… در مراکز تحقیقى عالم، ایرانىها ــ چه دانشجوهاى ایرانى، چه محقّقین ایرانى ــ هر جا هستند، میدرخشند؛ این را افراد زیادى که آنجاها بودهاند، براى من گفتهاند. بعضىها تعداد خوبهایشان شاید بیشتر از ما است امّا برجسته ندارند؛ ایرانىها برجستهشان [بیشتر است]. این استعداد را از زمان قاجاریّه به این طرف ]ضایع کردند[. خداوند لعنت کند دانهدانهشان را، از ناصرالدّینشاه تا محمّدرضاشاه همهشان یکى از یکى بدتر بودند؛ حالا قبلىها هم همینجور، قبلىها را هم ما تبرئه نمیکنیم امّا اینهایى که حالا میدانیم که ضربهاش دارد مستقیم به همهى وجود ما میخورد و لمس میکنیم، همینها هستند.
سهم قاجار در ویرانی و وابستگی دویستسالهٔ ایران
سیاست وابسته و سوء تدبیر و ضعف نفْس و استبداد در رژیم پهلوى و قاجار، در ظرف دویست سال ایران را که روزى به برکت اسلام پرچمدار دانش جهان بود، به ویرانهاى محتاج بیگانگان و تحت سلطهى آنان بدل ساخت. روستاها متروک، شهرها مصرفزده، مزارعْ بىثمر، صنعتْ مونتاژ و مغزها معطّل شدند.
فروختن کشور به بیگانگان و غارت منابع به دست پادشاهان قاجار
… یعنى در دورانى که جهان، تازه به جادّهى دانش و صنعت قدم نهاده بود و ایران میتوانست با بیدارى و تحرّک مناسب، سهم خود را در پیشرفت علمى و صنعتى بشریّت ایفا کند و از نتایج آن بهرهمند شود، در اسارت حکّام ظالم و مستبد و بىخبر و وابسته، از قافله عقب ماند. پادشاهان پهلوى و قاجار به جاى سازندگى کشور و زنده کردن استعدادهاى خدادادى بشرى و طبیعى آن، ایران را به خارجیانِ سوداگر و چپاولگر فروختند و منابع را به غارت بیگانگان دادند و یا راکد و معطّل گذاردند و استعدادهاى انسانى را به هدر دادند و به جاى مصلحت ملّت، مصالح دولتها و کمپانىهاى خارجى را مقصد خود ساختند؛ به طورى که خطّ آهن وقتى با صد سال تأخیر به کشور ما وارد شد، در تعیین مسیر آن، به جاى رعایت مصالح ملّت و نیازهاى بازرگانى، مصلحت نظامى دشمنان در نظر گرفته شد.