این جزو مضامین و مسلّمات و بیّنات دعاهای ماست. انسان در صحیفهی سجادیه و جاهای دیگر که نگاه میکند، برایش مسلم میشود که اینجوری است؛ خدا نعمت را نمیگیرد، مگر ما آن شرایط را عوض کنیم. الان این اتاق، روشن است، این چراغها الان دارند نور میدهند؛ چرا؟ لابد شرایطی وجود دارد، سیمهایی، امکاناتی و فضایی هست؛ اگر اینها تغییر پیدا کند، طبیعی است که این هم نخواهد بود. این چیز واضحی است. تقدیر الهی، یعنی اندازهگیریهای دقیق پروردگار؛ این لایتخلّف است. چنانچه ما اندازهها را عوض کردیم، خدای متعال هم نتایج را عوض خواهد کرد.قضا و قدر
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
تقدیر الهی و نسبت آن با اختیار و کار انسان.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:خطبههای نماز جمعه تهران— ۱۳۶۴/۰۱/۲۳
سیر زمانی
از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۴۱۳۶۴۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
قدر یا تقدیر به معنای اندازهگیری و تعیین اندازه است؛ یعنی قوانین عالم را مشخص کردن، و علتها و معلولها و رابطهی آنها را فهمیدن. کسی که زهری را مینوشد، تقدیر او مردن است. تأثیر زهر روی جهاز هاضمه و گردش خون و عوامل حیاتی انسان این است که او را از بین ببرد و بکُشد. کسی که از بالای بلندی خودش را زمین میاندازد، تقدیر او له شدن و خُرد شدن است. کسی که از اینجا بلند میشود و تصمیم میگیرد به سمت قلهی الوند برود، وقتی حرکت کرد، تقدیر او رسیدن به قلهی الوند است. علل و عوامل را خدای متعال بهوجود آورده است و بر این علل و عوامل، معلولات و مسبّباتی را مترتب کرده است.شما آیا عاملی را که به نتیجهیی میرسد، انتخاب میکنید یا نمیکنید؟ اگر انتخاب کردید، تقدیری که دنبالهی این انتخاب است، میشود قضا. قضا یعنی حکم؛ یعنی حتم. در معنای قضا حتمیت و قطعیت وجود دارد. یک وقت هست شما انتخاب نمیکنید؛ فرض بفرمایید سر چند راهی میرسید. اطراف همین میدانی که اشاره کردم، چند خیابان وجود دارد. تقدیر کسی که از خیابانِ اول حرکت کند، این است که به فلان نقطه برسد. تقدیر کسی که از خیابان دوم حرکت کند، این است که به فلان نقطه برسد. تقدیر کسی که از خیابان سوم و چهارم و پنجم و ششم حرکت کند، رسیدن به نقاطی است که این خیابانها به آنها منتهی میشود. اگر شما تصمیم گرفتید از این میدان به هیچکدام از این خیابانها نروید، آیا این تقدیرها دربارهی شما تحقق پیدا خواهد کرد؟ نه، شما نرسیدن به این اهداف را انتخاب کردهاید؛ بنابراین نمیرسید. اگر خیابانِ اول را انتخاب کردید و تصمیم گرفتید و نیرویتان را بهکار انداختید و رفتید، به آن نتیجه میرسید. قضای شما - یعنی حکم حتمی شما - این است که به آن هدف برسید. چیزی که میتواند هر تقدیری را به قضا تبدیل کند، ارادهی شماست. تقدیر، ترسیم شده است؛ اما این تقدیر دربارهی شما حتمیت ندارد؛ این شما هستید که با اراده و همت و اقدامِ خود به آن تقدیر حتمیت میدهید.شاهدها (۲ پاراگراف)
تلقی مسئولیت رهبری بهعنوان قضا و تقدیر الهی و تسلیم در برابر آن
… اگر خداى متعال توفیق بدهد و دعاى حضرت ولیعصر (ارواحنا فداه) شامل حال بشود و بنده بتوانم این وظایف بسیار خطیر و سنگینى که متوجّه به بنده در این مسئولیّت است، انشاءالله انجام بدهم، البتّه این لطف الهى و فضل الهى و افتخار بزرگى براى من خواهد بود. و پناه میبریم به خدا از اینکه این توفیق را خداوند لطف نکند، و در این صورت البتّه مشکلات زیادى خواهد بود.من همینطور که به این قضیّه از اوّل تا حالا نگاه میکنم، وقتى وضعیّت تمهید مقدّمات و ترتیب نتایج بر مقدّمات را میبینم، احساس میکنم مثل اینکه ارادهی الهى و خواست خدا است؛ و لذاست که بنده هم در مقابل آن چیزى که به نظر میرسد خداى متعال اراده فرموده که این کار به این شکل انجام بگیرد تسلیم میشوم و این را بهعنوان قضاى الهى و تقدیر الهى تلقّى میکنم و مسئولیّت را با همهی سنگینى و خُطورتش بر دوش میگیرم.تفاوت تقدیر الهی به اقتضای شرایط مختلف
… بر آن وجود دارد این است که جدّاً ائمّه (علیهم السّلام) میخواستند نظام اسلامى به وجود بیاورند. [این] با علم امام و معرفت امام آنطورى که تصوّر میشود، منافات هم ندارد. آنها واقعاً میخواستند نظام الهى را برقرار کنند. اگر برقرار میکردند، تقدیر الهى همان بود. تقدیر الهى و اندازهگیریها در علم پروردگار، با شرایط مختلف اختلاف پیدا میکند، تفاوت پیدا میکند -حالا این را بحث نمیکنیم- اجمالاً در اینکه حرکت، حرکتى براى این مقصود بوده، شکّى نیست.ما امروز به برکت آن نهضت و حفظ فرهنگ آن نهضت و روحیهی آن نهضت در جامعهی خودمان، این نظام را به وجود آوردیم. من عرض میکنم اگر در جامعهی ما عشق به امام حسین و یاد امام حسین و ذکر مصائب و حوادث عاشورا معمول و رایج نبود، معلوم نبود نهضت با این فاصلهی زمانى و با این کیفیّتى که پیروز شد به پیروزى میرسید. این یک عامل فوقالعاده مؤثّرى در پیروزى نهضت بود و امام بزرگوار …