پایان یافتن زمینخواری با اجرای کامل قانون تعیین وضعیت زمینها
در مورد قوانین عادّی و معمولی و بهاصطلاح از کارهای متعارف قوّه، این قانونی که مربوط به زمینها بود که مشخّص کنند در شهرها و روستاها که هر یک متر زمین حکمش چیست، مال کیست و غیره، باید به نتیجه برسد، این باید به نهایت برسد، این باید دنبال بشود؛ اگر این کار شد، این زمینخواریها و این کوهخواریها و مانند اینها دیگر از بین خواهد رفت؛ که خود آن زمینخواریها هم باز زمینهی مشکلات دیگری است.
انتظار توقف تبدیل ثروت عمومی به ثروت شخصی در نظام اسلامی
یک مسئله پدیدهی زمینخواری است. البتّه پدیدهی زمینخواری پدیدهی جدیدی نیست؛ قدیمی است؛ ما از دورهی نوجوانی و جوانی مکرّر میشنفتیم زمینخواران، زمینخواران! خب، توقّع این بوده است که در نظام اسلامی و جمهوری اسلامی این پدیده متوقّف بشود؛ اجازه ندهیم کسانی بیایند با دستاندازی به زمینهای گوناگون اطراف شهر و حومههای شهر و مناطق خوب، ثروت عمومی را بهنوبهی خود تبدیل کنند به ثروت شخصی. این بوستان عظیمی که فرض کنید در فلان نقطهی شهر واقع است، یک ثروت عمومی است؛ [اینکه] کسانی بیایند با زرنگی، با دستکاری کردن قانون، با احیاناً خریدنِ یکی دو نفر آدم سستعنصر در فلان دستگاه، این ثروت عمومی را تبدیل کنند به ثروت شخصی خودشان، خیلی رنجآور است!
گسترش زمینخواری به کوهخواری و لزوم برخورد قاطع مسئولان
حالا بحث زمینخواری، یواشیواش شده کوهخواری! بنده گاهی که میروم ارتفاعات شمال تهران و نگاه میکنم، انسان واقعاً خیلی متأسّف میشود. بارها من در دیدار با مسئولین شهری و مسئولین دولتی و مانند اینها این مسائل را در میان گذاشتهام. خب تلاش هم کردهاند لکن قاطع باید برخورد کنند. مسئولین باید در مقابلِ این سوءاستفادهکننده قاطعیّت بهخرج بدهند؛ عُرضه باید بهخرج بدهند؛ نگذارند فلان آدمِ سوءاستفادهچی با شیوههای مشخّص [سوءاستفاده کند]. انسان از آن بالا که نگاه میکند، میفهمد و میبیند که چهکار دارند میکنند. اوّل میروند اجازه میگیرند، …
لزوم عزم راسخ برای جلوگیری از تصرف زمینهای اطراف شهرها
ما برای حفظ جنگلها قوانینی لازم داریم - این قوانین جایش خالی است - و یک ارادهی قوی و عزم راسخی لازم داریم برای جلوگیری از تصرف زمینهای اطراف شهرهای بزرگ، که افرادی آنها را میگیرند و تبدیل میکنند به ساختمان، به آپارتمانهای بلندمرتبه. این کار علاوه بر اینکه مشکلات گوناگون بشری و انسانی ایجاد میکند، اولین کار غلطی که انجام میگیرد، این است که محیط سبز اطراف شهرها - هوای تنفس شهر - از بین میرود. حالا شما در شهر بروید زحمت بکشید و در خانهها دانهدانه نهال بکارید؛ این کجا، و این که شهر محاط باشد به مجموعهی سبز، کجا؟ اگرچه کارهای خوبی هم انجام گرفته، در اطراف شهرها گاهی جنگلکاریهائی شده - این را هم نباید منکر شد - لیکن آن چیزی که ثروت اصلی کشور است، …
لزوم پیگیری تصرف یک کوه در نزدیکی تهران و قیاس آن با وضع دوران گذشته
… دیدم یک کوهى را آمدهاند علامتگذارى کردهاند. یک نفر محلّى همراه ما بود، گفتم این چیست؟ گفت این یک صاحب باغى است، باغش تا آنجاها است. نشان داد آن پایینها را، گفت باغش آنجا است. این [فرد] دیده کسى به کسى نیست، آمده اینجا را علامتگذارى کرده، کرده مال خودش؛ نباید اینجورى بشود؛ که آن را گفتیم دنبال کنند، ببینند این کیست، چیست. یک مورد را حالا ما به چشم دیدیم؛ وقتى در جمهورى اسلامى با اینهمه انگیزهى مقابلهى با زورگویى و قلدرى و سوءاستفاده یک چنین کارى انجام میگیرد، شما ببینید در دوران قدیم چه جور بوده؛ این زمینها و مانند اینها چگونه بوده.
تصرف زمینهای مردم به دست وابستگان دربار و ساواک در دورهٔ پهلوی
… مشهد میرفتم طرف قوچان. یک قسمتی از جادّه، دست چپ ــ حالا یادم نیست بین مشهد و قوچان بود یا بین قوچان و شیروان بود ــ دیدم چندین کیلومتر حصاربندی شده؛ همینطور ماشین میرفت و تمام نمیشد! حالا یا سیمخاردار بود یا نرده بود؛ یادم نیست. تعجّب کردم؛ گفتم این چیست؟ گفتند: اینها زمینهایی است که [فلانی گرفته]. یک فردی بود، آن وقت معروف بود، من نمیخواهم اسم بیاورم؛ بهائی بود، قوم و خویش رئیس ساواک بود ــ رئیس ساواک، نصیری بود، این قوم و خویش او بود ــ به کمک قوموخویشیِ او، زمینهای این مردم را بکل گرفته بود. میآمد، میگرفت مردم را از خانههایشان، از مزرعهشان، از باغاتشان بیرون میکرد؛ یعنی وضع اینجوری بود.
چشم طمع به اراضی سرسبز شرق تهران و جلوگیری از تصرف آن
… یک بوستان بزرگی است، یک منطقهی خیلی وسیعی است بین بزرگراه بابایی تا ارتفاعات قوچک؛ یک زمینی است متعلّق به ارتش. بنده گاهی اوقات در این مسیرهای صبحگاهی در بعضی از روزها از آنجا میرویم و ارتفاعات را حرکت میکنیم، راه میرویم؛ من هروقت آنجا میروم، دلم میلرزد! چون میدانم دهها چشم طمعکار متوجّه اینجا است. کارهایی هم شروع کردند، ما جلویش را گرفتیم، یک تشری زدیم، دعوایی کردیم؛ میدانم موقّتاً دست برداشتند، امّا منتظرند یک غفلتی صورت بگیرد؛ یا این حقیر نباشم، یا غفلتی پیش بیاید، بالاخره بروند اینجا را تصرّف کنند؛ واقعاً انسان دلش میلرزد؛ یک بوستان بزرگِ شاید چند صد هکتاری - نمیدانم چقدر است - که اصلش هم ظاهراً متعلّق به ارتش بوده لکن الان مورد استفادهی ارتش نیست و مورد اختلاف بین ارتش و وزارت اطّلاعات و اینها است. به نظر من اینجا مال مردم است؛ اینجا باید بهصورت یک …
واگذاری غاصبانهٔ فضای سبز اطراف شهرهای بزرگ و تبدیل آن به ساختمان
منتها من گلایهای که باید بکنم از مجموع مسئولینِ مسئلهی درخت و درختکاری و جنگل و این چیزها، این است که ما اینجا دانه دانه درخت میکاریم، اما صدها صدها و هزارها هزارها درخت در جاهائی که نباید قطع شود، بیجهت قطع میشود؛ این خیلی اشکال بزرگی است که وجود دارد. علاوه بر اینکه آبادیها و سبزیهای اطراف شهرهای بزرگ به غلط و به غصب در اختیار افرادی قرار گرفت که میخواستند از زمین سوء استفاده کنند و هنوز هم دارند میکنند، و سبزی تبدیل شد به سیمان و آهن و اینها - که این یک مصیبتی برای شهرهاست - مجموعهی جنگلی کشور هم مورد تهدید جدی قرار داشت و قرار دارد؛ که باید جداً از آن جلوگیری شود. این، هم وظیفهی دولت است، هم وظیفهی مجلس است، هم وظیفهی شهرداریهاست، هم وظیفهی قوهی قضائیه است؛ هر کدام به نحوی باید جلوی پیشرفت این حرکت غلطی را که امروز متأسفانه در کشور ما وجود دارد، بگیرند.
کمین سوءاستفادهجویان برای تصرف زمینهای جنگلی اطراف شهر
حالا آقایان مسئولین دولتی اینجا حضور دارند؛ من جداً از این طرح باغشهرها نگرانم. آقای رئیس جمهور هم چند بار با من مطرح کردند، به ایشان هم گفتم. من نمیدانم چه پیش میآید، سوءاستفادهچیها چه کار خواهند کرد. با این دید نگاه کنید که راه را باز نکنید. یک عدهای سوءاستفادهچیاند. هرجا که برای یک کار عامالمنفعهای در نظر گرفته میشود - همین آمارهائی که آقای شهردار محترم دادند - من میدانم و مطمئنم که یک عدهای نشستهاند و کمین گرفتهاند ببینند چطور میتوانند این طعمه را بربایند. جنگلهای اطراف شهر هست، زمینهای جنگلی و مناطق جنگلی هست - که خب، اینها با زحمت زیاد و در طول سالیان زیاد به وجود آمده - نگاهشان به اینهاست.
پولپرستی تخریبکنندگان بیاعتنا به هزینهٔ آن برای کشور و مردم
… بارها هم به شهردارهای مختلف این مطلب را گفتم. البته فقط کار شهرداری نیست؛ مجموعههای مرتبط با شهرسازی، مجموعههای مرتبط با مراتع، همه باید همکاری کنند. نگذارید تهران بیش از این بزرگ شود، نگذارید به زمینهای جنوب البرز اینقدر تعرض شود؛ جلوی اینها را بگیرید. یک عدهای هستند که فقط دنبال پولند، مسئلهشان مسئلهی پول است؛ دیگر نگاه نمیکنند که حالا این جائی که آنها دارند برای پول تخریب میکنند، تصرف میکنند، به چه قیمتی برای کشور، برای مردم، برای شهر تهران تمام خواهد شد؛ هیچ برایشان اهمیت ندارد. آن کسی که دیدبان و پاسبان و پاسدار این منافع ملی است، شماها هستید؛ نباید بگذارید.
هشدار دربارهٔ طرحهایی با توجیه اقتصادی و تجاری که از بیرون طراحی شوند
… است که متر مترش محاسبه دارد. شما اینجا هشتاد هکتار زمین دارید؛ مراقب باشید که چه اتفاقی بناست برای این زمینها بیفتد. شماها بحمدالله خودتان پاکید، اهل هیچگونه استفادهی سوء نیستید؛ اما اینجور نیست که تمام محیط زندگی، خالی از آدمهای سوءاستفادهجو باشد. مراقب باشید طرحهائی که میخواهید اینجا اجرا کنید، از بیرون محیطِ شماها برایش طراحی نشده باشد؛ با بعضی از توجیههای گوناگون، توجیههای اقتصادی، تأسیس مرکز تجاری. همین طور بقیهی جاها. حالا اینجا بزرگترین است، اینجا مهمترین است، اما تهران باز هم مراکز دیگر دارد؛ مراکزی که میتوان در آنها فضای سبز درست کرد، میتوان فضای تنفسی برای تهران درست کرد، میتوان ریههای تهران را تقویت کرد. حقیقتاً ریههای تهران ضعیف است.
تصرف زمینها به دست قدرتمندان در نظامهای غیرعادلانه و رها کردن مردم در فقر
… اوّل، مسئلهى دیگرى هم در کنار این مسئله قرار میگیرد، یا اینکه انحصاراً این مسئله، مسئلهى اوّل است. مشکل زمین فقط مشکل کشور ما نبوده، بلکه مشکل همهى کشورهایى بوده است که در آن، نظامهاى غیر عادلانهاى و طغیانگرى حاکمیّت داشتهاند. وجه قضیّه هم واضح است؛ کارآمدترین وسیلهى تولید و منبع برکات بدون کمترین حفاظتى همینطور در دسترس کسانى است که قدرت داشته باشند و بتوانند آن را تصرّف کنند. لذا رفتند زمینها را گرفتند و این مایهى ارتزاق روز و شب یک خانواده یا یک انسان فقیر را، قدرتمندان زیر سلطهى خود درآوردند؛ خودشان از آن اصطفا[2] کردند و هرچه خواستند، برداشتند و مردم را در فقر و فلاکت باقى گذاشتند.
ظلم بزرگ تصرف زمین بر مردم در همهجا، بهویژه در مناطق کمآب کشور
البتّه در یک مناطقى این معنا واضحتر هست؛ مثل مناطقى که خیلى از آبِ در دسترسى برخوردار نبوده؛ مناطق مثلاً فرض بفرمایید که جنوب خراسان یا مناطق کمآب کشور، یا بعضى از مناطق سیستان و بلوچستان و کرمان و مانند اینها، و در یک مناطقى کمتر، مثل مناطق شمال کشور، آنجاهایى که جوّ طبیعى مناسبى داشته. ولیکن در همهجا این ظلم بزرگ بر مردم رفته.