رأی فوری مجلس به کابینهٔ پیشنهادی آقای پزشکیان و مسئولیت سنگین مجلس و رئیسجمهور
نکتهی هشتم و نکتهی آخر در مورد کار فوری مجلس، یعنی رأی به کابینهای است که آقای پزشکیان (حفظه الله) انشاءالله ارائه خواهند کرد به مجلس؛ این کار فوری و فوتی شما است. البتّه هر چه زودتر کابینهی پیشنهادی ــ حالا بعد از کارهایی که باید انجام بگیرد ــ تصویب بشود و دولت مشغول کار بشود، برای کشور بهتر است؛ منتها در این زمینه، هم شما، هم رئیسجمهور منتخب محترم، مسئولیّتهای سنگینی دارید. چه کسی میخواهد میداندار این میدان باشد؟ میدان اقتصاد، میدان فرهنگ، میدان فعّالیّتهای سازندگی، میدان تولید؛ چه کسی میخواهد میداندار باشد؟ آن کسی را باید میداندار کرد که «امین» باشد، «صادق» باشد، «متدیّن» باشد، از بُن دندان «معتقد به جمهوری اسلامی و به نظام …
مسئولیت مجلس و رئیسجمهور در روی کار آمدن وزیرانی کارآمد، متدین و انقلابی
به نظر من، این مسئولیّت بسیار مهمّی است که هم بر عهدهی شما است، هم بر عهدهی رئیسجمهور محترم است که این کار را انجام بدهند؛ انشاءالله یک مجموعهی هیئت وزیران خوب، کارآمد، بهدردبخور، متدیّن و انقلابیای سر کار بیایند و بتوانند مسائل کشور را پیش ببرند. این دعای ما است، امید ما است. به همهی شما دعا میکنیم؛ بنده، هم به رئیسجمهور منتخب دعا میکنم، هم به شماها دعا میکنم، هم به رئیس مجلس دعا میکنم. این دعای همیشگی ما است؛ با قطع نظر از اینکه رئیسجمهور چه کسی باشد یا رئیس مجلس چه کسی باشد یا رئیس قوّهی …
نقش سنگین هیئت وزیران و الزامآور بودن مصوبات آن برای مسئولان و مردم
سرفصل دیگری که ما میخواهیم چند تا توصیه عرض کنیم، مسئلهی مدیریتهای کشور است. یکی از مدیریتهای مهم، همین هیئت وزیران است. هیئت وزیران جای بسیار مهمی است. ما معتقدیم که هیئت وزیران نقش خیلی سنگینی دارد. تصمیمگیری در هیئت وزیران، یک تکلیف قانونی را بر عهدهی همه میگذارد؛ بر عهدهی مسئولین و بر عهدهی مردم. مصوبههای هیئت وزیران یک چنین اهمیتی دارد. در کارهای اجرائی هم که در واقع دولت همهکاره است.
وظیفهٔ به حداقل رساندن تعارض و اصطکاک طبیعی میان دستگاهها
چند تا مسئلهی اساسی در اینجا هست. یکی اینکه هیئت وزیران بایستی به همافزائی دستگاهها کمک کند؛ یعنی اگر چنانچه بین دستگاهها تعارضی وجود دارد - که معمولاً وجود دارد؛ معمولاً دستگاههای مختلف به طور طبیعی اصطکاکها و تعارضهائی با هم دارند؛ مخصوص اینجا هم نیست، همه جا همینجور است؛ طبیعت کار این است - هیئت وزیران بایستی این اصطکاکها را به حداقل برساند و اگر بتواند، برطرف کند. یکی از مسائل مهم این است. من همیشه مثال میزنم و میگویم اینجا یک چهارراه که نه، چندین راه است، که رئیس جمهور هم مثل پلیس راهنمائی است - که در واقع در مقام ریاست هیئت وزیران، راهنمائی میکند - این را متوقف میکند، آن را راه میاندازد؛ یعنی هدایت میکند که اینها …
مسئولیت مشترک همهٔ صاحبان رأی در مصوبات و لزوم نقشآفرینی در آنها
مسئلهی دیگری که باز در امر هیئت وزیران مهم است، نقش وزراست. بالاخره اینجا مسئولیت مشترک است. شما وقتی مینشینید آنجا، مسئولیت مشترک دارید. اینجور نیست که یک نفر مثلاً بگوید آقا من دخالتی ندارم، مسئولیتی ندارم؛ نخیر، وقتی که در این مجموعه تصمیمگیری میشود، آقایان و خانمهائی که در آنجا حضور دارند، همه مسئولند؛ آنهائی که صاحب رأی هستند، همهشان مسئولند. حالا که مسئول هستید، پس بایستی در پرورش دادن و تصحیح و تکمیل آن مصوبه نقش ایفاء کنید. اینجور نباشد که در جلسهی هیئت وزیران مثلاً یک آقائی مشغول کارتابل خودش باشد، یا بدون ملاحظهی موضوعی که مثلاً در آنجا مطرح است، وارد جلسه شود؛ نه، مسئلهای که بناست مطرح شود، شما آنجا رأی دارید؛ بایستی در تصمیمگیری تأثیر بگذارید و چون قانوناً مؤثر هستید، …
نقش هیئت وزیران در بحث منطقی و تصمیمگیری کارآمد
البته نقش هیأت وزیران در این زمینه خیلی مهمّ است. من مکرّر، هم به جناب آقای خاتمی، هم قبل از ایشان به رئیس جمهور محترم قبلی و دوستان دیگر گفتهام: هیأت وزیران در زمینه بحثهای منطقی و کارآمد و منجر و منتهىِ به تصمیمگیری، خیلی میتواند نقش داشته باشد. باید قدر هیأت وزیران را دانست. البته گاهی هم موانع قانونیای وجود دارد؛ یعنی یا نقص قانون داریم - که طبعاً باید مراکز قانونگذاری این را برطرف کنند - یا اصطکاک قانونی وجود دارد. مثلاً فرض بفرمایید یک جا یک اقدام، وظیفه قوّه قضاییّه است که باید انجام دهد؛ اقدامی هم وظیفه وزیر یا مجموعه هیأت …
تأیید یا تأکید برخی نامزدهای وزارت از سوی رهبر انقلاب و بینظری دربارهٔ دیگران
آقای رئیسجمهور [هم] در این زمینه برای انتخاب وزیرانی که باید با ایشان همکاری کنند، خیلی پُرکار و باتلاش وارد شدند؛ با بنده هم مشورت کردند و من تعدادی از افرادی که میشناختم یا صلاحیّت آنها از طرق مورد وثوق به ما رسیده بود، اینها را تأیید کردم، بعضیها را هم تأکید کردم؛ تعداد بیشتری را هم نمیشناختم، گفتم نظری نسبت به آنها ندارم. خب بحمدالله ایشان توانستند انتخاب را انجام بدهند و مجلس را هم قانع کنند و این موفّقیّت بزرگی بود و خدا را سپاس میگوییم.
وظیفهٔ همگان در حمایت و کمک به وزیران برای موفقیت در کارها
امروز همهی این وزرای محترم و شما برادران و خواهران عزیزی که مورد اعتماد رئیسجمهور و مجلس قرار گرفتید، مقامات عالیرتبهی این کشورید؛ وظیفهی همهی ما است که از شماها حمایت کنیم، کمکتان کنیم ــ اگر احتیاج به کمک داشته باشید ــ و تلاش کنیم که انشاءالله شما در کارهایتان موفّق باشید.
نقد مخالفخوانی وزرا در تریبونها بهجای طرح اختلاف در جلسهٔ دولت
… چهار عنصر سیاسی ورشکسته، یک گوشهای خوششان بیاید که ما مثلاً حالا اینجوری موضع گرفتیم، دلیل نمیشود. اختلاف بین مسئولان افکار مردم را مغشوش میکند، آشفته میکند، آنها را نگران میکند، مضطرب میکند. من گاهی حتّی میبینم آقایان وزرا هم برخلاف همدیگر حرف میزنند! شما که در هیئت وزیران دور یک میز نشستهاید، آقای رئیسجمهور هم در رأس آنجا نشسته؛ هرچه میخواهید دعوا کنید، همانجا دعوا کنید، همانجا با هم اختلافنظر [را طرح کنید]؛ دیگر چرا میآورید در تریبون؟ یک وزیری یک حرفی میزند، یک وزیر دیگری میآید آن حرف را رد میکند؛ این خیلی چیز عجیبی است؛ این مجادلات رسانهای واقعاً یک چیز خیلی بدی است.
توصیه به نقشدهی به هیئت وزیران و کاستن از اصطکاکها
… آن درست است. این مسئله به زندگی مردم هم ارتباط پیدا میکند؛ یعنی اینجور هم نیست که خارج از زندگی مردم باشد؛ نه، درست مسائلِ مربوط به متن زندگی مردم است. یکی یک آماری میدهد، دیگری یک آماری؛ اینها نبایستی اتفاق بیفتد. همهی دولتها گرفتار یک چنین چیزهائی بودند. در نقش دادن به هیئت وزیران و بارور کردن این مجموعهای که دور هم مینشینند و وقت گرانقیمتی را مصرف میکنند، بکوشید و هرچه ممکن است، آن اصطکاکها را باز هم کم کنید.
استقلال وزرا به سبب مسئولیت قانونی و رأی اعتماد مجلس
خود آقای رئیسجمهور هم همین جور. البته نظارت رئیسجمهور نسبت به وزرا، با استقلال وزرا در کارشان نباید تنافی پیدا کند. چون وزرا مسئولیت قانونی دارند و از مجلس رأی اعتماد گرفتهاند و باید استقلال داشته باشند. لیکن این نظارت حتی در مورد وزرا هم وجود دارد. استقلال عمل آنها محفوظ، اما نظارت رئیسجمهور هم با شدت تمام بایستی انجام بگیرد. یکی هم این است.
قدردانی از تلاشهای وزیران دولت پیشین
بعضى از برادران وزرائى که در دورهى قبل بودند و ما در سالهاى دیگر ــ در هفتهى دولت ــ آنها را زیارت میکردیم، در جمع شما نیستند و در این کابینه حضور ندارند؛ بنده تکلیف خودم میدانم که از زحمات آن آقایان و برادران عزیز هم تشکّر کنم که حقّاً و انصافاً هر کدام از آنها به سهم خودشان در آن صحنهاى که مسئولیّتشان بود، تلاشهاى فراوانى کردند، کار زیادى کردند و خداوند انشاءالله از آنها قبول بکند.
برآمدن وزرا از مردم عادی و بازگشت به شغل قبلی پس از وزارت
… اگر هر یک از آحاد این کشور با رئیسجمهور این کشور ملاقاتى داشته باشد، احساس نمیکند که با او فرق دارد؛ آن حالت اشرافىگرى، آن حالت اوج کاذبِ طبقاتى که در همهى حکومتها شاید بتوانم بگویم ــ حالا تا آنجایى که ما میدانیم همه ــ وجود دارد، در جمهورى اسلامى نیست. وزرا جزو همین مردم معمولى کوچه و بازارند؛ از یک خانوادهى اشرافى جدا نشدند بیایند به مسند وزارت؛ به خاطر یک مسئولیّتى، یک تخصّصى، یک آگاهىاى او را آوردهاند از دانشگاه، از فلان شغل، گذاشتهاند در رأس وزارت؛ وقتى هم که از کار منفصل میشود، باز میرود سراغ همان شغل قبلىاش. دو سه سال قبل از این، یکى از وزراى زمان ما که از وزارت کنار رفت، همان هفتهى بعدش با دوچرخه یا موتور گازى عیالش را هم نشاند روى دوچرخه یا موتورگازی و با خودش آمدند نماز جمعه؛ یعنى شأن اجتماعى او این است که حتّى یک پیکان ندارد که زنش را بنشاند در پیکان و …
شکایت وزرا از کثرت سؤالهای نمایندگان و صرف وقت برای پاسخ
… در بهکارگیری ابزارهای نظارتی. خب بله، شما ابزارهای نظارتی دارید؛ از سؤال و تذکّر، تا استیضاح. خب، اینها به جای خودش باید به کار برود، اینها ابزارهای مجلس است؛ مجلس چارهای ندارد، برای ادارهی کشور به اینها احتیاج دارد امّا افراط در بهکارگیری اینها نه. وزرا در دولتهای مختلف مکرّر پیش بنده آمدهاند و از تعداد سؤالهایی که از اینها میشود شکایت کردهاند؛ میگویند اصلاً وقت ما بیشتر به پاسخ به این سؤالها میگذرد که [باید] یا برویم کمیسیون، یا برویم صحن مجلس جوابِ سؤال بدهیم. یا مثلاً فرض بفرمایید وزیر از مجلس رأی اعتماد گرفته، چند ماه بعد ــ سه ماه بعد، چهار ماه بعد ــ همین وزیر استیضاح بشود! خب استیضاح برای چه؟ مگر در یک وزارتخانه در سه ماه چهکار میشود کرد که اگر نکرد، آدم استیضاحش بکند؟ این افراط در به کارگیری ابزارهای نظارتی …