رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مجموعهٔ دعاهای امام سجاد (ع).

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۶۵/۰۷/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۵۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۷۶همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

صحیفه‌ی‌سجّادیّه هم واقعاً بسیار چیز فوق‌العاده‌اى است؛ در بین قدما به زبور‌آل‌محمّد معروف است. یعنى دعاهاى این بزرگوار ضمن اینکه استغاثه‌ی به خدا است در حدّ اعلىٰ، علاوه‌ی بر این پُر است از معارف اسلامى؛ یعنى صرفاً دعا نیست، بلکه در لباس دعا، همه‌ی معارف اسلامى ‌-توحید، نبوّت و معارف گوناگون اسلامى- در این دعاها تعلیم داده شده. امشب هم شب ولادت آن حضرت است. آقایان، شیخ عبدالفتّاح شعشاعى را دیده بودند؟ خواندن این شیخ ابراهیم ‌-پسرش- را هم ما گاهى شنفتیم؛ تا حدودى شبیه پدرش میخواند. ما نوارهاى شیخ عبدالفتّاح را هم که آن اوایل آوردند و آشنا شدیم، بعضى از آنها را گوش کردیم؛ خیلى خوب بود؛ انصافاً قارى بزرگى بوده.

توصیه به انس با صحیفه، درس اخلاق و علم‌النفس و امور اجتماعی

… است، پیام‌آور عاشورا است، مبارزِ در مقابل کاخ ستم یزید است. این سه امامى که در صحنه‌هاى مبارزات، حضورشان از همه بارزتر است، دعایشان هم از همه بیشتر است، درسشان در خلال دعا هم از همه بیشتر است؛ آن وقت همین خصوصیّات اخلاقى را شما در صحیفه‌ى سجّادیّه نگاه کنید. و من توصیه میکنم به یکایک شما عزیزان با صحیفه‌ى سجّادیّه تا آنجایى که میتوانید مأنوس بشوید، بسیار کتاب عظیمى است. اینکه گفته‌اند «زبور آل محمّد»، واقعاً همین‌جور است؛ پُر است از این نغمه‌هاى معنوى که دعا و درس است؛ هم درس اخلاق است، هم درس علم‌النّفْس است، هم درس امور اجتماعى است. آنجا ملاحظه کنید: اَللهمَّ اِنّى اَعوذُ بِکَ مِن هَیَجانِ الحِرصِ وَ سَورَةِ الغَضَبِ ... وَ اِلحاحِ الشَّهوَة»؛[8] یعنى یکى‌یکى این خصوصیّات معنوى و اخلاقى، این ریشه‌هاى فاسدى را که در نفْس ما هست، اینها را در زبان دعا به ما معرّفى میکند، علاج اینها را هم …

حیرت‌انگیز بودن مفاهیم، معارف و تعبیرات آن

… مثلاً فرض بفرمایید به ‌صورت یک تشبیه ناقص، مثل گلستان سعدى. گلستان سعدى قدیمى است، زبان قدیمى دارد امّا کسى که بخواند آن را، اهل ادبیّات و هنر باشد، لذّت میبرد و از زیبایى آن بهره میبرد. این تعبیرات بسیار زیبا است؛ هم الفاظ زیبا است، هم معانى زیبا است. این صحیفه‌ى سجّادیّه به قدری جالب است که از مفاهیم و معارفى که در آن هست، گاهى اوقات انسان حیرت میکند که این چه ذهنى است، چه مغزى است که اینها را توانسته کنار هم بنشاند و یک چنین تعبیراتى را درست کند! لذا من توصیه میکنم که ارتباطات بچّه‌ها با خدا، ارتباطات باتوجّه و باحالى باشد و نمازها را ‌بخصوص با حال بخوانند؛ دعا میخوانند، با حال و با توجّه بخوانند، و بدانند با چه کسى دارند حرف میزنند و بدانند چه میخواهند و بدانند که این خواست پاسخ دارد؛ یعنى در قرآن …

دعای عرفهٔ امام سجاد (ع) به‌منزلهٔ شرح دعای عرفهٔ امام حسین (ع)

… و عرفانى است که [این] هم بخصوص در دعاى عرفه به شکل عجیبى نمایان است؛ کمتر دعائى را ما داریم که این سوز و گداز دعاى عرفه و نظم عجیب در توسّل به ذیل عنایت حضرت حقّ ‌متعال در فانى دیدن خود در مقابل ذات مقدّس ربوبى در آن باشد. [دعاى عرفه] خیلى دعاى عجیبى است. یک دعایى [هم] در صحیفه‌ى سجّادیّه هست ــ که دعاى روز عرفه است ــ آن هم مال فرزند این بزرگوار است. من مکرّر این دو دعا را با هم مقایسه میکردم، اوّل دعاى امام حسین را میخواندم، بعد دعاى صحیفه‌ى سجّادیّه را، و به نظر من این‌جور رسیده است که دعاى حضرت سجّاد، مثل شرح دعاى عرفه است؛ [یعنی] آن متن است، این شرح است؛ آن اصل است، این فرع است. این دعای عرفه، دعاى عجیبى است. عین همین روحیه را شما در خطابه‌اى که حضرت در مجمع بزرگان زمان خود، بزرگان اسلام و بازماندگان تابعین[2] و مانند اینها در منیٰ ایراد کردند، آنجا هم همین روحیه را مشاهده میکنید ــ که ظاهراً هم مال همان سال آخر است یا سال دیگرى است، …

آشنا کردن جوانان با معنویت و حضور از راه صحیفه

… بیشتر است. در این جامعه اگر توجّه و توسّل باب شود، نه توسّل على‌‌العمیاء،[9] نه توّسل بدون معرفت و بدون درک، [بلکه] همان معناى صحیح توسّل الى‌الله‌ که قرآن به ما توصیه میکند، روایات به ما توصیه میکند، نهج‌البلاغه و ادعیه به ما توصیه میکنند، همراه با معرفت. صحیفه‌ى سجّادیّه در این مورد میتواند نقش بسیار خوبى را ایفا کند. شما خودتان، جوانهایى که با شما معاشرند، فرزندان خود شما که بِمرور به مرحله‌ى جوانى پا میگذارند، اینها را آشنا کنید با این مقام معنوى، با این مرحله‌ى معنویّت و توجّه و حضور، آن هم در قالب کلمات امام سجّاد (علیه ‌السّلام) در صحیفه‌ى سجّادیّه و از این قبیل چیزها؛ و البتّه نهج‌البلاغه هم همین روح معنوى را دارد. آن وقت این جامعه، آن جامعه‌اى است که هر گونه دشمن مستکبرى باید حقیقتاً از آن بیمناک باشد؛ باید نسبت به جذب آن و هضم آن ناامید باشد؛ باید بداند که تا روح اسلام، تا معنویّت اسلام، تا تعبّد به اسلام و عقیده‌ى به …