میتوانید در مجلس شوراى اسلامى داشته باشید، دستگاه‌هاى اجرائى هم همین‌طور. توصیه‌ی امام عزیزمان همیشه همین بود که کارى کنید که کارها براى مردم آسان بشود، مشکلات مردم کم بشود. یک مقدار مشکلاتِ دستگاه‌هاى ادارى است، یک مقدارِ بیشتر مشکلات اقتصادى است. البتّه اینها تأثیرى ندارد در حرکت انقلابى مردم، همان‌طور که مشاهده کردید؛ مردم با اینکه مشکلاتى هم داشتند ‌-ناشى از جنگ، ناشى از کمبودها- درعین‌حال آن ایمانشان و عشقشان به امام را و به انقلاب را و به این خطّ روشن را حفظ کردند. ما نباید بگذاریم که مردمْ زیاد سختى بکشند. برخلاف بعضى از تحلیل‌ها، بنده احتمال میدهم دشمن حتّى براى اینکه مردم را از ادامه‌ی این راه و ادامه‌ی این حضور مأیوس و پشیمان کند، حتّى مشکلات جدید اقتصادى را هم بخواهد بر ما تحمیل کند، هیچ بعید نیست؛ روى نفت، روى …

ایمان، شهادت‌طلبی و دشمن‌شناسی مردم، عوامل نادیده در تحلیل‌های بیگانگان

… اینها، آن تحلیل‌ها را در روز اوّل کردند ‌-پیش‌بینى کردند که همه‌چیز تمام شد و رفت و مانند اینها- این تحلیل‌ها روى هوا نبود، یعنى ناشى از یک کار تبلیغاتىِ محض نبود، [بلکه] ناشى از یک محاسبه بود. البتّه در آن محاسبه، حقایق موجود در جامعه‌ی ما دیده نشده بود؛ کمااینکه غالباً در تحلیل‌هاى دیگران، ایمان مردم، شهادت‌طلبى مردم، ارتباط معنوى بین مسئولین و مردم، دشمنى مردم نسبت به استکبار و دشمن‌شناسى مردم دیده نشده بود، یعنى یک‌جانبه بود، امّا آن تحلیل‌ها ناشى از این بود که حقیقتاً فقدان حضرت امام را در انقلاب ما ‌-با یک ارزیابى نزدیک به واقع- ارزیابى میکردند. بنده هم حقیقتاً معتقدم که اگر ما بخواهیم این فقدان را ارزیابى کنیم و از برکات الهى و از معجزاتى که همیشه در سر راه انقلاب به ما کمک رسانده و توکّل به خدا و ایمان خودمان و ایمان به انسان و نیروهاى عظیم او ‌-که مخصوص مکتب ما است- چشم بپوشیم، همان‌جور باید قضاوت …

وفاداری شورانگیز ملت در روزهای رحلت امام و شایستگی آنان برای الطاف الهی

… نیز به خود دلیرمردان اسیر ‌-که هنوز رنج اسارت را تحمّل میکنند- و نیز به جانبازان عزیز که مورد عطوفت ویژه‌ی رهبر کبیرمان بودند، صمیمانه تسلیت عرض کرده و صبر و بردبارى آنان را به‌خاطر فقدان پدر مهربان و رئوف و عالی‌قدرشان از خداوند شکور و منّان مسئلت مینمایم. همچنین به همه‌ی ملّت بزرگ و رشید و وفادارمان که حقیقتاً با ابراز وفادارى شورانگیزِ خود در این چند روز، انقلاب و اسلام را سرافراز و روح بزرگ رهبرمان را شاد کردند، با همه‌ی وجود تسلیت میگویم و به آنان عرض میکنم که شما ملّت بزرگ، با این صفا و وفا و فداکارى، حقّاً شایسته‌ی الطاف الهى هستید و امیدوارم مشمول برکات دائمى پروردگار و شاهد پیروزى نهایى و وصول به هدفهاى متعالى رهبر فقید عزیزمان باشید.

امین بودن مردم بر اسرار حکومت و خطر گوش نامحرم دشمن

… مصالحشان ایجاب نمیکند. بعد البته کاملاً روشن شد که کدام گروهک و برای چه مقصودی میخواسته که اینها افشا بشود؛ نه برای اینکه مردم بفهمند، برای اینکه خودش بفهمد. برای اینکه آن ابرقدرتی که این دارد برای او کار در کشور میکند، او بفهمد. خیلی از اسرار اینجوری است. مردم یقیناً امین همه‌ی اسرار حکومت هستند، آنی که امین نیست، آن گوش نامحرمی است که در میان مردم خودش را جا میزند؛ آن عامل دشمن، آن جاسوس دشمن، آن شنود دشمن و از این قبیل چیزها. یا خبری که اگر به گوش دوست هم برسد، او بدون توجه این خبر را افشا میکند، یک چنین خبرهائی را در اسلام اذاعه و افشای آن را جایز ندانستند. حالا اگر کسی بیاید به عنوان آزادی بیان مسائلی را راجع به جنگ، راجع به مسائل سیاسی، راجع به مسائل درونی کشور یا درونی …

ترس استکبار از ملت و دلگرمی و اطمینان مسئولان به مردم

… باید هم باشد. و بدانید که نیروهاى مخالف انقلاب، چه آنهایى که میخواهند مخالفت خود را در صحنه‌ى سیاسى با خباثت و معارضه آشکار بکنند، چه آنهایى که در صحنه‌هاى اخلاقى میخواهند علیه انقلاب اقدام کنند، از همه بیشتر از نیروى ملّت میترسند؛ یعنى همان نیروى حزب‌الله‌. استکبار هم از شماها، از شما ملّت، آحاد مردم میترسد؛ نیروهاى خود جمهورى اسلامى هم دلشان به شماها گرم است؛ مسئولین دولتى هم به شماها اطمینان دارند. و نیروهاى فداکار و دلسوز و علاقه‌مند ملّت که بحمدالله‌ اکثریّت قاطع ملّت ایران را تشکیل میدهند، باید حضور داشته باشند و همه ‌جا با حضور خودشان نگذارند که دشمن بخواهد یک منطقه‌اى را از فضاى انقلابى خالى کند. همه‌ جا باشید؛ در شهر و در بیابان و در کوه و در صحرا …

قرار داشتن اکثریت قاطع ملت در این راه به برکت انقلاب و امام خمینی (ره)

… و صلحا آن را از بندگان خدا و از مردم خواسته است؛ دل بریدن از هویها و هوسها و خواسته‌های شخصی و مادی و دل بستن به انجام تکلیف الهی؛ لبیک گفتن به آن چیزی که زمان و لحظه از آدمی میطلبد. قرار گرفتن در شط خروشان نیروهای متکامل انسانی که به سوی خدا حرکت میکنند. بنده ضمن ابراز تشکر فراوان از این ابتکار برادران عزیزی که از شهر شهادت و از کنار مرقد امام بزرگوارمان به اینجا آمده‌اند و ضمن تأکید براین مطلب که این روحیه، روحیه‌ی عمومی مردم ما در سراسر کشور است، اعلام میکنم که اکثریت قاطع این ملت به برکت انقلاب و به برکت انفاس قدسیه‌ی این عبد صالحِ ربانىِ الهی، این فرزند و سلاله‌ی پیغمبران، این بازمانده‌ی صالحان و شهیدان - امام عزیز و بزرگوارمان - در این حد و در این مرتبه و در این راه قرار دارند.

ولی‌نعمت بودن مردم برای دولتمردانی که خود گماشته‌اند

… نکنند، زیرا در تعیین این حاکم نقشی نداشته‌اند. پادشاهی مرده است، کسی بعد از او به وراثت منصب پادشاهی را به ارث گرفته است. و همین‌طور است رژیمهای غیر پادشاهی که در تعیین حاکم - که یا با کودتا روی کار آمده، یا با تقلّب روی کار آمده - مردم نقشی نداشته باشند؛ امّا وقتی مردم خودشان نقش داشتند و این رژیم را، این شخص حاکم را، این سیاستمدار را به این مقام رساندند، همان‌طور که امام بارها فرمودند، [آن‌وقت‌] مردم ولی‌نعمت دولتمردانند؛ چون خود آنها این دولتمردان را به این مسئولیتها و این مأموریتها گماشته‌اند. وقتی این‌جور شد، مردم در کنار این دولتمردان هم قرار میگیرند.

گذشت و تحمل کمبودها به‌سبب درک گرفتاری مسئولان

… هم افراد را برای نمایندگی از خود، برای ریاست جمهوری، هم انتخاب میکنند خط مشیها و راه‌ها را. به طوری که اگر مردم بر اساس تحلیلی که از مجموع اوضاع دارند، به یک نتیجه‌ی سیاسی و قضاوت سیاسی برسند، مسئولان از آن تصمیم سیاسی مردم تخطی نمیکنند. انتخاب مردمی. اغماض و گذشت مردمی. گرفتاریها را تحمل میکنند، کمبودها را میبینند و تحمل میکنند، زیرا میگویند مسئولان مشغول‌اند و باید اغماض کرد.

فداکاری مردم در جبهه‌ها و درخواست نگران نبودن برای حادثه‌ای کوچک چون ترور

همچنین از امت مسلمان و قهرمان که این همه دارند فداکاری می‌کنند در جبهه‌ها و پشت جبهه‌ها، این همه دارند جان‌های عزیز و نفیسشان را در راه خدا می‌دهند، انتظار نداریم که در مقابل یک حوادث کوچکی از این قبیل اظهار نگرانی و احساس نگرانی کنند و ما را بیشتر از آن‌چه که شرمنده هستیم، شرمنده نکنند. از خداوند متعال توفیق همه را خواستارم.

تعهد بیشتر به تواضع در برابر مردم کوچه و بازار تا صاحبان امتیاز

… آورده است، اولین نکته‌ای که حضرت در این نامه بیان کرده‌اند، این است: «فَاخفِض هُمْ جَنَاحَکَ»[4] درمقابل مردم متواضع باش. تواضع به‌معنای این نیست که ما فقط اظهار تواضع کنیم...خود را فروتن گرفتن، انسان خودش را حقیقتاً درمقابل مردم، پایین‌دست بگیرد. مراد از مردم، فقط پولداران و قدرتمندان و امثال اینها نیستند. آنها هم جزو مردمند؛ البته هرچه امتیازاتشان ـ که می‌توانند با تکیۀ به آن امتیازات، کار خود را راه بیندازند ـ بیشتر است، تعهد شما نسبت به تواضع درمقابل آنها کمتر است؛ هرچه توان و امتیازاتشان کمتر است، تعهد شما برای تواضع درمقابل آنها ـ یعنی مردم کوچه و بازار ـ بیشتر است.

رنگ پذیرفتن و تسلیم در برابر قدرت حاکمان

… یک فصلی باز کردند، کشته می‌شدند. (65/3/4) و امام حسن هم دراین‌بین کشته می‌شد. بعد معاویه می‌ماند با یک عده مردمی که بیست سال، آنها را در خلاف جهت اسلام و بر خلاف روح اسلام تمرین داده بود. همۀ دروغ‌ها و نیرنگ‌ها را داخل مغز و روح و جان مردم شام کرده بود. یک عده از آنها خواص و زبدگان حکومت می‌شدند و عامۀ مردم هم که درمقابل قدرت، معمولاً رنگ می‌شوند، درمقابل قدرت تسلیم می‌شوند، به فکر قدرت‌های زمان می‌گرایند. «اَلنّاسُ عَلَی دینِ مُلوکِهِم» اگر حدیث هم نباشد، یک واقعیتی است؛ طبیعی است. معاویه‌ای که با اسلام دشمن است، با پیغمبرِ اسلام دشمن است، از بردن نام پیغمبر ناراحت و متأذّی است، در طول سالیان بعد از شهادت امام حسن ـ یعنی در بیست سالی که بعد زندگی کرد ـ امکان و مجال پیدا می‌کرد که اسلام را به شکلی که خودش می‌خواست تفسیر و تأویل و توجیه …

درخواست سهم افزون‌تر از خراج شهرهای فتح‌شده از سوی مردم بصره و کوفه

یک ماجرا هم از عامۀ مردم؛ حاکم بصره نامه نوشت به خلیفه در مدینه که خراج و مالیاتی که ما از شهرهای مفتوح[24] می‌گیریم و بین مردم خودمان تقسیم می‌کنیم؛ کم است. مردم در بصره زیاد شده‌اند، اجازه می‌دهید دوتا شهر اضافه کنیم؟ مردم کوفه شنیدند که حاکم بصره برای مردم خودش، خراج دو شهر را اضافه کرده است، از خلیفه گرفته است. اینها هم آمدند سراغ حاکمشان. حاکمشان چه کسی بود؟ عماربن‌یاسر؛ مرد ارزشی، آنی‌که مثل کوه استوار ایستاده است. البته ازاین‌قبیل هم بودند، [اما] زیاد نبودند، کسانی که تکان نخوردند. آمدند پیش عمار یاسر، گفتند تو هم برای ما این‌طور بخواه و دو شهر هم تو برای ما بگیر. عمار گفت من این کار را …

ادامهٔ حرکت در راه درست همراه با موفقیت‌ها و کوتاهی‌ها

… اتّفاقی نمی‌افتد. آنچه در انقلاب ما اتّفاق افتاد این بود که دعوت‌شونده‌ها اجابت کردند. امام بزرگوار سخن پیغمبر را، بعثت پیغمبر را برای مردم بیان کرد، از مردم مجاهدت را مطالبه کرد، مردم هم اجابت کردند، این حرکت عظیم اتّفاق افتاد، این کار بزرگ انجام گرفت. در ادامه هم، مردم ما به توفیق الهی، به فضل پروردگار، در راه درست حرکتشان را ادامه دادند، موفّقیّتهایی به دست آمده؛ یک جاهایی هم کوتاهی کردیم، ناموفّق شدیم.

هوشیاری ملت و شکست دادن دشمن در گذشته و آینده

… و بدانیم. من چند روز قبل از این[2] گفتم که ما در شناخت حرکت دشمن و تاکتیک دشمن و روش دشمن در دشمنی باید بِه‌روز باشیم. یک کارهایی را ده سال قبل، بیست سال قبل ممکن بود بکنند، امروز نمیکنند، روشهای دیگری دارند؛ [باید] راه ابطال این روشها را به ‌دست بیاوریم. ملّت بحمدالله هوشیار است، هوشمند است؛ شما تا امروز دشمن را شکست داده‌اید، بعد از این هم به حول و قوّه‌ی الهی دشمن را شکست خواهید داد.

بی‌اعتنایی ملت به وسوسه‌ها و صداهای مخالف

… میخواهند به دلایل خاصّ خودشان دائم تبلیغ کنند که «ایران پهپاد داشت، به فلان جا فروخت، به فلان جا داد و از این قبیل»؛ امّا پیشرفتهای را صنعتی داعی[6] ندارند [بگویند]، بلکه داعی دارند کتمان کنند و کتمان میکنند. نه، ما در قسمتهای دیگر هم پیشرفت زیادی داشته‌ایم. البتّه ملّت به این وسوسه‌هایی که میکنند اعتنائی نکرد؛ ملّت به این صداهایی که اینجا و آنجا بلند میکنند، اعتنائی نکرد؛ بعد از این هم ان‌شاءالله اعتنائی نخواهد کرد.

بزرگداشت خودجوش شهید سلیمانی بر اثر اخلاص او

… این تشییع، اوّلین جزای اخلاص او در دنیا بود؛ حالا جزای آخرت که به جای خود محفوظ؛ این رواج اسم شهید سلیمانی و رواج شخصیّت او، یاد او و نام او در دنیا، جزای دنیوی [او بود]. در این دو سال هزاران هزار بار نام شهید سلیمانی بر زبان افراد، ‌بر قلم افراد جاری شده. امسال هم مردم به طور خودجوش دارند بزرگداشت درست میکنند -که گفتم به آن برمیگردم- این بر اثر اخلاص این عزیز است.

قدردانی از همراهی مردم در مقابله با کرونا

… اگر ده بار دیگر بگوییم، زیاد نیست، چون کارشان، کار واقعاً برجسته‌ای بود، هنوز هم مشغولند- بعد هم مجاهدین فی‌سبیل‌الله که به صورت داوطلبانه در میدان وارد شدند، از داخل بیمارستان و از داخل شهرها و تا قبرستان و همه جا افرادی وارد شدند و کار کردند و کمک کردند؛ مردم هم انصافاً خوب برخورد کردند، خوب پاسخ دادند که من در اوایل سال به مناسبت تعطیلی سیزده‌به‌در از طرف مردم، واقعاً تشکّر عمیق و صمیمانه از مردم کردم[13] که تا این حد وارد شدند. خب نتیجه چه شد؟ نتیجه این شد که ما در دنیا به صورت یک کشور موفّق در برخورد با کرونا معرّفی شدیم. بعضی از رؤسای کشورها که با آقای رئیس‌جمهور[14] -ایشان به من گفتند- صحبت میکردند، از ایشان سؤال کرده‌اند که شما چه کار کردید؟ یعنی این نشان‌دهنده‌ی این است که کار …

روحیهٔ شاعرانهٔ مردم ایران

چقدر قشنگ است! ندیدم جز به بالِ نیستی پرواز آزادی. خب این روحیه‌ی مردم ما است؛ در اعلان فاتحه‌شان هم شما می‌بینید یک شعر به این قشنگی را پیدا میکند [و می‌آورد]. البتّه حالا شماها که با رایانه و مانند آن سروکار دارید، میتوانید شاعرش را هم پیدا کنید؛ بنده نفهمیدم شاعرش چه کسی است امّا زبان، شبیه زبان بیدل است. از این فرصت، از این تمنّای موجود و تقاضای موجود در جامعه برای شعر باید استفاده کرد و مفاهیمی را که مردم احتیاج …

آگاهی مردم و نپذیرفتن نقش مدعی از صاحبان امکانات

… [بگیرند]، باید پاسخگو باشند. بنده‌ای که امکانات در اختیارم است، نمیتوانم مدّعی باشم، [بلکه] باید پاسخگو باشم و جواب بدهم که چه‌‌کار کردم با این امکانات. به جای اینکه پاسخگویی کنند، بیایند نقش مدّعی را ایفا کنند علیه این، علیه آن حرف بزنند؛ این نمیشود؛ مردم قبول نمیکنند این را. حالا ممکن است کسی خیال کند که در مردم تأثیر میگذارد؛ نه، مردم آگاهند، میفهمند، نمیپذیرند این حالت را.