رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «مدارا»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «مدارا»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعینرمی و سازگاری در برخورد با دیگران و حدود آن.

امام خمینی

تأثیر بیشتر ملایمت و رحمت از خشونت در حل مسائل

در مسائل، ملایمت و جهت رحمت بیشتر از جهت خشونت تاثیر می‌کند. من در زمان اختناق رضا خانی وقتی در مدرسه فیضیه صحبت می‌کردم، آن گاه که از جهنم و عذاب الهی بحث می‌کردم همه خشکشان می‌زد، ولی وقتی از رحمت حرف می‌زدم می‌دیدم که دلها نرم می‌شود و اشکها سرازیر می‌گردد و این تاثیر رحمت است. با ملایمت انسان بهتر می‌تواند مسائل را حل کند تا شدت.

پایان یافتن نزاع با تحمل و پاسخ نیکو به نوشتهٔ نادرست

اگر یک کسی اول یک جرمی کرد، دومی هم باید جرم را بکند برای اینکه او اول کرده است! نه. اگر انسان این طور باشد که تا به او یک کلمه گفتند فریادش بلند شود، این فریاد دیگر فروکش نخواهد کرد در همه اطراف ما. یک وقت یک کسی فرض کنید یک حرفِ غیر واقعی نوشت و غیر صحیح نوشت، این را اگر تحمل کرد انسان و با قول صحیح و حَسَن به او این جواب داد، کم می‌شود، تمام می‌شود. اما اگر بنا شود که خشونت بکند، شما هم بکنید، باز او یک خشونت دیگر می‌کند تا آخر.

پرهیز از معارضه و برخورد برادرانه با بدگویان

… که بر ضد اسلام قیام کرده بودند می‌ایستادند. ما هم که ان شاء الله متعهد به اسلام می‌باشیم و رشد اسلام را می‌خواهیم، تصمیم داریم جهان را برگردانیم و امیدواریم که ملتها انجام دهند. نباید از دروغ و بدنامی و حرف زشتی که به ما نسبت می‌دهند از میدان به در برویم. البته معارضه کار را بدتر خواهد کرد، همه وقتتان صرف نوشتن و جواب دادن به روزنامه و مجلس می‌شود. با لحن برادری و ملایمت، کارها بخوبی تمام می‌شود. اگر کسی به ما بد کرد به بهترین وجه با او رفتار کنیم، کار به دعوا کشیده نمی‌شود. شما در انقلاب سهم زیادی دارید، بازار هم همین طور. اگر بازارها همراهی نمی‌کردند انقلاب پیروز نمی‌شد. پس پیه این مسائل را به خودتان بمالید.[1] انسان که یک قدم اصلاحی و زندگی‌ساز بر می‌دارد نباید توقع داشته باشد که مورد پذیرش همه قرار گیرد، این نخواهد شد، امیر …

پرهیز ملت مسلمان از کشتن و حبس و منع بی‌جهت دیگران

… ملت مسلمان انقلاب کردند. انقلاب مربوط به حزبی- مثلًا فرض کنید- نبوده است؛ مربوط به یک کودتایی نبوده است؛ از طرف نظامی یا از طرف حزب، بلکه مال خود ملت بوده است و خود ملت قیام کرده است، و خود ملت پیش برده است و طرف را شکست داده است، و ملت هم ملت اسلامی بوده. از این جهت که ملت یک ملت مسْلم بوده است، بی‌جهت نمی‌خواسته است که اشخاصی را بِکُشد، اشخاصی را حبس کند، اشخاصی را منع کند از فعالیت، هیچ ابداً نظر به این معانی نبوده است. از این جهت، یک انقلاب بسیار آرامی بوده است، و لو اینکه الآن مَفْسَده جوها کارشکنیهایی می‌کنند، لکن خوب، اینها اشخاصی هستند که ضد انقلاب هستند؛ و ریشه دار هم نیست؛ فعالیتهاشان یک فعالیت‌های سطحی است که اصلاح می‌شود ان شاء الله.

مدارا و دعوت در مکتب‌های توحیدی و شدت عمل تنها هنگام احساس توطئه

… توحیدی نمی‌خواهند فتح کنند بلاد را؛ و نمی‌خواهند با مردم با خشونت رفتار کنند. آنها می‌خواهند مردم را از ظلمتهای ماده به نور بکشند؛ به طرف خدا بکشند؛ توجه به خدا بدهند. و لهذا تا آنجا که امکان دارد در مکتبهای غیر مادی مدارا هست؛ خوشرفتاری هست؛ دعوت هست. تا آنجایی که ممکن است با دعوت مردم را برمی‌گردانند به عالم نور و هیچ وقت درصدد جنگ و جدال نیستند، مگر اینکه احساس کنند توطئه است. اگر احساس توطئه کردند به حسب دستور قرآن و به حسب دستور اسلام با آنها با شدت رفتار می‌کنند. تا احساس توطئه نشده است همه را آزاد می‌گذارند هر چه می‌خواهند اختیار کنند. وقتی احساس توطئه شد، با شدت رفتار می‌کنند.
همهٔ شاهدهای امام خمینی

امام شهید سید علی خامنه‌ای

معنای رفق: ناهموار و خراشنده نبودن نه سستی و نرمی نفوذپذیر

یکى از همان چیزهایى که عرض کردم از عوامل انتشار اسلام است، رفق است؛ ما کانَ الرِّفقُ فى شَى‌ءٍ اِلّا زانَه؛[8] رفق یعنى هموارى. رفق به ‌معناى سستى نیست؛ رفق به معناى خاک‌ریز نرم قابل نفوذ نیست؛ رفق یعنى ناهنجار نبودن، ناهموار نبودن، جگرخراش نبودن؛ معناى رفق این است. شما ممکن است یک جسمى داشته باشید، شیئى داشته باشید که از یک عنصر بسیار سختى [مثلاً] از فولاد [باشد] امّا دست که میزنید، دست انسان احساس ناراحتى نمیکند، احساس ناهنجارى و ناهموارى نمیکند؛ نرمى به این معنا؛ هنجار درست؛ این معناى رفق است. گاهى …

پذیرش جوانان با روی خوش، سماحت و مدارا

… کنید. مطالعه کنید. کتابهائی وجود دارد که میشود از این کتابها استفاده کرد. کتابهائی هست؛ بروید بپرسید، تحقیق کنید از کسانی که اهلش هستند. خودتان را مجهز کنید، مسلح به سلاح معرفت و استدلال کنید، بعد به این کانونهای فرهنگی - هنری بروید و پذیرای جوانها باشید. با روی خوش هم پذیرا باشید؛ با سماحت، با مدارا. فرمود: «و سنّة من نبیّه» ، که ظاهراً عبارت است از «مداراة النّاس» ؛ مدارا کنید. ممکن است ظاهر زننده‌ای داشته باشد؛ داشته باشد. بعضی از همینهائی که در استقبالِ امروز بودند و شما - هم جناب آقای مهمان‌نواز، هم بقیه‌ی آقایان - الان در این تریبون از آنها تعریف کردید، خانمهائی بودند که در عرف معمولی به آنها میگویند «خانم بدحجاب»؛ اشک هم از چشمش دارد میریزد. حالا چه کار کنیم؟ ردش کنید؟ …

مدارای امیرالمؤمنین (ع) با مخالفان و دشمنان

رفتارهای سیاسی امیرالمؤمنین. اولاً تا حد ممکن با مخالفان خودش، حتّی با دشمنان خودش مدارا کرد. اینی که میبینید امیرالمؤمنین سه جنگ را در دوران حدود پنج سالِ حکومت خود مجبور شد و تحمل کرد، بعد از این بود که همه‌‌‌‌‌ی مداراهای لازم انجام گرفته بود. امیرالمؤمنین کسی نبود که بدون رعایت مداراهای لازم با مخالفان، اول دست به شمشیر ببرد. حالا چند تا از جملات امیرالمؤمنین را بشنوید:

نرمش و مهربانی بدون ضعف و بدون پذیرش سخن نادرست در برخورد با مخاطب

و البتّه خصوصیّت سوّم هم اخلاق و به‌اصطلاح آن عقل معاشرت است که «وَ لَو کُنتَ فَظًّا غَلیظَ القَلبِ لَا‌نفَ‌ضّوا مِن حَ‌ولِکَ‌»؛[15] بایستى با مهربانى [رفتار کرد]، منتها مهربانى‌اى بدون ضعف؛ لینٍ فی غَیرِ ضعف،[16] یک جاهایى در بعضى از تعبیرات هست؛ نرمش قدرتمندانه. نه اینکه حالا انسان آن‌قدر لیّن باشد که هر چه گفتند، حرف غلط و نادرست و ناجور و مانند اینها را قبول کند و بپذیرد، براى اینکه میخواهد روى خوش نشان بدهد، طرف خوشش بیاید؛ نه، اینکه لیّن نیست، این ضعف است؛ یعنى آن بُرندگى را با نرمش همراه بکند، مثل تأثیرى که قطرات آب بر روى یک سنگ میگذارد که با همان لین طبیعى خودش، آن‌قدر میچکد روى این سنگ که این سنگ را تحت‌ تأثیر قرار میدهد و گود میکند؛ این‌جور [باید باشد]؛ لین به این معنا؛ با …

رفق به معنای سازگاری و مدارا با دوست، نه با دشمن

… افتاد؛ این طرف گفت نه، این قانون را چون دولت اینجوری میخواهد، ما نمیکنیم؛ آن طرف هم گفت چون این قانون، این گوشه‌اش کج است، ما هم زیر بار نمیرویم؛ خب، این که نمیشود؛ اوضاع مملکت نمیچرخد. رفق، خوب است؛ رفق، همسازی، همیاری، مدارا. در باب رفق روایاتی داریم. رفق یعنی سازگاری؛ انسان سازگاری نشان بدهد. آن که آدم نباید با او سازش کند، دشمن است؛ آدم با دوست باید سازگاری نشان دهد. بالاخره باید تحمل کنند؛ یک چیزی را این از آن تحمل کند، یک چیزی را آن از این تحمل کند.
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای