رفتن به محتوای اصلی

محبت الهی

نام‌های دیگر: محبت به خدا، محبت خدا، حب الهی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دوستی میان انسان و خدا و نشانه‌ها و لوازم آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار گروه «ورزش و سرگرمى» صدا— ۱۳۷۱/۱۰/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۷۱ تا ۱۴۰۱
۱۳۷۱۱۴۰۱

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

﴿مَن يَرتَدَّ مِنكُم عَن ديِهِ﴾ هر‌که از شما از دین خود بازگردد و مرتد شود، ﴿فَسَوفَ يَأتِي اللهُ بِقَومٍ﴾ خواهد آورد خدا مردمی را ـ این مردم همان مردم ایده‌آل اسلامی‌اند. آن جامعۀ ایده‌آل اسلامی، از لحاظ پیوندها و رابطه‌های داخلی و خارجی این‌جورند که در این آیه آمده است ـ ﴿فَسَوفَ يَأتِي اللهُ بِقَومٍ يُحِبُّهُم﴾ خدای متعال جمعیتی را پدید خواهد آورد که خودِ خدا آنها را دوست می‌دارد، ﴿وَ يُحِبّونَهُ﴾ آنها هم خدا را دوست می‌دارند. ما هم خدا را دوست می‌داریم؟ نه! این یک‌ذره محبتی که شما گاهی اوقات می‌گویی ای خدا قربانت بروم ـ که هیچ احتیاجی به این‌جور قربانی گفتن هم و قربانی کردن هم ندارد خدا ـ و تازه دروغ هم می‌گوییم ما، قربان خدا به‌هیچ‌صورت حاضر نیستیم برویم، این دوستی نیست. محبت خدا، ﴿قُل اِن كُنتُم تُحِبّونَ اللهَ فَاتَّبِعوني يُحبِبكُمُ اللهُ﴾[14] است. این قرآن است. اگر خدا را دوست دارید، از من که پیغمبرم متابعت کنید تا خدا هم شما را دوست بدارد. پس ﴿يُحِبُّهُم وَ يُحِبّونَهُ﴾؛ یعنی اینها صددرصد تسلیم فرمان خدا بودند، که مورد محبت خدا بودند.

شاهدها (۱۳ پاراگراف)

محبت خدا پیروی از پیامبر و تسلیم فرمان خداست نه ادعای زبانی

… و رابطه‌های داخلی و خارجی این‌جورند که در این آیه آمده است ـ ﴿فَسَوفَ يَأتِي اللهُ بِقَومٍ يُحِبُّهُم﴾ خدای متعال جمعیتی را پدید خواهد آورد که خودِ خدا آنها را دوست می‌دارد، ﴿وَ يُحِبّونَهُ﴾ آنها هم خدا را دوست می‌دارند. ما هم خدا را دوست می‌داریم؟ نه! این یک‌ذره محبتی که شما گاهی اوقات می‌گویی ای خدا قربانت بروم ـ که هیچ احتیاجی به این‌جور قربانی گفتن هم و قربانی کردن هم ندارد خدا ـ و تازه دروغ هم می‌گوییم ما، قربان خدا به‌هیچ‌صورت حاضر نیستیم برویم، این دوستی نیست. محبت خدا، ﴿قُل اِن كُنتُم تُحِبّونَ اللهَ فَاتَّبِعوني يُحبِبكُمُ اللهُ﴾[14] است. این قرآن است. اگر خدا را دوست دارید، از من که پیغمبرم متابعت کنید تا خدا هم شما را دوست بدارد. پس ﴿يُحِبُّهُم وَ يُحِبّونَهُ﴾؛ یعنی اینها صددرصد تسلیم فرمان خدا بودند، که مورد محبت خدا بودند.

محبوب خدا شدن با جمع شدن کار و ایستادگی و استقامت، بالاتر از همهٔ نتایج

خب، اینها یک نتیجه‌ی معنوی هم دارد که از همه‌ی اینها بزرگ‌تر است؛ یعنی وقتی که شما کار میکنید، تلاش میکنید، ایستادگی میکنید، استقامت میکنید، هر کدام از اینها یک ارزش است، امّا همین ارزشها روی هم که جمع میشود، میشود: اِنَّ اللهَ یُحِبُّ الَّذینَ یُقاتِلونَ فی سَبیلِهِ صَفًّا کَاَنَّهُم بُنیانٌ مَرصوص؛[6] محبوب خدا میشوید. محبوب خدا شدن از همه‌ی این چیزهایی که من گفتم بالاتر است؛ شماها توانستید، یعنی ارتش توانسته یک‌ چنین حرکتهای بزرگی را انجام بدهد.

دوری دل محب خدا از گناه و ایجاد محبت با ذکر و اخلاص و تضرع

… ما اینها را رعایت کنیم، حج یک دستگاه عجیبِ دگرگون‌ساز است. هر موسم حجی، یک حرکتی در کل جامعه به وجود می‌آید؛ یعنی یک حرکت جمعی است، بحث تکتکی نیست. در این موسم، محبتها به خدای متعال افزایش پیدا میکند. دلی که گنجینه‌ی محبت الهی باشد، خیلی باارزش و ذیقیمت است. دلی که جای محبت خداست، به گناه کمتر میل میکند یا میل نمیکند؛ به کار خیر متمایل میشود. این محبت را باید ایجاد کرد. ایجاد این محبت، با ذکر، با توجه، با اخلاص، با تضرع حاصل میشود. غرض، خیلی قدر بدانید؛ هم از جهت جمعی، هم از جهت فردی.

محبت به خدا و پیامبر و اولیا، عامل پیشرفت در راه اخلاق

… را در خلقیات فاضله، مؤمن و مسلمان و تابع پیغمبر کنیم. یک فهرستی از صفات رذیله و زشت تهیه کنیم و ببینیم که هر کدام از آنها در ما هست، سعی کنیم آن را را کنار بگذاریم. همچنین یک فهرستی از خلقیات نیک تهیه کنیم و سعی کنیم با تمرین، آنها را برای خود فراهم کنیم. البته عامل پیشرفت در این راه، محبت است؛ محبت به خدا، محبت به پیامبر، محبت به این راه، محبت به آموزگاران اخلاق - یعنی پیامبران و ائمه‌ی معصومین (علیهم‌السّلام) - این عشق است که انسان را در این راه با سرعت پیش می‌برد؛ این عشق را باید در خودمان روزبه‌روز بیشتر کنیم. «الّلهم ارزقنی حبّک و حبّ من یحبّک و حبّ کلّ عمل یوصلنی الی قربک»؛ محبت خدا، محبت محبوبان الهی و محبت کارهایی که محبوب الهی است؛ این عشقها را در دل خود برویانیم. این یک قلم از تعلیمات پیامبر، در سال پیامبر اعظم است.

شدیدتر بودن محبت مؤمنان به خدا از همهٔ خدایان دروغین

… مِن دونِ اللهِ اَنداداً﴾ از جملۀ مردم کسانی هستند که به غیر خدا هماوردان و رقیبانی را انتخاب می‌کنند؛ یعنی برای خدا شریک از جنس بشر یا از غیر جنس بشر انتخاب می‌کنند. ﴿يُحِبّوَهنُم كَحُبِّ اللهِ﴾ آنها را مانند مهر و محبتی که باید به خدا داشت، دوست می‌دارند. همین‌جا یک پرانتزی باز می‌کند آیه، چون دربارۀ محبت صحبت نمی‌کرد، اما چون صحبت محبتِ اینها نسبت به خدا شد، یک پرانتزی کَاَنّه[22] باز می‌کند، مثل جملۀ معترضه‌ای، می‌فرماید: ﴿وَ الَّذينَ آمَنوا اَشَدُّ حُبّاً لِلّٰهِ﴾ اما آن‌کسانی‌که ایمان آوردند، مؤمنان راستین و واقعی، اینها مهر و محبتشان به خدا بسی شدیدتر است از همۀ این جلوه‌های ظاهری، از همۀ قطب‌هایی که دل انسان را مثل کهربا به‌سوی خود جذب می‌کنند، از همۀ خدایان دروغین، از خدای نفس و شهوت؛ که خودت بگیر برو تا آن خداهایی که در صدر و بالای اجتماعات جا گرفته‌اند و جا می‌گیرند و جای داده می‌شوند، از همۀ اینها خدا برای مؤمن محبوب‌تر است.

طلب مقام حب الهی از خدای متعال

… این درخواست خود را به این حاجات کوچک منحصر نکنید؛ حاجات بزرگتری هست، آنها را از یاد نبرید. بزرگترین آنها «مغفرت الهی» است؛ از خدا بخواهید که آثار به جامانده‌ی از تخلف و گناه را از دل و جان ما برطرف بفرماید؛ از خدا بخواهید که راه توبه را برای شما هموار کند. حاجت بزرگ دیگر «محبت الهی» است؛ مقام حُبّ الهی را از خدای متعال طلب کنید. حاجت بزرگ دیگر «اصلاح امور امت اسلامی» است؛ از خدا بخواهید خدای متعال امور همه‌ی مسلمانها - نه فقط ملت ایران را - و همه‌ی کشورهای اسلامی را اصلاح کند؛ بلکه از خدای متعال هدایت بشریت را به راه راست بخواهید. این دعاها اقبال استجابت زیادی دارد و همین دعاها اثر …

پدید آمدن محبت خدا با انس و تکلم با او

دستاورد پنجم دعا، ایجاد محبت به خدای متعال است. دعا عشق به خدای متعال را در دل زنده میکند. مظهر همه‌ی زیباییها و خوبیها ذات اقدس پروردگار است. دعا و انس و تکلم با خدای متعال، این محبت را در دل به‌وجود میآورد.

تبعیت از پیامبر و قرآن، دلیل صدق محبت به خدا

… نجات پیدا کند؛ از ظلمات نجات پیدا کند. جلسه قرآن، تلاوت قرآن و صوت قرآن، مقدّمه برای معرفت مفاهیم قرآنی است. عیب بزرگ کار ما مسلمانها، ما امت اسلامی این‌جاست که دم از قرآن میزنیم، اما به قرآن عمل نمیکنیم؛ دم از محبت خدا میزنیم، اما از دین خدا پیروی نمیکنیم. «قل ان کنتم تحبون اللَّه فاتّبعونی یحببکم اللَّه».[1] اگر کسی خدا را دوست میدارد، دلیل صدق او تبعیّت از پیغمبر است؛ تبعیت از قرآن است.

خدا و محبوبان او تنها شایستهٔ دل‌بستن

… با او پیمان ببندید و به آن پیمان متعهّد بمانید. شما جوانید. حیف است که این دلهای پاک و نورانی و روحهای آماده، به چیزی غیر از یاد خدا و محبّت پروردگار آلوده شود. دنیا را فقط ابزار بدانید. مال دنیا و امکانات آن و خانه و زندگی ابزار است و لیاقت دل بستن ندارد. لایق دل بستن فقط ذات مقدّس پروردگار و کسانی هستند که در حوزه محبّت اویند: «اسئلکَ حُبَّکَ و حُبَّ مَنْ یُحِبُّک وَ حُبَّ کُلّ عَمَلٍ یوصِلُنی اِلی قُربک»[7] این گوهر را رها نکنید. این آن چیزی است که فقط شما دارید. جوانان مسلمان در هر جای دنیا اگر این گوهر را داشته باشند، راه موفقّیت برایشان باز است. این آن چیزی است که مردی مثل امام بزرگوار را از دوران جوانی تا سن نود سالگی در صراط مستقیم الهی حفظ کرد و با این همه تغییرات که در دنیای …

توسل و معرفت و محبت الهی نخستین خصوصیت مکتب اهل‌بیت

… معارف اهل‌بیت (علیهم ‌السّلام)، به این روایات، به این دعاها، به این زیارات، به این دعاى ندبه، به این زیارت عاشورا، ببینید سِمات[13] و خصوصیّات شیعه‌ى اهل‌بیت و مکتب اهل‌بیت در چیست. این خصوصیّات باید در تمام محافل شیعى و مجامع شیعى و جوامع شیعى ترویج بشود. اوّلش توسّل به پروردگار و محو شدن در راه اراده‌ى پروردگار است و بالاتر از همه‌چیز، دانستن معرفت و محبّت الهى است. این مناجات شعبانیّه را ببینید؛ این دعاى کمیلى را که در شب نیمه‌ى شعبان و شبهاى جمعه خوانده میشود ببینید؛ این دعاى ابى‌حمزه‌ى ثمالى را ببینید، این دعاى امام حسین در روز عرفه را ببینید، این مناجاتها و دعاهاى داراى سوز و گداز و داراى بالاترین معارف را از زبان …

نبود بیم زوال در وصل عرفانی و معنوی با خدا

… وصل هم، باز محنت دارد: «نیست در بعد جز امید وصال / هست در قرب، همه بیم زوال.» حداقلش این است. دغدغه دارد که این حالت خوش، این قرب، این وصال، زایل خواهد شد. همه‌ی امکانات مادی این‌گونه است؛ جز محبت معنوی، جز قرب معنوی، جز سرور معنوی، که اصلاً تمام شدن ندارد. یعنی کسی که واقعاً به خدای متعال محبت پیدا می‌کند، بیم زوال دارد!؟ در وصل خدا، یعنی آن وصل عرفانی و معنوی، بیم زوالی هست!؟ نه.

رقیبان محبت خدا در دل، خطرناک‌ترین چیزها برای دل انسان

… و محکمی نداشتند، آنهایی که شجاعت کافی و لازم نداشتند، آنهایی که به زندگی دنیا خیلی علاقه داشتند، یعنی به مقامشان، یا به زندگی و پولشان، یا به زن و فرزندشان، به همان چیزهایی که در آن آیۀ شریفۀ قرآن وارد است: «قُل اِن کانَ آبآؤُکُم وَ اَبنآؤُکُم»[1] تا آخر. آن چیزهایی که به‌عنوان رقیب خدا، به‌عنوان فرزند و لنگۀ دیگر محبت در دل انسان ذکر شده است، جزو خطرناک‌ترین چیزها هستند برای دل یک انسان.

دوست داشتن توبه‌کنندگان از سوی خدا

[حقّ اوّل:] توبه‌کننده را دوست بدارند، همچنان که خداوند متعال فرموده است «اِنَّ اللهَ یُحِبُّ التَّوّابینَ وَ یُحِبُّ المُتَطَهِّرین»؛[2] توبه‌کننده را دوست بدارند. بعضی نگاه میکنند به سابقه، میگویند این آدمِ گناهکاری است، به لاحقه نگاه نمیکنند که توبه کرده است؛ در حالی که خدای متعال به لاحقه نگاه میکند، به توبه نگاه میکند؛ وَالّا هر توبه‌کننده‌ای بالاخره گناهکاری است که حالا توبه کرده است و خدای متعال او را دوست میدارد. …