نامهای دیگر: رابطهٔ ملت و دولت، رابطهٔ مردم و دولت، رابطهٔ حکومت و مردم، رابطهٔ مردم و حکومت، رابطهٔ حکومت و ملت، رابطهٔ ملت و حکومت، رابطهٔ حاکم و مردم
عدم تفاهم دولت و ملت از موجبات ضعف دولتهای اسلامی و رفع مشکلات با رفتار درست دولت
یکی از موجبات [ضعف] دول اسلامی این است که تفاهم بین دولتها و ملت نیست. دولت خود را از مردم جدا کرده و مردم هم به دولت بدبین شدهاند؛ و در نتیجه اگر دولتی مشکل اقتصادی داشته باشد، ملت در حل آن هیچ گونه همکاری نمینماید. اگر دولتها با ملت خود به درستی رفتار کنند، برای هیچ یک از آنها مشکلی به وجود نمیآید.
پوسیدگی درونی و جدایی ارتش و ملت از حکومت
عمده شکستهایی که کشورها میخورند برای پوسیدگی است که از باطن خودشان پیدا میشود. ارتششان از آنها جدا میشود؛ ملت پشت به آنها میکند. همین پیروزی که شما مشاهده کردید در ایران، دیدید که ملت پشت کرده بود به دستگاه و فریاد میکرد «نمیخواهیم». ارتش هم از همین ملت بودند، ژاندارمری هم از همین ملت بودند، اینها برادر بودند، میدیدند که نمیشود مخالفت کرد؛ نمیشود تا آخر سرکوبی کرد ملت را، این است …
جدایی دولتها از ملتها منشأ همهٔ گرفتاریهای کشور
این جدایی دولتها از ملتها منشا همه گرفتاریهایی است که در یک کشوری تحقق پیدا میکند. اگر آن طوری که اسلام طرح دارد راجع به حکومت و راجع به ملت، حقوق ملت بر حکومت، حقوق حکومت بر ملت، اگر آن ملاحظه بشود و مردم به آن عمل بکنند، همه در رفاه هستند؛ نه مردم از حکومت میترسند، برای اینکه حکومت ظالم نیست که از آن بترسند، همه پشتیبانش هستند؛ و نه …
جدایی و رویارویی ملت و دولت مایهٔ ضعف و گرفتاری به دست بیگانگان
مشکل دیگری که هست عدم تفاهم بین دولتها و ملت است. جدایی ملت از دولت بلکه رو در رو قرار گرفتن آنها، موجب ضعف آنها و گرفتاری دولت و ملت شده است؛ و تا این مشکل را خود دولتها رفع نکنند روی سعادت را نخواهند دید، و همیشه گرفتار دست خیانتکاران و اجانب خواهند بود.
سقوطناپذیری حکومتی که مردم پشتیبان آن باشند
… اسلام که از مردم جدا نیست، تو مردم است، از همین مردم و از همین جمعیت است، شما هم از همین مردمید و از همین جمعیتید، شما کاری نکنید که مردم از شما بترسند. شما کاری بکنید که مردم به شما متوجه بشوند. شما کاری بکنید که مردم محبت به شما بکنند؛ پشتیبان شما باشند. اگر مردم پشتیبان یک حکومتی باشند، این حکومت سقوط ندارد؛ اگر یک ملت پشتیبان یک رژیمی باشند؛ آن رژیم از بین نخواهد رفت. اینکه رژیم سابق از بین رفت، برای اینکه پشتیبان نداشت؛ ملت پشتیبانش نبود؛ ملت پشت به او کرد، بلکه خود ملت او را بیرونش کرد. رضا خان را وقتی متفقین از این مملکت بیرون کردند، مردم شادی میکردند، با اینکه در خطر بودند، جانشان در خطر بود! لشکر غیر بود، لشکر اجنبی …
سرانجام سقوط دولتی که بهجای اتکا به ملت در برابر آن بایستد
هر دولتی که متکی بر ملت نباشد، بلکه مقابل ملت بایستد، این عاقبتش، و لو یک قدری هم طولانی باشد، عاقبتش به همین عاقبتی که این پدر و پسر منتهی شدند، منتهی خواهد شد. رضا خان کاری کرد که بین ملت هیچ پایگاهی نداشت. و من شاهد قضیه بودم که متفقین که به ایران رو آوردند و ایران را گرفتند و همه چیز ایرانیها در معرض خطر بود، وقتی که نتیجه این شد که رضا خان رفت شادی کردند مردم! من به این پسر نادانش گفتم[1] که تو نکن کاری که همان …
پشتیبانی ملت، ضامن بقای دولت در برابر همهٔ قدرتها
… یک سرمشقی باشد از برای دولتها که وظیفه خودشان را بدانند. چه دولتهایی که بعدها در ایران تشکیل میشود، و امید است که دولت اسلامی- انسانی باشد، و چه دولتهایی که در خارج این مملکت هستند، این باید یک سرمشقی برای آنها باشد که با ملت چه بکنند، چه جور رفتار بکنند. اگر با ملت اینها رفتار خوب کرده بودند، همه قدرتها میخواستند اخراجش کنند نمیتوانستند. اگر ملت پشتیبان او بود و مردم میخواستند او را، فرض کنید که دولتهای بزرگ میخواستند او را بیرونش کنند، قدرت ملت او را نگهش میداشت؛ نمیتوانستند کاری با او بکنند. چنانکه عکسش هم همین طور بود، که همه خواستند باشد، ملت گفت نه، تمام شد.
لزوم تفاهم و محبت متقابل مردم با دولت، ارتش و شهربانی
ملتها و دولتها باید با هم تفاهم داشته باشند. یعنی دولت جوری باشد، ارتش جوری باشد، شهربانی جوری باشد، ژاندارمری جوری باشد، که مردم به آنها محبت داشته باشند؛ احساس دوستی و محبت بکنند. نه اینکه وقتی که شهربانی بیاید یا مامور شهربانی بیاید توی بازار، مردم از او بترسند و از او تنفر داشته باشند. چنانکه در این نقاط این طور بود. بلکه در طول سلطنت این طور بودند. در سلطنتی که- یعنی در حکومتی که، «سلطنت» که نباید گفت- در حکومتی که در اسلام هست این طور است که آنکه راس است با آنکه در لشکر واقع شده است و در ارتش واقع شده است، و آنکه در ادارات واقع شده، همه …
حافظ بودن متقابل ملت و دولت در همهٔ جهات
… که رئیس شهربانی است و آن هم که رئیس ژاندارمری است، آن هم در بین مردم همان طور باشد. وارد بشود بین مردم، نه او از مردم وحشت کند؛ نه مردم از او وحشت بکنند. این باید دستور باشد برای همه حکومتها و ملتها. وقتی یک حکومت این طور شد، ملت دنبالش است؛ ملت حافظش است. همان طور که او حافظ ملت است، ملت هم حافظ او هستند. و ما میخواهیم یک همچو چیزی پیدا بشود که ملت حافظ دولت به همه جهات باشد؛ دولت هم حافظ منافع ملت به همه جهات باشد. اگر یک همچو چیزی شد، یک مملکت آرامی [پدید میآید] که هیچ کس هم نمیتواند در آن تصرف بکند. تا خیانت بزرگان نباشد، دولتهای خارج نمیتوانند تصرف بکنند. خیانت هست که اسباب این میشود که اینها راهشان را باز میکنند؛ مستشار میآورند- نمیدانم- کارشناس میآورند؛ از …
لزوم تفاهم دستگاه حاکمه و ملت برای سلامت کشور
اگر یک کشور بخواهد یک کشور سالمی باشد، باید بین دستگاه حاکمه با ملت تفاهم باشد و مع الاسف در رژیمهای شاهنشاهی، و بخصوص در رژیم اخیر، آن معنا عکس بود. یعنی دستگاه حاکمه، همه دستگاه حاکمه، در یک قطب واقع شده بود، و ملت هم در یک قطب. آن دستگاه حاکمه کوشش میکرد که با ارعاب و با فشار و با آزار و شکنجه و حبس و امثال اینها با ملت رفتار کند. و ملت هم اگر زور نداشت کوشش میکرد که مالیات نپردازد؛ از زیر بار همه چیز …
تفاهم دولت و ملت در رأس برنامهٔ رژیم اسلامی
در رژیم اسلامی شاید در راس برنامه همین تفاهم ما بین دولت و ملت باشد. یعنی نه دولت خودش را جدا میداند و بخواهد تحمیل بکند و مردم را تهدید بکند، ارعاب بکند، اذیت بکند؛ و نه مردم در صدد این بودند که دولت را تضعیف بکنند یا فرار بکنند از مقررات دولتی. اسلام وضعش از اول این طور بوده است که آن حاکمش که راس بوده است، در زندگی، در معاشرت، در اینها، با مردم یا پایینتر بوده است، یا همان جور ....
لزوم جدا ندانستن حکومتها از مردم
لکن حکومتها خودشان را جدا ندانند از مردم. روسا این طور نباشد که بروند هر کس در هر جایی یک ریاستی داشت بخواهد اعمال قدرت بکند؛ اعمال ریاست بکند؛ مردم را پایینتر بداند؛ با مردم رفتاری بکند که رفتار یک مثلًا زورمند خیلی کذا است با دیگران.
لزوم جدا نکردن مردم از دولت و ادارات و از خود دانستن یکدیگر
… این است که از آن طرف زور و ارعاب و فشار؛ از آن طرف هم ملت نمیتواند این قدر بپذیرد، از این جهت، آن هم هر قدر بتواند تخلف میکند، بتواند علناً تخلف میکند، چنانکه اخیراً کرد. اگر نتواند- این طورند خوب- در خفا تخلف میکند. هر چه بتواند از مال دولت برمیدارد. این باید یک سرمشقی باشد برای دولتها، برای ادارات، برای همه جا، که مردم را از خودشان جدا نکنند. مردم از خودشان بدانند. مردم هم آنها را از خود بدانند. اینها را هم مردم از خود بدانند. اگر یک همچو تفاهمی بین دولت و ملت پیدا شد، این دولت متکی به ملت است و سقوط ندارد؛ این دیگر قابل سقوط نیست.
لزوم خدمت دولتها به ملتها و پشتیبانی ملتها از آنان
و دولتها توجه کنند به اینکه باید در خدمت ملتها باشند، و ملتها پشتیبان دولتها. و اینکه شاه سابق نتوانست خودش را حفظ بکند برای اینکه ملت با او نبود، ملت پشت به او کرد [چون] او هم به ملت خیانت کرده بود. دولتها باید توجه کنند به اینکه آنها در خدمت ملت باید باشند؛ اگر در خدمت ملت باشند، ملتها پشتیبان آنها خواهند بود.
حکومت خدمتگزار و برادری حکومت و ملت با اجرای قوانین اسلام
ما از خداوند میخواهیم که این نهضت اسلامی و نهضت انسانی سرمشق باشد از برای تمام مستضعفین، و هشدار باشد بر مستکبرین. مستکبرین گمان نکنند که باید حکومت کنند بر مستضعفین و آنها را استعمار و استثمار کنند. مستضعفین حکومت را به عنوان حکومت نشناسند بلکه به عنوان خدمتگزار بشناسند. برادر باشند، برادری که بر برادر دیگر خدمت میکند؛ هر دو پشتیبان هم باشند. اگر قوانین اسلام در ملتها، در حکومتها جریان پیدا بکند و آداب حکومتها و ملتها اسلامی باشد، نه حکومتها خیال تعدی بر ملتها دارند و نه ملتها با حکومتها مخالف خواهند بود.
لزوم رفتار مسالمتآمیز دولتها با ملتها و خدمت به آنان
پیام مودتآمیز آن جناب در مورد استقرار جمهوری اسلامی واصل و موجب تشکر شد. نهضت انفجاری ایران در اثر دیکتاتوری و اختناق و فشار رژیم پهلوی هشداری بود برای همه مستکبرین در مقابل مستضعفین. من امیدوارم همه دولتها با ملتهای خود با مسالمت رفتار کنند. دولتها باید در خدمت ملتها باشند و ملتها پشتیبان آنان، تا آسایش برای همگان باشد. عاقبتِ اختناقها انفجار است و آن، نه صلاح ملت است و نه صلاح دولت. خداوند تعالی توفیق سِلْم و سعادت به همه عنایت فرماید. و السلام علیکم.
گرایش صحیح ملتها و نقش حکومتها در انحراف یا اصلاح آنان
امام: همیشه ملتها، منهای دولتها- اگر تحت تاثیر دولتها نباشند- گرایشات صحیح دارند. ملتهای اسلامی، اگر دولتهایشان نبود، گرایش به اسلام داشتند و دارند و آنچه منحرف میکند ملتها را، حکومتها هستند. وقتی حکومت یک محیطی صحیح نباشد، کم کم محیط را تا یک حدودی به صورت خود در میآورد. اگر حکومتها عادل باشند، کم کم مردم را به صورت خودشان در میآورند. و ما میدانیم که ملت پاکستان با مقاصد ایران که انسانی و اسلامی است موافقند. و آنچه که مورد تاسف است، این است که رئیس جمهور آنجا پشتیبانی از یک جانی که تمام حیثیت اسلامی و ایرانیِ ملت را برده است، کرده است.
لزوم یکی بودن دولت و ملت برای پشتیبانی مردم در گرفتاریها
دولت و ملت بایستی یکی باشند تا اگر گرفتاری و پیشامدهایی که برای دولت و مملکت پیش میآید، مردم از دولت پشتیبانی نمایند. با وجود اینکه لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی تمام شده و با اصل موضوع توافق گردیده، لیکن هنوز از گوشه و کنار در جراید و مجلات و همچنین با سخنرانیها این موضوع ادامه داشته و با توجه به ختم موضوع، تعقیب این بحث به وسیله جراید غیر از تحریک اعصاب حاصلی ندارد. افکار …
پیامد جدایی یا یکی بودن دولت و مردم در مالیات و یاری دولت
… روحانیون پشتیبان اصلاحات میباشند. هر آینه دولت کارخانه بسازد و فرهنگ را تقویت نماید و زراعت را با اصول جدید ترویج دهد و یا در پیشرفت صنعت و طب و بهداشت اقدام نماید، ما از دولت پشتیبانی میکنیم و کمک هم مینماییم. کدام آخوندی مخالف این گونه امور اصلاحی است؟ دولت و مردم نبایستی از یکدیگر جدا باشند؛ اگر جدا شدند، ملت از گرفتاری دولت خوشنود میشود و مردم از مالیات و کار میدزدند؛ ولی هر گاه یکی باشند، مردم گلیم زیر پای خود را در مواقع لزوم میفروشند و به دولت میدهند تا رفع نیاز دولت بشود.
تأثر از جدایی ملت از دولت و سرشکستگی ملت نزد ملل دیگر
… لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی نخواهد بود و تمام مردم این مملکت و حتی کشورهای دیگر نیز به مخالفت برخواهند خاست و جلوگیری از آن ممکن نیست و دولت نمیتواند تمام مردم را [به] وسیله اسلحه از بین ببرد. ان شاء الله کار به آن صورت نشود؛ چون خیلی وحشت دارم. خدا میداند بعضی مواقع که مردم برای مخالفت با دولت به من مراجعه مینمایند بیاندازه ناراحت و متاثر میشوم که چرا بایستی ملت از دولت جدا باشد و این اتفاقات و این اعمال که باعث سرشکستگی و سرافکندگی ملت ایران نزد سایر ملل دنیا میباشد، رخ دهد. بایستی سعی شود بین اعلیحضرت همایونی و دولت و مردم هیچ گونه نفاق و عدم هماهنگی نباشد و همه برای عظمت کشور کار کنند. روحانی و کاسب و اداری همه باید همین هدف را داشته باشیم.[8]
جدا دانستن دولت و انتخابات از خود در گذشته
… که تا ملت در کار نباشد، نه از دولت و نه از استانداران کاری نمیآید. یعنی، همه دستگاههای دولتی به استثنای ملت کاری از او نمیآید. از این جهت همهمان و شما آقایان همه و آنهایی که در اختیار شما هستند، همه باید کوشش بکنید که رضایت مردم را جلب بکنید در همه امور. در سابق مردم نه دولت را از خودشان میدانستند، نه انتخابات را از خودشان میدانستند، نه همه روسا را، هیچ کدام را از خودشان نمیدانستند، جدا میدانستند.
همراهی نکردن مردم با دولت در گذشته جز با فشار
و لهذا نه شرکت میکردند به طوری که باید، مگر آنجایی که فشار و اینها بود، و نه در مشکلات با دولت هیچ وقت همراهی نمیکردند. اگر کارشکنی نمیکردند، همراهی نمیکردند. شما مطمئن باشید که در این مشکلاتی که برای کشور ما پیدا شد- بعد از پیروزی- که یک مشکلاتی بود که هر دولتی را کمرش را خم میکرد، اینکه دولت ایستاده است و بخوبی دارد عمل میکند برای این است که مردم هستند، کمک مردم است، هر جا هر نقیصهای پیدا میشود مردم دنبالش …
آسانتر شدن حل مشکلات با همراهی دولت و مردم
… و دارای تبلیغات شاهنشاهی. در چنین کشوری معلوم است که کار وزارت امور خارجهاش چه مشکل و سنگین است، ولی همت مردان مصمم هر کار مشکلی را آسان میکند و بعد انجام میدهند. شما که برای رضای خدا خدمت میکنید سعی کنید در مقابل تمامی مشکلات بایستید و مبارزه کنید. امروز هم که در جمهوری اسلامی همه با هم هستند و دولت و مردم با هم دوست هستند، حل مشکلات آسانتر است، با گرمی با مشکلات مواجه شوید و مبارزه کنید تا حل شود.
یکی بودن دولت و ملت در نظام اسلامی برخلاف جدایی آن دو در گذشته
… است پسر بنی صدر همدانی، یک ملای همدان،[2] حالا هم که هستش از آن یال و کوپال دارها نیست و از خود مردم است. نخست وزیر[3] هم که میبینید که کسی است که در آن دوره آن قدر زجر کشیده است، از خود این مردم است و همین طور سایر اشخاصی که در این ارگانهای دولتی هستند. الآن ما نمیتوانیم بگوییم که یک دولتی است و یک ملتی. الآن یک دولتی است که بعضی از آنها را خود مردم روی کار آوردند برای اداره کشور، از خودشان است، مردم اینها را از خودشان میدانند. و لهذا، آن طوری که در سابق بود که هیچیک از مردم، الّا آنهایی که در اطراف خود آنها بودند و برای چپاولگری و ابزار چپاول و چپاولگری بودند، توده مردم، بازار، کارخانهها و کشاورزها و توده جمعیت هیچ به آنها نظری نداشتند و آنها را از خود جدا میدانستند، آنها هم خودشان را از ملت جدا میدانستند، آنها هم وقتی که- فرض بفرمایید- بین مردم گاهی پیدا میشدند با آن دم و دستگاههای زیاد و افرادی که نگهبان آنها باشد و نگهدار آنها باشد و کالسکههای کذایی و اتومبیل کذایی و امثال اینها، آنها به مردم نظر استضعاف میکردند و اینها را کوچک میشمردند و مردم هم آنها را ظالم میدانستند و چپاولگر، امروز نه دستگاههای دولتی ما مردم را استضعاف میکنند و کوچک میشمارند- میگویند کابینه ما خود این مردم هستند و واقع هم همین است، مردم خودشان حاضرند در صحنه- و نه مردم اینها را یک جنس ممتاز و یک افراد والا مقام میدانند، از خودشان میبینند و از خودشان میدانند. با مردم هم میروند و صحبت میکنند و میان مردم هستند. این از ویژگیهای این است که انقلاب، انقلاب مردمی است، نه انقلاب حزبی، نه انقلاب حکومتی، نه کودتای یک حکومتی، یا یک کسی بر ضد دیگری. خود مردم جمع شدند آن حکومت را کنار گذاشتند، یک حکومتی را سر جایش گذاشتند و …
توصیه به حکومتها برای همراهی با ملتها بهجای ابرقدرتها
… به ضدش قیام کردند و مشغول توطئه هستند و ما ماندیم خودمان و به حسب ظاهر بعضی از کشورها که یک اظهار دوستی میکنند، لکن این ملتها- یعنی ملتهای اسلامی- و آنها هم که رنج دیدند از حکومتهای خودشان و سایر جاها، این نهضت را شاید یک بارقه امیدی برای خودشان حساب بکنند. ان شاء الله، سایر کشورها هم توجه بکنند و شاید حکومتها هم بفهمند این مطلب را که اگر با ملتها باشند، بهتر از این است که علیه ملتها با ابرقدرتها. ترتیب تقریباً حالا از سابق هم همین بوده است، اشخاصی را آنها انتخاب میکردند و با جهاتی آنها را سرکار میآوردند، آنها ملتهایشان را تحت فشار و تحت ظلم قرار میدادند و منافع کشورهایشان را میدادند به آن قدرتهای بزرگ، پشت به ملتها میکردند و رو به کسانی که دشمن …
دولت و کشور را از خود دانستن ملت و کاهش آسیب با آگاهسازی مردم
… اینکه آن چیزی را که به دست آورده از دست ندهد. ما الآن آن چیزی که به دست آوردیم، ارزشش بیشتر [از] آن مقداری است که ما از دست دادیم. با اینکه جوانهایی که ما از دست دادیم، ارزششان خیلی زیاد است، لکن برای ملتی که میخواهد مستقل و آزاد باشد، این طور ضایعات هست. و چون ملت ما همه با هم هستند، دولت را علی حدّه از خودشان نمیدانند، و کشور را کشور خودشان میدانند، و دولت را دولت خودشان میدانند. از این جهت، کم میشود که بتواند آنهایی که بخواهند آسیب بزنند، آسیب بزنند، اگر ملت را آشنا کنید، باز نگذارید که آشنا نباشند به کارهایی که کردید، آشنا کنید به مسائل. برایشان مطالب را بگویید، بروید توی خود مردم، با آنها مسائل را در میان بگذارید که آن کسانی که مثلًا گروههایی که میخواهند نشود این جمهوری اسلامی، تحقق پیدا نکند این جمهوری اسلامی، آنها دیگر حرفهایشان موثر واقع نشود.
همبستگی ملت و دولت ایران مانع تأمین منافع ابرقدرتها
… دارد، گمان ندارم که آنها تحت تاثیر واقع نشوند. البته قلمهای مسموم خارج، قلمها و نوشته هاو مطبوعات خارجی، رسانههای گروه خارجی، همه بر ضد ایران و بر ضد دولت و ملت ایران تبلیغات میکنند، لکن شما که داخل این کشور هستید، میدانید که تبلیغات آنها برای چه هست. برای این است که این ملت و دولت با هم شدهاند. وقتی ملت و دولت با هم شد، قشرهای روحانی و قشرهای دانشگاهها و سایر قشرها، ارتشی و اشخاصی دیگر همه با هم هستند و همه یک فکر میکنند، البته منافع ابرقدرتها دیگر نمیشود تامین بشود، یک حکومتی نمیآید روی کار که برای یک ابرقدرتی یک کلمه بگوید، اگر یک وکیلی، یک نخستوزیری، یک کلمه راجع به منافع ممالک دیگر، منافع اجنبیها حرف بزند، همین ملت است که در مقابلش میایستد و نمیگذارد. ما میل داریم که همه ممالک اسلامی، همه کشورهای اسلامی، همه کشورهای مستضعفین دنیا این طور بشود که یک جمعیت باشند. در بین خود این جمعیت و در بین همین جمعیت، نخست وزیر، رئیس جمهور، مجلس، افراد دیگری که در بنگاههای دولتی هستند، تعیین بشوند تا آسیب بردار نباشد.
لزوم نبود مخالفت میان حکومت و مردم در ممالک اسلامی
ما میخواهیم که همه ممالک اسلامی اولًا، در محیطی که خودشان هستند، به حسب حکم اسلام، بین حکومت و بین مردم مخالفت نباشد و همه با هم باشند و ممالک اسلامی همه با هم باشند و همه متحد بشوند تا اینکه آسیبی برای آنها واقع نشود. شما دیدید که ما وقتی که در ایران ملتمان اتحاد پیدا کرد، چه قدرت بزرگی را شکست داد. ما میخواهیم که یک میلیارد جمعیت دنیا از مسلمین، این طور با هم متحد بشوند. اگر متحد بشوند، نه قضیه قدس دیگر باقی میماند و نه قضیه افغانستان و نه قضایای دیگر و اگر وعّاظ …
رویگردانی ملت از حکومتهای خودبین و راه بهبود حال آنان
… آنها چسبیدهاند برای منافعشان. ملت خودشان را نمیبینند. اصلًا توجه ندارند که ملت هم یک چیزی است. و لهذا بر خلاف موازین اسلامی، بر خلاف موازین عدل و انصاف، هر چه ظلم میتوانند به این مستضعفین میکنند. جمع میکنند و میدهند به آن عدهای که دور و برشان جمع است. اگر مشکلی برایشان پیدا بشود، ابداً ملت با آنها همراه نیستند. پشت میکنند ملت به آنها. اگر این مشکله را حکومتها رفع بکنند، حالشان خوب میشود.
دعوت حکومتها به مقایسهٔ حال ملت ایران پیش و پس از انقلاب
… زمان رژیم شاهنشاهی؛ از اول شاهنشاهی تا آخر؛ و خصوصاً در این پنجاه و چند سال، که من تمامش را یادم هست و شاید شماها یادتان نباشد، لکن خوب، بعضیش را ادراک کردید؛ مقایسه با آن زمان؛ زمانی که ملت ما غلبه کرد بر همه قدرتها، بر همه ابرقدرتها، و این سد بزرگ را شکست. مقایسه ما بین این دو حال بکنید، و حکومتها هم مقایسه کنند در بین این دو حال، و ببینند باید چه بکنند. در حالی که رژیم سابق بود، ملت از دولت جدا بود. نه جدای بیتفاوت؛ جدایی که در مقابل هم ایستاده بودند. دولت و شاهِ مخلوع، تمام هَمَّش را بر سرکوبی ملت قرار داده بود و با تمام قدرت ملت را میکوبید، حبس میکرد،