برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیدوستی میان انسان و خدا و نشانهها و لوازم آن.
امام خمینی
اجر عظیم مجاهدان گویی همان حب خداوند تعالی
وَ مَنْ یُقاتِل فی سَبیلِ اللهِ فَیُقْتَلْ اوْ یَغْلِبْ فَسَوْفَ نُوتیهِ اجْراً عَظیماً[1] این اجر عظیم که به قلم با عظمت عظیم مطلق وعده داده شده است، چگونه آن را با فکر ناچیز بشر میتوان تحلیل کرد. گویی این اجر عظیم همان حب خداوند تعالی است که در سوره مبارکه صف آمده است: إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الَّذینَ یُقاتِلُونَ فی سَبیلِهِ صَفّاً کَاَنَّهُمْ بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ.[2]
آزمون انگیزهٔ عبادت در فرض قطعی بودن بهشت
… سایر ائمه هست، این یک مقام عادی است نه یک مقام بالایی است که حضرت امیر میفرماید، دیگران هم همین طور که عبادت سه جور است: یکی عبادت کسانی است که مثل عبید[1] میترسند و عبادت میکنند. یکی عبادت کسانی است که برای طمع و برای بهشت و این طور چیزها عبادت میکنند. این دو تا عبادت یکیاش مال اجَرا[2] هست یکی هم مال عبید، اما عبادت سوم که هست که عبادتش را میکنیم، برای محبتی است که به خدا داریم.[3] شما حساب کنید که اگر برای ما وعده قطعی برسد که جهنمی نیستید شما و همه بهشتی هستید، همه در بهشت جاویدانند و جهنم هم درهایش برای شما بسته است، آن وقت عبادت خدا را هم میکردید باز؟ یا بگویند برای محبت من عبادت کنید، شما در خودتان میدیدید این را که محبت خدا شما را وادار کند به عبادت؛ نه خوف، نه رجا، نه جهات نفسانی.
محبت خدا پیروی از پیامبر و تسلیم فرمان خداست نه ادعای زبانی
… و رابطههای داخلی و خارجی اینجورند که در این آیه آمده است ـ ﴿فَسَوفَ يَأتِي اللهُ بِقَومٍ يُحِبُّهُم﴾ خدای متعال جمعیتی را پدید خواهد آورد که خودِ خدا آنها را دوست میدارد، ﴿وَ يُحِبّونَهُ﴾ آنها هم خدا را دوست میدارند. ما هم خدا را دوست میداریم؟ نه! این یکذره محبتی که شما گاهی اوقات میگویی ای خدا قربانت بروم ـ که هیچ احتیاجی به اینجور قربانی گفتن هم و قربانی کردن هم ندارد خدا ـ و تازه دروغ هم میگوییم ما، قربان خدا بههیچصورت حاضر نیستیم برویم، این دوستی نیست. محبت خدا، ﴿قُل اِن كُنتُم تُحِبّونَ اللهَ فَاتَّبِعوني يُحبِبكُمُ اللهُ﴾[14] است. این قرآن است. اگر خدا را دوست دارید، از من که پیغمبرم متابعت کنید تا خدا هم شما را دوست بدارد. پس ﴿يُحِبُّهُم وَ يُحِبّونَهُ﴾؛ یعنی اینها صددرصد تسلیم فرمان خدا بودند، که مورد محبت خدا بودند.
محبوب خدا شدن با جمع شدن کار و ایستادگی و استقامت، بالاتر از همهٔ نتایج
خب، اینها یک نتیجهی معنوی هم دارد که از همهی اینها بزرگتر است؛ یعنی وقتی که شما کار میکنید، تلاش میکنید، ایستادگی میکنید، استقامت میکنید، هر کدام از اینها یک ارزش است، امّا همین ارزشها روی هم که جمع میشود، میشود: اِنَّ اللهَ یُحِبُّ الَّذینَ یُقاتِلونَ فی سَبیلِهِ صَفًّا کَاَنَّهُم بُنیانٌ مَرصوص؛[6] محبوب خدا میشوید. محبوب خدا شدن از همهی این چیزهایی که من گفتم بالاتر است؛ شماها توانستید، یعنی ارتش توانسته یک چنین حرکتهای بزرگی را انجام بدهد.
دوری دل محب خدا از گناه و ایجاد محبت با ذکر و اخلاص و تضرع
… ما اینها را رعایت کنیم، حج یک دستگاه عجیبِ دگرگونساز است. هر موسم حجی، یک حرکتی در کل جامعه به وجود میآید؛ یعنی یک حرکت جمعی است، بحث تکتکی نیست. در این موسم، محبتها به خدای متعال افزایش پیدا میکند. دلی که گنجینهی محبت الهی باشد، خیلی باارزش و ذیقیمت است. دلی که جای محبت خداست، به گناه کمتر میل میکند یا میل نمیکند؛ به کار خیر متمایل میشود. این محبت را باید ایجاد کرد. ایجاد این محبت، با ذکر، با توجه، با اخلاص، با تضرع حاصل میشود. غرض، خیلی قدر بدانید؛ هم از جهت جمعی، هم از جهت فردی.
محبت به خدا و پیامبر و اولیا، عامل پیشرفت در راه اخلاق
… را در خلقیات فاضله، مؤمن و مسلمان و تابع پیغمبر کنیم. یک فهرستی از صفات رذیله و زشت تهیه کنیم و ببینیم که هر کدام از آنها در ما هست، سعی کنیم آن را را کنار بگذاریم. همچنین یک فهرستی از خلقیات نیک تهیه کنیم و سعی کنیم با تمرین، آنها را برای خود فراهم کنیم. البته عامل پیشرفت در این راه، محبت است؛ محبت به خدا، محبت به پیامبر، محبت به این راه، محبت به آموزگاران اخلاق - یعنی پیامبران و ائمهی معصومین (علیهمالسّلام) - این عشق است که انسان را در این راه با سرعت پیش میبرد؛ این عشق را باید در خودمان روزبهروز بیشتر کنیم. «الّلهم ارزقنی حبّک و حبّ من یحبّک و حبّ کلّ عمل یوصلنی الی قربک»؛ محبت خدا، محبت محبوبان الهی و محبت کارهایی که محبوب الهی است؛ این عشقها را در دل خود برویانیم. این یک قلم از تعلیمات پیامبر، در سال پیامبر اعظم است.
شدیدتر بودن محبت مؤمنان به خدا از همهٔ خدایان دروغین
… مِن دونِ اللهِ اَنداداً﴾ از جملۀ مردم کسانی هستند که به غیر خدا هماوردان و رقیبانی را انتخاب میکنند؛ یعنی برای خدا شریک از جنس بشر یا از غیر جنس بشر انتخاب میکنند. ﴿يُحِبّوَهنُم كَحُبِّ اللهِ﴾ آنها را مانند مهر و محبتی که باید به خدا داشت، دوست میدارند. همینجا یک پرانتزی باز میکند آیه، چون دربارۀ محبت صحبت نمیکرد، اما چون صحبت محبتِ اینها نسبت به خدا شد، یک پرانتزی کَاَنّه[22] باز میکند، مثل جملۀ معترضهای، میفرماید: ﴿وَ الَّذينَ آمَنوا اَشَدُّ حُبّاً لِلّٰهِ﴾ اما آنکسانیکه ایمان آوردند، مؤمنان راستین و واقعی، اینها مهر و محبتشان به خدا بسی شدیدتر است از همۀ این جلوههای ظاهری، از همۀ قطبهایی که دل انسان را مثل کهربا بهسوی خود جذب میکنند، از همۀ خدایان دروغین، از خدای نفس و شهوت؛ که خودت بگیر برو تا آن خداهایی که در صدر و بالای اجتماعات جا گرفتهاند و جا میگیرند و جای داده میشوند، از همۀ اینها خدا برای مؤمن محبوبتر است.