ما میگوییم دولتها باید مردم را خوب اداره کنند که مردم بفهمند دولت خیرخواه ملت است؛ ولی اگر دیدند این طور نیست، میگویند: کیْ باشد از بین برود؟ ای دولتها، ای بیچارهها! فتح مملکت که چیزی نیست- آن را هم که الحمد للَّه ندارید- فتحِ قلوبْ مهم است. اگر میخواهید بکنید، اگر نخواستید نکنید؛ وَ الامْرُ إلَیْکُم.
لزوم رفتاری که مردم در شکست دولت عزا بگیرند و برای حفظش قیام کنند
… قوّه بزرگ را، که پشتیبان استقلال است، میخواهند بشکنند؟ خدا میداند من متاسفم. این روحانیت است که با این وضع ساخته است و دارد خدمت به استقلال مملکت میکند. چرا باید متوجه نباشند که فرهنگ ما را به این روز کشاندهاند؟ چرا خود را مستند نمیکنند به این روحانیت؟ چرا از مرگ یک عالِم، عالَم متشنج میشود[8]؛ ولی از شکست دولت، مردم چراغان میکنند؟! دولت باید طوری باشد که اگر شکست خورد، مردم عزا بگیرند و برای حفظش قیام کنند.
آرزوی اقبال قلبی مردم به دولت همانند روحانیت
… علاقه دارند. یک پیرمردی نصف شب مینویسد: جمع شوید دعا کنیم، تهران حرکت میکند! یک پیرمرد هم اینجا بنویسد ما میخواهیم یک ختم «امَّنْ یُجیب» بگیریم، ببینید چه میشود! چون ملت ادراک کرده است که علما صلاح آنها را میخواهند؛ علما مصلح هستند، مفسد نیستند. ما میل داریم دولت این طور باشد. میل داریم اگر عزای ملی اعلام کند، همه عزا بگیرند؛ بر خلاف نباشند. میخواهیم همان طور که مردم قلبشان متوجه روحانیین است و با اشاره آنها جمعیت انبوه فراهم میشود، با دولت هم این طور باشند.
همراهی مالی مردم با دولت در صورت خیرخواهی آن برای مسلمانان
اینها نمیتوانند جلب منفعت خودشان را بکنند. اگر مردم دیدند اینها نفع مسلمین را میخواهند، با قرضههای ملی و فروش خانههایشان برای مصالح مسلمین خرج میکنند. چرا این مطبوعات را آزاد میگذارند؟ چرا نسبت ناجوانمردانه و ناروا میدهند؟ اگر روحانیت برود، مملکت پشتوانه ندارد. چرا این مطبوعات این قدر آزاد است؟ چرا جشن «هفده دی»[9] را آزاد میگذارند؟ اینها وسیله منفوریت است؛ منفور نکنید سلطان مملکت را. ما نصیحت میکنیم …