رفتن به محتوای اصلی

رسم‌الخط قرآن

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

شیوهٔ نگارش کلمات قرآن در خط قدیم عربی و قرآن‌های کنونی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در جلسه سوم تفسیر سوره حمد— ۱۳۷۰/۰۱/۲۱

حذف الف وسط برخی کلمات در رسم‌الخط قدیم عربی

… همین «مالِکِ یَومِ الدّین» است و دیگرى «مَلِکِ یَومِ الدّین». یک اشاره‌ى مختصرى به اختلاف ‌قرائات بکنم در قرآن کریم: غالباً مواردى که قرّاء هفتگانه‌ى معروف در متن قرآن اختلاف کرده‌اند ــ که موارد هم چندان زیاد نیست ــ اختلاف بر سر چگونگى خواندن یک کلمه است. در رسم‌الخطّ قدیمى عربى که امروز هم در غالب قرآنهاى کشورهاى اسلامى رعایت میشود، «الف» وسط کلمه را در بعضى از کلمات ــ نه همه‌ى کلمات ــ نمینویسند و با یک نیمه‌الفى بر روى حرف قبل از «الف» آن را نشان میدهند. مثلاً «مالِک» را مینویسند «مٰلِک» و یک «الف» کوچکى روى حرف میم میگذارند که معلوم بشود اینجا مراد «مالِک» است، نه «مَلِک». این نیمه‌حرکت را البتّه حالاها میگذارند. در بسیارى از کلمات قرآنى همین ‌جور است که «الف» وسط نوشته نمیشود. یک ضابطه‌ى خیلى دقیقى هم این رسم‌الخط ندارد. در کتب مخصوص رسم‌الخط که مسلمین نوشتند، فصولى در کتابها نوشته شده، مخصوص بیان رسم‌الخطّ قرآن. چون میدانید …

نوشته شدن کلمهٔ «مالک» با الف در قرآن‌های کنونی

… است ما ترجیح بدهیم قرائت «مٰلِک» را بر قرائت «مَلِک». بخصوص که بیشتر قرآنها هم «مٰلِک» مینویسند؛ حالا این نکته را ضمناً عرض بکنم: اینکه گفتیم اصل اختلاف ‌قرائت ناشى شده از ننوشتن «الف»، این در جاى خود محفوظ لکن الان «مٰلِک» را با «الف» مینویسند در قرآنها. اصل اختلاف ناشى شده از آن، امّا خود این کلمه‌ى «مٰلِک» جزو آن مواردى نیست که «الف» آن حذف میشود. همین حالا در قرآنها «مٰلِکِ یَومِ الدّین» را با «الف» مینویسند، نه «مَلِکِ یَومِ الدّین».