حالا من به طور کلّی عرض میکنم: بعضی از آرمانها، آرمانهای کلان نظام جمهوری اسلامیاند، آرمانهای بلندمدّت و میانمدّت هستند و البتّه آرمانهای اساسی هستند که باید به آنها توجّه کرد؛ مثل تشکیل جامعهی اسلامی یا استقرار عدالت اجتماعی یا مسئلهی استقلال، مسئلهی آزادی و مانند اینها؛ اینها آن آرمانهای اساسی است. بعضی از این آرمانها در سطوح خُردتری هستند و در واقع اجزای تشکیل آن آرمانهای سطح بالا محسوب میشوند؛ مثل مثلاً فرض کنید پیشرفت علمی؛ یک آرمان است -یکی از آرمانهای ما قطعاً پیشرفت علمی است- منتها جزئی از مجموعهای است که جامعهی اسلامی را تشکیل خواهد داد یا استقلال ما را مثلاً تشکیل خواهد داد. یا فرض کنید که اقتدار در سیاست خارجی که به معنای بیرون نگه داشتن کشور و نظام سیاسی از شبکهی اقماری قدرتهای مستکبر و نظام سلطه است -اقتدار در سیاست خارجی به این معنا است که در اوّل انقلاب در شعار «نه شرقی، نه غربی» متبلور بود که آن روز یک ابرقدرت شرقی داشتیم که نظام کمونیست و جامعهی کمونیستی دنیا بود، و یک نظام سرمایهداری؛ شعار این بود که جمهوری اسلامی بایستی خودش را از ورود در شبکهی اقماری این قدرتهای بزرگ حفظ کند و حفظ هم کرد بحمدالله- خب این هم یک آرمانی است؛ بایستی این آرمان حفظ بشود و دنبال بشود و تعقیب بشود و روزبهروز برتر بشود. یا خودکفائیِ اقتصادی که در واقع یکی از آرمانهای خُرد نسبت به آن آرمانهای عمده است.سیاست خارجی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
اصول، جهتگیریها و روابط جمهوری اسلامی با دولتها و ملتهای دیگر.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم در مقابل لانه جاسوسی— ۱۳۵۸/۰۹/۰۹
سیر زمانی
از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴۱۳۵۸۱۴۰۴
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
شاهدها (۲۷۴ پاراگراف)
منافات نداشتن دفاع از نهضتها و شعارهای انقلابی با روابط سالم با دولتها
بارها در جمعى که شماها با من داشتهاید، نشستهایم و صحبت کردهایم، سؤال شده که آیا این دفاع از ملّتها و نهضتها و مانند اینها با روابط با دولتها منافاتى ندارد؟ جواب هم داده شده نخیر، منافاتى ندارد. دیپلماسىِ پختهى بهبلوغرسیدهاى وجود دارد که شعارهاى انقلابىاش را سر دست میگیرد در همه جاى دنیا، با همهى کشورها هم از موضع عزّت، روابط صحیح و سالمى برقرار میکند؛ نمونهاش را مشاهده کردید.[10] بحمدالله دیپلماسى ما در طول این چند سال اخیر همینجور هم بوده ــ البتّه آن اوایل خیلى ثبات درستى نداشت ــ چرا نشود؟ خیلى هم خوب میشود. البتّه دشمنان میخواهند بگویند نمیشود، غرب میخواهد بگوید نمیشود؛ اگر میخواهید ارتباطات سالم و …حفظ عزت و کرامت انقلابی ایران در مناسبات بینالمللی
۵) حفظ عزّت و کرامت انقلابى جمهورى اسلامى و ملّت ایران در مناسبات بینالمللى، یکى دیگر از نقاط اصلى است. پیروزى انقلاب اسلامى در ایران، تحوّلى ژرف در ارتباطات بینالمللى از دو نظر به وجود آورد:حفظ موضع باعزت: سخن با قلدران از موضع قدرت و با دولتهای ضعیف از موضع حمایت
براى حفظ این روندِ رو به اشتعال و تقویت روحیهى ملّتهاى اصیل و مظلوم، جمهورى اسلامى موظّف است کوچکترین تغییرى در چهرهى باصلابت و موضع باعزّت خود در مناسبات بینالمللى ایجاد نکند؛ با قلدران از موضع قدرت، و با دولتهاى ضعیف از موضع حمایت، و با ملّتهاى بهپاخاسته از موضع رعایت و هدایت سخن بگوید و عمل کند؛ دولت آمریکا را به مثابهى رأس فتنه و استکبار و رمز غدّارى و شیطنت و به خاطر ستمش به کشورهاى ضعیف و حمایتش از صهیونیسم غاصب و دشمنىاش با بیدارى و آزادى ملّتها و خصومت عمیق و جنایتبارش با ملّت ایران، محکوم و منفور و مطرود دانسته، هیچ فرصتى را براى افشاى …ابتنای سیاست خارجی بر سه اصل عزت، حکمت و تقیه
یکى دیگر از ارزشها در زمینهی سیاست خارجى این است: سیاست خارجى ما باید متّکى باشد به سه اصل عزّت و حکمت و رعایت تقیّه؛ در آن مواردى که باید تقیّه[21] کرد. معناى عزّت این است که جامعهی اسلامى و نظام اسلامى در هیچ یک از برخوردهاى بینالمللیاش بایستى جورى حرکت نکند که به ذلیل شدن اسلام و مسلمین منتهى بشود. البتّه ذلیل شدن غیر از ضعیف بودن است؛ ممکن است کسى ضعیف باشد، امّا ذلیل نباشد. بین این دو تفاوت هست؛ که …ایستادگی سیاست خارجی جمهوری اسلامی در برابر زورگویی آمریکا
یک مثال دیگر عبارت است از همین مسئلهی سیاست خارجى جمهورى اسلامى و موضعگیرى ضدّاستکبارى نظام جمهورى اسلامى و مسئولین سیاست خارجى ما، که قرص و محکم ایستادهاند در مقابل زورگوییهاى آمریکا. مردم این را خوب میفهمند. مردم شعار «مرگ بر آمریکا» را هرگز از زبان خود نینداختند. در طول این چند سال، همیشه یک عدّه بهاصطلاح عقلا و مصلحتاندیشها پیدا شدند و مصلحتاندیشانه و بهاصطلاح عاقلانه، مردم را و مسئولین نظام را و رهبر عظیمالشّأن فقیدمان را نصیحت …ثبات سیاست خارجی و آمادگی برای رابطهٔ سالم با همهٔ کشورها جز چند استثنا
و امّا نسبت به آینده. من بهطور خلاصه عرض بکنم؛ سیاست خارجى ما نسبت به گذشته هیچ تفاوتى نکرده و نمیکند. ما در گذشته هم تصریح کردهایم که آماده هستیم براى ارتباط -ارتباط سالم، ارتباط دور از تکلّف[4] و تحمیل- با هر کشور دیگرى. به دلایل خاصّى چند استثنا دارد؛ که آن استثناها هم واضحند؛ یک دلیل خاصّى پاى هر کدامِ آن استثناها هست. فرض بفرمایید دولت صهیونیستى اصلاً نامشروع است. خب انسان با کسى مراوده میکند که آن طرفْ چیزى وجود داشته باشد. انسان توپ را پرتاب میکند تا بگیرد، وقتیکه در مقابلش کسى باشد؛ اینجا در مقابل ما …ارتباط باز با کشورها بر پایهٔ منافع متقابل و نفی سلطهگری
از این استثناها که بگذریم، ما در ارتباط «باز» هستیم و هیچ شرطى جز ارتباط سالم مبتنى بر منافع طرفین و عدم ابتناء بر زورگویى و سلطهگرى و اینها نداریم. اصل سیاسى و زیربنائىِ «نه شرقى، نه غربى» ما هم بههرحال محفوظ است. «نه شرقى، نه غربى» یعنى سیاست ما تابع هیچ رکنى نخواهد شد؛ نه شرق و نه غرب. و این جزو اصول ما است، جزو مبانى ما است؛ هیچ شکّى هم در این نیست؛ تغییرپذیر هم نیست. این اصلاً سیاست نیست؛ این مبنا …ادامهٔ همان خطمشیها پس از امام و تأکید او بر روابط با کشورهای مسلمان و همسایه
ولى با وجود این میخواهم تأکید کنم که ما همان سیاستها و خطّمشیهایى را که در امور بینالمللى و داخلى داشتهایم ادامه خواهیم داد. ایشان در رابطهی ما با کشورهاى مسلمان و بخصوص همسایه تأکید زیادى داشتند. سفر من به کشور شما از جمله سفرهایى بود که ایشان را خشنود کرده بود و رئیسجمهور فقید شما از جمله شخصیّتهاى معدودى بود که این امکان را پیدا کرد که با امام خمینى ملاقات کند و پشت سر امام خمینى نماز بخواند. من تأکید میکنم ما بر روابط خود با شما اصرار میورزیم. …مطالبهٔ حمایت سیاسی و معنوی دولتهای مدعی دوستی، نه تعارف زبانی
… آن روز نیست که ما را بایکوت کنند و نفت ما را نخرند؛ امروز دنیا به ثروت ما، به نفت ما نیازمند است. دولتهایی هستند که به ما نیازمندند: به منابع ما، به معادن ما، به احساسات ملّت ما؛ آن دولتها ناگزیرند که از این ملّت و آرمانهایش حمایت کنند و ما از آنها میخواهیم. باز هم تکرار میکنم ما به تعارف زبانی قانع نیستیم؛ تعارف زبانی، پدر ملّتها را درآورده است. دولتهایی که براستی مدّعیاند از آرمان ملّت ایران حمایت میکنند، باید حمایت کنند، باید حمایت سیاسی کنند. ملّتهای برادر ما در سطح جهان و بخصوص در منطقهی کشورهای مسلماننشین، باید به دولتها فشار بیاورند، باید تقویت و حمایت از دولت جمهوری اسلامی و از ملّت شجاع ایران را بخواهند؛ این یک معیار است. آن دولتهایی که دَم از انقلابی بودن میزنند، در آفریقا و شمال آفریقا …اقتدار در سیاست خارجی یعنی بیرون ماندن از شبکهٔ اقماری قدرتهای مستکبر
… هستند و در واقع اجزای تشکیل آن آرمانهای سطح بالا محسوب میشوند؛ مثل مثلاً فرض کنید پیشرفت علمی؛ یک آرمان است -یکی از آرمانهای ما قطعاً پیشرفت علمی است- منتها جزئی از مجموعهای است که جامعهی اسلامی را تشکیل خواهد داد یا استقلال ما را مثلاً تشکیل خواهد داد. یا فرض کنید که اقتدار در سیاست خارجی که به معنای بیرون نگه داشتن کشور و نظام سیاسی از شبکهی اقماری قدرتهای مستکبر و نظام سلطه است -اقتدار در سیاست خارجی به این معنا است که در اوّل انقلاب در شعار «نه شرقی، نه غربی» متبلور بود که آن روز یک ابرقدرت شرقی داشتیم که نظام کمونیست و جامعهی کمونیستی دنیا بود، و یک نظام سرمایهداری؛ شعار این بود که جمهوری اسلامی بایستی خودش را از ورود در شبکهی اقماری این قدرتهای بزرگ حفظ کند و حفظ هم کرد بحمدالله- خب این هم یک آرمانی است؛ بایستی این آرمان حفظ بشود و دنبال بشود و تعقیب بشود و روزبهروز برتر بشود. یا خودکفائیِ اقتصادی که در واقع یکی از …توصیه به دولتها برای قطع روابط با رژیم صهیونیستی، از خطوط اصلی دیپلماسی
… کنند و حتّی روابط سیاسی را هم قطع کنند، [او را] منزوی کنند. امروز البتّه نظام خبیث صهیونی منزویترین دولت دنیا است، منفورترین دولت دنیا است؛ در این شکّی نیست، لکن بیش از این هم ممکن است؛ باید راهها بسته بشود. این وظیفهای است که بر عهدهی همهی دولتها است. به نظرم میرسد یکی از خطوط اصلی دیپلماسی ما باید این باشد: به دولتها سفارش کنیم و تأکید کنیم که روابطتان را قطع کنید؛ اوّلاً و در درجهی اوّل روابط بازرگانی، در درجهی بعد [هم] روابط سیاسی را قطع کنید.استقلال به معنای قطع رابطه با دنیا و انزوا نیست
رکن دوّم «استقلال ملّی» است. بسیاری از سرفصلهایی که در بیانات امام تکرار شده است و ایشان مکرّر روی آنها تکیه کردند، در ذیل عنوان «استقلال ملّی» میگنجند. البتّه «استقلال» به معنای قطع رابطهی با محیط پیرامون و دنیا نیست؛ بعضیها مغالطه نکنند که بگویند ما خودمان را منزوی کردیم؛ نخیر، «استقلال» به معنای عدم ارتباط با کسی نیست. معنای «استقلال» این است که کشور ایران، ملّت ایران، روی پای خودش بِایستد، به این و آن تکیه نکند، خودش تشخیص بدهد، خودش تصمیم بگیرد، خودش عمل کند؛ این معنای «استقلال ملّی» است. معنای «استقلال» این است، منتظر چراغ سبز آمریکا و امثال آمریکا نباشد؛ نگران چراغ قرمز …حضور در بریکس و شانگهای فرصتی برای امروز کشور
حضور در مجامع منطقهای مثل بریکس و شانگهای و امثال اینها هم یکی از فرصتها است. ما امروز این فرصت را داریم، دیروز نداشتیم، فردا هم نمیدانیم چه میشود؛ بالاخره الان این فرصت را داریم، ما میتوانیم از این استفاده کنیم. همسایهها؛ ما تعداد زیادی همسایه داریم و همسایهها هم یکی از فرصتهایند.فعال بودن وزارت خارجه و اهمیت ارتباط با همسایگان و دیگر کشورها
یک کلمه هم در مورد مسائل سیاست خارجی. خب بحمدالله وزارت خارجهی ما فعّال است؛ جزو وزارتخارجههای فعّال است. همین مسئلهی همسایگانی که ایشان بیان کردند، مسئلهی مهمّی است؛ کشورهای دیگر غیر همسایه هم همینجور. منتها یکی دو نکته وجود دارد. اینکه بعضی از دولتهای قلدر ــ واقعاً بنده هیچ تعبیری مناسبتر برای بعضی از شخصیّتها و رؤسای خارجی، جز همین کلمهی «قلدر» سراغ ندارم ــ اصرار به مذاکره میکنند، مذاکرهی آنها برای حلّ مسائل نیست، برای تحکّم است. [میگویند] مذاکره …وجود اولویتها در ارتباطات خارجی و قرار داشتن همسایگان در صدر آن
یکی از حرفها در مورد سیاست خارجی این است که ما در ارتباطات خارجی اولویّتهایی داریم؛ یکی از اولویّتهای ما همسایگان ما هستند. ما جزو کشورهای دارای همسایگان متعدّد هستیم؛ این از جملهی امتیازات یک کشور است. تقریباً چهارده همسایه در اطراف ما هست؛ این یک امتیاز برای ما است. بایستی ما بر روی روابط با همسایگان کار کنیم، تلاش کنیم؛ این از اولویّتهای ما است.استفادهٔ رئیسی از فرصتها و بزرگتر کردن ایران در چشم رجال دنیا
… تازهای را به وجود آورد. ما قبلاً هم شخصیّتهای خدمتگزار داشتهایم، امّا نه در این حد، نه با این حجم، نه با این کیفیّت، نه با این صداقت، نه با این پُرکاری و شب و روز نشناختن؛ یک نصاب جدیدی را آقای رئیسی (رحمة الله علیه) در باب خدمتگزاری به ملّت ایجاد کرد. در مسائل خارجی، از فرصتها به بهترین وجهی استفاده کرد. اینهمه تحرّک خارجی و سفر خارجی آثار ارزشمند و بابرکتی برای کشور داشت، هم برای امروز کشور، هم برای فردای کشور. ایران را در چشم رجال سیاسی دنیا بزرگتر و برجستهتر کرد. انقلاب اسلامی را، ملّت ایران را، در بیانات خود و در اظهارات خارجی خود، درست تعریف کرد و شناساند؛ لذا رجال سیاسیای که امروز دربارهی او حرف میزنند، از او به عنوان یک چهرهی برجسته حرف میزنند؛ این برای ما که سالهای متمادی با مسائل خارجی سروکار داشتیم، چیز جدید و باارزشی است. سبک مدیریّت او در بین همکاران خودش یک سبک ویژهای بود، با صمیمیّت همراه بود؛ با …اشکال نداشتن کار دیپلماسی با حفظ اصول برای کاستن از آسیبهای تقابل
… ضدّانقلابِ پناهبردهی به خارج یا مثلاً احیاناً در داخل ــ که خب کمند ــ نیست؛ طرف، یک دستگاه حکومتی است؛ مبارزه، مبارزهی تمدّنی است، مبارزهی جهانی است. خب تقابلها اینها است. البتّه همهی بحث این نیست؛ در این تقابل بینالمللی، کارهای دیگری هم میکنند؛ برای اینکه از آسیبهای این تقابل کم کنند، افرادی هستند، موظّفند، کارهای دیپلماسی و از این قبیل کارها میکنند؛ با حفظ اصول اشکالی هم ندارد، باید بشود، امّا بدانیم با چه کسی مواجهیم، با چه کسی طرفیم؛ تبلیغ بدون این درست انجام نمیشود.استفاده از ارتباط با همهٔ کشورهای جهان و نه فقط آمریکا و چند کشور اروپایی
… در خدمت مهار تورّم و رشد تولید قرار بگیرد. امکانات اجرائی داریم، امکانات تقنینی داریم، امکانات قضائی داریم، امکانات رسانهای داریم، تجربهها و عناصر مجرّب داریم؛ کسانی هستند که کارآزمودهاند، کار کردهاند، میشناسند، بلدند؛ از همهی اینها باید استفاده بشود. از ارتباطات خارجی استفاده کنیم؛ ارتباط خارجی که فقط ارتباط با آمریکا و چهار کشور اروپایی که نیست؛ در دنیا دویست و خردهای کشور هستند، اینها هر کدام یک ظرفیّتیاند؛ از این ارتباطات خارجی میشود استفاده کرد برای این [منظور]. این بُعدِ دیگر معنای اولویّت است.عدم توصیه به کشورها برای تبعیت از الگوی سیاسی ایران؛ دعوت به اصول اسلامی
… هم جمهوری اسلامی متأثّر از همین هندسهی سیاسی امام بزرگوار است. امام این هندسهی سیاسی را برای نظام اسلامی ترسیم کرد، امروز هم ما دنبال همان هستیم و انشاءاللّه در آینده هم همین خواهد بود. و خاستگاه امام «اَشِدّاءُ عَلَى الکُفّارِ رُحَماءُ بَینَهُم»[8] است. ما هیچ وقت به کشورها نگفتیم که شما از الگو و شکل سیاسی نظام ما تبعیّت کنید؛ نه، ما این را هرگز به هیچ کشوری نگفتیم و نخواهیم گفت. حرف ما این است که با اصول اسلامی عمل کنید که همان آیهای که تلاوت کردم و آیهی «اَشِدّاءُ عَلَى الکُفّارِ رُحَماءُ بَینَهُم» در سورهی فتح از این قبیل است؛ اینها اصول اسلامی است. و انشاءاللّه در آینده هم در مقابل تفرقهها میایستیم، تا امروز هم ایستادهایم.رویکردهای خوب دولت در سیاست خارجی و لزوم دنبال کردن آن
یک نکتهی دیگر هم [این است که] در زمینهی سیاست خارجی و همچنین در زمینهی فرهنگ، رویکردهای خوبی دیده میشود؛ حالا این رویکردها، بخصوص در زمینههای فرهنگی، تا به عملیّات منتهی بشود یک مقداری فاصله دارد امّا همین رویکردها، رویکردهای خوبی است؛ اینها را بایستی دنبال کرد که یکی از توفیقات شما است.نقد شعار «دیپلماسی را ایدئولوژیک نکنید» به معنای بینظری اسلام در مسائل بینالمللی
… تمدّن بشری نقشی ندارد، وظیفهای ندارد، امکانی ندارد؛ در مدیریّت جامعه نقش ندارد، در تقسیم قدرت و ثروت در جامعه، اسلام نقشی ندارد؛ اقتصاد جامعه، مسائل گوناگون جامعه مربوط به اسلام نیست؛ یا مسئلهی جنگ، مسئلهی صلح، سیاست داخلی، سیاست خارجی، مسائل بینالمللی. گاهی میشنوید گفته میشود که «دیپلماسی را ایدئولوژیک نکنید»، با ایدئولوژی مربوط [نکنید] یعنی اسلام در مسئلهی سیاست خارجی و مسائل بینالمللی بایستی اظهار نظری نکند؛ در مسئلهی اشاعهی خیر، اقامهی عدل، مقابلهی با شُرور، مقابلهی با ظلم، جلوگیری از اَشرار عالم، در این زمینهها، اسلام کارهای نیست. در این عرصههای مهمّ زندگی بشری، اسلام نه مرجع فکری باشد، نه راهنمای عملی باشد؛ این اصراری است که دارند. حالا علّت این اصرار …اثرگذاری سیاست خارجی بر مسائل کشور و لزوم افزایش تحرک دیپلماسی
یک جمله هم در باب سیاست خارجی عرض بکنیم. البتّه در مسئلهی سیاست خارجی حرفهای زیادی هست که حالا در زمان خود، در جای خود انشاءالله گفته خواهد شد؛ اجمالاً [این که] سیاست خارجی خیلی مهم است، در مسائل کشور خیلی تأثیرگذار است. باید تحرّک ما در عرصهی دیپلماسی افزایش پیدا کند و مضاعف بشود. بایستی در دیپلماسی، جنبهی اقتصادی تقویت بشود؛ دیپلماسی اقتصادی یک چیز بسیار مهمّی است. امروز انسان مشاهده میکند که خیلی از کشورها وزیرخارجه هم دارند امّا خود رئیسجمهور در زمینهی مسئلهی اقتصادی با کشورهای مختلف یا با فلان کشور خاص، بخصوص وارد میشود و …امکان ارتباط خوب با اکثر کشورهای جهان و لزوم تلاش برای آن
… خارجی خیلی مهم است، به طور ویژه با همسایگان. ما چهارده پانزده همسایه داریم که یک جمعیّت عظیمی را تشکیل میدهند، بازار وسیعی را به وجود میآورند لکن به اینها منحصر نباید بود و [ارتباط با] دیگرِ کشورها هم همین جور است؛ حدود دویست و خردهای کشور در دنیا هست؛ ما بنا نداریم با تعداد خیلی معدودی، با یکی دو کشور ارتباط داشته باشیم، با بعضیها هم امکانش شاید نیست امّا با اکثر اینها امکان ارتباطات خوب و روان وجود دارد؛ تلاش لازم است.رد برداشت قطع ارتباط با خارج از توصیهٔ علاج درونی
… یک مقداری تحرّک بهتری داشته باشند: یکی در زمینهی اقتصاد است، یکی در زمینهی امنیّت است، یکی در زمینهی فرهنگ است؛ ما مسئولین در این سه زمینه باید تلاشهایمان را افزایش بدهیم. در زمینهی اقتصاد نگاه صحیح و اصولی این است که مطلقاً به بیرون کشور نگاه نکنیم؛ نه اینکه رابطهمان را قطع کنیم؛ بنده هر دفعه که میگویم علاج را در داخل بجوییم، یک عدّهای برمیدارند اینجا و آنجا، در فضای مجازی [میگویند:] «معتقدند که ما با خارج ارتباط را قطع کنیم»؛ نه، این نیست؛ ارتباطات باید برقرار باشد؛ مهم این است که ما علاج را از دیگران نخواهیم، علاج را از بیرون خودمان نخواهیم؛ علاج در درون خود ما است، در داخل کشور است که یک قلم عمدهاش هم افزایش تولید است که بارها روی آن من تکیه کردهام. باید یک تلاش برنامهریزیشده و سازمانیافته در زمینهی اقتصاد انجام …داشتن دوستان مؤثر در دنیا بدون تکیه بر آنان
ما دوستان مؤثّری در دنیا داریم. البتّه این جور نیست که ما به دولتهای دوست خودمان تکیه بکنیم؛ نه، تکیهی ما به خدای متعال و به خودمان است. ما اگر چنانچه دوستان قدرتمندی هم در دنیا نداشته باشیم، کار خودمان را میکنیم و پیش میرویم.مخالفت نداشتن با هیچ ملت و نژاد، مخالفت با ظلم و استکبار
… میگوییم یعنی این؛ مخصوص آمریکا هم نیست. امروز البتّه قلّهی طغیان و استکبار و طاغوت، آمریکا است که درواقع در دست صهیونیستها -نه دولت صهیونیستی؛ در دست ثروتمندان و کمپانیدارهای صهیونیست- دارد میچرخد. هر کشور دیگری هم همین رفتار را داشته باشد این [طور] است. ما با هیچ ملّتی به عنوان ملّت مخالفتی نداریم؛ با هیچ نژادی، با هیچ ملّتی؛ ما با استکبار مخالفیم، با ظلم مخالفیم، با طغیان علیه ارزشهای انسانی و الهی مخالفیم. امروز آمریکا مظهر اینها است؛ مظهر ظلم است، مظهر استکبار است، لذاست که در دنیا هم منفور است. قدرت مادّیاش را به رخ این و آن میکشد؛ الان در اطراف کشور ما دهها پایگاه نظامی در این کشورهای گوناگون دارد، امّا این پایگاههای نظامی به دردش نمیخورند؛ نه به درد خودش …باز بودن راه تعامل با همهٔ کشورها جز رژیم صهیونیستی و آمریکا
البتّه ما راه تعامل و مذاکره و مبادله و تبادل نظر و نشست و برخاست و معاملهی با هیچ کشوری در دنیا را جز همین رژیم صهیونیستی و آمریکا نبستیم؛ عملاً هم مشغول تلاش و فعّالیّت هستیم لکن همین طور که بارها گفتهایم مطلقاً نبایستی اعتماد ما به غیرنیروی داخلی باشد؛ بخصوص به آن کسانی که عَلَم دشمنی در برابر جمهوری اسلامی و نظام اسلامی بلند کردهاند که در رأس آنها بعد از آمریکا همین چند کشور اروپاییاند. اینها صریحاً با جمهوری اسلامی دشمنی میکنند؛ انگیزههای آنها در مورد دشمنی با نظام اسلامی، با انگیزههای آمریکا تفاوت …مراوده با دولتها بدون موکول کردن کارهای کشور به آن
… حرکتهای به سمت اهداف مطلوب است؛ اینها انشاءالله دارد انجام میگیرد. علاج کارهای گوناگون، مشکلات گوناگون کشور دست مردم است؛ به بیگانه نباید نگاه کرد، به فلان دولت و فلان دولت نباید امید بست، به نشست و برخاست با این و آن نبایستی اتّکال کرد. اشتباه نشود؛ ما نمیگوییم باب مراوده را با دولتهای عالم ببندیم؛ نخیر، بنده سالها رئیسجمهور این کشور بودم، اهل مراوده و اهل گفتگو و اهل نشست و برخاستیم، منتها نشست و برخاست کردن یک چیز است، کارهای کشور را به نشست و برخاست با این و آن موکولکردن یک چیز دیگر است؛ این دوّمی همان چیزی است که ما آن را نهی میکنیم، منع میکنیم. هر چه میتوانید از امکانات دنیا استفاده کنید؛ امّا بدانید علاج مشکلات در داخل کشور است، حلّ مشکلات به دست این مردم است.تشویق همیشگی دولتها به رابطه با همسایگان، کشورهای اسلامی و اروپایی
این نکته را توجّه کنید، چون بعضیها مغالطه میکنند من [این را] بگویم. این حرفهایی که من میزنم به هیچ وجه به معنای قطع رابطهی با کشورهای غربی نیست؛ ارتباط مانعی ندارد. بنده در دولتهای مختلف، در طول این سالها همیشه دولتها را به ایجاد رابطه با کشورهای مختلف تشویق کردهام؛ با همسایگان یک جور، با کشورهای اسلامی یک جور، با حرکتهای مختلف یک جور، با کشورهای اروپایی هم همین جور؛ الان هم معتقدم. ارتباط اشکال ندارد، دنبالهرَوی اشکال دارد، اعتماد اشکال دارد؛ من میگویم اعتماد نکنید. شاید بسیاری یا لااقل بعضی از مشکلات ما ناشی از این است که به غربیها اعتماد شد؛ در مذاکرات گوناگون، در قراردادهای گوناگون، در تصمیمگیریهای سیاسی گوناگون، …ارتباط با همهٔ دنیا همراه با شناخت طرف مذاکره و قرارداد
… هم [مطالبه] میکنند. نمیشود به اینها اعتماد کرد، نمیشود به اینها احترام گذاشت؛ اینها این جوری هستند. ما بارها دیدهایم در این قضایای مختلف؛ فرانسه یک جور، انگلیس یک جور، آن یکی یک جور، آن یکی [دیگر] یک جور، هر کدام یک جور؛ رفتارهایشان این جوری است. البتّه با همهی دنیا -بجز چند استثنا- ما ارتباط داریم و باز هم خواهیم داشت؛ لکن بایستی بدانیم که با چه کسی طرفیم، با چه کسی مذاکره میکنیم، با چه کسی قرار میبندیم، بر سر چه چیزی قرار میبندیم. این هم یک مطلب که لازم است.