مشکل کتابهای درسی و رد استناد به خواندن همین کتابها از سوی بزرگان
کتابهاى درسى یکى دیگر از مشکلات حوزهى علمیّهى قم است و حوزههاى علمیّهى دیگر. خب تا چیزى میگوییم، میگویند، فلان عالم بزرگ [مثلاً] آخوند[26] هم همین کتابها را خواند یا امام هم ــ حالا آنهایى که انقلابىترند ــ همین درسها را خواند که امام شد. امام چون همین درسها را خواند، امام شد؟ امام یک جوهر مخصوصى بود. آنچه در عظمت امام شما پیدا میکنید، ناشى از این نیست که این کتابهاى درسى را خواند. وانگهى، حالا بین زمانى که امام راحل (رضوان الله علیه) این کتابها را میخواندند تا حالایى که من و شما میخواهیم این کتابها را بخوانیم، شصت سال، هفتاد سال …
لزوم تولید کتابهای درسی جدید در اصول و فقه و تغییر شکل درس
… شهید ثانى نمیشوید؛ اوّلاً که من نمیگویم بسیارى از فقهاى امروز ما رتبهی علمی و استعدادشان بیشتر از فقهاى گذشته است. شاید اگر در زمان آنها بودند، مثل آنها نمیتوانستند کار کنند امّا بسیاری سطح معرفت فقهیشان بالاتر از خیلی از فقهای گذشتهی ما بود. چرا نمیشود؟ کتاب اصول تولید کنید؛ کتاب فقه تولید کنید؛ برای مردم مختلف تولید کنید؛ شکل درس را عوض بکنید. آن روز یکی از دوستان عزیز ما که خیلی هم من خاطر آن دوست را واقعاً گرامی میدارم و عزیز میدارم، به من میگفت که «نمیشود این جوری جنس پلاستیکی در حوزه درست کرد؛ یعنی مثلاً باید کتابهای مطوّل را اوّل تا آخر خواند و بعد قوانین و بعد شرح لمعه و بعد معالم و بعد امثال …
نقد ابدیانگاشتن کتب درسی و لزوم بازنگری آنها
… این کتابهاى درسى ما ابدى که نیست ــ گفت: «ثلاثةٌ لیس لها نهایة، رسائلٌ مکاسبٌ کفایة» ــ که تا آخر همینطور باید ما اینها را [بخوانیم]؛ نه آقا، یک روز رسائل نبود، یک روز مکاسب نبود، ملّایى مثل شیخ[14] درست شد؛ یک روز کفایه نبود ملّایى مثل آخوند[15] درست شد. اینچنین نیست که ما خیال کنیم [درس خواندن] حتماً از طریق این کتابها است؛ نه، نگاه کنیم، عیب این کتابها را پیدا کنیم، یک کتاب بىعیب در اختیار بگذاریم؛ ببینیم آیا همینجور ترتّب علمى درست است یا درست نیست؛ اگر دیدیم درست نیست، شکل درست آن را پیدا کنیم؛ هیئتهایى مخصوص باشند براى نوشتن کتاب، نوشتن مطالب جدید، فقه مقارن[16] را در حوزه باب کردن و خلاصه روشهاى نو را در کتابهاى درسى هم به کار گرفتن.