رفتن به محتوای اصلی

لهو و لعب

نام‌های دیگر: لهو

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سرگرمی‌های غافل‌کننده از خدا و هدف زندگی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار اعضای گروه دانش صدای جمهوری اسلامی ایران‌— ۱۳۷۰/۱۱/۱۵

تعریف در کلام رهبر

یکى از چیزهایى که این آقایان دوستان ما در اینجا حسّاسند روى آن ــ من البتّه خودم این را توجّه نکردم چون وارد نیستم، امّا کلّ مطلب را تصدیق میکنم ــ این است که اینکه شما موسیقى‌هاى غربى پخش میکنید لابه‌لاى برنامه‌هایتان، این به طور ناخودآگاه تداعى میکند ارتباط مباحث علمى را با غرب و فرهنگ غربى. البتّه بنده کلّاً با موسیقى غربى در رادیو مخالفم. من معتقدم که موسیقى ایرانى میتواند [انتظارات را برآورده کند]؛ کمااینکه دیشب اتّفاقاً من ساعت هشت و نیم باز کردم که همین برنامه‌ى هشت و نیم شما را بشنوم، دیدیم که این شبها مثل اینکه ندارید، یک برنامه‌ى دیگرى بود، راجع به موسیقى صحبت میکرد. من گوش کردم ببینم که چه دارد میگوید ــ من میخواستم آمادگى ذهنى داشته باشم یعنى برنامه‌ى شب را چون کمتر گوش کردم، میخواستم دیشب گوش کنم، اتّفاقاً دیدم مثل اینکه این روزها برنامه، برنامه‌ى دیگرى است ــ راجع به موسیقى صحبت میکرد؛ دستگاه چهارگاه را میگفت و همایون را میگفت و مانند اینها. بعد دیدم که بر این نکته تأکید کرد که موسیقى ایرانى میتواند تمام خواسته‌هایى را که از موسیقى انتظار میرود برآورده کند. حالا بنده که وارد نیستم، شما هم قاعدتاً خیلى در باب موسیقى وارد نیستید ــ بنا نیست که دیگر همه‌ى چیزها را شماها وارد باشید ــ موسیقى‌دان‌هاى ما این را میگویند؛ و حرفشان حجّت است. شما بگویید آقا! ما آهنگ میخواهیم، شما بر اساس دستگاه‌هاى ایرانى و ردیفهاى ایرانى، بسازید که باب مسئله‌ى علمى باشد. بله، من هم عقیده ندارم که یک چیزى را که مثلاً فرض کنید یک کسى خوانده یا یک کسى نواخته که هیچ مناسبتى با علم ندارد، ما بیاوریم در برنامه‌ى علمى بگذاریم؛ باید یک چیزى باشد که با این برنامه و با محتواى برنامه بسازد. خب، بخواهید، سفارش بدهید. به همین ارکستر تهران سفارش بدهید؛ همین ارکستر بزرگ که ظاهراً مال رادیو و تلویزیون است. بخواهید بیاورند، [مناسب ندیدید] نپسندید، رد کنید، بگویید آقا، این به دردمان نمیخورد، یکى دیگر بسازید. شاید این مراجعات مکرّر شما، این موسیقى‌دان‌هاى ما و خوانندگان و نوازندگان ما را هم یک خُرده‌اى سر شوق بیاورد که یک چیزهاى جدیدى بسازند. آخر اینها هم فقط چیزهاى عجیب‌ و غریب قدیمى را [انجام میدهند]؛ واقعاً اینها هم نوآورى ندارند. اشکال کارشان این است. خیال میکنند نوآورى همین است که یک ذرّه‌اى مثلاً مردم را سرگرم به یک چیزهاى طرب‌انگیزِ لهوآمیز بکنند، در حالى که موسیقى میتواند لهوى نباشد. خود معناى لهو خب معلوم است دیگر؛ لهو یعنى غافل‌کننده. خوب است آدم غافل بشود؟ غفلت که چیز خوبى نیست. واقعاً این‌جور باور شده که موسیقى باید لهوآمیز باشد! لهو یعنى غافل شدن؛ حالا از چه چیزى؟ از همه‌چیز، رأسش خدا؛ از خدا غافل شدن، از زندگى غافل شدن، از هدفها غافل شدن، از حرکت غافل شدن. واقعاً موسیقى این است؟ موسیقى باید این‌جورى باشد؟
البتّه حالا در همین زمینه، این با موسیقى‌هاى شما ارتباط پیدا میکند. موسیقى‌هایتان گاهى اوقات موسیقى‌هایى است از معیارها بیرون. من در باب موسیقى یک کلمه فقط بگویم به شما؛ ببینید، آن موسیقى‌اى که انسان را غافل میکند و در خلسه‌ى شهوانى میبرد، حرام است؛ هر چه باشد؛ چه موسیقى ایرانى باشد، چه موسیقى فرنگى باشد، چه موسیقى هندى باشد، چه موسیقى عربى باشد؛ فرقى ندارد؛ این ممنوع است. آنچه در اسلام ممنوع است، این است. حالا شما ببینید چه جورى یک چنین موسیقى‌اى به‌ وجود مى‌آید. البتّه این [چیزی] که من گفتم جزو معیارهاى شناخته‌شده‌ى فقهى ما، و به اصطلاح جزو آن ترم‌هاى[9] حقوقى و فقهى ما نیست؛ من دارم لُبّ و عصاره‌ى مطلب را به شما میگویم. «لهو» یعنى این. «اِلهاء» یعنى کسى را غافل کردن، بی‌خود کردن؛ از چه؟ از درد دندان که انسان غافل بشود که خوب است؛ اینکه بد نیست؛ یعنى غافل کردن از آن جهت و هدف و حرکت خودش و راه خودش و به تعبیر اسلامى و دینى ــ که مال همه‌ى ادیان است؛ این مال اسلام هم نیست ــ غافل کردن از خدا. یعنى از همه‌ى این ارزشها وقتى انسان غافل شد، اسم آن غفلت از خدا است. معناى غافل شدن از خدا که میگویند، این است. یعنى انسان از همه‌ى ارزشهاى الهى ناگهان غافل بشود. این موسیقى، موسیقى بدى است. البتّه تفصیل بیشتر اینها با گروه سرود و موسیقى و مانند اینها بایستى مطرح بشود؛ به شما ارتباط مستقیم پیدا نمیکند امّا شما چون آن محصول را به کار میبرید، مواظب این جهت باشید.

لهو یعنی غافل کردن انسان از هدف و ارزش‌ها و در نهایت از خدا

… معیارهاى شناخته‌شده‌ى فقهى ما، و به اصطلاح جزو آن ترم‌هاى[9] حقوقى و فقهى ما نیست؛ من دارم لُبّ و عصاره‌ى مطلب را به شما میگویم. «لهو» یعنى این. «اِلهاء» یعنى کسى را غافل کردن، بی‌خود کردن؛ از چه؟ از درد دندان که انسان غافل بشود که خوب است؛ اینکه بد نیست؛ یعنى غافل کردن از آن جهت و هدف و حرکت خودش و راه خودش و به تعبیر اسلامى و دینى ــ که مال همه‌ى ادیان است؛ این مال اسلام هم نیست ــ غافل کردن از خدا. یعنى از همه‌ى این ارزشها وقتى انسان غافل شد، اسم آن غفلت از خدا است. معناى غافل شدن از خدا که میگویند، این است. یعنى انسان از همه‌ى ارزشهاى الهى ناگهان غافل بشود. این موسیقى، موسیقى بدى است. البتّه تفصیل بیشتر اینها با گروه سرود و موسیقى و مانند اینها بایستى مطرح بشود؛ به شما ارتباط مستقیم پیدا نمیکند امّا شما چون آن محصول را به کار میبرید، مواظب این جهت باشید.

لهو یعنی غفلت از خدا و زندگی و هدف‌ها

… ذرّه‌اى مثلاً مردم را سرگرم به یک چیزهاى طرب‌انگیزِ لهوآمیز بکنند، در حالى که موسیقى میتواند لهوى نباشد. خود معناى لهو خب معلوم است دیگر؛ لهو یعنى غافل‌کننده. خوب است آدم غافل بشود؟ غفلت که چیز خوبى نیست. واقعاً این‌جور باور شده که موسیقى باید لهوآمیز باشد! لهو یعنى غافل شدن؛ حالا از چه چیزى؟ از همه‌چیز، رأسش خدا؛ از خدا غافل شدن، از زندگى غافل شدن، از هدفها غافل شدن، از حرکت غافل شدن. واقعاً موسیقى این است؟ موسیقى باید این‌جورى باشد؟