رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قوهٔ مجریه و هیئت وزیران، وظایف آن و انتظارات از آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار نخست‌وزیر و اعضاى هیئت دولت— ۱۳۶۸/۰۳/۱۶

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۱همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

در ضمن، یک نکته مهم در راز موفقیّتها این بود که این کابینه، یک کابینه کاری بود، نه یک کابینه سیاسی. معنای کابینه کاری این نیست که اشخاصی که در این کابینه‌اند، اهل سیاست نیستند، یا در سیاست دخالت نمیکنند؛ بلکه معنایش این است که نقطه مشترک و کاری و التقاء آنها - دور آن میزی که اسمش هیأت دولت است - اهتمام به انجام کارِ کشور است. این، نقش زیادی داشت و خیلی خوب بود. خدا را شکر میکنیم.
خب، در عین حال که این کار، کار مردم است، دولت هم وظایف مهمّی دارد. دولت که میگوییم، منظور سه قوّه است، نه فقط قوّه‌ی مجریّه؛ یعنی هم قوّه‌ی مجریّه، هم قوّه‌ی مقنّنه، و هم قوّه‌ی قضائیّه، به عنوان دولت جمهوری اسلامی، اینها وظایفی دارند که وظایف مهمّی است؛ از جمله‌ی این وظایف -که اگر این وظایف را دولت عمل نکند و مسئولین کشور عمل نکنند، جهش تولید صورت نخواهد گرفت- این است که دولت بایستی از تولید و تولیدکننده حمایت بکند.

شاهدها (۱۷ پاراگراف)

مردمی بودن دولت و وابسته نبودن دولتمردان به طبقات ثروتمند و اشرافی

… هستند که عمر و جوانی خودشان را در مبارزات و سختیها و شداید گذرانده‌اند. مثل رئیس‌جمهور عزیز ما؛ همین شخصیت برجسته‌ای که عمر و جوانیاش را در راه مبارزات گذاشته است. همکاران او هم کسانیاند که سوابق مبارزاتی و یا قابلیّتها، آنها را به سمت مسؤولیتها کشانده است. هیچ‌کدامشان به یک خانواده ثروتمند، به یک مجموعه اشرافی، به یک فامیل مشهور ریشه‌دار قدیمی، به یک کمپانی و یا به قشری از قشرهای دارای زر و زور، وابسته نیستند. همه از مردمان معمولی و انسانهای سالم و صادقند. مهندسی، دکتری، آدم کار کرده مجرّبی را آورده‌اند و مشغول کار کرده‌اند. این هم یک نکته است که دولت، دولتی مردمی است. لذا مردم، هم مجلس، هم دولت و هم مسؤولین را دوست میدارند؛ چون میبینند که اینها از جنس خودشان هستند. روی این نقطه هم، دشمن فعالیت می کند. دشمن تلاش میکند دولت و مسؤولین را در چشم مردم از صلاحیت و ابهّتِ لازم ساقط کند. این، کارِ دشمن است. تخصّص دشمن در این است …

مسئولیت مشترک اعضای هیئت دولت و لزوم هماهنگی کارها در آن

… بعضی از گزارشها، می‌بینم مسؤولی، مثلاً راجع به بخش خودش صحبت می‌کند. اگر مورد سؤال قرار گیرد که «چرا [مثلاً] چنین شد؟»، تقصیر را به گردن بخش دیگر می‌اندازد که فلان جا با ما همکاری نکردند؛ والّا ما این را تمام می‌کردیم. این، به نظر من منطق و روش درستی نیست. در هیأت دولت، همه در کار هم مسؤولند. هیأت دولت، مسؤولیت مشترک دارد و کارها باید آن‌جا هماهنگ شود. همه‌ی دستگاهها باید با هم، آن‌جا کار کنند. یکی از گله‌های بنده که در گذشته هم همیشه داشتم - البته در هیأتهای دولتهای سابق - این بود که چرا در چهار راه هیأت دولت، کارها تنظیم نمی‌شود!؟ حالا بحمدالله وضع خیلی بهتر است. در هیئت دولت، باید همه‌ی کارها تنظیم شود و تعارضها و تنازعها بین بخشهای مختلف - بین …

دولت دلسوز و خدمتگزار، بزرگ‌ترین موهبت برای ملت‌ها

دلسوزی دولتها، بزرگترین موهبت برای ملتهاست. یک دولت دلسوز و علاقه‌مند و خدمتگزار، بسیار باارزش است؛ دولتی که اجزا و رئیس محترم آن، به منافع شخصی خودشان فکر نمیکنند و کار را برای خدا و به نفع ملت انجام میدهند. من در حضور امام بزرگوارمان و در پیشگاه خداوند متعال، باید ازاین عزیزان تشکّر کنم. از بیت معظّم این رجل ملکوتی و از فرزند عزیز ایشان، جناب آقای حاج سیداحمد آقا، لازم است به خاطر مواضع صادقانه و دلسوزانه‌ای که ایشان در این مدت سه سال داشتند، تشکّر کنم. ایشان …

لزوم حمایت و همکاری مجلس با دولت در کنار نقد دلسوزانه

6- مجلس شورای اسلامی، با مصوبات خود، راهی را که دولت اسلامی برای اداره ی کشور باید بپیماید ترسیم می کند و بر این حرکت سرنوشت ساز نظارت می نماید. ادای این وظیفه جز با حمایت از دولت و تعاون و یکرنگی با آن میسر نیست. و امروز که دولت خدمتگزار با ریاست یکی از یاران برجسته ی امام و یکی از عناصر ممتاز انقلاب که عمر و جوانی خود را در این راه صرف کرده، به خدمت مشغول است، این همراهی و مساعدت، وظیفه یی روشنتر و فوری تر از همیشه است این سخن به معنای آن نیست که نمایندگان به وظیفه ی نقد و بررسی و نظارت و انتقاد دلسوزانه و ارائه ی راه حلهای درست نپردازند. مجلس در همه حال باید حریت و صراحت و حقگرایی و استقلال خود را حفظ کند و راه راست را به مجریان امور بنماید و بر پیمودن آن نظارت کند. نمایندگان باید پاسخگوی رأی اعتمادی که بر اعضاء دولت می دهند باشند. با این حال کارشکنی و فتنه گری و اغراء به جهل از هیچکس قابل …

پیشبرد استوار کشور در شرایط پرخطر به‌رغم فشار دشمنان

علی‌رغم همه فشارهایی که دشمنان علیه این کشور و ملت اعمال کردند، مسؤولین دلسوز و دولت خدمتگزار، در این دریای توفانی و پرخطر، کشتی جمهوری اسلامی را با متانت، با استحکام و با جهتگیری مستقیم حرکت میدهند و پیش میبرند. و این نیست، مگر فضل الهی؛ این نیست، مگر لطف خدا.

ظرفیت کارشناسی دانشگاه‌ها و انقطاع بدنهٔ کارشناسی دولت از آن

… هم بدانید و از این طرف، ان‌شاءالله، این کار را انجام دهید - و آن عبارت است از وصل دستگاه دولت به دانشگاه. ما الان در زمینه‌های گوناگون، استعداد و ظرفیت وافری در دانشگاهها برای بررسی و حداقل ارائه‌ی نظر کارشناسی داریم. فرض بفرمایید در زمینه‌ی مسائل اقتصادی. در دانشگاهها عناصر زیادی داریم که می‌توانند در باب سیاستهای اقتصادی کشور، یا در نگاه کلان به مسائل اقتصادی و یا به‌طور خاص در مسأله‌ای، اظهارنظر کنند و مطالب مفیدی را در اختیار دولت بگذارند. متأسفانه بدنه‌ی کارشناسی ما، از دستگاه دانشگاهی منقطع است. آن‌گونه که شنیده‌ام، در دنیا این‌طور نیست؛ یعنی در مراکز علمی پیشرفته‌ی دنیا، طرحهای سفارشی دولت را در مسائل گوناگون مورد توجه قرار می‌دهند و کار می‌کنند.

اعتماد به وزارتخانه‌ها و سودمندی پخته کردن فکر با نظرخواهی

… که عرض شد، این برنامه در جاهای دیگر دنیا هم هست؛ ولی در این‌جا متأسفانه نیست. من جداً به این معنا معتقدم که خیلی خوب خواهد بود اگر بتوانیم دانشگاهها را به دستگاه اجرایی، آن‌هم به رأس دستگاه اجرایی، وصل کنیم. وزارتخانه‌ها، دستگاههای مورد اعتماد ما هستند. این نیست که ما به وزارتخانه‌ها و مسؤولینمان کم اعتماد باشیم؛ ابداً! ما به آنها اعتماد داریم. آنها مورد اعتماد ما و مجلس و مردم هستند و کار می‌کنند. منتها هرچه بشود برای عمل، فکر را پخته‌تر کرد و از جاهای مختلف نظر خواست، بهتر و به توفیق هم نزدیکتر است. مثلاً در زمینه‌ی مسائل اقتصادی؛ فرضاً در زمینه‌ی مسائل کشاورزی. بعضی از مسؤولین کشاورزی را مشاهده کردیم که کارهای دانشگاهی می‌کردند و منشأ نظر و فکر و آرای جدیدی هم بودند که مجریان، آن وقت ملتفت به آن آرا نبودند. امروز هم، عین همان مسائل هست و دستگاههای صنعتی …

قدردانی از تلاش خالصانهٔ مسئولان دولت در خدمت به مردم و کشور

… از آقایان، برای من دیدار تازه شد. مدتها بود زیارتتان نکرده بودیم. فرصت خوبی است که به مناسبت هفته‌ی دولت، هم از خدمتگزاران گذشته و شهید عزیزمان یاد و از آنها تجلیل کنیم و هم بخصوص یاد شهید عزیز، مرحوم شهید رجایی و شهید عزیز، مرحوم دکتر باهنر را گرامی بداریم. همچنین از خدمتگزاران کنونی کشور، تشکر کنیم و خدا قوتی به شما برادران عزیز عرض بگوییم. ان‌شاءالله این تلاشهای با ارزشی که شما مسؤولین بخشها مشغول انجام آن هستید و تا آن‌جا که بنده می‌شناسم، نیتتان خالص و قصدتان خدمت به اسلام و به مردم و به کشور است، خداوند از شما قبول کند و توفیق دهد که بتوانید هر چه بیشتر، به مردم و به کشور خدمت کنید.

وجود مجموعه‌ای مؤمن، صالح و بی‌توقع در ادارهٔ کشور نعمت الهی است

… در دوران طاغوت، زندانها و سختیها و شکنجه‌ها را برای خدا و دین خدا تحمل کردند. این، یک امتیاز است که امروز مسؤولین کشور ما و شما برادران هیأت دولت، از این امتیاز برخوردارید. از اول برای خدا وارد شدید؛ برای خدمت به مردم وارد شدید؛ روی صلاحیتها انتخاب شدید. به نظر من، یکی از نعمی که امروز خدای متعال به ما مردم تفضل کرده، نعمت وجود شماست. یک مجموعه‌ی مؤمن، صالح، بی‌توقع و خوش سابقه، اداره‌ی امور کشور را بر عهده دارند. از شخص رئیس جمهور محترم و عزیزمان که چهره‌ی درخشانی هستند و ملت ایران به ایشان محبت دارند و عشق می‌ورزند؛ با آن سوابق روشن و تلاش ایشان برای خدا و جهاد فی سبیل الله و تحمل آن سختیها، تا بقیه‌ی مسؤولینی که با ایشان کار می‌کنند، بحمدالله همه از چهره‌های مؤمن و …

دولتی وقف خدمت، با رئیس‌جمهوری از بهترین‌ها و وزیرانی آزموده

… موضوع شده است! خیلی مسائل وجود دارد که امروز ما باید به آنها برسیم و نگوییم که اینها را دولت باید انجام دهد. شما هستید که میتوانید راهی جلوِ پای دولت بگذارید و بگویید «مشیکن»؛ و دولت مجبور است آن راه را برود. اگر قانون مقابل پای دولت گذاشتید، دولت خواهد رفت. این دولت، دولتی است که همه وجود و فکر و ذکرش برای خدمت به این کشور و مردم است. رئیس جمهور، جزو بهترینها، و وزرا و مسؤولین کشور، جزو افراد تجربه شده و آزموده و علاقه‌مند به کارند. منتظرند که شما بگویید «راهی که ما تصویب میکنیم، این است. از این راه بروید»؛ و آنها بروند.

قدردانی از تلاش دلسوزانهٔ دولت و مسئولان دولتی

… آزادگانمان که رنجها کشیدند و خانواده‌های آنها، و از خانواده‌های مفقودین عزیزمان، صمیمانه تشکّر کنم. شما بحمداللَّه در همان موضعی که انقلاب از شما انتظار دارد، ایستادید. شما سربازان خطّ مقدمِ‌ّ انقلاب هستید. باید سنگرهایتان را در هر نقطه که هستید، حفظ کنید. از دولت جمهوری اسلامی، صمیمانه تشکّر میکنم، به خاطر این‌که در این مدت، همه تلاشی را که یک دولت صالح و خوب ممکن است انجام دهد، برای پیشبرد کار انجام داد. مسؤولین دولتی زحمت میکشند و دلسوزانه تلاش میکنند.

وظیفهٔ سنگین دولت در شرایط پرتلاطم جهان

نکته سوم این‌که، در دریای متلاطم و توفانی دنیا، مسؤولین کشور و به طور مشخّص، دولت جمهوری اسلامی، وظیفه سنگینی بر عهده دارند. بنده که از نزدیک در جریان مسائل قرار دارم، میبینم که رئیس جمهور محبوب، زحمتکش و پر کار ما، همراه با دستیاران خود و وزرا و رؤسای دولتی، چقدر تلاش میکند! کشور را پیش بردن، آن هم در اقیانوسهای توطئه‌ای که دشمنان علیه ما به وجود می‌آورند، کار آسانی نیست. حال اگر …

حمایت بی‌تفاوت امام از هر دولت و نخست‌وزیر بر سر کار

… مبارکِ امام در دوران انقلاب، چند دولت سرِ کار آمد؟ امام از همه دولتها حمایت کردند. از «دولت موقّت» حمایت کردند. بعد، دولت شهید رجایی آمد؛ باز هم امام حمایت کردند. قبل از آنکه دولت شهید رجایی تنظیم شود، حکومت بنی صدری بود و بعد از او، دولتی که زمان ما بود. در تمام دوره‌ها، امام، رضوان‌الله‌علیه، از کسی که مسؤول و رئیس دولت بود، حمایت کردند. هر دولتی که سرِ کار بود و هر نخست وزیری که سرِ کار بود، امام بدون هیچ تفاوتی حمایت کردند. البته گاهی هم به دولتها اعتراض داشتند. در زمان خود ما، گاهی به دولت اعتراض داشتند که یا به وسیله بنده به آن تذکّر میدادند و یا خودشان مستقیماً اعتراضشان را به آن، منعکس میکردند. ایشان در عین تذکّر دادن، از دولت حمایت میکردند؛ یعنی عیوبی را که به نظرشان میآمد، …

سرمایه‌گذاری زیاد دولت در دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی

… به پیشرفت و حسن است. از جهت کمی، دانشگاهها توسعه پیدا کردند، دانشجویان زیاد شدند؛ و امروز شهرهایی وجود دارد که پیش از انقلاب، هرگز گمان هم نمی‌رفت در آنها بتوان یک مرکز عالی علوم دایر کرد، لکن امروز وجود دارد و بلکه در بعضی از شهرهای کوچک، چندین دانشگاه است. دولت چه در دانشگاههای دولتی و چه در دانشگاههای غیر دولتی، واقعاً سرمایه‌گذاری زیادی کرده است. از جهت کیفی هم انسان می‌تواند حدس بزند و نشانه‌هایش هم دیده می‌شود، که بحمداللَّه کار زیاد شده و از طرف مسؤولین تلاش دلسوزانه انجام می‌گیرد.

پذیرش خدماتی فراتر از دولت‌های دیگر در نظام اسلامی

… خوب عمل مى‌کردند، بعضى هم بد عمل مى‌کردند. مردم، ارتباطى را که امروز با این ادارات و دستگاههاى دولتى دارند، آن زمان نداشتند. امروز مردم، کارشان با دستگاه دولتى، از آن زمان بیشتر است؛ چون آن زمان دولت خودش را کنار مى‌گرفت و به خیلى از کارهاى مردم نمى‌رسید. در نظام اسلامى، دولت دوش خودش را زیر خیلى از کارها داده که دولتها معمولاً نمى‌دهند. دولت، خدماتى را بر دوش و بر عهده گرفته است که کمتر دولتى در غیر این نظام تن به آن مى‌دهد. اگر این مردم، نگاه کردند و دیدند که ما مجریان این نظام، همان‌گونه که آنها در رژیم ستمشاهى عمل مى‌کردند، عمل مى‌کنیم؛ یعنى به‌هرحال اعتقاد پیدا کردند که حالا بدتر از آن وقت است یا مثل آن وقت است، امیدشان به نظام اسلامى و انقلاب اسلامى و جمهورى اسلامى از دست …

مقابلهٔ امام با تضعیف‌کنندگان ارگان‌های نظام و دولت

دهم، حفظ مردمی بودن حکومت و ایجاد رابطه با مردم و حفظ ارتباط با آنها. لذا امام، هم به مسؤولین سفارش میکردند که «از مردم جدا نشوید؛ با مردم باشید؛ زىّ مردم را داشته باشید؛ به فکر مردم باشید» و خلاصه، رابطه را از طرف مسؤولین تأمین میکردند، هم متقابلاً به مردم سفارش مسؤولین و دولتها را میکردند. یعنی امام با کسانی که ارگانهای نظام و دولت را تضعیف مینمودند، به نحوی از انحا مقابله میکردند.

وظیفهٔ دولت در فراهم کردن مقدمات تربیت معلم

… هم هست. اما باز هم وقتی نگاه میکنیم، مدرسه‌های ما، در بعضی از نقاط، دوشیفتی و سه شیفتی است؛ آن هم با مشکلات زیاد و امکانات کم! این، یک نقیصه بزرگ است. چه‌کسی باید این نقیصه را برطرف کند؟ من عرض میکنم: مردم. پولدارها و متمکّنین باید در رفع این نقیصه بکوشند. متمکّنین جامعه مانمیتوانند معلّم درست کنند. دولت باید مقدّماتش رافراهم کند تا معلّم درست شود. البته‌باب تربیت مدرس و تربیت معلّمینِ حرفه‌ای و فنّی، برای خودش باب جداگانه‌ای است که واقعاً تلاش زیادی لازم دارد. اما متمکّنین، فضای آموزشیکه میتوانندبه‌وجود آورند؛ مدرسه که میتوانند بسازند. من عرض میکنم: امروز این امر برای کسانیکه میتوانند به آموزش و پرورش …