رفتن به محتوای اصلی

طاغوت

نام‌های دیگر: طاغوتیان، طاغوت‌زدایی، طواغیت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قدرت‌ها و حاکمان سرکش در برابر خدا و نظام‌های پیرو آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تفسیر سوره ملک (آیات ۱ و ۲)— ۱۳۶۳/۰۸/۱۸

سیر زمانی

از ۱۳۶۳ تا ۱۴۰۱
۱۳۶۳۱۴۰۱

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

طاغوت، همان طغیانگری است که انسانها را از راه خدا منحرف می‌کند. امروز مظهر عینی و ملموس این طغیانگری در دنیا، همین قدرتهای سوء مثل استکبار امریکایی و امثال آن هستند. مظهر درونی آن هم، نفس ما و هوای ماست که از آن باید به خدا پناه ببریم.
این روش هم، امروز قابل قبول نیست. امروز اگر روحانیت در قبال حکومت، بیاعتنا و بیمبالات باشد، هم خودش ضایع خواهد شد و هم حکومت اسلامی تضعیف میشود. حکومت اسلامی، حکومت قرآن و حکومت فقه و فقیه و حکومت علم و عدل است. حکومت برای گسترش آرمانهای اسلامی است. تشکیل حکومت اسلامی، آرزوی همه اولیاءاللَّه در طول تاریخ بوده‌است. هر فرد مؤمنی وظیفه دارد از آن دستگاه سیاسی که اسلام را ترویج و احکام آن را پیاده میکند، حمایت کند. مگر عالِم دین میتواند نسبت به حکومت اسلامی بیاعتنا بماند؟! افراد کافر به اسلام، در مقابل حکومت طاغوتی بیاعتنا میمانند. «طاغوت» یعنی کسی که در مقابل خدا، دستگاهی برپا میکند: انداداللَّه، شرکاءاللَّه. کسانی که خود را بنده مطیع خدا میدانند، برای تحقّق اهداف خدایی تلاش میکنند و صبح و شام در مقابل پروردگار پیشانی خضوع به خاک میسایند که به آنها توفیق دهد خدمتگزار دین او باشند. اگر اینها در کشور، زمام قدرت را به دست گیرند، همه وظیفه دارند که مانند یک عبادت، از آنان حمایت کنند.
حاکمیت دین، در مقابل حاکمیت طاغوت است؛ که «اذا تولی سعی فیالارض لیفسد فیها و یهلک الحرث والنسل[2] ». حاکمیت طاغوت، حاکمیت فساد و حاکمیت ضایع کردن دین و دنیاست - نه فقط دین - کمااین‌که در گذشته کشور خودمان از نزدیک شاهد بودیم و کسانی که آن دوره را درک کردند، همه آن را حس نمودند. حاکمیت خدا، یعنی نجات و سعادت انسانها. حاکمیت دین خدا، یعنی پاسخگویی به نیازهای اساسی انسانها. هر نیازی که انسانها دارند - نیازهای معنوی، نیازهای مادّی، فردی، اجتماعی، دنیوی، اخروی و همه و همه - در ظلّ حاکمیت دین خدا تأمین میشود.

شاهدها (۶۳ پاراگراف)

دنیای نفسانی شاخصهٔ فرعون، قارون، شاه، بوش و صدام

… و هوس خود بودن و دیگران را هم اسیر هوی و هوس خود کردن، آمده است. سرتاسر قرآن و احادیث و کلمات بزرگان دین در طعن و طرد چنین دنیایی است. در لسان روایات ما، دنیای مطرودی که با دین قابل جمع نیست، به معنای هوی و هوس و نفسانیت و انانیت و خودخواهی و خودپرستی است؛ این دنیا شاخصه‌ی فرعون و نمرود و قارون و شاخصه‌ی شاه و بوش و صدام است؛ این دنیا شاخصه‌ی مستکبران ظالم و ستمگرِ روزگار در طول تاریخ تا امروز است. البته اینها مجسمه‌های بزرگترِ رذائل اخلاقی و این دنیای مذموم‌اند. یک انسان معمولی هم میتواند در دل و درون خود یک فرعون داشته باشد و به قدر توان و امکانات خود، فرعونی و قارونی و قیصری و امپراتورانه عمل کند. اگر امکاناتش بیشتر شد، او هم مثل فرعون و قارون و …

نادیده نگرفتن خدا برای جلب نظر فرعون‌ها و طاغوت‌های دوران

… از آن پرهیز داده‌اند، «الاغترار بالله» است. نگوییم چون بندگان خوب خدا هستیم، نقمت الهی ما را نمیگیرد؛ نه، این خطاست. خدای متعال با هیچ‌کس، با هیچ قومی و با هیچ ملتی خویشاوندی ندارد. عمل و نیّت و صدق و مجاهدت آنهاست که تأثیر میگذارد و رحمت الهی را جلب میکند. همچنین به‌خاطر جلب نظر فرعونهای عالم و طاغوتهای دوران، خدا را نادیده نگیریم؛ این هم یک شرط دیگر است. اگر این کارها بشود، ما به منبع لایزال قدرت الهی متّصل میشویم.

حکومت‌های فاسد و طغیانگر طرف جنگ انبیا

… انبیاء در مقابل اینها صف‌آرایی کردند. اگر انبیاء با طواغیت عالم و طغیانگران تاریخ برخورد نداشتند، احتیاج به جنگ و جدل نبود. این که قرآن میگوید: «و کأیّن من نبىّ قاتل معه ربیّون کثیر»[3] ، چه بسیار پیامبرانی که همراه با مؤمنان خداپرست، به قتال و جنگ دست زدند؛ این جنگ با چه کسانی بود؟ طرف جنگ انبیاء، همین حکومتهای فاسد، قدرتهای ویرانگر و طغیانگر تاریخ بودند که بشریت را بدبخت و نابود کردند.

غفلت نظام‌های طاغوتی و غیرمردمی از متن مردم

… قبل از پیروزی انقلاب، آنچه مورد نظر مسؤولان در همه جای کشور - بخصوص در نقاط دور دست کشور - نبود، عبارت بود از مردم! برای متن مردم، اهمیتی قائل نبودند؛ اگر هم به مناطق عشایری و ایلات توجهی میشد، توجّه به خوانین طاغوتی میشد، نه به متن مردم عشایری و ایلاتی. متن مردم در نظامهای طاغوتی و رژیمهای غیرمردمی، همیشه مورد غفلتند. جوان و پیر و زن و مرد ندارد؛ همه در نظامهای غیر مردمی و نظامهای طاغوتی، مورد غفلت قرار میگیرند. لذا این منطقه در رژیم طاغوتی گذشته، مورد هیچ‌گونه توجّهی قرار نمیگرفت. این‌جا به‌عنوان یک تبعیدگاه و به‌عنوان یک نقطه‌ی دور دست، کانّه جزو ایران محسوب نمیشد! در نظام اسلامی و در جمهوری اسلامی، قضیه کاملاً بعکس است. در جمهوری اسلامی، مردم اصلند؛ متن مردم، …

از بین رفتن فرهنگ سلطنتی بی‌اعتنایی به آحاد مردم

فرهنگ سلطنتی و طاغوتی، فرهنگ بیاعتنایی به آحاد مردم و فقط توجّه کردن به اشخاصی که خودشان را بدون جهت یک سر و گردن از مردم بالاتر میگرفتند - نه به‌خاطر علمی، نه به‌خاطر هنری؛ فقط به‌عنوان رئیس و خان و بزرگتر و ریش‌سفید - از بین رفت. جمهوری اسلامی برای انسان به‌عنوان انسان، ارزش قائل است و در میان انسانها هرکسی که ایمان و عملِ صالحش بیشتر است، ارزش بیشتری دارد. در میان انسانهای با ایمان و دارای عملِ صالح، هرکسی که مجاهدت بیشتری در راه آرمانهای این ملت و اهداف الهی کرده باشد، ارزش بیشتری …

لزوم زدودن و افشای طواغیت در صحنهٔ زندگی اجتماعی

ما توصیه نمیکنیم که منبرها و سخنرانى‌ها را منحصر کنید به جنبه‌هاى فردى و شخصى؛ نه، ممکن است یک سخنرانى، یک منبر، یک سلسله منبر، منحصر به این معانى باشد، مانعى ندارد، امّا در کنار آن بایستى صحنه‌ى زندگى اجتماعىِ سیاسىِ انسان هم میدان عبودیّت الهى باشد؛ آنجا هم بایست طواغیت ازاله بشوند، زدوده بشوند، افشا بشوند. خب، این هم هدف که عبارت است از عبودیّت الهى، از «صِراطِ العَزیزِ الحَمیـد» و « سَبیلِ رَبّ» و بقیّه‌ى تعبیراتى که در کتاب عزیز الهى ذکر شده است.

گرسنگی و آوارگی میلیون‌ها انسان نتیجهٔ رفتن راه طواغیت

… راه رفته‌اند. البتّه سختى‌هایى هم دارد امّا این‌جور هم نیست که فقط سختى باشد؛ راه خدا راه افتخار است، راه عزّت است. اگر این راه درست پیموده بشود، راه آسایش انسانها است؛ ملّتها در سایه‌ى پیمودن راه خدا است که به رفاه و امنیّت و آرامش و آگاهى و معرفت میرسند. بدبختی مردم دنیا که خبرها میگفتند بیست میلیون کودک آواره در دنیا هست ــ کودک بى ‌پدر و مادر یا شبیه بى‌ پدر و مادر آواره‌ى بدبخت ــ صدها میلیون گرسنه در دنیا هست، به ‌خاطر پیموده نشدن راه خدا است، به‌ خاطر رفتن راه طواغیت است. طاغوتها هستند که انسانها را این‌جور دچار چنین بدبختى‌هایى میکنند. راه خدا راه عزّت است، راه کرامت است، راه آسایش زندگى است، راه پرورش خوبِ نفوس طیّبه است؛ این راه خدا است. براى ‌اینکه این راه تثبیت بشود، البتّه مردان حق بایستى یک ‌مقدارى سختى‌ها را به خودشان تحمیل کنند؛ گروهى از مردم باید تحمّل کنند سختى‌ها را؛ شما برادران …

دگرگونی ارزش‌ها و ضربه به نهادهای اخلاقی کشور در دوران حکومت طاغوت

… اینها از ارزش بودن هم افتاده است. آدم صادق در مقابل افکار افرادی با دید ناقص و آدمهای کوته بین، فردی ساده لوح است. صادق است؛ هر چه میداند میگوید؛ ولی آدم خوب و درست و حسابی، آن کسی است که راست نگوید؛ حقایق را دگرگون سازد و بتواند حُقّه‌بازی و تقلّب کند! این دگرگونی ارزشهاست. در طول حکومت طواغیت، حکومت پادشاهان ظالم و جائر و فاسد و ضدّ اخلاق، این طور شده است و متأسفانه نهادهای اخلاقی در کشور ما، خیلی ضربه خورده است!

عبادت خدا و اجتناب از طاغوت خلاصهٔ همهٔ دعوت‌های الهی

حج در جوهر و ذات خود دارای دو عنصر اصلی است: تقرب به خدا در اندیشه و عمل، و اجتناب از طاغوت و شیطان با جسم و جان.. همه‌ی اعمال و تروک حج، برای ایندو و در جهت آن و تامین ابزارها و مقدمات آن است، و این در حقیقت خلاصه‌یی از اسلام و همه‌ی دعوتهای الهی نیز هست که: «ولقد بعثنافی کلّ امّةٍ رّسولاً ان‌اعبدواالله واجتنبواالطاغوت..»[2] در آیات حج تعبیرات: «حنفاءلله غیرمشرکین به..»[3] ، یا «..فإلَهکم إلَه واحد فَلَه أسلموا..[4] ، یا: فَاذَا قَضَیتم مّنا سَکَکم‌فاذ کروالله کذکرکم ءاباءکم أوأشدّ ذکرا»[5] وامثال آن ناظر به همین دو عنصر اصلی است.

تظاهر به ایمان همراه با زندگی آلوده در برابر تعالیم ائمه

… ندادند که مردم بفهمند کفر و فسق چیست! چرا نگذاشتند مردم این را درست بفهمند؟ برای این‌که اگر خودشان رفتاری کردند که مردم را به سمت کفر و فسق سوق دادند، مردم نفهمند اینها چه کار میکنند، و مشتشان جلوِ مردم باز نشود. این، رفتار بنی‌امیّه است؛ رفتار طاغوتهاست. گاهی برای خاطر دل مردم، یا تظاهر به هم‌ایمانی با مردم، اسمی از خدا می‌آورند؛ اما نمیگذارند در زندگی آنها، نبایدها بر طبق نظر خدا و اسلام، اندکی محو و نابود شود. زندگیشان آلوده است. این، رفتار طاغوتها و نقطه مقابل تعلیمات ائمّه علیهم‌السّلام است.

تحمل‌ناپذیری بندگان خدا و رهروان حقیقت برای قدرت‌های امروز

امروز نیز آنگونه‌ قدرت‌ها حاضر نیستند بندگان‌ خدا و پیروان‌ دین‌ خدا و رهروان‌ حقیقت‌ را تحمل‌ کنند. پیروی‌ از حضرت‌ عیسی‌ علیه‌السلام‌ لازمه‌اش‌ طرفداری‌ از حق‌ و بیزاری‌ از قدرتهای‌ ضد حق‌ است‌ و امید است‌ که‌ مسیحیان‌ و مسلمانان‌ در هر نقطه‌ی‌ جهان‌، این‌ درس‌ بزرگ‌ حضرت‌ مسیح‌ علیه‌ السلام‌ را در زندگی‌ و عمل‌ خود زنده‌ بدارند.

حکومت ستمگران فاسق و بیگانه با دین و عدالت بر کشور در گذشته

روزی در جامعه ما قرآن حضور نداشت. نماز و اقامه صلاة، به معنای واقعی وجود نداشت. نماز جمعه نداشتیم. اجتماعات الهی و معنوی، آن چنان که شایسته یک ملت مؤمن است نداشتیم و ستمگران بر ما حکومت میکردند. کسانی در رأس جامعه و به عنوان رئیس ما در این کشور زندگی میکردند که اهل فسق و فجور بودند؛ اهل گناه بودند؛ اهل دوری از خانه خدا بودند؛ هدایت را نمیشناختند؛ راه خدا را نمیشناختند؛ عدالت را نمیشناختند؛ با پیغمبرانْ آشتی نبودند؛ با راه خدا سازگار نبودند. ما هم روزی در برهه‌ای طولانی از زندگىِ تاریخی خودمان، آن طور زندگی کردیم. ولی خدا، ما را بیدار …

نظام‌های طاغوتی عامل ظلم، فساد و تبعیض طبقاتی و نژادی

ثانیاً حرکت اسلامى و انقلاب اسلامى عبارت است از طغیان بر ارزشهاى جاهلى و نظامهاى طاغوتى که بشر را به زنجیر کشیده و موجب ظلم و فساد و تبعیض طبقاتى و نژادى و فحشاى عمومى و ستم‌پذیرى توده‌ها و دیگر بدبختى‌هاى ملّتها شده و همه‌چیز را فداى سود بیشتر و حاکمیّتِ ظالمانه‌ى بیشترِ صاحبانِ زر و زور نموده است. پس حرکت صحیح اسلامى، صف‌بندى میان دو نظام ارزشى و مبارزه‌ى میان دو فرهنگ است: فرهنگِ به‌ زنجیر کشیدن بشر، و فرهنگ نجات بشر. لذا هر حرکت اسلامى باید خود را براى مقاومت همه‌ى زورمندان عالم آماده کند و غافلگیر نشود.

دور نگه داشتن مردم از قرآن به دست حکام طاغوتی در گذشته

الحمدلله‌ حالا که شما آمدید ایران، در شرایطى آمده‌اید که همه‌جاى کشور ما بحمدالله‌ پُر است از شوق قرآن؛ الحمدلله‌. خدا را شکر میکنیم که سرتاپای وجود جوانهاى ما، بچّه‌هاى ما، همه‌ى ملّت ما، شوق به قرآن است؛ قرائتاً، تجویداً، فهماً، فقهاً؛ از همه جهت. سابق این‌جور نبود؛ در گذشته، این سلاطین و حکّام طاغوتى، مردم را از قرآن دور نگه داشته بودند. گاهى کسانى پیدا میشدند یک کارهاى قرآنى میکردند، امّا در سطح خیلى پایینى. من یادم هست؛ همین آقاى شیخ ابوالعینین آمد مشهد، من تازه از زندان آزاد شده بودم. آمدم مسجد گوهرشاد، در ایوان مقصوره، شاید صد نفر آدم نشسته بودند و همین‌جور نگاه میکردند، تماشا میکردند و نمیفهمیدند هم قرآن چیست ــ رهگذر بودند، دیدند یک مجلسى است اینجا، آمدند …

لزوم زدودن ته‌مانده‌های اخلاق دوران طاغوت با عمل به روش پیامبر

من چند مثال و نمونه را آماده کرده‌ام که عرض بکنم. و این برای ما امروز در نظام اسلامی خیلی مهم است؛ هم برای آحاد مردم و هم بخصوص برای مسئولین و کسانی که با یک جمعی سروکار دارند و مجموعه‌ای از مردم به دهان آنها نگاه میکنند، به حرف آنها گوش میکنند. ما باید توجّه کنیم که اگر بخواهیم آن ته‌مانده‌ها و پس‌مانده‌های اخلاق دوران طاغوت را ‌-که بسیار هم مضر است برای رشد و تعالی ما- از خودمان دور کنیم و بزداییم، چاره‌ای نیست جز اینکه همین روشهای رسول اکرم را با شجاعت و قاطعیّت در زندگی خودمان عمل کنیم. یک مثال مربوط است به ایجاد فضای سالم و دور از تعصّبهای جاهلانه در محیط زندگی مردم. میدانید که همه‌ی ملّتها همین‌جور هستند و جز افرادی که از لحاظ معرفت به سطح خیلی بالایی رسیده باشند، وضعشان همین‌جور است که تعصّبها و غرضها و مرضها و حِقدها[9] و این چیزها، در …

منافات گردن نهادن به حکم طاغوت با ایمان در قرآن

… و همگان باید پیشانى اطاعت بر آستان تفرعن[40] آنها ساییده و در برابر زورگویى و غارتگرى و میل و اراده‌ی بی‌مهار آنان تسلیم باشند و اعتراض نکنند؛ چرا که وعّاظ‌السّلاطین و نوادگان بلعم باعورا فریاد بر خواهند آورد که دخالت در سیاست کردید، و اسلام را چه به سیاست؟ این، همان شرکى است که امروز مسلمانان باید با اعلام برائت، دامن خود و اسلام را از آن تطهیر کنند.آنچه جاى تأسّف است، اینکه سالها غفلت مسلمین و مهجور ماندن قرآن سبب شد که دستهاى تحریف بتوانند به نام دین، هر سخن باطلى را در اذهان جاى داده و بدیهی‌ترین اصل دین خدا را منکر شوند و شرک را جامه‌ی توحید پوشانده و مضمون آیات قرآن را بی‌دغدغه انکار کنند و درحالی‌که قرآن اقامه‌ی قسط را هدف از ارسال رسل میداند ‌-لَقَ‌ـد اَرسَلنا رُسُلَنا بِالبَیِّنّْ‌ـتِ وَ اَن‌زَلن‌ـا مَعَهُمُ الکـِتّْبَ وَ ال‌میزانَ لِیَقومَ النّ‌ـاسُ بِالقِسط-[41] و درحالی‌که با خطاب «کونوا قَوّامینَ بِالقِسطِ شُهَداّْءَ لِله»[42] همه‌ی مؤمنین را موظّف به تلاش براى اقامه‌ی قسط میکند، و درحالی‌که آیات کریمه‌ی قرآن اعتماد به ستمگران را ممنوع میسازد و به پیروان خود میفرماید: «وَ لاتَرکَنوا اِلَى الَّذینَ ظَلَموا فَتَمَسَّکُمُ النّار»[43] و گردن نهادن به ظلم طاغوت را منافى با ایمان میشمرد و میگوید: «اَ لَم تَرَ اِلَى الَّذینَ یَزعُمونَ اَنَّهُم ءامَنوا بِمآ اُنزِلَ اِلَیکَ وَ مآ اُنزِلَ مِن قَبلِکَ یُریدونَ اَن یَتَحاکَموا اِلَى الطّاغوتِ وَ قَد اُمِروا اَن یَکفُروا بِه»[44] و کفر به طاغوت را در کنار ایمان به خدا قرار میدهد ‌-فَمَن یَکفُر بِالطّاغوتِ وَ یُؤمِن بِاللهِ فَقَدِ استَمسَکَ بِالعُروَةِ الوُثقیّْ-[45] و درحالی‌که نخستین شعار اسلامْ توحید ‌-یعنى نفى همه‌ی قدرتهاى مادّى و سیاسى و همه‌ی بتهاى بی‌جان و باجان- بود، و درحالی‌که اوّلین اقدام پیامبر (ص) پس از هجرتْ تشکیل حکومت و اداره‌ی سیاسى جامعه بود، و با دلایل و شواهد فراوان دیگرى که بر پیوند دین و سیاست حکم میکند، باز کسانى پیدا میشوند که بگویند دین از سیاست جدا است و کسانى هم پیدا شدند که این سخن ضدّاسلامى را از آنها بپذیرند.

مخالفت طاغوت‌ها و غارتگران و حاکمان زورگو با بعثت پیامبران

… جاهل، انسانهایى بزرگ، فداکار، ایثارگر، انسانهایى که پرچم آزادى بشریّت را به دست گرفته بودند، ساخت؛ و لذا بود که بزرگ‌ترین دشمنى که در مقابل پیغمبران و پیغمبر ما ایستادگى و مقاومت میکردند، همان کسانى بودند که انسانها را به آن اسارتها دچار کرده بودند. همه‌ى کسانى که شهوت را در انسانها تحریک میکنند، انسانها را به شهوت‌رانى دعوت میکنند، با بعثت پیغمبران مخالفند؛ همه‌ى کسانى که اموال مردم را غارت میکنند، با بعثت پیغمبران معارضند؛ همه‌ى آن حکّام و زمامدارانى که میخواهند بر مردم بِزور حکومت کنند و نظام سیاسى جوامع را در اختیار بگیرند، با پیغمبران دشمنند؛ همه‌ى طاغوتها، همه‌ى شیطانهاى بزرگ و کوچک با پیام بعثت و پیام اسلام مخالفند. بعثت یعنى حرکت الهى بشر براى رها کردن خود، براى رستگار کردن خود از زندانهایى که قدرتها و طاغوتها و شیطانها براى او به ‌وجود آوردند؛ لذا در این آیه میفرماید: اُولئکَ هُمُ المُفلِحون؛ آن کسانى که به پیغمبر ایمان مى‌آورند، بعثت را قبول میکنند، زنجیر اسارت را باز …

معاویه مصداق طاغوت در برابر حکومت الهی

… فراوان، فراوان! خطبه‌هایی که اینها می‌خواندند، توصیه‌هایی که می‌کردند، نامه‌هایی که گاهی می‌نوشتند، و دوستان و دشمنانشان را از خدا می‌ترساندند؛ بترس از خدا، این کار را نکن.[4] این‌طوری بودند، با این چیزهای اسلام مخالف نبودند، با توحید اسلام مخالف بودند. توحید اسلام می‌گوید حکومت از آنِ الله است، حکومت از آنِ طاغوت نیست، و طاغوت معاویه است، پس معاویه با توحید مخالف است. با معنای واقعی اسلام مخالف بودند، برای خاطر اینکه اسلام، موجب تساوی و برابری طبقات جامعه می‌شد. اسلام اجازه نمی‌داد که معاویه یا یزید، مثلاً آن‌قدر پول از سر و رویش بریزد که یک نفر که می‌آید، صدهزار دِرهم به او جایزه بدهد، اما در مدینه، مردم به‌خاطر چند دِرهم …

کشاندن مردم به جهنم به‌دست سردمداران نظام‌های طاغوتی

… هر نظام اجتماعی این خصوصیت را دارد. انسان‌ها در نظام اجتماعی، داخل یک تور نامرئی هستند و دارند کشانده می‌شوند به یک طرفی. اگر چنانچه آنها را به‌طرف بهشت ببرند، انسان‌ها به‌طرف بهشت می‌روند، و اگر به‌طرف جهنم ببرند، انسان‌ها دارند به‌طرف جهنم کشانده می‌شوند. قرآن می‌فرماید: «اَ لَم تَرَ اِلَی الَّذینَ بَدَّلوا نِعمَتَ اللهِ کُفراً وَ اَحَلّوا قَومَهُم دارَ البَوارِ * جَهَنَّمَ یَصلَونَها وَ بِئسَ القَرارُ»[16] سردمداران نظام‌های باطل و طاغوتی و کفرآمیز، انسان‌هایی را که در سایه این نظام‌ها دارند زندگی می‌کنند، می‌کشانند به‌سمت جهنم. و اگر این نظام یک نظام غیر خدایی است، کشانندگان این نظام، همان کسانی هستند که اطراف تور را گرفتند و دارند می‌برند به یک طرفی. پس اطاعت از هر نظام اجتماعیِ باطل و غلط و غیر الهی، عبادت غیر خداست، ولو اسمش هم مسلمان باشد و نمازش را هم بخواند. (71/1/26)

مقدم نداشتن اطاعت طاغوت‌ها بر اطاعت خدا و اولی‌الامر

… را واجب کرده است. اگر مردم آن زمان می‌خواستند روی این مسئله فکر کنند، خیلی آشکارا به این نتیجه می‌رسیدند که اطاعت عبدالملک واجب نیست؛ چون ممکن نیست خدا اطاعت عبدالملک را واجب کرده باشد. عبدالملک با آن‌همه ظلم و جور و فساد و بغی، پیداست که شایستۀ اطاعت نیست. امام اینجا مسئلۀ امامت را ذکر می‌کند، سپس برای اینکه تنها شُبهه‌ای هم که در ذهن مستمعان‌شان وجود دارد از بین برود، می‌فرماید: «وَ لا تُقَدِّمُوا الاُمورَ الوارِدَةَ عَلَیکُم مِن طاعَةِ الطَّواغیتِ وَ فِتنَةِ زَهرَةِ الدُّنیا بَینَ یَدَی اَمرِاللهِ وَ طاعَتِهِ وَ طاعَةِ اولِی الاَمرِمِنکُم» آنچه که بر شما پیش می‌آید از طاغوت‌ها ـ یعنی عبدالملک‌ها ـ آن را در قبال اطاعت خدا، و مقدّم بر اطاعت خدا و اطاعت رسول خدا و اطاعت اولی‌الامر واقعی، قرار ندهید. امام در این بخش از بیانات خود مسئلۀ امامت را صریحاً مطرح می‌کند.

طاغوت‌ها، سرپرستان کافران و برندهٔ آنان به ظلمت

… نعمت، ناسپاس نعمت، چرا به این می‌گویند کافر؟ خب، این دین را قبول نکرده، کافر چرا؟ برای خاطر اینکه این دین ارمغان خدا بود، این هدیه‌ای بود از سوی خدا برای سعادت او و همۀ انسان‌ها؛ این را رد کرد، این ناسپاسِ نمک‌نشناس، این کافرنعمت؛ لذا به او می‌گویند کافر. ﴿وَ الَّذينَ كَفَرُوا﴾ آنها که کفر و انکار ورزیدند، ﴿اَولِيآؤُهُمُ الطّاغوتُ﴾ سرپرستان و هم‌جبهگانشان طاغوت‌ها و متجاوزانند. و آنان‌که کفر و انکار ورزیدند، سرپرستان و اربابانشان، طاغوت‌ها و سرکشان و تجاوزکارانند. ﴿يخُرِجوَهنُم مِنَ النّورِ اِلَى الظُّلُماتِ﴾ آنان را از نور معرفت دور ساخته، به زندان ظلمت‌ها و تاریکی‌ها می‌کشانند. ﴿اُولٰٓئِكَ اَصحابُ النّارِ هُم فيها خالِدوَ﴾ آنها همگی مصاحبان[18] آتش و در آن جاودانه‌اند. سورۀ بقره آیۀ 257.

غفلت سراسری مدعیان خداوندی از خود و مردم تحت سلطه

﴿لا تَأخُذُه ُسِنَةٌ وَ لا نَومٌ﴾ چُرت و خواب او را نمی‌رباید؛ خواب سبک، چه برسد به خواب سنگین. او را از خود نمی‌گیرد، یعنی چه؟ یعنی لحظه‌ای غفلت، لحظه‌ای بی‌توجهی، در وجود او و در حیات او راه ندارد. موجودات دیگر، خداوندگاران دروغین غفلت می‌کنند از خودشان، از مردم تحت اختیارشان، از جهانی که در قبضۀ آنها هست، سراپا غفلتند، دائماً در غفلتند، آنجایی‌که ادعای آگاهی و اطلاع می‌کنند، آگاهی و اطلاعشان دروغین است. آنچه بر آنان غلبه دارد، غفلت است و نادانی‌ست.

دشمنی فرعون‌ها با فهم و خردورزی مردم و دفن عقل‌ها

… بعد «وَ يُثيروا لَهُمْ دَفائِنَ العُقولِ»[12]، خردها، عقل‌ها، درک‌ها، شعور‌های جامعه‌های بشری که به‌وسیلۀ فرعون‌ها و نمرود‌ها و بزرگ‌ها و قدرتمند‌ها دفن شده بود، پیغمبران می‌آیند تا اینکه این دفینه‌ها را بیرون بیاورند، این عقل‌های دفن شده را برشورند. فرعون دوست نمی‌دارد که مردم دارای عقل باشند، دوست نمی‌دارد که انسان‌ها بفهمند؛ چون اگر بفهمند، او وجودش باطل و افسانه خواهد شد، که این را در بحث‌های بعدی نبوت به تشریح خواهیم دید ان‌شاءالله. فرعون دوست نمی‌دارد که مردم نیروی خرد را به‌کار بزنند؛ چون این‌جور است، نیروی خرد را دفن می‌کند، چه‌جوری دفن می‌کند، بحث‌های بعدی‌ست ان‌شاءالله. پیغمبران می‌آیند این دفینه‌ها را، این خزینه‌ها را، این گنج‌های پنهان و مخفی را استخراج می‌کنند، تصفیه می‌کنند، می‌دهند دست مردم.

علت مبارزهٔ پیامبران با طواغیت و مبارزهٔ طواغیت با آنان

… بهترین کلمه، کلمۀ جاهلی‌ست؛ جاهلیّت، یعنی نظام غیر عادلانۀ غیر فطریِ غیر انسانی را ـ می‌خواهند تبدیل کنند به نظام الهی، به قوارۀ اجتماعی توحیدی؛ می‌خواهند تبدیل کنند به اینکه جامعه قلمرو حکومت خدا باشد، نه قلمرو حکومت هوس‌ها و هواها، این حاصل کار پیغمبرهاست. پیغمبرها می‌آیند تا نظام اجتماعیِ غلط را تبدیل کنند به نظام اجتماعی صحیح، شعار توحیدشان هم به همین‌خاطر است، مبارزاتشان با طواغیت هم به همین جهت است. مبارزات طواغیت با آنها هم به همین جهت است. که این‌هم فصلی از این گفتارِ مسلسل خواهد بود، یک روزی ممکن است ان‌شاءالله عرض کنیم طبقات معارض با انبیا چه کسانی بودند و انگیزه‌های معارضه‌شان و مخالفتشان چه بود.

ادعای ماندگاری قدرت در آستانهٔ سقوط

بلوف‌های سیاسی سران دولت‌های دنیا که شما در روزنامه‌های حاوی اخبار جهانی زیاد می‌خوانید، برای همین منظور است. فلان آدمی که چند ساعت یا چند روز دیگر باقی نمانده که تخت حکومتش ویران بشود و از اوج ریاست‌جمهوری بیاید پایین و یک آدم معمولی بشود، همان چند روز قبلش هم بلوف می‌زند؛ ما دشمنان خودمان را می‌کوبیم، مخالفینمان را از بین می‌بریم، ما به حکومت ادامه می‌دهیم؛ کمااینکه همین اواخر در دنیا و در یک سطح خیلی عظیم جهانی، خودتان به چشم خودتان دیدید، خواندید، خبر شدید، یک قدرتِ با آن عظمت، یکهو می‌آید پایین، به‌صورت یک آدم معمولی در می‌آید، اما اندکی قبل از این فعل و انفعال و تحویل و تحول، می‌گوید نمی‌توانند، نمی‌توانند، ما را نمی‌توانند دست بزنند، مقام ما از بین نمی‌رود، بعد می‌بینیم از بین رفت. این بلوف‌ها به همین منظور است. همیشه مایلند به مردم این‌جور حالی کنند که از دست شماها کاری برنمی‌آید، برای خاطر اینکه قدرت ما یک قدرتی‌ست که شما تصورش را نمی‌توانید بکنید. همۀ امکانات و وسایل در اختیار ماست و شما ندارید.

رد تلقین قدرت‌های باطل دربارهٔ بی‌مجالی حق

… و واقعیت تاریخی هم آن را تأیید می‌کند، هر یک از نبوت‌هایی که در این عالم ظهور کرده است، از اول تا آخر، علاوه بر اینکه در سلسلۀ نبوت‌های تاریخ یک فعلی را انجام داده‌اند، یک قدم بشر را به پیش برده‌اند، خود آنها هم به خودی خود دارای امکان موفقیت بوده‌اند. این‌جور نیست که منصور عباسی پر می‌کرده تو گوش مردم، که می‌گفت مردم ممکن نیست، ممکن نیست که درمقابل قدرت من بتوانید کاری از پیش ببرید؛ این‌جور نیست قضیه. آن‌جوری نیست که قدرت‌های تاریخ در طول زمان به مردم فهماندند و تلقین کرده‌اند که درمقابل قدرت‌های دنیایی که بر باطلند، حق، مجال نفس کشیدن نخواهد داشت. نه؛ اینجور نیست، بلکه عکس این است. انبیا همه‌جا امکان موفقیت داشته‌اند، پیروان انبیا هم همه‌جا امکان موفقیت دارند، مسلّم هم موفق خواهند شد؛ اما به دو شرط، دو تا شرط دارد، ـ اینجاست که گفتم ارادۀ انسان دخیل است در ساختن آینده تاریخ ـ این دو شرط اگر وجود داشته باشد، همۀ نهضت‌هایی که بر اساس دین، …

خوشایندی و ترویج تصور شکست‌پذیری نهضت حق از سوی طاغیان

… با همۀ یارانش کشته شده؛ اگر ابراهیم‌بن‌عبدالله[8] در کوفه یا بصره به قتل رسیده؛ پس این برای ما یک تجربۀ عمومی باید به‌وجود بیاورد که ما بگوییم هرجایی نهضت حقی علیه باطل برپا شد، محکوم به شکست است. یک عده مردم نادان و بی‌خبر از منطق قرآن، تصورشان این است. عرض کردم این تصور، مثل آب گوارایی به دل قدرتمندان و طاغیان تاریخ می‌نشیند. از خدای دو جهان می‌خواهند که مردم این‌جور فرض کنند و تصور کنند. و البته پیداست که این طرز فکر را خود آنها هم ترویج می‌کنند. اما این برخلاف واقع است، این طرز فکر.

بر باطل بودن مدعیان حکومت در برابر انبیا و محکومیت آنان به نابودی

… به خلقت آسمان و زمین، مجدداً تمسّک می‌کند به اینکه پروردگار عالم مالک آسمان است، مالک زمین است، حاکم بر تمام اقطار عالم وجود اوست، پس در زندگی انسان‌ها هم او باید حکم‌فرمایی کند. در نظام زندگی بشر هم او باید قانون بدهد، او باید اداره کند، او باید تدبیر کند؛ پس کسانی که درمقابل انبیا ادعای حکومت و قدرت و سلطه می‌کردند، بر باطل بودند و محکوم به نابودی‌اند. خواهش می‌کنم آقایان تشریف داشته باشید.

حاکمیت عملی ولایت طاغوت و استکبار پیش از انقلاب

… ما باید از این قضیه حداکثرِ تبعیّت و استفاده و پیروی را بکنیم. در دوران طاغوت، که روز عید غدیر معمول بود، میخواندیم: «الحمدللَّه الذی جعلنا من المتمسّکین بولایة امیرالمؤمنین و الائمّة علیهم السّلام[2] .» این تمسّک به ولایت، آن روز در اعتقادات و عواطف بود؛ امّا در عمل که ولایتی نبود. در عمل، ولایتِ طاغوت بود؛ ولایتِ استکبار بود؛ ولایت دشمنان دین بود. آن روز دوستان ما میخواندند: «الّلهم اجعلنا من‌المتمسّکین بولایة امیرالمؤمنین.» یعنی از خدا میخواستند که متمسّک به ولایت امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاة والسّلام باشند. امروز این دعا مستجاب شده است. ملت ایران، امروز با نظام اسلامیای که به تدبیر امام بزرگوار، از …

فراوانی مؤمن‌نمایان کافرباطن در جوامع طاغوتی

جواب اینست که: البته به یک معنا چرا، در یک روایتی داریم که کفر را به درجاتی تقسیم کرده و بعضی از آن درجات حتی شامل بعضی از مؤمنین ضعیف‌الایمان یا مؤمنین بد عمل هم میشود همچنان که در جوامع طاغوتی بخصوص، جوامعی که با نظامهای حکومتی جابرانه و کافرانه، ازاین قبیل کفر زیاد شما پیدا میکنید که اسمشان مؤمن است، لکن باطنشان از هر کافری، کافرتر است، اما اینجا مراد آنها نیستند، بلکه در این آیه یا همه‌ی آیات، یا بیشتر آیات قرآنی که در آنها اسم کفار هست منکرین دین مورد نظرند، یعنی آنهایی که با اصل دین مقابله کردند. مثل اینکه در قرآن میگوید: «یا ایها النبی جاهد الکفار و المنافقین»[8] با کفار و منافقین مبارزه کن. در اینجا مؤمنین ضعیف‌الایمان نیستند. یعنی یکی از مراتب کفر هم بر او صدق کند این را نمیگوید مبارزه کن، بلکه میگوید هدایتش کن. اصلاحش کن، لذا اینجا مراد همان کفاری …