در ضمن، یک نکته مهم در راز موفقیّتها این بود که این کابینه، یک کابینه کاری بود، نه یک کابینه سیاسی. معنای کابینه کاری این نیست که اشخاصی که در این کابینهاند، اهل سیاست نیستند، یا در سیاست دخالت نمیکنند؛ بلکه معنایش این است که نقطه مشترک و کاری و التقاء آنها - دور آن میزی که اسمش هیأت دولت است - اهتمام به انجام کارِ کشور است. این، نقش زیادی داشت و خیلی خوب بود. خدا را شکر میکنیم.توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
قوهٔ مجریه و هیئت وزیران، وظایف آن و انتظارات از آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار نخستوزیر و اعضاى هیئت دولت— ۱۳۶۸/۰۳/۱۶
سیر زمانی
از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴۱۳۶۸۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
خب، در عین حال که این کار، کار مردم است، دولت هم وظایف مهمّی دارد. دولت که میگوییم، منظور سه قوّه است، نه فقط قوّهی مجریّه؛ یعنی هم قوّهی مجریّه، هم قوّهی مقنّنه، و هم قوّهی قضائیّه، به عنوان دولت جمهوری اسلامی، اینها وظایفی دارند که وظایف مهمّی است؛ از جملهی این وظایف -که اگر این وظایف را دولت عمل نکند و مسئولین کشور عمل نکنند، جهش تولید صورت نخواهد گرفت- این است که دولت بایستی از تولید و تولیدکننده حمایت بکند.شاهدها (۲۱ پاراگراف)
وظیفهٔ همگان از هر خط و سلیقه در حمایت از دولت که معظم بار کشور بر دوش آن است
… به بنده فرمودند هر کسى که از مجلس بیرون بیاید، من از او حمایت خواهم کرد، من از او دفاع خواهم کرد. نمیدانستند چه کسى بنا است بیاید، گفتند هر کسى بیاید، هر کسى ]در رأس[ دولت باشد. مسئله این است که بار سنگین ادارهى کشور بر دوش ارگانهاى خدمتگزار و کارگزار است. مجلس بخشى از این بار را دارد، دستگاه قضائى بخشى از این بار را دارد امّا مُعظَم این بار بر دوش دولت است، اساسىترین بخشهاى آن بر دوش دولت است لذا همه وظیفه دارند از دولت حمایت بکنند؛ این یک توقّع زیاد نیست. هر کسى هستید، مال هر جا هستید، در هر بخشى هستید، مال هر خطّى هستید، عواطف سیاسىتان، آرزوهایتان، احساساتتان هر چه هست، که همه هم خوب است ــ عواطف و احساسات که چیز بدى نیست ــ سلایقتان هر چه هست ــ حالا یک خرده بهتر، یک خرده بدتر، یک خرده درستتر؛ هر کسى یک نظرى دارد ــ فرقى نمیکند، همه موظّفند تلاش کنند، کار کنند، از دولت حمایت کنند، از دستگاههاى مسئول حمایت بکنند تا گرهها باز بشود، مشکلات برداشته بشود؛ تا انقلاب درخشندگى و تابناکى خودش را حفظ کند.تلاش و حرکت بیوقفه، نخستین رکن حرکت دولت
… دولتها باید مطرح باشد که بحمدالله هست؛ مخصوصاً این دولت که در رأس آن جناب آقاى هاشمىرفسنجانى، خودشان از شخصیّتهایى هستند که از دوران نشو و نماى این نهضت در وسط میدان، در صفوف مقدّم حضور داشتند و همان سختىها را، همان رنجها را، همان شکنجهها را چشیدند؛ و از روز اوّل پیروزى انقلاب هم ایشان و شماها ــ اغلبتان یا همهتان ــ واقعاً زحمات زیادى کشیدید، [لذا] بهتر از خیلىها میدانید و توجّه دارید به این نکته که در حرکت دولت، دو محور و دو رکن اساسى باید مورد نظر باشد: یکى، اصل حرکت و اصل تلاش؛ خستگى در این راه معنى ندارد، افسرده شدن در این راه واقعاً هیچ معنى ندارد. شاید کسانى که اهل دنیا هستند اگر یک راه دشوارى پیش پایشان قرار بگیرد، سختىهاى آن راه کمکم انگیزهى آنها را کم کند [امّا] راه خدا اینجور نیست؛ هر چه سختتر باشد، انسانهاى مؤمن علاقهمندتر میشوند، پُرانگیزهتر میشوند، چون میفهمند که اهمّیّت این حرکت بیشتر …جهتگیری بر پایهٔ آرمانها و اصول، دومین رکن حرکت دولت
عنصر دوّم جهت است؛ جهت حرکت، جهت آرمانها، جهت اصول؛ همان چیزى که جناب آقاى هاشمى اشاره کردند؛ این خیلى مهم است. خیلى فرق است بین آن مجموعهى مدیرانى که به یک نیّتى، با یک ایمانى تلاشى را شروع کردند و آن کسانى که حالا بالاخره یک مأموریّتى به عهدهشان گذاشته شده، میخواهند کار را انجام بدهند. بین دولت ایران و …حمایت از دولت بر سر کار بهعنوان گرایشی اصولی در برنامههای صداوسیما
طرفدارى از دولت در زمینهى مسائل سیاسى، طرفدارى از دولتى که امروز بر سر کار است، یک گرایش اصولى است که در تمام برنامههاى شما باید محسوس باشد؛ از خبرتان گرفته، تا برنامهى اقتصادىتان، تا برنامهى سیاسىتان. و این، آن گرایشى است که ملاحظه کردید امام در طول این ده سالى که حیات بابرکت ایشان ادامه داشت، در تمام دورهها، هر دولتى سرِ کار بود، امام مقیّد بودند به دفاع از او. با اینکه شما میدانید دولتهایى سرِ کار بودند که بعضى از اینها وقتى کنار رفتند، مغضوب امام و …پرهیز از هر سخنی که دولت را در هدایت کشور از مسیری خطرناک بازدارد
حالا این را من واقعاً بد نیست به شما عرض بکنم: گاهى بعضىها ایراد میگیرند ــ آن وقت هم ایراد میگرفتند به حضرت امام (رضوان الله علیه) ــ که آقا چرا این قدر شما از دولت با این مراقبت و دقّت و وسواس پشتیبانى میکنید؟ من واقعاً تعجّب میکنم از این حرف! بنده گاهى به بعضى از نزدیکان و دوستان گفتم که این [مثل] یک اتومبیلى است که تمام دار و ندار من، فرزندان من، عزیزان من، ثروت من، موجودى من، داخل این اتومبیل است؛ یک رانندهى ماهرى پیدا کردیم، گذاشتیم، دارد این اتومبیل را از یک راه بسیار خطرناکى میبرد. من همه چیزم به این اتومبیل بسته است؛ اگر یک وقتى یک چیزى هم ببینم که به نظرم ناخوشایند بیاید، مطلقاً کلمهای که یک ذرّه حواس آن راننده را پرت کند، مشغول کند او را، که نتواند این راه پُرپیچوخم و خطرناک را بسلامت طى کند و با عافیت به سرمنزل برساند، من نخواهم گفت، که خدشهاى به این وارد نشود. حالا شما میگویید که مثلاً چرا ناگهان ما از این طرف، یک وزنهاى را محکم نمیکوبیم به این ماشین که آقا ــ خطاب به راننده ــ این چه جور رانندگى است؟ یا چرا فلان نقطه آنجورى شد؟ یعنى به دست خودمان به خطر بیندازیم همه چیز نظام را؛ این خیانت است. آن کسى که از پشت …حمایت مردم از دولت و پیشاهنگی دولت در ترمیم ویرانیها
… شد، دشمنان دلباختهى سادهلوحى که چشم به دهان آنها دوختهاند ــ بعضى از گروهکها و جریانهاى داخلى ــ خلع سلاح خواهند شد. همهى آحاد مردم وظیفه دارند در کار سازندگى کشور تا حدّى که میتوانند و براى آنها وظیفه معیّن میشود شرکت کنند؛ علاقهى به امام یعنى این. همه باید از دولت حمایت کنند و پشت سر دولت، خرابىهاى جنگ را و خرابىهاى ناشى از دوران سلطهى طاغوت را ترمیم کنند. دهها سال رژیم ستمشاهى، این کشور را، این مملکت را از لحاظ اقتصاد، از لحاظ تولید، از لحاظ فرهنگ، از لحاظ اخلاق، از لحاظ تحقیق و علم، به سمت خرابى و ویرانى برده، آن را وابستهى به بیگانگان کرده؛ امروز دورانى است که ملّت ایران آن ویرانىها را ترمیم کنند و این جز با سازماندهى دولت و پیشاهنگى دولت و برنامهریزى دولت امکانپذیر نیست. اگر ملّت ایران به توفیق الهى بتوانند با وحدت کلمه، با حفظ شعارهاى انقلاب، با حفظ خصومت و دشمنى خود نسبت به ابرقدرتها و دشمنان بنیانى این ملّت، این سازندگى را پیش ببرند، روح مقدّس امام از آنها شاد خواهد شد و دعاى حضرت بقیّةاللهالاعظم به آنها کمک خواهد کرد.لزوم حمایت از دولت برای به سرانجام رسیدن انقلاب
… بحث میکردند؛ این آقا نظر آخوند[21] را قبول کرده، آن یکى نظر فلان[کس] را قبول کرده ــ بزرگ هم میشوند، هر دو هم نظراتشان را دارند، رفیق هم با هم هستند. اختلاف نظرهاى سیاسى باید همینجور باشد در آن چیزهایى که مشترک است، مسائل اصلى است و مسائل حیاتى روز است؛ که بخصوص به مسئلهى حمایت از دولت و پشتیبانى از دولت اشاره کردم؛ اصلاً به سرانجام رسیدن انقلاب به این متوقّف است که در مورد همهى دولتها این صادق است و در مورد این دولت که در رأس آن شخصیّتى مثل آقاى هاشمىرفسنجانى است ــ که دیگر انصافاً وضع ایشان اظهرمنالشّمس است، و فایدهى ایشان براى انقلاب و براى اسلام براى همه واضح و روشن است ــ مضاعفاً واجب و لازم است. نبادا خداى ناکرده ائمّهى جمعه تحت تأثیر حرف این و آن قرار بگیرند و یک چیزى بگویند. گاهی یک چرندى، یک اتّهام بىربطى، یک مطلب واهى و بىاساسى یکى در جلسهى خصوصى میزند، بحث دیگرى است؛ امّا امامجمعه نباید این را قبول بکند، تا اینکه در حرفهاى او، در عمل او، در …نیاز بیشتر دولت و رئیسجمهور به حمایت و پیوند عاطفی با مردم
… را که همیشه بین مسئولین و مردم بوده، بتدریج به سردی بدل کنند؛ نباید گذاشت چنین چیزی اتّفاق بیفتد. امروز حمله کردن به مسئولین، متّهم کردن مسئولین، قضاوت خلاف واقع کردن نسبت به مسئولین، مردم را نسبت به مسئولین دلچرکین کردن، خیانت و قطعاً خلاف وظیفه است. دولت و رئیسجمهور، بیش از دیگر مسئولین احتیاج دارند به این حمایت و کمک و وصل قلبی و عاطفی با مردم؛ مسئولین قضائی کشور هم همینطور هستند؛ مجلس شورای اسلامی هم که مرکز قانونگذاری است و منتخب مردم است و محلّ امید مردم است، همینطور؛ نباید مردم از مجلس ناامید بشوند، نباید مردم از قوّهی قضائیّه ناامید بشوند. انتقاد و اعتراض به حدّی نباید برسد که چهرهی …دولت لایق و خدمتگزار پیشبرندهٔ کشور به سوی رفاه و آبادی
… است و شکل گرفته است؛ و روزبهروز هم کاملتر خواهد شد. این مجلس شوراى اسلامى که یک مجلس اسلامى است و متشکّل از نمایندگانى از خود مردم، این شوراى محترم نگهبان که حافظ و ناظر به جهتگیرى صحیحِ قوانین است، روزبهروز این نظام را کاملتر و اسلامىتر خواهند کرد؛ و با دولت لایق و خدمتگزارى که خداى متعال تفضّل کرده است در حقّ این ملّت، و امروز زمام ادارهى این کشور را در دست دارد، انشاءالله روزبهروز مملکت را به سمت رفاه بیشتر، آبادى بیشتر، استحکام بیشتر، پیش خواهند برد؛ که همین، منظور و مقصود اهداف اسلامى است.تلاش اعضای دولت برای خدمت به مردم و مناطق محروم
و امّا مردم؛ همواره اعتقاد ما این بوده که مردم در کنار دولت باید باشند و ببینند دولت از آنها چه میخواهد. خوشبختانه دولت، دولت بسیار خوبى است؛ رئیسجمهور شخصیّت بسیار برجستهاى است؛ اعضاى دولت حقیقتاً مشغول کار و خدمت هستند و دوست دارند که براى مردم، بخصوص براى مناطق محروم، کار کنند. طرحهایى که آنها دارند، تکالیف قشرهاى مردم را روشن میکند؛ باید با دولت همکارى کنیم؛ انشاءالله.تلاش جدی دولت و مسئولان برای گشودن گرههای گذشته و دوران جنگ
امروز خوشبختانه الطاف الهى شامل حال این ملّت است؛ دارید نمونههاى آن را در مقابل چشم خودتان در سطح دنیا و در سطح منطقه مىبینید. امروز بحمدالله مسئولینى که در رأس کار هستند ــ دولت لایق خدمتگزار و بقیّهى مسئولین ــ دارند با کمال جدّیّت شب و روز تلاش میکنند براى باز کردن گرهها؛ چه گرههاى گذشته، چه گرههاى دوران جنگ. نباید کسى خیال کند که بعد از اتمام هشت سال جنگ ــ که هر روزِ جنگ، یک مشکلاتى را براى کشور به وجود آورده ــ در ظرف یک مدّت کوتاهى همهى این مشکلات برطرف خواهد شد؛ نه، مشکلات براى برطرف شدن، زمان میطلبد. یک ساختمانى را در ظرف دو روز میشود خراب کرد، گاهى در ظرف …لزوم قدردانی ملت از دولت و قوا با تبعیت، محبت و نصیحت
۳) صمیمیّت متقابل میان ملّت با دولت و دستگاههاى خدمتگزار، همواره یکى از عمدهترین اسرار پیروزىها و کامیابىهاى جمهورى اسلامى بوده است و باید همچنان باشد. ملّت عزیز باید قدر دولت خدمتگزار و رئیسجمهور عالىقدر و رؤسا و اعضاى قوّهى قضائیّه و مقنّنه را بداند و تلاش ارزشمند آنان را با تبعیّت و محبّت و نصیحت خود پاسخ گوید. مسئولان خدوم کشور در مقایسه با آنان که به همین مسئولیّتها در دیگر کشورها اشتغال دارند، انسانهایى استثنائى و برجستهاند. آنان از مردم و براى مردم و دردشناس مردمند و این براى متصدّیان چنین مسئولیّتهایى بزرگترین ارزشها است. کسى که با زندگى و رفتارها و روابط …لزوم توجه به محرومان در برنامهها و عمل اعضای دولت
… حکومت میکردند، در این کشور کمپانىدارها حکومت میکردند، قدرت دست آنها بوده، قانون به نفع آنها بوده. همه چیز بایستى در جهت عکس حرکت کند؛ ثروت مملکت، همّت مملکت، مدیریّت مملکت، امکانات مادّى و معنوى کشور باید برود در جهت از خاک برکشیدن آن قشرهاى محروم و مظلوم. در تمام برنامههاى دولت بایستى این معنا مورد توجّه قرار بگیرد که خب در برنامهها همینجور هم هست؛ یعنى واقعاً در این برنامههایى که شماها دارید ــ که بنده مطّلعم از اغلب آنها یا همهى آنها ــ این جهات رعایت شده؛ در عملِ اعضاى دولت و اجزاى مجموعهى کارکنان کشور [هم] بایستى این معنا مورد توجّه دائمى قرار بگیرد.دولت بد، باری بر دوش مردم در نبود حاکمیت اسلام
در یک نظام درست، حکومت مثل سکویی برای مردم است که روی آن سکو پا میگذارند، تا اعتلا پیدا کنند. یک حکومت خوب و شجاع، یک دولت دلسوز، مایهی عزت مردم خودش است. ملت ایران به خاطر عظمت امام بزرگوارمان، در دنیا عظمت پیدا کرد. مسؤولان و رهبران و دولت خوب، این است. اما دولت بد، آن دولتی است که بر دوش مردمِ خود سوار میشود، به سر آنها میزند، باری بر گردن آنهاست و وزر و وبالی برای آنها میباشد. متأسفانه وقتی اسلام در کشوری زنده نبود و حاکمیت نداشت، آنطور میشود. اینها برای ما عبرت است.خدمتگزاری دولت و مسئولان به زلزلهزدگان و تأمین امکانات لازم
امروز بحمدالله دستگاه دولت، خودش را خدمتگزار شما به حساب مىآورد و هست. واقعاً دولت و مسئولین، افتخارشان این است که به شما عزیزان و برادران و خواهران خدمت کنند. امکانات هم از هر جا که کم بگذارند، مطمئنّاً براى مناطق زلزلهزده، امکانات لازم را فراهم خواهند کرد. منتها شما، مخصوصاً مردها، مخصوصاً جوانها، بلکه همهى قشرها باید همّت کنید در این سازندگى، نقش اوّل را شما به عهده بگیرید. شما باید اوّلین بیل را براى سازندگى به دست بگیرید.قدردانی از امدادرسانی و لزوم مراقبت از امنیت مناطق آسیبدیده
من یک بار دیگر به مصیبتدیدگان این حادثهى عظیم زلزله تسلیت عرض میکنم؛ از آنها میخواهم که صبر کنند، به خدا توکّل کنند، پاى خدا حساب کنند. اگر صبر کردند، خدا به آنها پاداش خواهد داد، اجر بزرگ خواهد داد. و شما مردم هم این کمکها را به شکل اَتَم[12] و اکمل[13] ادامه بدهید و دولت جمهورى اسلامى همچنان که بحمدالله تا امروز در برنامهریزى و امداد و سرعت عمل و سازماندهى به شکل عالى عمل کردهاند، بعد از این هم انشاءالله به همین ترتیب عمل کنند و مواظب باشند شیطانهایى در این بین در مناطق آسیبدیده وجود نداشته باشند که به انحاء مختلف شیطنت کنند؛ به انواع مختلف، خباثت خودشان را در میان مردم نشان بدهند با رهزنى و دزدى و ایذاء و شماتت و تضعیف روحیه و مانند اینها. [مسئولان] قوّهى محترم قضائیّه آماده باشند که در این مناطق ممکن است بعضى باشند که میخواهند از مصیبت دیگران براى خود طرْفى ببندند؛ آنها را مجازات کنند، تأدیب[14] کنند و نگذارند.تأیید تلاشهای فوقالعاده و سیاستهای لازم دولت و برنامهٔ پنجساله
من عرض بکنم که اگر در کنار این تشکیلات و این برنامهى پنجسالهى[9] رئیسجمهور محترم و این تلاشهایى که این دولت دارد انجام میدهد که واقعاً تلاشهاى فوقالعادهاى است، و این سیاستهایى که اینها دارند ــ که سیاستهاى انشاءالله مُفلِح و مصیبى[10] است و آنطور که بنده ارزیابى میکنم سیاستهاى خوب و سیاستهاى لازم براى این مملکت است ــ یک دستگاه قضائى خوب نباشد، یک تلاش قضائى موفّق نباشد، مطمئن باشید که این به نفع کشور و به نفع انقلاب نخواهد بود؛ شرط اصلى اینجا است؛ آنها همه شکل است، این روح است؛ چون عدالت با دستگاه قضائى تأمین خواهد شد و مجرى عدالت، دستگاه قضائى است.خواست دشمن: ناتوانی دولت در بهبود زندگی مردم و افزایش تولید
و دوّمین نقطهاى که دشمن به آن چشم دوخته است، این است که ایران اسلامى نتواند به طور شایسته سازندگى کشور را انجام بدهد؛ این هم مایهى امید دشمنان است. آنها مایلند دولت جمهورى اسلامى نتواند در داخل کشور سازندگى را پیش ببرد، وضع زندگى مردم را سر و سامان بدهد، تولید داخلى را در داخل کشور افزایش بدهد، اتّکاء به خارج کشور را کم کند، مردمان پابرهنه و مستضعف و فقیر را به سر و سامان لازم زندگى اسلامى برساند. آنها میخواهند این کارها نشود، آنها میخواهند دولت اسلامى توفیق انجام این وظایف بزرگ را به دست نیاورد و نتواند این کارها را انجام بدهد؛ به این، چشم دوختهاند.سیاستهای اقتصادی دولت در جهت خدمت به محرومان و لزوم همکاری قشرها
سیاست ادارهى کشور باید در جهت سود طبقات محروم و رفع محرومیّت از آنها باشد؛ کما اینکه همینجور هم هست. بحمدالله این سیاستهاى اقتصادى که امروز دولت دارد تعقیب میکند ــ و من این سیاستها را میشناسم و میدانم دارند چه کار میکنند ــ در جهت خدمت به محرومین است و از طرف قشرهاى مختلف بایستى انشاءالله همکارى بشود تا کشور بتواند نیازهاى محرومین را برآورده کند.قدردانی از تلاش دولت در آزادی اسرا
… فشار نیاوردند، میفهمیدند که مسئولین دارند تلاش میکنند تا اسرایشان با سربلندى و با افتخار آزاد بشوند. همین کارى هم که خداى متعال پیش آورد، کمک کرد و شد، کار خدا بود؛ ما هر چه پیشرفت داریم کار خدا است، تدبیر الهى است، ارادهى الهى است، ماها هیچکارهایم. البتّه برادران عزیز ما در دولت خیلى زحمت کشیدند، تلاش کردند امّا لطف خدا، اشارهى الهى، ارادهى الهى همهى کارها را روبهراه کرد و جادّهها را هموار کرد. کار خدا بود؛ بعد از این هم همینجور [خواهد بود].آمادگی دولت برای توسعهٔ فنی صداوسیما
یک چیز هم من عرض بکنم؛ توسعهى فنّى هم مهم است. من با آقاى رئیسجمهور[13] که صحبت کردم، دیدم دولت کاملاً آمادگى دارد براى توسعهى فنّى صداوسیما. من معتقدم اگر ما از لحاظ مالى از هر جاى کشور بزنیم، به صداوسیما بپردازیم جا دارد؛ البتّه تا یک حدّى؛ معتقد به بلندپروازىهاى غیر عاقلانه هم نیستیم؛ نه، یک حدّى دارد که ما البتّه از لحاظ فنّى هم متأسّفانه تا آن حد فاصله داریم. ما از هر کدام از بخشهاى کشور …