برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیکیفر الهی گناهکاران و کافران در دنیا و آخرت.
امام خمینی
طلوع آتش از باطن ذات انسان، نه شبیه عذابهای دنیایی
این طور نیست که عذاب آخرت شبیه عذابهای دنیایی باشد که مامورین بیایند، بکشندش و ببرندش، و از باطن خود- ذات انسان- آتش طلوع میکند. اساس جهنم، انسان است، و هر عملی که از انسان صادر میشود بر شدت و مدت عمل، بر شدت و مدت عذاب میافزاید. اگر یک کافری را سر خود بگذارند تا آخر عمر فساد بکند، آن شدت آن عذابی که برای او پیدا میکند، بسیار بالاتر است از آن کسی که جلویش را بگیرند و همین حال …
مجازات تعدی به مظلومان و سختی بیتصور مجازات اخروی
… است که از این امتحانی که خدای تبارک و تعالی ما را در معرض آن قرار داده است از عهده برآییم؛ و بسیار مراقبت میخواهد که مبادا خدای نخواسته ما از امتحان بد درآییم. اگر از امتحان بد درآییم، ممکن است که باز عنایت خدا برگردد، آزادی سلب شود، استقلال گرفته بشود. همین دنیا ممکن است که ما اگر- چنانچه- بر خلاف موازین الهی رفتار کنیم و این آزادی را اسباب دست برای تعدی به مظلومان قرار بدهیم، در همین دنیا ممکن است ما مجازات بشویم. و امید است که در همین دنیا مجازات بشویم، مجازات ما به عالم دیگر نرسد! مجازات عالم دیگر غیر از این مجازاتهاست! ما نمیتوانیم تصور آن مجازاتها را بکنیم. اگر ما خطاکار هستیم- خدایا! اگر ما خطاکار هستیم، اگر این آزادی را ما وسیله قرار دهیم از برای تعدی به مظلومان، و لو یک نفر باشد، تعدی به زیردستان، و لو یک نفر باشد- خدایا! ما را در همین عالم عذاب کن، نگذار برسد به عالم دیگر.
ناچیزی عمر دنیوی حتی با زندگی هارونالرشید در برابر عذاب بیپایان
… میکنید؟ صد و بیست سال؟ و حال اینکه صد و بیست ساله در بین ما نیست! در بین مردم هم خیلی خیلی کماند- حالا ما فرض میکنیم صد و بیست سال؛ شما صد و بیست سال با خدعه و فریب توانستید یک زندگی [داشته باشید]؛ چه زندگیای؟ چه زندگیای؟ یک زندگی طلبگی! یک زندگی مبتذل! ما فرض میکنیم یک زندگی مثل هارون الرشید- این طور فرض میکنیم که- یک زندگیای شما صد و بیست سال عمر میکنید و یک زندگیای پیدا میکنید مثل هارون الرشید! صد و بیست سال در مقابل غیر متناهی چه نسبتی دارد؟ بَعدش غیر متناهی معذبید! اگر چنانچه به دیانت اسلام اعتقاد دارید، اگر اعتقاد انسان باقی ماند و این طور چیزها، خوب، فشارها وارد میکند.
عذاب بزرگ کافران در آخرت و بخشی از آن در زندگی دنیا
… جا بکار نمیآید بلکه آنچه را که در اندرون انسان هست و شکل روح و شخصیت حقیقی انسان را تشکیل میدهد آنجا نیز همان بکار میآید، کسی که از اول در را بر روی حقیقت بسته و با او جنگیده و او را در زندگی و در مغز و ذهن و در عمل خودش راه نداده وضع بسیار بدی خواهد داشت. عذاب بزرگ در آنجاست اما بخشی از این عذاب هم در زندگی کنونی است. ملتها بخاطر کفر و بخاطر شناختن حقیقت دردها و شکنجههای بزرگی را متحمل شدند.
آرزوی مجرم برای فداکردن عزیزان جهت رهایی از عذاب
… آن؛ هر دو تکاندهنده است. بشارتهای قرآن هم تکاندهنده و جذاب و شوقآفرین است؛ تهدیدهای قرآنی هم تکاندهنده است و دل انسان را آب میکند. «یبصّرونهم یودّ المجرم لو یفتدی من عذاب یومئذ ببنیه و صاحبته و اخیه و فصیلته الّتی تؤویه و من فی الأرض جمیعا ثمّ ینجیه»؛ مجرم از شدت عذاب الهی آرزو میکند که بتواند فرزند خودش را فدا کند تا نجات پیدا کند؛ عزیزان خودش و همهی انسانهای روی زمین را قربانی کند تا از عذاب نجات پیدا کند؛ اما نمیتواند. عذاب الهی است، شوخی که نیست؛ «کلّا انّها لظی. نزّاعة للشوی. تدعو من ادبر و تولّی. و جمع فاوعی».
توجه دادن مخاطب آیه به عظمت عذاب الهی
پس خدای متعال با این سخن: وقودها الناس و الحجاره: میخواهد دل این انسانی را که مخاطب آیه هست به این عظمت شکنجهی الهی متوجه کند. این معنای مختصری پیرامون این آیه بود. اما اینکه گفتم یک بخشی دربارهی انذار و تبشیر (یعنی ترساندن و بشارت) عرض میکنم:
پیامد طبیعی کار انسان بهعنوان مجازات الهی در حق خود او
«یخادعون الله والذین آمنوا و مایخدعون الا انفسهم و مایشعرون»[13] : خیال میکنند میخواهند خدا را فریب دهند اما در حقیقت خودشان را فریب میدهند آنجا هم انشاءالله به یک مناسبتی شبیه این عرض خواهم کرد. پس بنابراین: هیچ مانعی ندارد و لسان قرآن این است که پدیدههای طبیعی را که معلول قوانین طبیعی است، معلول ارادهی خدا میداند و میتوان با یک دید وسیعتر همان را بخدا نسبت داد و این را مجازات خدایی دانست در حق آن کسی که خودش مقدمات آنها را فراهم کرد.
نزول عذاب بر اقوام نخستین برای نابودی زودهنگامشان
… نماند. ببینید قدرت فرعونیان مصر را که جامعۀ مصری مثل طوماری در هم نوردیده شد. اینها را قرآن میگوید؛ ببینید امتها و کشورهایی را که به سخن پیامبر گوش فرا ندادند، عاقبتشان چه شد، محکوم به زوالند. صحبت، صحبت معجزه هم نیست، البته در روزگار اول معجزات میآمده؛ چون زود باید از بین میرفتند، نمیشده بگذارند به مرور دُهور[24] و ایام که مثلاً قوم عاد به دَرَک واصل بشود. آنجا عذاب برایشان نازل میکردند؛ وزش بادی، زلزلهای، توفانی، چیزی، از بینشان میبردند.