رفتن به محتوای اصلی

شاعران

نام‌های دیگر: شاعر، شاعر حکیم، شاعران حوزه، شاعران خراسان، شاعران درباری

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سرایندگان شعر و جایگاه و مسئولیت آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار شعرای سازمان تبلیغات اسلامی— ۱۳۶۹/۰۱/۳۱

سیر زمانی

از ۱۳۶۹ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۹۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

در مورد منظومه‌ی «حیدربابا» هم که واقعاً منظومه‌ی برجسته‌ای است -خب، ترجمه هم شده، حالا هم که می‌بینیم ایشان ترجمه‌ی خوبی کردند، قبلاً هم من ترجمه‌های شعری‌ای که از حیدربابا انجام گرفته، دیده‌ام- به حکمتهای موجود در حیدربابا توجّه بشود؛ مسئله‌ی حیدربابا مسئله‌ی کوه حیدربابا و آن روستای معیّن و مانند اینها نیست؛ اصلاً در حیدربابا مسئله‌ی قوم‌گرایی مطلقاً یک هدف نیست؛ این را توجّه بکنید. البتّه در آن «سلام اولسون شوکتیزه ائلیزه»[5] هست، منتها هدف از حیدربابا این نیست که فقط یک دلتنگی نسبت به آن روستا و آن شهر و آن خاطرات باشد. من نمیتوانم هدف حیدربابا را بیان کنم؛ چون ما که در دل شهریار نبودیم، امّا آنچه انسان نگاه میکند در منظومه‌ی حیدربابا حکمت پراکنده است؛ در این منظومه نکات حِکمیِ برخاسته‌ی از دید عمیق و دقیق یک شاعر به معنای واقعی کلمه وجود دارد؛ باید به این نکات توجّه کرد. و همین‌طور که میدانید، خیلی از شعرای قدیم ما با پیشوند حکیم -حکیم نظامی گنجوی، حکیم خاقانی، حکیم فردوسی- شناخته شدند. این به‌معنای حکمت اصطلاحی نیست، معنای آن این نیست که رفته‌اند درس حکمت خوانده‌اند و اینجا فلسفه برای ما بیان کردند -مثل اینکه مثلاً در شعر شیخ محمود شبستری، فلسفه و عرفان است- مراد از حکیم نظامی گنجوی، این نیست؛ معنای آن این است که این انسان برجسته، این شاعر، با نگاه رقیق و هنرمندانه‌ی خود توانسته حقایقی را ببیند و آن حقایق را با این زبان بلیغ توصیف کند، معنای حکیم این است؛ حالا در ضمن یک داستان، در ضمن یک حماسه، در ضمن یک غزل، فرق نمیکند؛ به این معنا شهریار یک حکیم است.

لزوم توجه شاعر به آنچه ملت و زمانه از او می‌طلبد در کنار احساسات خود

… به او میکنم و میخواهم عرض بکنم که من قدر این نعمت را در وجود شماها میدانم. خب به همین نسبت، یک انتظار هست؛ یکى اینکه ما باید ببینیم الان این دوره‌ى از زندگى ملّت ما و تاریخ ما چه میطلبد؛ واقعاً این یک مسئله‌اى است. نمیشود به شاعر هم گفت شما فقط همین را بگو؛ نه، خب شاعر تابع احساساتش است، تابع عواطف و درک عقلانى خودش است، تابع مسائلى است که در سر راه زندگى او پیش مى‌آید؛ امّا در کنار آنها میشود این را به شاعر گفت که این را هم محاسبه کن؛ یعنى ببین که واقعاً امروز از شما چه توقّع میرود. این چیز بدى نیست که آدم ببیند چه چیزى از او توقّع میرود؛ چون توقّع، توقّع یک ملّت است؛ شاعر که نمیتواند بگوید من از ملّتم جدایم و به ملّتم اعتنا نمیکنم. کسى که بگوید من با ملّت نیستم، اصلاً ارزش ندارد؛ یعنى واقعاً در مقیاس و معیار تاریخ، کسى که پشت کند به …

لزوم تمرکز شاعر امروز بر مسائل مورد توجه مخالفان انقلاب و اسلام

بنده گاهى که این آثار مخالفین انقلاب و مخالفین اسلام را ــ از هر گروهى که هستند ــ مطالعه میکنم، میبینم اینها متمرکز شده‌اند روى چند مسئله. این چند مسئله را باید آقایان پیدا کنند؛ یعنى شاعر امروز باید این چند مسئله را پیدا کند و روى آنها متمرکز بشود و حقّ زمان کنونى را نسبت به این چند مسئله اداء کند. به نظر من این یکى از خلأها است که وجود دارد. البتّه چیزهاى بسیار خوبى وجود دارد، آدم می‌شنفد؛ در همین جلسه هم واقعاً چیزهاى خیلى خوبى خوانده شد؛ لکن به نظر من یک توجّه جدّى‌ترى را میطلبد.

رد معیار «بر سلطه بودن نه با سلطه» برای شاعر به‌عنوان نشانهٔ بیماری

… تاریخى، خیلى از اینها، نه [فقط] امروز بعد از پیروزى انقلاب، که در دوران مبارزات و نهضت این را ثابت کردند که واقعاً فاقد [ارزشند]، خیلى سبکند، خیلى کم‌وزنند ــ من با او صحبت میکردم، گفتم خب الان واقعاً انتظار مردم، انتظار انقلاب، انتظار کشور از شما این است. او به من میگفت که ما فکر میکنیم که شاعر بایستى بر سلطه باشد، نه با سلطه! حالا این یک معیارى است که بر سلطه باید بود، نه با سلطه؟ یعنى اگر یک وقتى پیغمبر هم در رأس کار است، آدم باید به او بد بگوید، اگر امیرالمؤمنین هم یک وقتى در رأس کار است، باید به او بد بگوید، چون بر سلطه باید بود، نه با سلطه! حالا این معیار، خودش نشان‌دهنده‌ى بیمارى و عدم سلامت شخص است. من به او گفتم خب شما بر سلطه باش؛ امروز ملّت ایران یک مجموعه‌ى مستضعفى هستند که دارند میجنگند با سلطه‌هاى ظالم جهانى؛ سالها به ما زور گفتند، قرنها به ما ستم کردند، بعد از قرنها این ملّت سرى بلند کردند و با فداکارى، با خطر کردن، یک راهى را انتخاب کردند و دارند …