دو کار بزرگ و بیسابقهی در تاریخ کشور ما بهوسیلهی امام تحقّق پیدا کرد؛ یکی برانداختن بنای سلطنت موروثی ظالمانه و غیر عاقلانه که چند هزار سال در کشور ما سابقه داشت. این بنای پوسیدهی کهنهی غلط که حکومت کشور به دست انسانهایی باشد و بهصورت موروثی از کسی به کسی برسد، یا با شمشیر و زور نظامی حکومت به دست بیاید و بعد نسل به نسل از یکی به دیگری به ارث برسد، یک سنّت غلط و بیمنطق در طول چند هزار سال در کشور ما بود؛ کار اوّل امام این بود که این بنای غلط را برانداخت و کار را به دست مردم کشور سپرد.
حاکمیت مطلق موروثی بدون هیچ معیار علمی، تقوایی و عقلی
ما از قافله علم و تمدّن دنیا عقب بودیم. از لحاظ نظام حکومتی و حکّامی که بر این کشور حکومت میکردند، یکی از مرتجعترین حکومتها را داشتیم. سلطنت موروثی بود؛ یک نفر بمیرد، مردم مجبور باشند فرزند او را در هر سنّی، با هر شرایطی و با هر خصوصیّاتی، به حاکمیت مطلق خودشان قبول کنند؛ نه معیاری، نه علمی، نه تقوایی، نه عقلی، هیچ چیز ملاک نباشد! چنین رژیمی را در ایران در قانون اساسی هم برده بودند؛ قانون اساسیای که زیر چکمههای رضاخان و زیر برق نگاههای مأموران رضاخانی در همین تهران تصویب شده بود. ایران در دنیا ذلیل شده بود. در مجامع جهانی، نامی از ایران به عنوان صاحبِ یک نظر، صاحبِ یک رأی و صاحبِ یک …
سلطنت ارثی بهمثابه ملک شخصی بیحق دخالت مردم
… رفتارش هم همینجور بود با مردم ــ مالِ امامِ اسلامىِ ما بود؛ وَالّا قبل از او «ما امر میفرماییم»، «ما چنین فرمودیم» بود. رابطه را از این کلمات میشود فهمید؛ رابطه، رابطهى یک حاکمِ فاتحِ غالبِ اختیارداری بود، قَدَرقدرتى بود؛ همچنان که در عناوینشان مینوشتند؛ سلطنت را هم یا با شمشیر به دست آورده یا از پدرانش ارث برده، زیر بار منّت کسى هم نیست؛ لذا «السّلطان بن سلطان» مینوشتند؛ «به کسى مربوط نیست که من پادشاهم؛ من ارث بردهام». مثل کسى که از پدرش یک آفتابهى مسى ارث میبرد، خب مال خودش است، کسى میتواند بگوید آقا [چرا] این آفتابهى مسى را تو دارى؟ خب ارث برده. این [شخص] هم سلطنت را ارث برده، مثل همان آفتابهى مسى برایش مِلک شخصى است، هیچ کسى حقّ دخالت در آن را ندارد؛ اینها نکاتى است، …