رفتن به محتوای اصلی

نظام اداری

نام‌های دیگر: دیوان‌سالاری، نظام پرداخت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سازمان و شیوهٔ کار دستگاه‌های اداری کشور و اصلاح آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:مصاحبه با خبرنگاران رادیو و تلویزیون فرانسه درباره مسائل مختلف‌— ۱۳۵۷/۰۶/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۷
۱۳۵۷۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۳۵ پاراگراف)

جلوگیری از نارضایتی مردم با مرجع شکایت در وزارتخانه‌ها

مساله دیگری که عرض می‌کنم این است که، آقایانی که الآن رای اعتماد گرفتند از مجلس و احساس می‌کنند که مسئولیتشان زیادتر شده است برای اینکه، خوب رای دادند، رای بالایی مجلس دارد و من باید از مجلس تشکر کنم راجع به این- اینها باید حالا فکر این معنا باشند، که مردم را داشته باشند و یکی از راههایش این است که وزارتخانه‌ها و ادارات یک جوری باشد که نارضایی ایجاد نکند. به نظر می‌آید که اگر چنانچه در هر وزارتخانه‌ای از طرف آقای رئیس جمهور یا فرض کنید که آقای نخست وزیر، یک چند، دوسه نفری باشند برای این معنا که اگر چنانچه در آن اداره، در آن وزارتخانه از خود اهالی وزارتخانه شکایت داشتند، به اینها بگویند. این اصل- نفس این کار- موثر است در این که در وزارتخانه‌ها اگر بنا باشد یک کاری انجام بشود، بر خلاف نشود. شما می‌دانید که ما وارث- یک کسی هستیم- یک رژیمی هستیم که سر تا پای اداراتش، الّا یک عده‌ای، دنبال این بودند که منافع خودشان را حفظ کنند، و دنبال این بودند چه بکنند. از آنها، هستند الآن در جمهوری اسلامی، نمی‌توانیم بگوییم نیستند، همه جا هستند، و ممکن است که …

نفی ولایت اداری در اسلام و وظیفهٔ کارمندان به عمل طبق مقررات

ولایت اداری در اسلام نیست و کارمندان و مسئولین در ادارات فقط مسئولیت دارند که بر طبق مقررات اداره و دولت اسلامی عمل کنند و ولایتی بر کسی و چیزی ندارند. و اگر بر خلاف موازین شرعی یا قانونی عمل نمایند، دیگران می‌توانند بدون ایجاد هرج و مرج و فساد به آنان تذکر دهند.

لزوم پرهیز از اشکال‌تراشی و امروز و فردا کردن با مراجعان

خوب، شما که سرکشی می‌کنید در همه وزارتخانه‌ها و ادارات، توجه به این معنا داشته باشید که با مردم، اینها چه می‌کنند. یکی از امور مهمه این است که ما نباید مثل سابق باشیم که اگر یک بی‌چاره‌ای می‌خواهد مراجعه کند به یک اداره‌ای، به یک رئیس اداره‌ای، آن قدر اشکال‌تراشی و آن قدر فساد باشد و بالاخره هم [هی بگوییم:] امروز برو، فردا بیا، فردا برو، پس فردا بیا، این طور چیزها. اگر افرادی در آنجا هستند که این طور با مردم معامله می‌کنند، شما بدانید که اینها می‌خواهند ناراضی درست بکنند؛ [مثلًا،] یک کسی آمده، یک کاری دارد، کار جزئی هم هست، [دائم می‌گویند:] برو سر آن میز، آن برو سر آن میز، آن برو سر آن میز، آن کارهایی که سابق می‌کردند، …

پایان عادت ترس مردم از مراجعه به ادارات

… آن وقت آن تلخیها را زمان رضا خان خود من چون جوان بودم توی این مسائل می‌رفتم گاهی، که اگر یک وقت ابتلا به کلانتری پیدا می‌شد. آن وقت برای جاهایی هم که از اینجا می‌خواستند بروند فرض کنید به آذربایجان هم، باید بروند کلانتری و آنجا یک ورقه‌ای، چیزی بگیرند. مردم وقتی می‌خواستند به کلانتری بروند با یک ترس و رعب و وحشتی، کانّه می‌خواهند به حبس بروند. اینها عادت نباشد در ادارات که مردم وقتی می‌خواهند تو اداره بروند بترسند. این بیچاره دهاتیها [چون‌] سابقاً این طور بوده، حالا خیال می‌کنند باز هم این طور است.

پذیرش مردم با آغوش باز و کوشش برای حل مشکلاتشان

حالا باید ادارات به روی مردم باز باشد، و با آغوش باز مردم را بپذیرند، دردهایی که مردم دارند بگویند به آنها، بتوانند بگویند. آنها هم کوشش کنند در اینکه حل بشود مسائلشان که مردم احساس کنند که یک دولتی است که مال خودشان است. و برای خودشان دارند خدمت می‌کنند. هیچ اشکال ندارد که وقتی ملت فهمید که یک جمعی دارند خدمت می‌کنند، و خودشان هم آن قُبّه و بارگاههایی که زمان سابق بود ندارند، آنها هم مثل مردم عادی دارند زندگی می‌کنند، بلکه شاید بعضشان خیلی هم کمتر باشد.

کارشکنی کارکنان باقی‌مانده از رژیم سابق در کار خانواده‌های شهدا

… نه آنها آنجا و نه دستجاتی که مخالفت با این نهضت می‌کنند در اینجا. آنها که مخالف نهضت هستند حسابشان علی حده است، اما شمایی که با نهضت هستید و در امور این کشور دارید دخالت می‌کنید، اداره این مملکت دست‌ شماها هست. چطور است که شما رسیدگی به این ادارات نمی‌کنید؟ و این وزارتخانه‌ها، این وزرایی که اشخاصی تحت اداره آنها هست و باز هم از این اشخاصی که از رژیم سابق مانده‌اند هست، اینها چه می‌گویند؟ به اسلام عقیده ندارند؟ یا عرضه ندارند؟ نمی‌توانند این اشخاصی که کارشکنی برای این افراد می‌کنند، برای این معلولین حتی کارشکنی می‌کنند و برای این شهدا کارشکنی می‌کنند، نمی‌توانند اینها، نمی‌فهمند اینها که باید اینها نشود؟ نمی‌دانند که ایران مرهون اینهاست؟ نمی‌دانند که رژیم منحوس شاهنشاهی را اینها از بین بردند و شما را به اینجا رساندند؟

طاغوتی ماندن وزارتخانه‌ها و لزوم اصلاح فوری آنها

… معذرت می‌خواهم. من از پیشگاه ملت ایران معذرت می‌خواهم. من از شما برادران، برادران ارتشی، برادران پاسدار، برادران ژاندارمری و سایر قوای انتظامی که در راه اسلام جوانهای خودشان را دادند، معذرت می‌خواهم. ما نتوانستیم برای شما کاری‌ انجام بدهیم. ما ضعیف هستیم. ما باز گرفتار کاغذبازی هستیم. ما باز گرفتار آرمهایی شاهنشاهی هستیم. مملکت ما باز مملکت شاهنشاهی است. وزارتخانه‌های ما، وزارتخانه‌های ما باز وزارتخانه‌های طاغوتی است و ما نتوانستیم اینها را اصلاح کنیم.باید به اسرع وقت اصلاح شود و اگر اصلاح نشود به اسرع وقت اصلاح می‌کنیم.

لزوم تبعیت کارکنان ادارات از دولت و اخراج اخلالگران

7- در ادارات دولتی باید همه از دولت برگزیده تبعیت کنند در غیر این صورت شدت عمل لازم است. باید بی‌درنگ هر کس در هر اداره‌ای که خواست اخلال کند او را اخراج و به ملت معرفی نمایند. من تعجب می‌کنم که چرا اولیای امور از نیروی مردم غفلت می‌کنند؟ مردم خود حساب ضد انقلاب را می‌رسند و او را رسوا می‌کنند.

ضرورت جایگزینی تدریجی افراد صالح به جای افراد بد در ادارات

… اگر تعلیم و تربیت بود، تعلیم و تربیتی بود که به نفع آنها باشد. تعلیم و تربیتی که به نفع خود کشور باشد، در کار نبود. شما حالا توقع دارید که اینها که پنجاه سال در این اداره کار خلاف کردند، فوراً متبدل بشود یک شیطان به یک ملائکه؟ امکان ندارد. تدریج لازم دارد. بخواهند اینها را، ادارات را خالی کنند از این جمعیتی که این قدر تربیت شدند. خوب، اداره نمی‌شود مملکت. این باید بتدریج، هِی فرد خوب پیدا بشود جای این بگذارند و فرد بد را بگذارند کنار، باید بشود، هیچ چاره ندارد.

ادارات عریض و طویل و نیروی زائد، عامل شکست کشور

… هست؛ آن هم باید به همّت همه رفع بشود. مایوس نباید شد. می‌توانید ان شاء الله. می‌توانیم خودمان سرپای خودمان بایستیم و مملکتمان را اصلاح بکنیم؛ لکن باید آن کم کاری‌های سابق و آن بی‌کاری‌های سابق، آن اداره نشستن سابق و هیچ کار نکردن‌ها، این حال از بین برود. یک اداره عریض و طویلی برای یک امری که هیچ احتیاجی به آن نیست؛ یا برای امری که با ده نفر می‌شود اداره کرد، پانصد نفر می‌نشانند آنجا حقوق می‌دهند! بیخودی! شکست مملکت ما از این امور است. افراد را هم تنبل بار آوردند که دیگر کار کردن برایشان مشکل است. همان بنشینند توی ادارات و سیگار بکشند! دیگران هم این طور بار آمده‌اند. کشاورزیمان هم به هم خورده است. همه چیزمان الآن به هم خورده است. باید با همّت، دست به هم بدهیم تا اینکه این امور را اصلاحش …

لزوم تحول در ادارات و به‌ویژه دادگستری پس از استقرار و تشکیل مجلس

و تحولی باید پیدا بشود در این ادارات؛ خصوصاً در دادگستری تحول می‌خواهد. این را من سابقاً گفته‌ام؛ لکن- خوب- باید وقتی مستقر شد و مجلس پیدا شد، این تحولات باید پیدا بشود؛ که این طور طول و عرض محاکمات، به این قدر طولانی شدن هم موجب این می‌شود که وقت مردم صرف بشود. آدم ده سال توی این سالنهای دادگستری هی راه برود و هی برود و برگردد، و آخرش معلوم نشود که به حقش می‌رسد یا نه. کارهایی را که یک قاضی اسلامی در یک روز و دو روز تمام …

لزوم تحول افراد برای پاکی و خدمتگزاری و تغییر شکل ادارات

در هر صورت، تحولات لازم است؛ هم در اشخاص برای پاک بودن، برای مهذب بودن، برای خدمتگزار و ملی بودن تحول می‌خواهد، که با ارشادات اقشار مختلف، بزرگترها، باید اینها عملی بشود؛ و هم در کیفیت خود این ادارات و فرم ادارات، باید اینها عوض بشوند. و ان شاء الله امیدوارم که این امور تحقق پیدا بکند و یک مملکت اسلامی بشود، و بالاتر از آن، ان شاء الله سرایت بکند به سایر ممالک اسلامی، و بشود یک مملکت اسلامی بزرگ، در مقابل همه ابرقدرتها. اگر ممالک اسلامی با جمعیتی که یک میلیارد تقریباً هست، مخازن بزرگی که …

باقی‌ماندهٔ وضع طاغوتی در ادارات و طولانی بودن تبدیل آن به وضع اسلامی

الآن همه دستگاهها باز آن باقیمانده طاغوت در آن هست. اینها سالهای طولانی عادت دادند ادارات را- عرض کنم که- همه اقشار را، به یک وضع طاغوتی؛ و تا آمده این متبدل بشود به یک وضع اسلامی- انسانی، یک قدری طولانی است. و از آن طرف، خرابیهایی که در ایران کردند آنها، و ایران را تقریباً به شکل یک خرابه درآوردند. از حیث اقتصاد همچو عقبند که مدتها باید طول بکشد تا بتوانند اینها یک اقتصاد صحیحی داشته باشند. فرهنگ ما را آن طور کردند که نگذاشتند انسان در آن پیدا بشود، که حالا اگر …

ادامهٔ صورت طاغوتی وزارتخانه‌ها و لزوم دوری از معصیت در آنها

الآن وزارتخانه‌ها- این را می‌گویم که به دولت برسد، آن طوری که برای من نقل‌ می‌کنند- باز همان صورت زمان طاغوت را دارد. وزارتخانه اسلامی نباید در آن معصیت بشود. در وزارتخانه‌های اسلامی نباید زنهای لخت بیایند؛ زنها بروند اما با حجاب باشند. مانعی ندارد بروند؛ اما کار بکنند، لکن با حجاب شرعی باشند، با حفظ جهات شرعی باشند. نباید در آنجا ظرف طلا و نقره- که به نص اسلام حرام است- استعمال بشود. نباید این تزیینات فوق …

تبدیل کاخ‌های وزارتخانه‌ها از فرم طاغوتی به وضع معتدل اسلامی

ما پس از این، راجع به بانکها هم طرحهایی داریم که از این وضع رقّتبار برگردد، از این وضع استعماری برگردد. باید تمام این کاخهای وزارتخانه را، وزارتخانه‌ها را که میلیونها، میلیاردها مال ملت در آن صرف شده است، باید اینها تبدیل بشود به یک چیز معتدل اسلامی. این فرمْ فرم خارجی است، فرم اجنبی است، فرم طاغوت است. در دادگستری «کاخ» درست شده است لکن دادگستری نیست، دادخواهی نیست، فقط کاخ است. کاخها باید برود، دادخواهی به جای آن بنشیند. بانکها بتدریج باید تعدیل بشود، و «ربا» بکلی قطع بشود.

لزوم تغییر بنیادین وزارتخانه‌ها از فرم غربی و سلطنتی به صورت اسلامی

البته مردم شریف می‌دانند که وزارتخانه‌ها و ادارات در جمهوری اسلامی باید از بُن[1] تغییر کند تا از فرم غربی و سلطنتی درآمده و به صورتی انسانی و اسلامی درآید.

دگرگونی نظام پرپیچ‌وخم اداری از انتظارات بحق مردم

… که بحمد الله امروز ما شاهد افتتاح سومین دوره مجلس شورای اسلامی هستیم. و من ضرورتی به ذکر حوادث زمان انتخابات و نیز حماسه‌های مردم عزیزمان در این مورد نمی‌بینم و همچنین اهمیت و نقش مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان در نظام کشور اسلامی ایران بر کسی پوشیده نیست. و ان شاء الله نمایندگان محترم مجلس، سنگینی بار مسئولیت و رسالت خود را در این امر خطیر احساس کرده و می‌کنند و به خوبی دریافته‌اند که نظام و مردم از آنان چه انتظاری دارند، که باید گفت مجموعه خواسته‌ها و انتظارات اسلامی مردم از مجلس، رفع گرفتاریها و محرومیتها و دگرگونی در نظام پر پیچ و خم اداری کشور، از انتظارات بحقی است که باید آنها را جدی گرفت. و نمایندگان محترم مجلس قبل از پرداختن به لوایح و تبصره‌ها و مواد غیر ضروری به فکر مسائل اصلی و کلیدی کشور باشند و بر اساس اسلام عزیز در کمیسیونها با طرح قوانین و لوایح به سمتی حرکت کنند که مشکلات اساسی کشور مرتفع‌ و سیاستهای زیر بنایی کشور در امور فرهنگی و …

لزوم تصفیه و تحول ادارات مانده از زمان طاغوت

… که به تمام معنا وابسته به انگلستان و اخیراً به امریکا بودند. یک همچو مملکتی را اینها درست کردند، با امر انگلستان در زمان رضا خان، و با فرمان امریکا در زمان محمد رضا، که حالا که اینها رفتند، شما می‌بینید که همه چیز باید متحول بشود. البته متحول هم خیلی شد. حالا در هر جا که شما بروید، محتاج به این است که از سر درست بشود. ادارات یک اداراتی است که به فرم همان ادارات زمان طاغوت است و باید تصفیه بشوند و متحول بشوند به یک اداره‌ای که به درد مردم بخورد.

لزوم تصفیهٔ فاسدان و تباه‌کنندگان جوانان از ادارات

… مریضخانه بنیاد فلان هست در ایران. باز هم تذکره‌ها، تذکره‌های شاهنشاهی است. باز هم کاغذهای اداره، کاغذهای شاهنشاهی است. اگر شاهنشاهی هستید، خوب بگویید تا ما تکلیفمان را با شما تعیین کنیم. تا من بگویم ملت با شما چه کند و اگر نیست، چرا این آرمها را برنمی‌دارید؟ چرا این اشخاصی که در این ادارات مشغول فساد هستند، چرا اینهایی که مشغول هستند که جوانهای ما را تباه کنند، در این ادارات تصفیه نمی‌کنید؟ من نمی‌دانم این مملکت وضعش چیست؟ بیست سال است که این ملت، ملت محروم دارد زحمت می‌کشد، کشته می‌دهد. پانزده خرداد آن قدر کشته داد، و بعد هم هی پانزده‌های خرداد برای ما پیش آمد. این همه اینها به شهادت رسیدند. ما تا کی باید مواجه با این چهره‌های افسرده باشیم؟ ملت …

تورم کارکنان بیکار در ادارات و هدر رفتن بودجهٔ کشور

… به یک تربیتی که فعال باشند. همه برای این نباشد که یک میزی را بگیرند. آقا این یک مصیبتی است که همه دانشگاهها زحمت بکشند، زحمت بکشند برای اینکه بروند [پشت سرهم‌] میز اشغال کنند. اشغال کنند چیست، کار نیست، بروند بنشینند آنجا حقوق بگیرند. خوب سابق این بود دیگر. ادارات ما الآن هم خراب است. این طور بود که فرض کنید یک اداره‌ای که می‌شد با صد نفر اداره بشود پانصد نفر، هزار نفر داشت. صد نفرش کار از او می‌آمد، به طور اهمال هم باز و باقی‌شان حقوق می‌گرفتند و آنجا می‌نشستند تفریح می‌کردند. یک دفعه هم در تلویزیون نشان دادند. آن وضع اداره را نشان داد. یک دفعه، وضع همین بود. اینها می‌خواهند این طور درست بکنند. دانشگاه باید عالِم درست کند نه اداری. اداری یک مسئله کوچکی است. حالا یک احتیاجی هست. البته باید برود آنجا. اما دانشگاه باید عالم درست کند. …

منتظر نماندن کمک ادارات و استانداری‌هایی که بسیاری از آنها مغزهای رژیم سابق‌اند

… به شما خواهد داد. باید ما بدانیم که خود ما باید مشغول فعالیت باشیم. خود ملت در هر جا که هست، باید به ساختن خرابیهایی که در طول مدت شاهنشاهی و در طول این پنجاه و چند سال برای مملکت ما پیش آمده است، خود ملت باید قیام کند؛ قیام برای خدا، و قیام برای بندگان خدا. شما منتظر این نباشید که این ادارات، این استانداریها، و امثال اینها، برای شما کار بکنند. اینها بسیاریشان همان مغزهای فاسد رژیم سابق‌اند. بسیاری از اینها اگر کارشکنی نکنند، کمک نمی‌کنند. و ما نباید بنشینیم که این مغزهای فاسد به ما کمک کنند. ما جوانهای خودمان بحمد الله زیاد [است‌].

لزوم اصلاح وزارتخانه‌ها و رهایی از قید و بند مسائل طاغوتی

چنانچه یکی از مشکلات و چیزهایی که هست قضیه کارمندهای دولت است. کارمندهای دولت هم از قراری که اطلاع به ما می‌دهند، کار نمی‌کنند؛ کم کاری می‌کنند، آن تشریفات طاغوتی باز هست. اینها غلط است، اینها باید همه تبدیل بشود، و درصدد برآیند که اصلاح بکنند. وزارتخانه‌ها درصدد برآیند که هر وزارتخانه‌ای خودش را اصلاح بکند. تا کی باید ما در قید و بند آن مسائل طاغوتی باشیم. یک مطلبی که دولت تصویب می‌کند، وقتی که گرفتار کاغذبازیها می‌شود، باز تا مدتی این گرفتاری وجود دارد. این شکایات، مکرر دارد برای ما می‌آید. در هر روز شاید شکایت بیاید از دولت، از کارمندها، از ادارات، از اینها. اینها باید اصلاح بشود، نمی‌دانم کِی می‌خواهند اصلاح …

ناممکن بودن اصلاح فوری دستگاه‌های فاسد به‌جامانده و لزوم کوشش

یعنی دستگاههایی که آنها به جا گذاشتند یک دستگاههایی بود که همه‌اش فاسد بود. آن دستگاه فاسد تا بیاید از این حال برگردد به یک حال متعارف و به یک حال بلندپایه، این نمی‌شود با پنج ماه، شش ماه، یک سال، این مسئله‌ای است که شدنی نیست، نمی‌گویم نباید کوشش کرد؛ باید کوشش کرد، اگر کوشش نکنیم که هیچ وقت درست نمی‌شود. اما شما بدانید با تمام کوششی که بخواهد بشود هم یک چیزی که فاسد بارش آورده‌اند بزودی نمی‌شود اصلاح کرد. شما متوقع نباشید که تا این دیوار شکسته شد، پشت دیوار بهشت برین باشد. یک جهنم است این دیواری که شکستید. وقتی رفتید پشتش دیدید که همه چیزش خراب است. آن رژیم شاهنشاهی که فساد آورده بود در این مملکت، و فاسد کرده بود این مملکت را به اسم «تمدن بزرگ» و به اسم …

نفوذ بقایای رژیم، فرصت‌طلبان و منحرفان با ظاهر اسلامی در دستگاه‌ها

… اینها با تدریج باید درست بشود. ما غفلت از آن نداریم؛ داریم هم فعالیت می‌کنیم در باره‌اش؛ لکن مسائلی است که با یک روز و دو روز نمی‌شود. یک چیزی که همه‌اش خراب است نمی‌شود فوراً همه‌اش آباد شود. این را بتدریج، باید پله پله رفت، پله پله که رفت درست بکنیم. الآن در هر یک از این دستگاهها که بروید یک دسته مفسد است. از بقیه آن رژیم یک دسته هستند که خودشان را وارد کرده‌اند و فرصت طلبانی که خودشان را وارد کرده‌اند و یک دسته منحرفینی که می‌خواهند به انحراف بکشند. یک دسته‌ای که با صورت حق به جانب اسلامی، بر خلاف مسیر اسلام هستند.

وجود آثار طاغوت و افراد توطئه‌گر و لزوم اصلاح آنان

… نمی‌پذیرد یک رئیسی را که بر خلاف قوانین اسلام عمل بکند. لشکر اسلام نمی‌پذیرد یک کسی را که در راس باشد و عمل به اسلام نکند. نمی‌پذیرد یک اداره‌ای را که احکام اسلام در آن جاری نباشد. ما الآن ناقص داریم؛ و بسیار ناقص داریم ما الآن مملکتمان باز اسلامی نیست. هر جا که دست بگذاریم، باز می‌بینیم که یک آثاری از طاغوت هست؛ یک افرادی هست؛ یک افراد توطئه‌گر هست. نمی‌توانیم ما بپذیریم که در وزارتخانه‌ها، در ادارات، افراد توطئه‌گر باشند. باید اصلاح بشوند اینها. مملکت باید اسلامی بشود. و الّا یک مملکتی باشد که یک مهره‌هایی را برداشتند یک مهره‌هایی دیگر جایش گذاشتند، و همان کارها را بکنند، ما همچه چیزی نمی‌خواستیم. مردم خون ندادند که محمد رضا برود، یک کسی دیگری بیاید و همان اعمال او را بکند؛ …

لزوم تحول در وزارتخانه‌ها و ادارات بازمانده از طاغوت پس از استقرار حکومت

… بود که شما متکفل بشوید و رفراندم را درست بکنید، و بعد هم مجلس موسسان، و بعد هم مجلس شورا. وقتی کارشان تمام شد، ایشان هم کنار می‌رود. بعد کارهای اساسی باید بشود، منحصر به اینکه شما ذکر کردید نیست. زیاد آشفتگی ما داریم؛ یعنی باید یک تحول کلی در همه قشرها بشود. الآن این حکومت- یعنی طرز حکومت، نه خود حکومت؛ طرز وزارتخانه‌ها، طرز ادارات- باز تتمه‌ای از همان زمان طاغوت است. اینها تحول لازم دارد؛ لکن تحول مال آن وقتی است که یک حکومت مستقری ما داشته باشیم. الآن حکومت، یک حکومتی است که می‌خواهد این قدرت را منتقل کند به یک‌ حکومتی مستقر و او مشغول به کار بشود. یعنی یک حکومتی پیدا بشود که خود مردم، آن حکومت را ایجاد کنند. ما تا حالا نداشتیم یک همچو حکومتی که مال ملت باشد؛ اسمش بود. اصلًا بعد از زمان مشروطه تا حالا …

خرابی گستردهٔ ادارات و وزارتخانه‌ها و جبران‌ناپذیری زودهنگام آن

… بخواهید که دولتها به شما ظلم نکنند، بخواهید که پاسبانها دیگر نتوانند به شما ظلم کنند، ارتش نتواند به شما ظلم کند، اگر یک همچو [حکومتی‌] را بخواهید، رای بدهید به جمهوری اسلامی تا اینکه ان شاء الله اسلام و احکام اسلام پیاده بشود؛ که البته طولانی است مطلب. این قدر خرابی شده است، این قدر خرابی در این مملکت شده است که ما نمی‌توانیم تصور آن را بکنیم. این قدر در ادارات خرابی شده است، این قدر در وزارتخانه‌ها خرابی شده است که به این زودیها نمی‌توانیم جبران بکنیم.

لزوم اصلاح وزارتخانه‌ها با آغاز از تعدیل خود دولتمردان

… قدرت به این نیست که ظرف طلا باشد و ظرف نقره باشد، قدرت به این نیست که پرده‌های کذا باشد، بزرگی و عظمت به این نیست که پرده‌های کذا باشد و مبلهای کذا باشد از مال این ملت ضعیف! خود ملت توی این غارها زندگی بکند و شما در کاخهای دادگستری و در کاخهای نخست‌وزیری؟! تعدیل کنید خودتان را؛ اگر از خودتان شروع نکنید نمی‌توانید اصلاح کنید. وزارتخانه‌ها را اصلاح کنید. همه درد و بلای ما این است که ما غربزده هستیم. ما سالهای طولانی زیر بار غرب بودیم، زیر بار امریکا بودیم، سالهای متمادی مانوس شدیم ما. اصلًا قلوبمان قلوب غربی است. متبدل شدیم به یک انسان غربی.

خرابی ادارات به دست سران ناصالح و غیرملی رژیم گذشته

قدم دوم، قدم سازندگی است، مهمتر از قدم اول است. قدم سازندگی از حالا به بعد شروع می‌شود. هر جای این مملکت شما دست بگذارید خرابی هست. این ادارات دولتی را به واسطه اینکه اشخاصی که در راس بودند بسیارشان اشخاص غیر صحیح بودند، و همین طور وزارتخانه‌ها و اشخاصی که در راس بودند اشخاصی نبودند که ملی باشند، ادارات دولتی را تقریباً باید گفت اینها خراب کردند.