رفتن به محتوای اصلی

راه خدا

نام‌های دیگر: راه حق، راه خدا و راه طاغوت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پیمودن مسیر حق و بندگی خدا و سختی‌ها و آثار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار نخست‌وزیر و اعضاى هیئت دولت— ۱۳۶۸/۰۵/۱۸

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۸۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

ملت عزیز ما! مردم عزیز گرمسار! خدای متعال وعده‌ی قطعی کرده است که: «انّ الّذین قالوا ربّنا اللَّه ثمّ استقاموا تتنزّل علیهم الملائکة الّا تخافوا و لاتحزنوا»؛ استقامت در راه درست نتیجه‌اش این است که خدای متعال اندوه و ترس را از یک انسان و یک جامعه سلب میکند و موفقیت را نصیب آنها میکند. ما راهی که انتخاب کردیم، راه خداست. راه خدا فقط به معنای عبادت کردن و در کنج نشستن نیست؛ راه خدا یعنی به سعادت رساندن جامعه‌ی انسانی. ملت ما این راه را انتخاب کرد؛ یعنی راه عدالت، راه انصاف، راه عبودیت الهی، راه برابری انسانها، راه برادری انسانها با یکدیگر و راه اخلاق نیکو و پسندیده و فضیلتهای انسانی؛ و در این راه پافشاری هم کرده است؛ با سختیهایی که در این راه هست، مقابله کرده و از آنها نهراسیده است. ان‌شاءاللَّه میوه‌های شیرین و دلنشین این ایستادگی را خدای متعال به او خواهد چشاند.
ما در مقابل مصیبت چه جور باید برخورد کنیم؟ این مهم است. من قبلاً بحث درباره‌ی این فقدان بزرگ را با این آیه‌ی شریفه، نورانی کنم که میفرماید: وَ لا تَقولوا لِمَن یُقتَلُ فی‌ سَبیلِ اللهِ اَمواتٌ بَل اَحیاءٌ وَ لکِن لا تَشعُرون؛[6] به کسانی که در راه خدا کشته میشوند، مرده اطلاق نکنید؛ اینها زنده‌اند. اطراف این آیه ــ چه قبل این آیه، چه بعد این آیه ــ بحثی از حرکت نظامی و جنگ و قتال و مانند اینها نیست؛ [میفرماید] «فی‌سبیل‌الله». نمیشود ادّعا کرد که معنای این «یُقتَلُ فی‌ سَبیلِ اللَّه» کشته شدن در میدان جنگ است، چون هیچ قرینه‌ای بر این در این آیه وجود ندارد. در آیه‌ی سوره‌ی آل‌عمران ــ «وَ لا تَحسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلوا»[7] ــ چرا، آن آیه در ضمنِ مسائل جهاد است؛ این آیه نه، مطلق است؛ [میفرماید] هر کسی که در راه خدا کشته بشود. راه خدمت به مردم، راه خدا است؛ راه کار جهادی برای مردم، راه خدا است؛ راه اداره‌ی کشور اسلامی، راه خدا است؛ راه پیشرفت نظام جمهوری اسلامی، راه خدا است. آقای رئیسی عزیز و همراهانش، در راه پیشرفت کشور، در راه خدمت به مردم، در راه اعتلای جمهوری اسلامی کشته شدند، [لذا] مشمول این آیه‌اند؛ اینها را اموات ندانید؛ بَل اَحیاءٌ؛ اینها زنده هستند؛ همان تعبیری که در باب شهدا وجود دارد. بنابراین، اینها را ما «شهدای خدمت» میدانیم، همچنان که مردم گفتند؛ از دل مردم جوشید این تعبیر «شهید جمهور» و «شهید خدمت»؛ این خیلی باارزش است. خب، این مصیبت جدّاً مصیبت سنگینی بود برای کشور.

افزایش انگیزهٔ مؤمنان با سختی‌های راه خدا برخلاف اهل دنیا

… یا همه‌تان ــ واقعاً زحمات زیادى کشیدید، [لذا] بهتر از خیلى‌ها میدانید و توجّه دارید به این نکته که در حرکت دولت، دو محور و دو رکن اساسى باید مورد نظر باشد: یکى، اصل حرکت و اصل تلاش؛ خستگى در این راه معنى ندارد، افسرده شدن در این راه واقعاً هیچ معنى ندارد. شاید کسانى که اهل دنیا هستند اگر یک راه دشوارى پیش پایشان قرار بگیرد، سختى‌هاى آن راه کم‌کم انگیزه‌ى آنها را کم کند [امّا] راه خدا این‌‌جور نیست؛ هر چه سخت‌تر باشد، انسانهاى مؤمن علاقه‌مندتر میشوند، پُرانگیزه‌تر میشوند، چون میفهمند که اهمّیّت این حرکت بیشتر است.

بی‌پایانی و شکست‌ناپذیری راه خدا

ما در پایان یک راه نیستیم؛ ما در وسط یک راهیم؛ و اگر درست بخواهیم حساب کنیم، در اوایل یک راهیم. ما در راه حاکمیّت مطلق اسلام هستیم؛ راه خدا پایان ندارد، تمامى ندارد، خستگى ندارد، شکست ندارد؛ این راه خدا است.

فوری‌تر شدن وظیفه و افزایش انگیزه با دیدن سختی و خطر

وقتى انسان در راه خدا حرکت میکند و براى خدا کار میکند، وقتى مشاهده کرد سختى‌ها را، میفهمد که وظیفه فورى‌تر است؛ وقتى میبیند خطر را، میفهمد دفاع واجب‌تر است؛ پس شاداب‌تر میشود، پُرانگیزه‌تر میشود. واقعاً در راه خدا سختى، مانع، مشکلات و انواع چیزهایى که آدمهاى معمولى را مأیوس میکند، قدرنشناسى احیاناً اگر باشد ــ که خب، بحمدالله‌ در مورد شماها نیست؛ ملّت واقعاً قدرشناس مسئولینند ــ هیچ یک از این چیزها انسان را از پا نمى‌اندازد، انسان را مأیوس نمیکند، …