رفتن به محتوای اصلی

محرومان

نام‌های دیگر: محرومین، قشرهای محروم

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قشرهای کم‌برخوردار جامعه و وظیفهٔ نظام و مسئولان در قبال آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع دانشجویان و طلاب (مخالفت روحانیت با انقلاب سفید)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۳۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امروز کشوری که غیر متعهد است، ایران است. یک کشور دیگر پیدا نمی‌کنید که غیر متعهد به معنای واقعی‌اش باشد و این به برکت این زاغه‌نشینان، این قشر محروم توده بوده است. آن که این همه جوان را داد این قشر محروم است. بیایند بشمرند، چند نفر از آن مرفه‌ها، چند نفر از آنهایی که حالا نشستند و بدگویی می‌کنند برای جمهوری اسلام، از آنها چند نفر رفتند به جبهه؟ آنها چند تا شهید دادند؟ اگر یکی پیدا کردید! مگر آن یکی از آنها منفصل شده باشد، ممکن است، ممکن است که یک نفر از آن خانه مرفه‌اش منفصل شده باشد و حزب الله شده باشد او برود، اما این کم است. هر چه شهید است می‌بینید که مال این قشر محروم است. محروم هم این طور نیست که فقط زاغه‌نشین محروم باشد، بازاری‌اش محروم است، کارگرش محروم است، کشاورزش محروم است و همه این قشرها محرومند و از همین‌هاست. آنی که الآن در جبهه دارد خدمت می‌کند، از همین قشر است. آنی که آن قدر زحمت دارد می‌کشد برای حفظ کشورش و برای حفظ اسلام، همین قشر هستند، اینها آقای ما هستند، اینها به ما منت دارند، با اینها با کمال تواضع رفتار کنید.

شاهدها (۲۲ پاراگراف)

پیروزی نهضت مرهون جوانان طبقهٔ محروم

خوب، در هر صورت شما بدانید که اینها این طور کردند. و ملت ما، ملت غیور ایران تاب نیاورد و همه با هم، با قدرت اسلام، با قدرت ایمان قیام کردند، و با قدرت ایمان پیش بردند. این نهضت و این پیشبردی و این پیروزی، مرهون این طبقه جوان ایران، آن هم طبقه جوان درجه سه؛ طبقه جوان محروم [است‌]؛ آنها این مساله را پیش بردند، این نهضت را پیش بردند؛ و ما باید از آنها تشکر کنیم. در هر صورت ... شماها باید در مَحالّ خودتان که می‌روید نصیحت کنید اینها را که گذشت دیگر مطلب! دیگر شما حالا هر چه هم فریاد کنید: شاه، دیگر شاهی تو کار نیست تا شما فریادش را بزنید! برگردید به اسلام. آن چیزی که به درد شما و به درد …

مردم غیرمرفه و پابرهنه نیروی اصلی انقلاب

به نظر من بیشتر انقلابیون واقعی؛ یعنی آنها که نیروی عظیم و کوبنده این انقلاب بودند، مردم غیر مرفه بودند؛ کسانی که بیشترین کشته‌ها را دادند و با نیروی ایمان واقعی و اعتقاد راسخ؛ باعث پیروزی انقلاب شدند همان کسانی بودند که به هیچ وجه اشرافی و مرفه نبودند و از طبقه پابرهنه بودند.

سفارش به دولت برای مجانی کردن آب و برق طبقات کم‌بضاعت

من به دولت راجع به مجانی کردن آب و برق و بعضی چیزهای دیگر فعلًا برای طبقات کم بضاعتی که در اثر تبعیضات خانمان برانداز رژیم شاهنشاهی دچار محرومیت شده‌اند- و با برپایی حکومت اسلامی به امید خدا این محرومیتها برطرف خواهد شد- سفارش اکید نمودم که عمل خواهد شد.

مرهون بودن پیروزی به مستمندان نه اشراف و اعیان

… ترکیه و به عراق تبعید شدیم، تقریباً یک قدری غفلت حاصل شد؛ لکن عواملی پیدا شد که در یک سال- قبل از یک سال و نیم تقریباً- این عوامل باعث شد که ایران به حرکت آمد. و دنبال این حرکت بود که ما از عراق شروع کردیم؛ و بعد آمدیم و رفتیم فرانسه و از آنجا تعقیب کردیم. تمام مسائل که واقع شد ما مرهون منتِ- بعد از خدای تبارک و تعالی- این ملت ایران، و خصوصاً طبقه مستمندان، نه طبقه اشراف و اعیان و بالا دستها، ما مرهون آنها هستیم. آنهایی که زن و مرد، صغیر و کبیر، در هر وقت که اقتضا می‌کرد در خیابانها می‌ریختند و هیچ در مقابل مسلسلها ابا نداشتند؛ سینه‌ها را باز می‌کردند و می‌گفتند: بزن. باید بگویم که گوشت و خون غلبه کرد بر تانک و مسلسل. و این قدرت خدای تبارک و تعالی بود.

زندگی مهاجران روستایی در چادر و اتاق گلی بی‌آب و برق در زمستان

اگر یک حکومت صحیح پیش بیاید، نفت را می‌فروشد و پول می‌گیرد خرج می‌کند از برای منافع خود ملت؛ این فقرا را نجات می‌دهد، این اشخاصی که ضعفا هستند؛ اینهایی که الآن به واسطه شکست کشاورزی هجوم آوردند در این سرماهای زمستان به شهرها و مسکن ندارند، زیر چادرها- نه مثل این چادر که حالا اینجا درست کردید شما، خیر آن چادرهای بیچارگی که آنها درست کرده‌اند- در این سرمای زمستان زیر چادرها زندگی می‌کنند. در یک اتاقهای گلی که آنهایی که رفتند می‌دانند چه خبر است، در آنجا دارند زندگی می‌کنند. هیچ ندارند. آب ندارند، برق ندارند، اسفالت ندارند. در یک گودالهایی هستند که از این گودالها زنهای بیچاره باید کوزه را بردارند- از قراری که نوشته‌اند- پله‌های زیادی- حالا یادم نیست که صدتا پله نوشته بودند یا یک خرده کمتر اما زیاد بود- از اینها باید بیایند بالا و بروند به آن شیری که وصل کرده‌اند که آب هست توی خیابان، از آنجا کوزه‌شان را آب بکنند باز از این پله‌ها برگردند بروند به آن محلی که دارند؛ در این سرمای زمستان و این پله‌های لغزنده. شما ببینید چه مصیبتی برای این ملت هست. این مصیبتها را می‌خواهند رفع بکنند؛ می‌خواهند مملکت یک مملکتی باشد که هر جوری هست فقرا به حالشان رسیدگی بشود. پس اینکه می‌گوید که دیگر نفت در غرب نمی‌رود، روی یک فرضْ درست است، …

خواست ملت برای صرف منافع کشور در راه فقرا و بی‌بهرگان

همین حرفهایی که ملت ایران به واسطه همین حرفها دادش بلند شده است که آقا ما نمی‌خواهیم بسته به غیر باشیم، ما نمی‌خواهیم همه منافع مملکت ما به شما داده بشود؛ ما می‌خواهیم منافع مملکتمان صرف این فقرا و بیچاره‌ها بشود، صرف اینهایی که آب ندارند بخورند و هیچ چیز ندارند. مناطقی در ایران هیچ چیز ندارند. شما خیال [نکنید] اینها می‌آیند بعضیها نشان می‌دهند. آن وقت بنا بر این بود [که‌] یکوقتی می‌خواست مثلًا شاه عبور کند از یک جایی با یک نفر رئیسِ کذا، مردم را الزام می‌کردند به اینکه باید سر جاده همه کت و شلوار خوب از جایی پیدا …

خواست سپردن کشور به دست پابرهنگان گرسنه

ما می‌خواهیم یک مملکتی باشد دست خود شماها؛ دست این سر و پابرهنه هایی که دارند گرسنگی می‌خورند. برای اینها فکر بکنید شماها. می‌خواهیم دست یک دسته‌ای‌ بیفتد که اینها شرافت انسانیت داشته باشند، اعتقاد به یک خدایی و یک روزی که حسابها کشیده می‌شود داشته باشند؛ نه مثل اینها که اصلًا خدانشناسند! تا برای این فقرا یک کاری بشود، برای خود مملکت یک کاری بشود. از دست این نفتخوارهای مفتخور یک …

لزوم اندیشیدن برای فقرا و زاغه‌نشینان و رفاه همهٔ مردم

حکومت اسلامی یک نظام عادلانه است؛ یک نظام بهتر از این نظام حال. این برای اینکه منهای دزدیها، منهای چپاولها، منهای غلطرویها، منهای زورگوییها [است‌]. زورگویی نباید باشد؛ چپاول نباید باشد؛ مال ملت را نباید ببرند و بخورند؛ باید مردم همه در رفاه باشند؛ باید فقرا را برایشان فکر کرد؛ باید این زاغه‌نشینهای بیچاره‌ای که هیچ ندارند، هیچ ندارند، باید برای اینها فکر کرد؛ نه همه برای آن بالا و آن اشراف، برای اشراف؛ هم حکومتها برای اشراف کار می‌کنند. نه، حکومت مال همه است، برای همه باید کار بکنند. برای ضعفا باید بیشتر کار بکنند تا اینها را برسانند به آن حدها. این تبلیغات اینها را گوش نکنید.

زندگی فلاکت‌بار زاغه‌نشینان تهران بی آب و برق

… این زاغه‌نشینها، این چادرنشینها، اینهایی که خانه ندارند اصلًا، یا زیرِ زمین یک سوراخی پیدا کرده‌اند و بیچاره‌ها مثل حیوانات زندگی می‌کنند، یا یک چادری درست کرده‌اند؛ مناطق زیادی، چهل و چند منطقه را اسم بردند، محالّشان را ذکر کرده‌اند، الآن پیش من است صورتش. این آقای تمدن بزرگ نگاه نکرده است به این تهران که چهل و چند منطقه، بیچاره یعنی [محرومند] از همه چیزهایی که آثار تمدن است: آب ندارند، برق ندارند، اسفالت و اینها که دیگر هیچ ندارند، هیچ چیز ندارند بیچاره‌ها. اینها را از دهات بیرون کرده‌اند و اراضی دهات را گرفتند برای خودشان، و اینها آمده‌اند در تهران. تهرانش این طور است که چهل و چند منطقه، اینها از چادرنشینها و زاغه‌نشینهایی که با فلاکت، با زحمت دارند زندگی می‌کنند، با بیچارگی دارند زندگی می‌کنند، نوشته است که اینها وقتی آب برای خودشان می‌خواهند تهیه کنند، از یک محلی که [از] محل خودشان قریب صد پله یا بیشتر تا محل آب هست، این زنهای بیچاره باید بیایند سر آن فشاری آب بردارند. کوزه را از این پله‌ها ... شما فکر کنید زمستان ایران را، از این پله‌ها باید پایین بروند، چقدر زمین می‌خورند، چقدر بیچارگی می‌کشند تا یک خرده‌ای آب ببرند برای بچه‌هایشان. این آقای تمدن بزرگ کجاست که اینها را ببیند؟ اینها را نمی‌داند یا چشمهایش را هم می‌گذارد که …

رایگان شدن آب و برق برای فقرا و بی‌بضاعت‌ها

هر چه زودتر باید مشکل مسکن برای بی‌خانمانها و فقرای ایران حل گردد؛ و برای هر خانواده، مسکن مورد نیازشان تامین شود، آب و برق برای فقرا و بی‌بضاعتها باید مجانی گردد.

صرف اموال مصادره‌شده در مسکن و کار مستمندان

شورای انقلاب اسلامی به موجب این مکتوب ماموریت دارد که تمام اموال منقول و غیر منقول سلسله پهلوی و شاخه‌ها و عمال و مربوطین به این سلسله را که در طول مدت سلطه غیر قانونی از بیت المال مسلمین اختلاس نموده‌اند، به نفع مستمندان و کارگران و کارمندان ضعیف مصادره نمایند و منقولات آن در بانکها با شماره‌ای به اسم شورای انقلاب یا اسم این جانب سپرده شود و غیر منقول- از قبیل مستغلات و اراضی- ثبت و مضبوط شود تا به نفع مستمندان از هر طبقه صرف گردد در ایجاد مسکن و کار و غیر ذلک. به جمیع کمیته‌های انقلاب اسلامی در سراسر کشور دستور می‌دهم که آنچه از این غنایم به دست آورده‌اند در بانک با شماره معلوم بسپرند. و به دولت ابلاغ نمایید که این غنایم، مربوط به دولت نیست و امرش با شورای انقلاب است، و آنچه مامورین دولت به دست آورده‌اند یا …

بهبود وضع طبقات محروم و آسیب‌دیدگان مبارزات، حساس‌ترین وظیفهٔ دولت آینده

… جلوگیری قاطعانه از هدر رفتن مخازن کشور مخصوصاً نفت و فروش آن به قیمت عادلانه و صرف پول آن در تجدید حیات اقتصادی و نیازهای فوری و ضروری مردم و دهها وظایف سنگین و خطیر که دولت آینده با آن روبه است و جز با گذشت و فداکاری و صداقت و همکاری عمومی امکانپذیر نیست. حساستر از همه، بهبود بخشیدن به وضع طبقات محروم بخصوص آسیب دیدگان در طول مبارزات اخیر، آماده کردن فوری کلیه مراکز علمی و فرهنگی از مدارس تا دانشگاهها برای شروع تحصیلات، تصفیه سریع ارتش از عناصر خائن و بازگرداندن استقلال ارتش، جلوگیری از ورود کالاهای تجملی، تشویق و کمکهای فوری برای توسعه کشاورزی و دامداری.

بازپس دادن حقوق خورده‌شدهٔ محرومان از مالکان بزرگ

… دولت را به میان کشیم و زمینها و صنایع را به دست مردم نسپاریم. در مورد ملی کردن، وضع در ایران به صورتی بوده است که حقوق کارگران و رعایا را سرمایه داران بزرگ و مالکین بزرگ برده‌اند و امروز هم دارند می‌برند. بدین جهت آنان مالک کارخانه‌ها و زمینهای خود نیستند. ما همه آنان را پای میز محاکمه می‌کشیم و ما یملک و سرمایه آنان را مورد بررسی قرار می‌دهیم و حقوق حقه مردم محروم را که عمری است مالکین بزرگ و سرمایه داران بزرگ خورده‌اند به محرومین بازپس می‌دهیم. و در این صورت است که نه اختیار را از آنان سلب کرده‌ایم و نه کسی حق دیگران را می‌تواند بخورد و نه کسی زندگی‌اش با اشکال کمبود مالی مواجه خواهد شد.

صرف درآمد کشور برای نیازمندان و فقیران

جواب: نظر ما این است که دست خائنین به این مملکت را کوتاه کنیم و درآمد مملکت را صرف محتاجان و فقرای آن و مصالح ملت کنیم و حکومت جائرانه پهلوی را بر هم زنیم و یک رژیم بر پایه عدالت و دمکراسی حقیقی که ضامن آزادی و استقلال مملکت باشد به وجود بیاوریم.

رفاه تنها برای وابستگان و رنج زاغه‌نشینان تهران در تهیهٔ آب

… طور شرایط هستند که بعضی‌شان منزلهایشان در یک گودالی واقع هست که باید تا لب خیابان که می‌خواهد بیاید،- نمی‌دانم- پنجاه تا، صد تا (خیلی زیاد نوشته بود من یادم نیست الآن) باید پله طی بکنند تا بیایند به لب خیابان، آنجا یک جایی که شیر آب است بیایند آب بردارند. این زن بیچاره‌ای که می‌خواهد برای بچه‌هایش آب ببرد، باید کوزه را بردارد از این گودال در این زمستان، در این برف، در این سرما بردارد، از این پله‌ها برود بالا برسد به خیابان به آن شیر آب و یک کوزه آب را پر کند و ببرد برای بچه‌هایش! زندگی، خیال نکنید که حالا زندگی ایرانی‌ها مرفه است، آن طوری که در بوقهایشان می‌گویند. یک دسته خاصی‌ هستند که یا نورچشمیها هستند یا اشخاصی هستند که وابسته‌اند؛ اینها هستند که یک قدری مرفه هستند، باقی مردم این طور نیست. خود تهران این طور است که بیست- سی محله دارد این طور اشخاص ضعفا. همینهایی که در دهات مشغول زراعت بودند، زراعتشان را به اسم «اصلاحات ارضی» به هم زدند؛ دیدند که نمی‌توانند زندگی کنند آنجا، کوچ کردند بیچاره‌ها آمدند به اطراف تهران برای اینکه با کاری با- نمی‌دانم- …

فقر و نبود پزشک و درمانگاه در روستاهای خوزستان

… که کشتیرانی توی آن می‌شود، زمین، تا چشم می‌کنی زمین افتاده و هیچ زراعت ندارد؛ من توی ذهنم آمد که شاید خاک این لیاقت زراعت ندارد. یک جایی پیاده شدیم. من رفتم خاک را ... خاک خوب لکن دست خیانت نمی‌گذارد. آب از آنجا دارد هرز می‌رود، زمین هم اینجا افتاده است! و مردم خوزستان برای اینکه بچه‌هایشان را که مریض می‌شوند پیش یک طبیب بروند، طبیب نیست. هیچی ندارند. در دَه تا دِه، بیست تا ده یکوقت می‌بینی یک درمانگاه نیست! تمدن بزرگ این است؟! یک درمانگاه در بیست تا دِه! بعضی جاها درمانگاه، اصلش نیست. طبیب نمی‌دانند چی است. در روزنامه‌های خودشان نوشتند که آب این قدر نیست که این صبح که این بچه از خواب بلند می‌شود و چشمش را به واسطه تراخمی که برای خاطر حکومت فاسدْ این تراخمها هست، …

لزوم سیر شدن گرسنگان با ثروت کشور به جای بخشیدن آن به دیگران

… شخصی من با تو دارم؟ چه کردی؟ به شخص من چه کاری تو داری؟ من با ملت دارم حرف می‌زنم؛ ما درد ملت را داریم، نه درد خودمان را. ما می‌گوییم تو با ملت ما داری چه می‌کنی؛ تو با اسلام ما چه کردی یا چه می‌کنی؛ تو با علمای اسلام ما داری چه می‌کنی. شخصیتی توی کار نیست؛ نزاع ما سر ملت است، سر اسلام است که تو داری تمام مخازن ایران را به باد می‌دهی و به دیگران می‌دهی و ما می‌گوییم: نه، نباید؛ باید مال خودمان باشد؛ گرسنه‌های ما باید سیر بشوند. ما حرفمان این است که این برهنه‌ها و گرسنه‌هایی که توی کوچه‌ها دارند می‌گردند و هیچ چیز ندارند و گرفتار هستند، این رعیتهایی که به اصطلاح خودتان با اصلاح ارضی خواستید کاری بکنید، برای امریکا هم کردید آن کار را، و «ماموریت» تان را برای «وطن» تان هم انجام دادید و …

طرح حکومتی عادل که به درد مستمندان برسد نه ثروتمندان

… [متوجه بکنید]؛ آنها هم پی حرف تازه می‌گردند. پیدا بکنید، همه روزه اخبار را [در] دسترس آنها بگذارید بلکه ان شاء الله یک موج زیادی در اینجا پیدا بشود، [موج‌] بزرگی در اینجا پیدا بشود و خود این مطلب کار شما را آسان کند و این سد را از سر راه این مسلمانها بردارد؛ و بعد ان شاء الله مسائل دیگر پیش بیاید و ما ان شاء الله نقشه یک حکومت عادل شریف [را طرح کنیم که‌] به درد این مستمندها برسد، نه اینکه حکومت برای بزرگها باشد و برای دولتمند [ها]؛ حکومتی باشد که به درد این مستمندها، اینهایی که نه آب دارند و نه برق دارند [برسد].

دشواری دسترسی روستاییان به آب آشامیدنی و سختی زندگی ملت

در دهاتی که یک قدری دورتر است، من خودم سر و کار دارم با آن کسانی که اهل آن دهات هستند، که می‌آیند از من اذن می‌گیرند [که‌] یک قدر پول ما باید بدهیم، یک قدر پول، خودشان از خودشان بگذارند، می‌گویند که یک فرسخ راه هست بین آنجایی که آن [آب‌] انباری که آب هست تا آنجایی که این دهی که این بیچاره‌ها هستند، یک فرسخ راه باید بروند آب بیاورند برای خوردن؛ آن وقت پول می‌گیرند یک آب انبار درست می‌کنند که بارانها بیاید اینجا جمع بشود و اینها در وقتی که باران نیست از این آب استفاده کنند. شما نگاه نکنید به این اتومبیلهایی که چهار نفر در تهران سوار می‌شوند و [عیشی‌] می‌کنند؛ نه، یک دسته شان که از خود [دولتمردان‌] هستند، یک دسته شان هم خوب، [از مرفهین هستند]. شما سایر شهرهای ایران و سایر دهات ایران و آنجاهای خود تهران، در این زاغه‌ها، یک نظری به …

عزم بر جلوگیری از غارت ثروت‌ها و بی‌نان ماندن فقرا

شما تکلیف الهی دارید. متکی به خدا باشید. متکی به امام زمان- سلام الله علیه- باشید. و شما پیش می‌برید ان شاء الله اگر این وحدت کلمه حفظ بشود، که رمز پیروزی ماست. ما پیشرفت کردیم و به آخر می‌رسانیم. دیگر اجازه نخواهیم داد که ثروتهای ما را ببرند و فقرای ما این طور در کوچه‌ها بخوابند بی‌نان و بی‌آب. و اگر این وحدت کلمه خدای نخواسته از بین برود، دوباره بدانید که آنها هوشمندند: آن روزی که ما وحدت کلمه را از دست دادیم، آنها حمله خواهند کرد و باز یک قلدری را مثل رضا خان یا به اسم او یا دیگری می‌آورند. به هر رژیمی که باشد می‌آورند سرِ کار. باز همان معانی است …

وعدهٔ بهبود شرایط زندگی محرومان

… نشان می‌دهد که مردم به قدر کافی افکار ما را درک کرده و متوجه آینده شده‌اند. همین حمایت، ضمناً ثابت می‌کند که این ملت- که سعی کردند آن را از مذهب به وسیله وسوسه‌های مادی دور سازند- خوشوقت است که بار دیگر در راهِ آسمانی قدم نهد و روح واقعی خود را بازیابد. ما با حیف و میل مبارزه خواهیم کرد، ثروتهایی را که عده معدودی استفاده جو ربوده‌اند باز خواهیم گرفت، شرایط زندگی افراد محروم را بهبود خواهیم بخشید، و ملت را در راه شرافت و فداکاری و به سوی ساختمان یک جامعه آزاد و نوین رهبری خواهیم کرد.

وعدهٔ پاسخ مثبت به نیازهای مردم محروم

… اقتصادی عوض خواهد شد و یک اقتصاد صحیح و سالم ما عرضه می‌کنیم و الآن اینها اقتصاد ما را ورشکست کرده و از بین برده‌اند. اینها خرجهایی کرده‌اند که خلاف مصلحت بوده است، دزدیهایی کرده‌اند که خیانت بوده است و برای حفظ خود به اشخاصی پولهایی بسیار گزاف داده است. ما تمام اینها را از بین می‌بریم و اطمینان داریم که دیگر اقتصادی عقب مانده نخواهیم داشت و به نیازهای مردم محروممان جواب مثبت خواهیم داد.