رفتن به محتوای اصلی

راحت‌طلبی

نام‌های دیگر: تن‌آسانی، عافیت‌طلبی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

گریز از سختی و تلاش و ترجیح آسایش شخصی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۶۵/۰۷/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۲
۱۳۶۵۱۴۰۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۷ پاراگراف)

تقابل میل به راحت‌طلبی با مبارزه و لزوم غلبه بر آن برای رسیدن به قلهٔ موفقیت

خب، نقطه‌ی مقابلش هم میل به راحت‌طلبی است. مبارزه دردسر دارد؛ شکی نیست. هر حرکت دشواری در راه هر آرمان بلندی، نفس راحت‌طلبِ عافیت‌جوی انسان را میآزارد. انسان میل به راحت‌طلبی دارد. اگر بر این میل فائق آمدیم، اگر توانستیم همت خود را، نیروی خود را در راه این آرمانها بسیج کنیم، البته سختیهائی دارد، اما رسیدن به قله، موفقیت را هم دارد.

گریز از چالش و راحت‌طلبی از ضعف‌های درونی و نامیدن نادرست آن به عافیت‌طلبی

… عافیت یکی از بزرگترین نعمتهای الهی است؛ «یا ولىّ العافیة نسئلک العافیة؛ عافیة الدّنیا و الأخرة». عافیت به معنای پنجه نیفکندن نیست؛ به معنای درست عمل کردن، بجا قدم گذاشتن، بجا ضربت زدن و بجا عقب کشیدن است. عافیت از بلا، مثل این است که بگوئیم عافیت از گناه. بنابراین عافیت‌طلبی چیز بدی نیست؛ لیکن بغلط به گریز از چالش میگویند عافیت‌طلبی؛ یعنی در واقع همان راحت‌طلبی، مواجهه‌ی با مشکلات را زشت و ناپسند دانستن، آماده نبودن برای مواجهه‌ی با مشکلات. اینها ضعفهای درونی ماست.

شیطان درونی و راحت‌طلبی مانع جرئت جنگیدن با آمریکا

چرا انسانهایى تن به مبارزه‌ى با طاغوت نمیدهند؟ چرا کسانى جرئت نمیکنند با آمریکا بجنگند؟ چه چیزى مانع آنها است؟ همین شیطان درونى؛ اینکه میخواهد دو روز بیشتر زنده بماند، راحت‌تر زندگى کند، راحت‌تر بخورد و بپوشد. چرا در گذشته بسیارى از دانشمندان و افراد برجسته‌ى اجتماع در کشورهاى مختلف، اسیر و دستخوش خواست قدرتهاى استکبارى شده‌اند و حالا هم میشوند؟ چون اسیر نفْس خودشان و راحت‌طلبى خودشان هستند. کسانى که اسیر راحت‌طلبى و شهوات نفسانى خودشان میشوند، اگر عالِم باشند، …

خصلت سهل‌گرایی بشر و ساختن فرمول رسیدن آدم تنبل به بهشت

… است در انسان که همیشه دنبال کارهای راحت‌تر می‌رود، حالت سهولت‌طلبی، سهل‌گرایی در انسان هست. بین دو کار اگر مخیّرش کنید، هرکدام آسان‌تر است، هرکدام تلاش کمتری، مایۀ کمتری می‌برد، آن را انسان انتخاب می‌کند، خاصیت آدم این است، معمولاً انسان‌ها این‌جوری‌اند. این صفت، این خصلت بشری، این ویژگی به ما می‌گوید راه آسان‌تر را بپذیر، راه کم‌خرج‌تر را، راه بی‌تلاش‌تر را. ازطرفی ایمانِ مذهبی می‌گوید بهشتت از دست رفت. برای اینکه هم سهل‌گرایی به‌جای مانده باشد، هم بهشت از دست نرفته باشد، مجبوریم بنشینیم فرمول درست کنیم، فرمول‌هایی که نتیجه می‌دهد رَفتنِ آدمِ بیکارۀ تنبل را به بهشت. پای فرمول‌ها می‌ایستیم، گیر هم می‌دهیم، تا آخر هم نمی‌فهمیم؛ فقط وقتی به بهشت نرفتیم، می‌فهمیم که فرمول‌ها غلط بود. من می‌گویم حالا یک تجدیدنظری بکنیم، ببینیم آیا واقعاً این فرمول‌ها درست است؟

نقد راحت‌طلبی، حسرت خوردن و نق زدن به‌جای تلاش

خب، از همه‌ی این درسهایی که گفتیم و آنچه راجع به این حرکت شما عرض کردیم، باید یک نتیجه گرفت و آن اینکه همه بدانیم موفّقیّتهای بشر، کمالات بزرگ، پیشرفتهای گوناگون، امیدهای برآورده‌شده، همه از بطن تلاشها زاییده میشود، از بطن سختی‌ها به وجود می‌آید. با راحت‌طلبی و نشستن یک گوشه و تماشا کردن و حسرت خوردن و آه کشیدن و احیاناً نِق زدن، کاری پیش نمیرود. باید سختی را تحمّل کرد، باید تلاش کرد، باید کار کرد تا به موفّقیّت رسید. اینکه آدم به قلّه‌ی یک کوه که یک عدّه‌ای آن بالا رفته‌اند، نگاه کند، بگوید ما هم میخواهیم آنجا باشیم، کافی نیست. اگر میخواهید به آنجا برسید، باید رنج حرکت از این مسیر را بر خودتان هموار …

راحت‌طلبی، بی‌همتی و خطرناپذیری از موانع اساسی تولید

… به جای اینکه بیاید دنبال کار و تلاش و زحمت و این حرفها، میرود سراغ سرگرمی‌های زائد؛ خیلی‌ها سرگرم به رایانه و مانند اینها میشوند؛ غالباً الان شب تا صبح یا صبح تا شب، تا هر چه بتوانند در اینترنت بیخودی، بی‌فایده، بی‌هدف میگردند؛ بدون اینکه هیچ سودی عاید بشود. راحت‌طلبی، نداشتن همّت، نداشتن خطرپذیری؛ اینها چیزهایی است که مانعهای اساسی تولید است.

نرسیدن ملت به جایی با راحت‌طلبی و رفاه‌جویی محض

خب، این یک آزمون دشوار بود. آزمونهای سال ۹۸، آزمونهای دشواری بود امّا غلبه‌ی بر دشواری‌ها و عبور از دشواری‌ها با روحیه، این خود موجب قدرتمند شدن یک ملّت است. یک ملّت با راحت‌طلبی و رفاه‌جوییِ محض نخواهد [توانست] به جایی برسد؛ مواجهه‌ی با مشکلات و حفظ روحیه‌ی خود در مقابله‌ی با مشکلات و غلبه‌ی بر مشکلات -که ان‌شاء‌الله این غلبه را ملّت ایران کرده است و بعد از این هم خواهد کرد- است که به ملّتها اقتدار و اعتبار میدهد.

خطر خستگی، راحت‌طلبی، سازش و منافع نقد که انقلاب فلسطین را منحرف کرد

اما کسانی که روی مردم اثر میگذارند - کسانیکه حرفشان، اقدامشان، عملشان، منششان، نوشته‌شان، روی مردم اثر میگذارد - چند خطر بزرگ آنها تهدیدشان میکند که باید بسیار مراقب باشند. یکی خطر خسته شدن است، یکی خطر راحت‌طلبی است، یکی خطر میل به سازش است، یکی خطر چسبیدن به منافع نقد است؛ همان بلایی که بر سر کسانی که انقلاب فلسطین را منحرف کردند، آمد؛ همان خطری که بر سر همه رهبرانی آمد که ملتهای خودشان را از مسیر درست و راهی که شروع کرده بودند، منحرف کردند و بازداشتند. بارهای سنگین بر روی نیروهای اثرگذار روی ذهنهای مردم است. باید ایمان و پارسایی خودشان را تقویت کنند؛ باید اتکای خودشان را به لطف و فضل خدا …

زوال ملت‌های مقتدر با گرفتار شدن به تن‌آسانی و راحت‌طلبی

البتّه این دستاوردها مفت به دست نمى‌‌‌آید. هیچ ملّتى با خور و خواب و تن‌‌‌پرورى و عیش و لذّت نمیتواند این عظمتها و شکوه‌‌‌ها و اقتدارها را به دست بیاورد. همیشه ملّتهاى مقتدر هم آن ‌‌‌وقتى رو به زوال رفتند که به خور و خواب و راحت‌‌‌طلبى و تن‌‌‌آسانى دچار شدند. بنابراین طبیعى است که یک ملّتى وقتى بخواهد حرف خودش را که حق است، به کرسى بنشاند و از خودش دفاع کند و اجازه ندهد که سرنوشتش به دست دیگران بیفتد و خودش بخواهد که از امکانات خودش استفاده کند و آنها را احیا کند و در دنیا ایده و آرمان ارزشمند خودش را تثبیت کند، …

نقد دلسوزی ظاهری راحت‌طلبانی که برای جنگ و انقلاب مایه نگذاشتند

البتّه راحت‌‌‌طلب‌‌‌هایى هستند که این گوشه، آن گوشه یک سر مو براى این جنگ و براى این انقلاب مایه نگذاشتند و حاضر نشدند چیزى را صرف کنند، بعد هم دهان باز میکنند، دل براى شهداى ما میسوزانند. آنها اصلاً نباید حرف بزنند؛ حرف زدنشان زائد و بى‌‌‌معنى است. از آن خانواده‌‌‌هاى شهدا که صاحبان اصلى این ذخیره‌‌‌ها هستند و آنها بودند که سرمایه‌‌‌هایشان، ذخیره‌‌‌هایشان و گوهرهایشان را خرج کردند، باید حرف شنفت، از آنها باید قضاوت خواست، از آنها باید پرسید که ما در این شش‌‌‌‌ساله چه از دست دادیم و چه به دست آوردیم. …

پیروی مردم از ائمهٔ جور به‌سبب راحت‌طلبی

… الاَهواءِ و عُدُوهِمِ عَنِ النُّصُوصِ الجَلِیَّةِ» زیرا اینها از ادلّۀ عقلی و نقلی که دلالت می‌کرد بر اینکه مثلاً عبدالملک نمی‌تواند حاکم مسلمانان و خلیفۀ آنها باشد، عدول کردند. از نصوص و دلایل روایاتِ آشکار عدول کردند و به هوس‌ها و هواهای خودشان روی آوردند. مردم می‌دیدند که زندگی بی‌دردسر ازنظر تعرض حاکم برای آنها راحت‌تر است، لذا با همان راحت‌طلبی خود گذراندند و تبعیت از ائمۀ جور کردند؛ بنابراین آنها هم مشرک بوده‌اند.

نقش راحت‌طلبی در برداشت تقیه به‌معنای نفی عمل

… تقیّه امر استثنایی است، امربه‌معروف یک امر همیشگی است. بنده می‌گویم هر دو امر همیشگی است؛ تقیّه یک شکلی برای امربه‌معروف است، یک شکلی برای جهاد است، و ضد آنچه که ایشان می‌گویند حالت استثنایی است. استثنا کجا بود! هر دو باهمند، یک چیزند اصلاً، دو چیز نیستند. آن‌کس که خیال می‌کند تقیّه یعنی عمل نه، یعنی نفی عمل، تقیّه را نفهمیده چیست، یا اگر هم فهمیده، دلش نمی‌خواهد عمل کند؛ راحت‌طلبی برای آدم خیلی کار می‌کند، خیلی ذهن‌ها را عوض می‌کند، خیلی تصورها را دگرگون می‌کند. تقیّه یعنی یک نوع مدل خاص، عمل با یک شکل خاصی؛ چه اِشکال دارد که عمل با یک شکل خاصی باشد! این‌طوری است قضیه.

کمک راحت‌طلبی و پرمدعایی ما به القای بی‌نیازی از عمل

چرا تأکید می‌کنم روی این مسئله؟ برای خاطر اینکه سالیان درازی کار شده و بسی قرن‌ها کار شده روی مغز مسلمانان، تا آنها را قانع کنند به اینکه عمل برای مسلمان بودن لازم نیست، تا به آنها بفهمانند که برای مؤمن بودن، یک دلِ پاک لازم است، نه یک عمل پاک. کمک کرده به این دست‌های خائن و مزدور، راحت‌طلبی‌های ما، سهل‌گرایی‌های ما، پرمدعایی‌های ما، که مایلیم بهشت خدا، به یک کار کوچک به ما داده بشود. و کمک کرده است به این دریافتِ غلط، نادانی‌های غیر مغرضان، غرضی هم نداشتند جز اینکه نادان بودند.

تن‌آسانی و سرگرمی به هوس‌ها مانع پیمودن راه پیشرفت

… فکر کردن آنها و زمینه‌چینیهای فکری آنها برای آینده - که من نشانه‌های آن را مشاهده میکنم - همه دلیل بر این است که جوانهای امروز ما خوب کار میکنند؛ منتها باید بیدار باشند. با وضع کنونی ما، رسیدن به آن قله، مستلزم طی کردن یک فاصله است؛ این فاصله را باید طی کرد. با نشستن، تن آسانی، راحت‌طلبی و سرگرم شدن و مشغول شدن به هوس‌ها و بازیچه‌هایی که دشمن سر راه ما و جوانهای ما قرار میدهد، این راه طی نخواهد شد. این نسل باید کار گذشتگان را به اکمال برساند و تمام کند. باید خوب درس بخوانید و به‌طور دقیق انضباط و نظم اجتماعی را رعایت کنید. محیط هرج و مرج و محیطی که در آن امید وجود نداشته باشد، ضد پیشرفت است. شما ببینید امروز دشمنان ما که از برخورد چهره‌به‌چهره با این …

دوری راحت‌طلبان وابسته به فرهنگ غربی از صحنه‌های دفاع

… در کنار مردم، مردم در کنار مسئولین در میدانهاى جنگ و در میدانهاى پشت جبهه حضور یافتند. این وحدت و هماهنگى مردم، این علاقه‌‌‌مندى، این شهادت‌‌‌طلبى، این ایثارگرى [مربوط به یک قشر نیست]؛ این شهداى ما مال یک قشر نیستند؛ از همه‌‌‌ى قشرها، از همه‌‌‌ى گروه‌‌‌ها. البتّه یک عدّه رفاه‌‌‌طلبِ از‌‌‌‌خود‌‌‌‌راضىِ تن به عادت و راحت سپرده‌‌‌ى وابسته‌‌‌ى به فرهنگ غربى همیشه از میدانها و صحنه‌‌‌هاى این مردم دور بودند، اینجا هم دورند ــ به آنها کارى نداریم ــ امّا اکثریّت قاطع این مردم، قشرهاى متوسّط، از دانشگاهى، روحانى، بازارى، کارگر، روستایى‌‌‌ها، شهرى‌‌‌ها و تمام قشرها، [حتّی] مسئولین دولتى به میدانهاى جنگ رفتند، جوانهایشان را فرستادند، شهید دادند، فداکارى کردند، ایثار کردند، همه صادقانه وارد میدان شدند و ما به اینجا رسیدیم.

از مقوله‌های طمع بازدارنده از راه هدف

… راه را نرفتی، این کیسۀ پول برای تو، طمعِ رسیدن به مقام‌هایی که اگر این دربه‌دری را قبول نکردی، آن مقام‌ها در انتظار توست. طمع! اینها انگیزه‌هایی‌ست که انسان را از پیمودن این راه باز می‌دارد، ترس‌ها و طمع‌ها؛ ترس‌ها را که بشکافیم، ده‌ها مقوله پیدا می‌شوند؛ طمع‌ها را که بشکافیم، ده‌ها مقولۀ دیگر پیدا می‌شوند، راحت‌طلبی‌ها، عافیت‌طلبی‌ها، فرصت‌طلبی‌ها، نفع‌طلبی‌ها و ازاین‌قبیل.

تشویق‌کنندهٔ انسان به تنبلی و راحت‌طلبی مصداق طاغوت

… طاغوت است. فرض بفرمایید انسان‌ها باید با آیین خدا زندگی کنند، این یک امر فطریِ طبیعی و مطابق با سرشت انسان‌هاست، اگر کسی انسان‌ها را جوری بار بیاورد، کاری با آنها بکند، تصرفی روی آنها انجام بدهد که اینها با آیین غیر خدا زندگی بکنند، این آدم طاغوت است. انسان باید دائماً در جِدّ و جهد و تلاش باشد، برای اینکه وجود خود را به ثمر برساند. هر عاملی که انسان را به عدم جدیت، به عدم تلاش کردن، به تنبلی، به راحت‌طلبی، به عافیت‌جویی، تشویق و ترغیب بکند، او طاغوت است.