تبدیل سرود سربازان پیروز به سرود ملی و نماد آزادیخواهی
… قاعدتاً با ایتالیا و آنجاها باید باشد؛ یک جنگى میکردند که همین بناپارت هم که بعدها امپراتور فرانسه شد، به عنوان افسرى [در این جنگ است.] البتّه این در تاریخ نیست؛ در داستان دزیره[7] خواندم، داستان معروف فرانسوى است. این معنا آنجا هست، قاعدتاً درست هم هست؛ وقتى که سربازهاى فرانسوى پیروز شده بودند در جنگ و برمیگشتند، در مارسى این سرود را میخواندند، این سرود بعدها شد سرود ملّى فرانسه و گمان میکنم الان هم سرود ملّى فرانسه مارسیز است؛ و شد به عنوان سرود آزادىخواهى در سراسر دنیا. در تبریز در سالهاى ۱۳۳۷ قمرى و ۳۸ قمرى و ۳۹ قمرى ــ آن سالهاى قیام شیخ محمّد خیابانى ــ کسروى مینویسد که در مرکز انجمن، آن مرکز حزب تجدّد یا دموکرات ــ دقیقاً یادم نیست؛ آن مرکز شیخ محمّد خیابانى ــ روزها سرود پخش میکردند، از جمله سرود مارسیز را پخش میکردند؛ …