رفتن به محتوای اصلی

محرومان

نام‌های دیگر: محرومین، قشرهای محروم

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قشرهای کم‌برخوردار جامعه و وظیفهٔ نظام و مسئولان در قبال آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع دانشجویان و طلاب (مخالفت روحانیت با انقلاب سفید)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۳۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

امروز کشوری که غیر متعهد است، ایران است. یک کشور دیگر پیدا نمی‌کنید که غیر متعهد به معنای واقعی‌اش باشد و این به برکت این زاغه‌نشینان، این قشر محروم توده بوده است. آن که این همه جوان را داد این قشر محروم است. بیایند بشمرند، چند نفر از آن مرفه‌ها، چند نفر از آنهایی که حالا نشستند و بدگویی می‌کنند برای جمهوری اسلام، از آنها چند نفر رفتند به جبهه؟ آنها چند تا شهید دادند؟ اگر یکی پیدا کردید! مگر آن یکی از آنها منفصل شده باشد، ممکن است، ممکن است که یک نفر از آن خانه مرفه‌اش منفصل شده باشد و حزب الله شده باشد او برود، اما این کم است. هر چه شهید است می‌بینید که مال این قشر محروم است. محروم هم این طور نیست که فقط زاغه‌نشین محروم باشد، بازاری‌اش محروم است، کارگرش محروم است، کشاورزش محروم است و همه این قشرها محرومند و از همین‌هاست. آنی که الآن در جبهه دارد خدمت می‌کند، از همین قشر است. آنی که آن قدر زحمت دارد می‌کشد برای حفظ کشورش و برای حفظ اسلام، همین قشر هستند، اینها آقای ما هستند، اینها به ما منت دارند، با اینها با کمال تواضع رفتار کنید.

شاهدها (۱۴۴ پاراگراف)

گسترش درمان و افزایش درآمد محرومان با راه روستایی

بایستی اهم فعالیتهای این وزارتخانه در جهت گسترش شبکه راههای روستایی، بویژه در نقاط محروم باشد، که باعث توسعه فعالیتهای کشاورزی و رساندن محصولات به شهرها و افزایش درآمد کشاورزان و محرومین جامعه، و علاوه بر آن گسترش فعالیتهای درمانی و پزشکی برای طبقات محروم باشد.

شایستگان ملت و مورد سفارش اسلام؛ آرزوی توفیق خدمت به آنان

وَصیّتی است از پدری پیر که عمری به بطالت گذرانده و توشه‌ای برای زندگی ابدی برنداشته و قدمی خالص برای خداوند منّان نگذاشته و از هواهای نفسانی و وساوس شیطانی نجات نیافته، لکن از فضل و کرم خداوند کریم مایوس نیست و به عفو و عطوفت او دل بسته و همین تنها زاد راه او است، به فرزندی که از نعمت جوانی برخوردار است و فرصت برای تهذیب نفس و خدمت به خلق خدا در دست دارد و امید است چنانچه پدر پیرش از او راضی است خداوند بزرگ از او راضی باشد و توفیق خدمت به محرومان که شایستگان ملتند و مورد سفارش اسلامند، هر چه بیشتر به او مرحمت فرماید.

وفاداری اکثریت محروم به اسلام و جمهوری اسلامی

… تمام وجود کوشش می‌کنند تا مردم را از انقلاب و جمهوری اسلامی نگران و دلسرد کنند، گوش فرا ندهند. و باید بدانند که اکثر کسانی که علیه انقلاب سمپاشی می‌کنند از طبقاتی هستند که جلو استفاده‌های نامشروع آنان گرفته شده است و یا از عیاشیها و هرزه گریها بازمانده‌اند؛ و الّا طبقه محروم، که اکثریت قاطع را تشکیل می‌دهند، وفادار به اسلام و جمهوری اسلامی می‌باشند. البته هدف بزرگ دارای اشکالات و گرفتاریهای بزرگ نیز هست. طبقات محروم و زجر کشیده انقلاب به اندازه پیامبران عظیم الشان و پیغمبر اسلام در طول زندگی، خصوصاً سیزده سال قبل از هجرت، رنج و زحمت متحمل نشده‌اند؛ ولی چون هدف بزرگ بود با روی گشاده تحمل کردند. و هدف …

خدمت دولت به مستضعفان با وجود محاصره، بیش از پنجاه سال سلطهٔ آمریکا

… اسلام را به باد فنا می‌دهیم و من امیدوارم که شما آقایان که از بلاد مختلف تشریف آوردید در اینجا، صدای مظلومانه این ملت را به همه جا برسانید و به آنها بفهمانید که اینجا یک کشور وحشتناکی که یک صورت مشوه، تبلیغات امریکایی و صهیونیستی برایش درست کرده‌اند، نیست. با این وقت کم و با این محاصره‌های همه جانبه‌ای که ما داریم، در این مدت کم آن قدری که دولت برای مستمندان و برای مستضعفان عمل کرده است، در طول مدت پنجاه سال سلطه امریکا نشده است؛ آن قدری که برای آنها آب تهیه کرده‌اند، زمین تهیه کرده‌اند، لوله‌کشی کرده‌اند، اسفالت کرده‌اند، و آن قدری که اینجا عمل شده است، جاهای دیگر در طول پنجاه سال آنها نکرده بودند، مع ذلک، اینجا را متهم می‌کنند که خیر می‌خواهند یک کشوری را به باد بدهند.

ملاحظهٔ زاغه‌نشینانی که مسئولان را بر سر کار آورده‌اند

… همه انقلابی هستند! امروز همه دلسوز برای ملت هستند! امروز دعوای اینکه ما همه جنگ هم رفته‌ایم- و شما دیدید که یک دسته نوشته‌اند که ما از اول در جنگ چه بودیم- گفته‌اند. خوب، من هم می‌توانم بگویم من در صفِ اول جنگ دارم جنگ می‌کنم، ولی اینجا افتادم همین طور. باید به حسب واقع، به حسب انصاف، به حسب وجدان، این مردمی که شماها را روی کار آورده‌اند، این مردم زاغه‌نشین که شماها را روی مسند نشانده‌اند ملاحظه آنها را بکنید، و این جمهوری را تضعیفش نکنید. بترسید از آن روزی که مردم بفهمند در باطن ذات شما چیست، و یک انفجار حاصل بشود. از آن روز بترسید که ممکن است یکی از «ایام الله»- خدای نخواسته- باز پیدا بشود. و آن روز دیگر قضیه این نیست که برگردیم به 22 بهمن. قضیه [این‌] است که فاتحه همه ما را می‌خوانند! من از …

تأمین نیازهای اولیهٔ پابرهنگان به‌جای دعوای مسئولان

آن روز آنها می‌کردند، حالا دست شما افتاد. اگر حالا هم شما کارهایی بکنید که توجه مردم را از مصالح و توجه خودتان از مصالح به چیز دیگر متوجه بشود، عوض اینکه فکر حل مشکل کردستان را بکنید، بنشینید و با هم دعوا بکنید، عوض اینکه برای این پابرهنه‌ها، برای این ضعفا، برای اینهایی که زحمت کشیدند و شما را به اینجا رساندند و حالا هم توقع از شما خیلی ندارند برای اینکه یک آب و نانی، یک آبی، یک نانی، یک برقی، یک چیزها [یی‌] آن چیزهای اولیه را به اینها برسانید؛ از این غفلت کنید و بروید سراغ جنگ اعصاب و بساط، خوب، این همان است که آن وقت امریکا می‌کرد، حالا شما می‌کنید. آن وقت آن طاغوت می‌کرد، حالا شما می‌کنید. شما هم طاغوتید، آنها هم طاغوتند. فرقی نمی‌کند؛ یکی شیطان است، یکی شیطان کوچکتر.

محرومیت حاشیه‌نشینان تهران از آب، آسفالت و فرهنگ

… است که یک مملکتی که در آستانه تمدن بزرگ است دست ماست، منتها هر جمعیتی در منطقه خودشان دیدند این طور نیست، لابد خیال کردند منطقه‌های دیگر این طور شده و بعد نوبت می‌رسد. علی‌ هذا از هرجا می‌آیند مشکلاتشان را می‌گویند، آن چیزهایی که در زندگی ابتدایی لازم دارند. حالا شما در گیلان دیگر مبتلای به اینکه باید بروید آب از یک فرسخ بیاورید و مبتلای به همین که، در اطراف خود تهران در حاشیه تهران هست که این زنها آن طوری که من در نجف که بودم این را برای من نوشته بودند که شاید بیشتر از سی تا محله است در این حاشیه تهران، یعنی از تهران است، اما حاشیه هست، بعضی‌شان هم در خود متن است که اینها مبتلای به این هستند که اینهایی که حاشیه هستند نه آب دارند، نه اسفالت دارند، نه فرهنگ دارند، هیچ چیز ندارند، این زنهای بیچاره باید بروند از پله‌های زیاد، بیشتر از پنجاه تا بروند بالا کوزه‌هایشان را آب کنند، از این پله‌ها باز برگردند بیایند برای این بچه‌هایی که توی آن زاغه نشسته‌اند.

حضور زاغه‌نشینان در تظاهرات بی‌اعتنا به وضع زندگی خود

… اینکه ما امشب وقتی برویم منزل آیا شاممان چیست؟ منزلمان کجا است؟ شما شاید در تلویزیون دیده باشید آن کنار شهر تهران که این زاغه‌نشینان هستند. خوب اینها معلوم است که منازلشان چی هست و زندگیشان چی. در تلویزیون که نشان داد گفت شما چه می‌کنید روزها یا چه می‌کردید. گفت ما صبح که می‌شد زن و بچه‌مان را برمی‌داشتیم برای تظاهرات [می‌رفتیم‌]. اصلًا به فکر اینکه من در این زاغه زندگی می‌کنم، به فکر اینکه من بچه‌هایم چه حالی دارند، در این فکر نبودند. شما هم در فکر اینکه ما گرفتاریمان چیست، مدرسه‌مان چه گرفتاری داریم، معلممان چه آدمی است، شما هم این فکر را نمی‌کردید. این الغای افکار متعدد و پشت کردن بر خود و رو کردن به خدا، حقیقت این است که ملت ما به خودش پشت کرد، به خدا رو آورد. آن چیزهایی که نفسش خواهش …

محروم‌تر بودن زاغه‌نشینان و گودنشینان تهران از همه

لکن باید بدانید که این شما برادران نبودید که مورد ستم و ظلم واقع شدید؛ سایر برادران تُرک و لُر و عرب و بلوچ و فارس و ترکمن هم با شماها شریک بودند و همه محروم بودند از آنچه شما محروم بودید. شما اگر به زاغه‌نشینان و گودنشینان تهران توجه نمایید، خواهید دید آنان از همه محرومترند. این جانب می‌دانم که در حکومت موقت هم آن طور که خواست شما و ملت است رسیدگی نشده. لکن باید بدانید باز در این امر همه برادران شما شریک می‌باشند؛ و دولت موقت با کمال جدیت اشتغال به کار و سامان دادن بود؛ لیکن آشفتگیها به قدری زیاد است که اصلاح محتاج به زمان است. و …

آغاز آبادانی از مناطق محروم تا رسیدن به سطح مناطق مرفه

… خود ملت است، دیگر مال دیگری نیست، تصرف دیگری نیست. وقتی مال‌ خود ملت شد، خود ملت و خود مردم و خود شهردارها- که از ملت هستند- باید کوشش کنند در آباد کردن این مملکت. یک قِسم اعظم، آباد کردن به دست شما شهردارهاست، که باید با تمام کوشش کوشش کنید که آباد بشود. و خصوصاً آن طرفهایی که خرابی داشته‌اند، و به آنها نرسیده بودند، دهاتی که به آنها نرسیده بودند، شهرهایی که دو طرف دارند، یک طرف مُرفَّه و یک طرف غیر مُرفَّه، از آن غیر مُرفَّه شروع کنید، وقتی به درجه مُرفَّه رسید آن وقت یک کار اساسی شما کردید.

اولویت زاغه‌نشینان در کشور بی‌آنکه خانهٔ مردم را خودسرانه بگیرند

… شما انقلاب کردید، پس باید هرج و مرج هم باشد؟! هرج و مرج نباید باشد، باید روی موازین باشد. دادگاههای انقلاب هستند، وقتی که مراجعه کنید به آنها، که این سرمایه‌ها که اینها پیدا کردند از غیر مشروع بوده، آن رسیدگی می‌کند. چنانچه اگر غیر مشروع بوده، مصادره می‌کند. اما به مجرد اینکه فرض کنید که کسی بگوید که مال زاغه‌نشینان است، ما هم حالا هم می‌گوییم که مملکت اولی‌ هست به زاغه‌نشینان تا دیگران، اما معنایش این نیست که الآن زاغه‌نشینان بریزند و مردم را از خانه‌شان بیرون کنند، یا بگیرند جاها را. معنایش این است که روی موازین باید عمل بشود، به طوری که زاغه‌نشینها هم و عرض بکنم که خانه‌نشین بشوند و مُرفَّه باشند.

آشنایی بیشتر اسلام با مستمندان تا ثروتمندان

اسلام با مستمندان بیشتر آشنایی دارد تا با آن اشخاصی که [ثروتمند] هستند. آن اشخاص هم اموالشان همان طوری که گفتید، این اموالِ بسیار، مجتمعِ از راه مشروع نیست، اسلام این طور اموال را به رسمیت نمی‌شناسد. و در اسلام اموال، مشروع و محدود به حدودی است و زاید بر این معنا ما اگر فرض بکنیم که یک کسی اموالی هم دارد که خیر، اموالش هم مشروع …

محرومیت از آسفالت، آب، بهداری و حمام میراث پیش از انقلاب

اشکالتراشیهای دیگر که برق، آب،- نمی‌دانم- خرابی، چه، چه، چه. خوب، اولًا ما به آنها می‌گوییم که اینها در انقلاب حاصل شده یا از اول بوده؟ آیا آنهایی که اسفالت نداشتند، آنهایی که آب آشامیدنی نداشتند، آنهایی که بهداری نداشتند، آنهایی که حمام نداشتند، این از چیزهایی است که در انقلاب، این ناداری حاصل شده است یا نداشتند؟ قبلًا نداشتند. ما از هر کس می‌پرسیم که خوب، شما اسفالت می‌گویید نداریم، از کِی نداری؟ می‌گفت: اصلش از اول هیچ برای ما اسفالت درست نکرده‌اند. راست هم می‌گویند. خوب، آنها نکردند و خراب گذاشتند و رفتند، از ناحیه انقلاب این ضرر وارد نشده، منتها شما می‌گویید باید انقلاب این کار …

شکایت مناطق محروم از نبود آب، آسفالت و بهداری

… جا مثل آنجایی که ما هستیم عقب افتاده نیست. این برای اینکه همان محل خودش را دیده؛ و تبلیغاتی که شده است که این «تمدن بزرگ»، خیال می‌کند خوب، به استثنای اینجا جاهای دیگر حالا «تمدن بزرگ» است! آن یکی هم همان محل خودش را دیده؛ آن یکی هم همان. همه جا این طور است. من وقتی که می‌آیند اینجا و شکایت می‌کنند که نه ما آب داریم، نه اسفالت داریم، نه بهداری داریم، نه چه داریم، می‌گویم آقا شما بروید تهران یا آن زاغه‌نشینهای تهران را ملاحظه کنید ببینید آنها بدتر است حالشان یا شما! بنا بر این بوده است که این مملکت را ذخایرش را ببرند، و خودشان عقب مانده و مُفْلِس و بیچاره باقی بمانند. الآن ما وارد شدیم در این مملکتی که- یعنی این دیوار بزرگ را شکستید شما و رفتید آن طرف دیوار- می‌بینید هیچ ندارید، و هر چیز دارید خراب است. اگر هم همین مساله …

گستردگی عقب‌ماندگی و محرومیت در همهٔ نقاط کشور، نه فقط عشایر

… بوده است که مامور اجرا بودند. و این پدر و خصوصاً این پسر، خوب هم اجرا کردند. مطابق دلخواه اربابها عمل کردند. و اینکه در آن کتاب نوشته است «ماموریت برای وطنم» این کلمه صحیح است، اما مامور از جانب امریکا و دیگران بوده است برای اینکه نگذارد این وطن، وطن باشد! و شما گمان نکنید که فقط در مسجد سلیمان و در بختیاری و در عشایر و آنجا این مسائل هست؛ این عقب افتادگی در همه جا هست. بعض از شهرها را که بسیاری از سران آن شهرها سرسپرده بودند، آنها را یک قدری رسیدگی کردند. و بعضیها هم که نمی‌شده است که رسیدگی نکنند کرده‌اند، لکن در همان شهرها هم وقتی اطرافش را ملاحظه کنید همین مشکلات هست. شما تشریف ببرید تهران و آن زاغه‌نشینهای تهران و آن …

مشترک بودن کمبود امکانات اولیه در میان همهٔ اقشار حتی در تهران

الآن یک حکومت متزلزلی ما داریم. انتقال است الآن و بعد ان شاء الله مجلس شورا درست می‌شود. و وکلای شما، وکلای ملت می‌آیند و آنها طرحها خواهند داد و ان شاء الله مسائل حل می‌شود. این مشکلاتی هم که شما دارید، اینها را همه اقشار تقریباً دارند. شما همین تهران هم که ملاحظه بکنید، الآن محله‌های زیادی در تهران هست که اینها آب خوردن ندارند، اسفالت ندارند، هیچ چیز ندارند. لکن باید یک قدری مهلت داد به این تزلزلی که الآن هست، و این اقشاری که مانده است از رژیم سابق، و این منحرفینی که الآن در ایران هستند، این یک گرفتاری است برای دولت که نمی‌گذارند کار را پیش ببرد. اینها ان شاء الله از بین می‌روند. و به قدرت خود ملت اینها خواهند از …

محرومیت زاغه‌نشینان و مستضعفان اطراف تهران

… طرفی که از ایران می‌آیند اینجا پیش ما، تقریباً هر چند روز یک دفعه یک گروهی از اطراف می‌آیند، همه شکایت از اینکه ما هیچی نداریم. نه بهداری داریم، نه اسفالت داریم، نه چی داریم. من گاهی به آنها می‌گویم که آقا، شما خیال نکنید که شما هیچی ندارید؛ تهران هم ندارد. در تهران این زاغه‌نشینها را بروید ببینید که اینها هم هیچ ندارند، یک تکه‌ای از تهران است که چیز دارد. این بیچاره‌ها و مستضعفینی که اطراف تهران الآن خیمه دارند، و نمی‌دانم، کپر[1] دارند، و امثال ذلک، آنها هم هیچی ندارند. اینها کوشش کرده‌اند به اینکه نگذارند یک مملکتی آباد بشود. با اسم اینکه می‌خواهند «تمدن بزرگ» درست کنیم بکلی خراب کردند. ان شاء الله باید بعد از اینکه اساس مطلب درست بشود، به اینها رسیدگی بشود.

لزوم چاره‌اندیشی صاحبان کارخانه‌ها برای زاغه‌نشینان

… اعلی تحقق پیدا بکند؛ پارکها و اتومبیل‌ها و بساط. یک دسته هم این زاغه‌نشین‌ها باشند که اطراف تهران‌اند، و می‌بینید آنها را. این نمی‌شود، این نه منطق اسلامی دارد، نه منطق انصافی دارد، نه صحیح است. و اگر خدای نخواسته اینها صدایشان درآید، دیگر قابل خاموشی نیست. شماها باید یک فکری بکنید برای اینها. شما برای حفظ خودتان، حفظ خانواده‌تان، حفظ ثروتتان، حفظ حیثیتتان، خودتان بنشینید با هم تفاهم کنید. دسته‌های دیگر هم که [پیش‌] من آمدند- از اصفهان یک دسته‌ای آمده بودند- من همین حرفهایی که به نظرم می‌آید به آنها گفتم، که باید یک فکری خودتان بکنید که این تفاوت طبقاتی به این طور نباشد؛ یک تعدیلی بشود. اسلام تعدیل می‌خواهد؛ نه جلو سرمایه را می‌گیرد، و نه می‌گذارد سرمایه آن طور بشود که یکی صدها میلیارد دلار داشته باشد و برای سگش هم اتومبیل داشته باشد و شوفر داشته باشد و امثال ذلک؛ و یکی شب برود پیش بچه‌هایش نان نداشته باشد. نمی‌شود این؛ این عملی نیست. نه …

لزوم رجوع به ملت برای نجات زاغه‌نشینان

… و رفتند- و این اخیراً قرض کردند، و همچو که فهمیدند امکان دارد که بروند، قرض کردند از همه بانک‌ها با هر طوری که توانستند و چاپیدند و بردند- این بنیاد مستضعفین هم آن قدرها سرمایه دیگر ندارد. معلوم شد این طورها نیست که ما خیال می‌کردیم که کافی است برای ما. ما باید دستمان را باز پیش ملت دراز کنیم؛ برای اینکه این مستضعفین و این بیچاره‌ها و این زاغه‌نشین‌ها را نجاتشان بدهیم، باید به ملت رجوع کنیم و ملت این کارها را بکند.

درستی شکایت مناطق مختلف و بد بودن وضع همه‌جای کشور

… شما هم ندارد. از خوزستان هم که می‌آیند همین حرفهایی که شما می‌زنید، می‌زنند. درست هم هست. از هر جایی که از مملکت می‌آیند اینجا، اجتماع که می‌کنند همین مسائل را می‌خوانند و می‌گویند؛ درست هم می‌گویند. منتها خیال می‌کنند این همان محل خودشان است که این طور است. بسیاریشان می‌گویند که هیچ جا بدتر از محل ما نیست و حال آنکه آن برادرهای دیگر هم که می‌آیند می‌گویند هیچ جا بدتر از محل ما نیست! راست می‌گویند، همه جا خراب است. قضیه «بدتری» نیست؛ همه جا بد است.

تشکر از فعالیت در جنوب شهر و جهاد شمردن آن

عرض می‌کنم که اول باید تشکر کنم از شماها که در جنوب شهر یک همچو فعالیتها را می‌کنید. این یک جهاد بزرگی است برای شما، و خداوند شما را ان شاء الله تایید می‌کند.

در نظر گرفتن رفاه جنوب شهر و روستاها با اندکی تأخیر

قضیه اینکه برای رفاه آنجا، برای چی آنجا، اینها هم در نظر گرفته شده است، و شاید زود هم این کارها بشود. بنا بر- این است که- در همین جهاد برای ساختن، جهاد سازندگی، به قشرهای پایینتر بیشتر توجه بشود و جنوب شهریها و روستاها و اینها، بیشتر به آن توجه بشود، این طور نیست که از آن غفلت بشود. البته خوب، یک قدری معطلی دارد؛ یک قدری مسائل مشکلتر که اساسی‌تر است، الآن در کار هست. شما می‌دانید که الآن قضیه قانون اساسی در کار است. قضیه قانون اساسی اساس حکومت اسلام است. ما اساس حکومت را باید درست بکنیم و بعد برسیم سراغ اینکه کارهای حکومت باید چه باشد.

اسلامی نبودن کشوری که مردمش به فکر زاغه‌نشینان نباشند

… و به قیمتهای گزاف می‌دهد و اقتصاد اسلام را می‌خواهد به هم بزند این اسلامی نیست؛ این بازارْ اسلامی نیست. اینها باید اسلامی بشود؛ خودشان اسلامی‌اش کنند. بازاری که به فکر ضعفا و فقرا نباشد، بازاری که پهلویش ضعیف باشد و به فکر نباشد، این بازارْ اسلامی نیست. ملتی که اینجا قصرهای روی هم روی هم درست کنند، و آنجا زاغه‌نشینها باشند- شما همه زاغه‌نشین را دیدید چه طورند؛ لا بد شماها دیدید، من هم صورتش را دیدم. یک مملکتی که زاغه‌نشینها آن طور باشند و مردم به فکر اینها نباشد، این مملکتْ مملکت اسلامی نیست. این صورت است، محتوا ندارد.

محله‌های زاغه‌نشین تهران بی برق و آب و آسفالت و بهداری

… این است که فقط آنجا از همه جا بدتر است. بختیاری‌ها بیایند، همین مطلب را می‌گویند که هیچ جا به خرابی بختیاری‌ها نیست؛ عرض کنم که بلوچ‌ها می‌آیند همین را می‌گویند، کردستانی‌ها همین را می‌گویند. همه هم یک مطلب صحیحی است؛ برای اینکه به هیچ کدام رسیدگی نشده است. من کراراً گفته‌ام که تهران- که مرکز هست و همه قوای دولتی در آنجا بیشتر می‌خواهند فعالیت کنند- مثلًا برای تعمیر الآن در تهران سی محله- ظاهراً همین حدود که به من نوشته بودند هست- که این محله زاغه‌نشین‌ها و- عرض کنم که- چادرنشین‌ها و اینها هستند؛ در خود تهران؛ که اینها هم هیچ ندارند؛ نه برق دارند، نه آب دارند، نه اسفالت دارند، نه بهداری دارند؛ هیچ ندارند، در تهران این هست. این برای این بوده است که کاری اینها نداشتند به اینکه ملت چه بشود. آنها می‌خواستند منافع خودشان را و منافع امریکا و امثال امریکا را تامین کنند. از این جهت به اینکه به حال ملت برسند، اصلًا این مطرح نبوده پیش آنها، که در یک مملکتی …

نبود آب آشامیدنی در روستاهای اطراف بهبهان

از بعضی از شهرهای طرف اهواز- شاید طرف بهبهان، آنجاها- که من نجف بودم بعضی از تجار کویت- که مربوط به آن طرف بود- این و آن می‌آمد [ند] پیش من، که شما اجازه بدهید که از سهم امام، ما یک آب انبار برای فلان شهر، فلان ده، درست بکنیم برای اینها. آب خوردن ندارند؛ باید آب باران جمع بشود. آب باران یک آب انباری می‌خواهد که درش آب جمع بشود که برای سال این- مثلًا- ده باشد. آن می‌گفت که الآن زنهای این ده برای آوردن آب یک فرسخ راه می‌روند؛ باید بروند تا برسند به یک آبی، کوزه‌شان را آب کنند از آنجا، بیاورند. در فکر اینکه برای یک ملت یک کاری بکنند نبودند؛ و حالا در فکرند؛ لکن این قدر آشفته است کار، که مهلت لازم دارد. مهلتهایی می‌خواهد که اینها بتوانند برسند به کارهایشان؛ و الّا دولت الآن در فکر …

بی‌آبی مناطقی از خوزستان و فارس و رنج زنان برای آوردن آب

وقتی که ملاحظه می‌کنید در اطراف خوزستان، در اطراف فارس، جاهایی را به ما بعضیها گفته‌اند که اینها اصلًا آب ندارند و هیچ ندارند، آب هم حتی ندارند! و در زمستانها و بهار، وقتی که باران می‌آید، یک گودالهایی هست آنجا که آبها آنجا جمع می‌شود و زنها از یک فرسخ باید بروند و آب از آنجا بیاورند برای بچه‌هایشان. من وقتی که نجف بودم بعضی از اهل خیر کویت، که با من آشنا بودند، به من توسل کردند که شما یک کمکی بکنید، و ما هم کمک می‌کنیم یک آب انبار درست بشود که این آب باران را این آب انبار حفظ بکند، و این بیچاره‌ها وقتی می‌خواهند آب ببرند آب داشته باشند. شما خیال نکنید که …

زندگی زاغه‌نشینان حاشیهٔ تهران بدون آب و برق و آسفالت

… بیچاره تر از همه هستند. از هر طرفی از اطراف ایران که می‌آیند، از شهرستانها یا از دهات- خصوصاً از عشایر مختلفی که ایران دارد- همه این مطلب را می‌گویند که هیچ جا بدتر از منطقه ما نیست؛ و این برای این است که هر کسی منطقه خودش را می‌بیند. همه مناطق این طوری است. شما تهران را ملاحظه کنید که مرکز ایران است و هر چه باشد باید در اینجا بهترش باشد، قریب سی محله- یا یک قدری بیشتر در تهران هست یعنی در شهر هست، کنار شهر که اینها زاغه‌نشین، چادرنشین هستند و عائله‌شان پنج نفر، بیشتر کمتر، در یک سوراخی زندگی می‌کنند؛ و نه برق دارند و نه اسفالت دارند، نه آب دارند اینها. آن طوری که به من گفتند- و مکرر می‌آمدند و گفتند- در یک گودالهایی منزلشان هست که از این گودالها پنجاه [تا] بیشتر پله می‌خورد، پله‌های گلی می‌خورد و می‌آید لب خیابان. آنجا آن زن بدبخت بیچاره که در این زاغه هست کوزه‌اش را برمی‌دارد که برود آب بیاورد! از پنجاه- شصت پله باید بالا برود در زمستان، آنجا کوزه‌اش را آب بکند؛ پنجاه- شصت پله پایین بیاید، چند دفعه زمین بخورد تا ببرد آنجا. هیچ از آثار تمدن، از قبیل اسفالت و از قبیل آب و از قبیل برق، در آنجا نیست. خانه‌شان هم این جور است که می‌بینید. این در تهران …

وضع دشوار زاغه‌نشینان، فراتر از بی‌خانمانی کارگران

الآن راجع به خانه؛ البته من می‌دانم که شما هم بسیاری‌تان خانه ندارید لکن این مطلب اختصاص به شما ندارد. شما زاغه‌نشینها را ببینید که اینها چه جور زندگی می‌کنند. اگر آنها را ببینید به حال آنها ترحم می‌کنید. البته باید برای همه خانه تهیه بشود، برای همه زندگی تهیه بشود، برای همه وضع کار به طور عادلانه تهیه بشود؛ و این محتاج به یک مهلتی است. نمی‌شود یک مملکتی که خراب شده است و همه چیزش به باد رفته است حالا یکدفعه ما صبح بکنیم و بهشت درست بشود، و این یک امری است …

زندگی زاغه‌نشینان و چادرنشینان تهران در خانه‌های گلی و زیر چادر

… ایران در دوره این پدر و پسر محروم بودند. محروم از آزادی، محروم از استقلال. جوانهای ما در همه اطراف ایران در حبس و شکنجه به سر برده‌اند و محروم از آزادی و استقلال بوده‌اند. علمای ایران محروم از آزادی بوده‌اند و بسیاری از آنها در تبعید و حبس به سر برده‌اند. مردم تهران، این محلاتی که «زاغه‌نشین» گفته می‌شود یا «چادرنشین»، شاید از محلهای شما محرومتر باشند. اینها در خانه‌های گلی یا زیر چادر، هر یک با چندین عائله به سر می‌برند؛ مثل یک سوراخی که جانورها در آنجا باشند! ایران یک حبسی بود از برای همه اهالی محترمش، و بحمد الله این حبس شکسته شد و آزادی به شما برگشت و استقلال پیدا کردید.

بهره‌مندی مردم محروم و ستمدیده از ثمرات انقلاب

اینک به مرحله حساسی از دوران انقلاب اسلامی خود رسیده‌ایم. دوران سازندگی، دورانی که باید از ثمرات انقلابمان مردم محروم و ستمدیده ایران بهره‌مند شوند؛ دورانی که باید شکوه نظام عدل اسلامی را لمس کنید؛ دورانی که همه باید دست به دست هم بدهیم تا ریشه فقر و استضعاف را برکنیم. شما مردم شریف ایران در جریان مبارزه با استعمار و استثمار پیروزی بزرگی به دست آوردید و توانستید با اتکال به خدای متعال و وحدت کلمه و مشارکت …