رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قوهٔ مجریه و هیئت وزیران، وظایف آن و انتظارات از آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار نخست‌وزیر و اعضاى هیئت دولت— ۱۳۶۸/۰۳/۱۶

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۸۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

در ضمن، یک نکته مهم در راز موفقیّتها این بود که این کابینه، یک کابینه کاری بود، نه یک کابینه سیاسی. معنای کابینه کاری این نیست که اشخاصی که در این کابینه‌اند، اهل سیاست نیستند، یا در سیاست دخالت نمیکنند؛ بلکه معنایش این است که نقطه مشترک و کاری و التقاء آنها - دور آن میزی که اسمش هیأت دولت است - اهتمام به انجام کارِ کشور است. این، نقش زیادی داشت و خیلی خوب بود. خدا را شکر میکنیم.
خب، در عین حال که این کار، کار مردم است، دولت هم وظایف مهمّی دارد. دولت که میگوییم، منظور سه قوّه است، نه فقط قوّه‌ی مجریّه؛ یعنی هم قوّه‌ی مجریّه، هم قوّه‌ی مقنّنه، و هم قوّه‌ی قضائیّه، به عنوان دولت جمهوری اسلامی، اینها وظایفی دارند که وظایف مهمّی است؛ از جمله‌ی این وظایف -که اگر این وظایف را دولت عمل نکند و مسئولین کشور عمل نکنند، جهش تولید صورت نخواهد گرفت- این است که دولت بایستی از تولید و تولیدکننده حمایت بکند.

شاهدها (۴۶۸ پاراگراف)

تلاش و حرکت بی‌وقفه، نخستین رکن حرکت دولت

… دولتها باید مطرح باشد که بحمدالله‌ هست؛ مخصوصاً این دولت که در رأس آن جناب آقاى هاشمى‌رفسنجانى، خودشان از شخصیّت‌هایى هستند که از دوران نشو و نماى این نهضت در وسط میدان، در صفوف مقدّم حضور داشتند و همان سختى‌ها را، همان رنجها را، همان شکنجه‌ها را چشیدند؛ و از روز اوّل پیروزى انقلاب هم ایشان و شماها ــ اغلبتان یا همه‌تان ــ واقعاً زحمات زیادى کشیدید، [لذا] بهتر از خیلى‌ها میدانید و توجّه دارید به این نکته که در حرکت دولت، دو محور و دو رکن اساسى باید مورد نظر باشد: یکى، اصل حرکت و اصل تلاش؛ خستگى در این راه معنى ندارد، افسرده شدن در این راه واقعاً هیچ معنى ندارد. شاید کسانى که اهل دنیا هستند اگر یک راه دشوارى پیش پایشان قرار بگیرد، سختى‌هاى آن راه کم‌کم انگیزه‌ى آنها را کم کند [امّا] راه خدا این‌‌جور نیست؛ هر چه سخت‌تر باشد، انسانهاى مؤمن علاقه‌مندتر میشوند، پُرانگیزه‌تر میشوند، چون میفهمند که اهمّیّت این حرکت بیشتر …

جهت‌گیری بر پایهٔ آرمان‌ها و اصول، دومین رکن حرکت دولت

عنصر دوّم جهت است؛ جهت حرکت، جهت آرمانها، جهت اصول؛ همان چیزى که جناب آقاى هاشمى اشاره کردند؛ این خیلى مهم است. خیلى فرق است بین آن مجموعه‌ى مدیرانى که به یک نیّتى، با یک ایمانى تلاشى را شروع کردند و آن کسانى که حالا بالاخره یک مأموریّتى به‌ عهده‌شان گذاشته شده، میخواهند کار را انجام بدهند. بین دولت ایران و …

حمایت از دولت بر سر کار به‌عنوان گرایشی اصولی در برنامه‌های صداوسیما

طرف‌دارى از دولت در زمینه‌ى مسائل سیاسى، طرف‌دارى از دولتى که امروز بر سر کار است، یک گرایش اصولى است که در تمام برنامه‌هاى شما باید محسوس باشد؛ از خبرتان گرفته، تا برنامه‌ى اقتصادى‌تان، تا برنامه‌ى سیاسى‌تان. و این، آن گرایشى است که ملاحظه کردید امام در طول این ده سالى که حیات بابرکت ایشان ادامه داشت، در تمام دوره‌ها، هر دولتى سرِ کار بود، امام مقیّد بودند به دفاع از او. با اینکه شما میدانید دولتهایى سرِ کار بودند که بعضى از اینها وقتى کنار رفتند، مغضوب امام و …

پرهیز از هر سخنی که دولت را در هدایت کشور از مسیری خطرناک بازدارد

حالا این را من واقعاً بد نیست به شما عرض بکنم: گاهى بعضى‌ها ایراد میگیرند ــ آن ‌وقت هم ایراد میگرفتند به حضرت امام (رضوان الله‌ علیه) ــ که آقا چرا این‌ قدر شما از دولت با این مراقبت و دقّت و وسواس پشتیبانى میکنید؟ من واقعاً تعجّب میکنم از این حرف! بنده گاهى به بعضى از نزدیکان و دوستان گفتم که این [مثل] یک اتومبیلى است که تمام دار و ندار من، فرزندان من، عزیزان من، ثروت من، موجودى من، داخل این اتومبیل است؛ یک راننده‌ى ماهرى پیدا کردیم، گذاشتیم، دارد این اتومبیل را از یک راه بسیار خطرناکى میبرد. من همه چیزم به این اتومبیل بسته است؛ اگر یک وقتى یک چیزى هم ببینم که به نظرم ناخوشایند بیاید، مطلقاً کلمه‌ای که یک ذرّه حواس آن راننده را پرت کند، مشغول کند او را، که نتواند این راه پُرپیچ‌‌وخم و خطرناک را بسلامت طى کند و با عافیت به سرمنزل برساند، من نخواهم گفت، که خدشه‌اى به این وارد نشود. حالا شما میگویید که مثلاً چرا ناگهان ما از این طرف، یک وزنه‌اى را محکم نمیکوبیم به این ماشین که آقا ــ خطاب به راننده ــ این چه‌ جور رانندگى است؟ یا چرا فلان نقطه آن‌‌جورى شد؟ یعنى به دست خودمان به خطر بیندازیم همه چیز نظام را؛ این خیانت است. آن کسى که از پشت …

حمایت مردم از دولت و پیشاهنگی دولت در ترمیم ویرانی‌ها

… شد، دشمنان دلباخته‌ى ساده‌لوحى که چشم به دهان آنها دوخته‌اند ــ بعضى از گروهکها و جریانهاى داخلى ــ خلع سلاح خواهند شد. همه‌ى آحاد مردم وظیفه دارند در کار سازندگى کشور تا حدّى که میتوانند و براى آنها وظیفه معیّن میشود شرکت کنند؛ علاقه‌ى به امام یعنى این. همه باید از دولت حمایت کنند و پشت سر دولت، خرابى‌هاى جنگ را و خرابى‌هاى ناشى از دوران سلطه‌ى طاغوت را ترمیم کنند. ده‌ها سال رژیم ستم‌شاهى، این کشور را، این مملکت را از لحاظ اقتصاد، از لحاظ تولید، از لحاظ فرهنگ، از لحاظ اخلاق، از لحاظ تحقیق و علم، به سمت خرابى و ویرانى برده، آن را وابسته‌ى به بیگانگان کرده؛ امروز دورانى است که ملّت ایران آن ویرانى‌ها را ترمیم کنند و این جز با سازمان‌دهى دولت و پیشاهنگى دولت و برنامه‌ریزى دولت امکان‌پذیر نیست. اگر ملّت ایران به توفیق الهى بتوانند با وحدت کلمه، با حفظ شعارهاى انقلاب، با حفظ خصومت و دشمنى خود نسبت به ابرقدرت‌ها و دشمنان بنیانى این ملّت، این سازندگى را پیش ببرند، روح مقدّس امام از آنها شاد خواهد شد و دعاى حضرت بقیّة‌الله‌‌الاعظم به آنها کمک خواهد کرد.

لزوم حمایت از دولت برای به سرانجام رسیدن انقلاب

… بحث میکردند؛ این آقا نظر آخوند[21] را قبول کرده، آن یکى نظر فلان[کس] را قبول کرده ــ بزرگ هم میشوند، هر دو هم نظراتشان را دارند، رفیق هم با هم هستند. اختلاف نظرهاى سیاسى باید همین‌جور باشد در آن چیزهایى که مشترک است، مسائل اصلى است و مسائل حیاتى روز است؛ که بخصوص به مسئله‌ى حمایت از دولت و پشتیبانى از دولت اشاره کردم؛ اصلاً به سرانجام رسیدن انقلاب به این متوقّف است که در مورد همه‌ى دولتها این صادق است و در مورد این دولت که در رأس آن شخصیّتى مثل آقاى هاشمى‌رفسنجانى است ــ که دیگر انصافاً وضع ایشان اظهرمن‌الشّمس است، و فایده‌ى ایشان براى انقلاب و براى اسلام براى همه واضح و روشن است ــ مضاعفاً واجب و لازم است. نبادا خداى ناکرده ائمّه‌ى جمعه تحت تأثیر حرف این و آن قرار بگیرند و یک چیزى بگویند. گاهی یک چرندى، یک اتّهام بى‌ربطى، یک مطلب واهى و بى‌اساسى یکى در جلسه‌ى خصوصى میزند، بحث دیگرى است؛ امّا امام‌جمعه نباید این را قبول بکند، تا اینکه در حرفهاى او، در عمل او، در …

لزوم حمایت از دولت به پیروی از امام خمینی (ره)

۲) همه میدانند که امام فقید و عزیزمان حمایت از دولت را وظیفه‌ی همیشگى خود و دیگران میدانستند و در طول ده سال اخیر، در کنار تذکّرات و ارشادات پدرانه، همواره از دولتهایى که پی‌درپى در رأس کار بوده‌اند، بی‌دریغ و سخاوتمندانه حمایت میکردند. این بدان معنى نبود که دولتهاى گذشته هرگز در عمل و سیاست و تدبیر دچار اشتباه نمیشدند، بلکه از آن رو بود که تحمّل بار سنگین اداره‌ی کشور، آن هم در شرایط دشوار جهانى و با وجود دشمنان سوگندخورده‌ی کوچک و بزرگ، جز با حمایت صمیمانه‌ی عموم ملّت و در رأس همه رهبر و مقتداى آنان، به‌هیچوجه امکان‌پذیر نبود. امام عزیز با حمایت دولت درحقیقت بخشى از سهم سنگین خود در اداره‌ی کشور را ایفا میکردند. امروز دولت تازه‌نَفَس و کارآمدى که با مدیریّت شخصیّتى ممتاز و مورد اعتماد امام و امّت، کمر به بازسازى کشور و ترمیم ویرانی‌هاى جنگ تحمیلى بسته، با سیاستها و عملکردهاى خود دشمنان خبیث را سراسیمه و غافلگیر کرده است. آنها که میخواهند ایران همیشه فقیر و محتاج و …

وظیفهٔ همگانی حمایت از رئیس‌جمهور منتخب و دولت

من عرض میکنم براى اینکه دشمن را بیشتر متحیّر کنید و دوستان خودتان را در سرتاسر دنیا خوشحال کنید، همه‌ی قشرها باید سعى کنند در سازندگى کشور، در آینده‌ی کشور هر کارى از آنها خواسته میشود و هر کارى که از آنها ساخته میشود،[6] انجام بدهند. امروز حمایت از این رئیس‌جمهور منتخبِ مورد علاقه‌ی مردم، بر یکایک افراد و آحاد ملّت واجب و لازم است. اگر دولتى مورد حمایت مردم باشد و رئیس دولتى از محبوبیّت بین مردم برخوردار باشد، کارها آسان خواهد شد. شما ملاحظه کردید که امام بزرگوارمان بارها و بارها با تعبیرات گوناگون از دولت تعریف میکردند و آن را تقویت میکردند و حمایت میکردند. این براى آن است که دولت بدون حمایت مردم قادر نیست به وظایف خود عمل کند. باید حمایت مردم، پشت سرِ هر دولتى که از آراء مردم برخوردار است و از رأى نمایندگان و حمایت مجلس برخوردار است [باشد]؛ باید مردم از این دولت حمایت بکنند. امروز بحمدا‌لله‌ کشور ما رئیس‌جمهورى دارد که جزو چهره‌هاى شناخته شده است؛ هم براى مردم خود ما، هم براى دنیا، …

توصیهٔ رئیس‌جمهور و همکارانش به تقوا و یاد خدا و حسن سلوک با مردم

در پایان، رئیس‌جمهور محترم و کسانى را که در اداره‌ی کشور توفیق همکارى با ایشان را خواهند داشت، به رعایت تقوا و تداوم یاد خدا و حسن سلوک و ارتباط با مردم و بخصوص قشرهاى ضعیف و محروم که صاحبان انقلاب و سربازانِ همیشه در صحنه‌ی آن میباشند و رعایت عزّت و عظمت اسلام و استقلال سیاسى و اقتصادى و فرهنگى جمهورى اسلامى در تنظیم روابط خارجى توصیه میکنم و ملّت عزیز را نیز به همکارى و حمایت کامل از این مسئولین دلسوز و لایق دعوت مینمایم و امید و اطمینان کامل دارم که با وحدت کلمه‌ی ملّت و تلاش مخلصانه‌ی مسئولین و حرکت عمومى همه‌ی اقشار مردم در همکارى و کمک به مجریان امور، این ملّت بزرگ خواهد توانست به همه‌ی آرزوهاى بزرگ خود دست یابد و کید و کینه‌ی دشمنان پلید را به ناکامى بکشد و فروغ امید را در دل همه‌ی ملّتهاى مستضعف جهان برافروزد. انّه ولىّ التّوفیق. والسّلام علیکم و‌ رحمة‌الله و‌ برکاته

لزوم کمک مردم به رئیس‌جمهور و دولت جدید در کنار انتظارات

امسال با توجّه به اینکه ما داریم یک دوره‌ی جدیدِ اداره‌ی کشور را شروع میکنیم، انتظارات زیاد است. از همه سؤال شد که شما از رئیس‌جمهورى که انتخاب خواهد شد، انتظار دارید چه [کارى] انجام بدهد؟ در کنار این، این سؤال هم باید میشد و باید بشود که به این رئیس‌جمهور جدید و دولت جدید چه کمکى میخواهید بکنید. انتظارات بجا است؛ امّا وظایف هم در کنار انتظارات است. این نظام، نظام مردمى است. نظام مردمى نه‌فقط به معناى تأثیر اراده، بلکه عمل آحاد مردم در اقامه‌ی این نظام و به پا داشتن آن است؛ مردم باید کمک کنند. البتّه زمام اداره‌ی کشور دست مسئول اجرائى کشور است؛ امّا اگر کمک مردم، حمایت مردم، همکارى مردم، محبّت مردم، صبر …

مراد از دولت: هر سه قوه، نه فقط قوهٔ مجریه

خب، در عین حال که این کار، کار مردم است، دولت هم وظایف مهمّی دارد. دولت که میگوییم، منظور سه قوّه است، نه فقط قوّه‌ی مجریّه؛ یعنی هم قوّه‌ی مجریّه، هم قوّه‌ی مقنّنه، و هم قوّه‌ی قضائیّه، به عنوان دولت جمهوری اسلامی، اینها وظایفی دارند که وظایف مهمّی است؛ از جمله‌ی این وظایف -که اگر این وظایف را دولت عمل نکند و مسئولین کشور عمل نکنند، جهش تولید صورت نخواهد گرفت- این است که دولت بایستی از تولید و تولیدکننده حمایت بکند.

طراحی بستهٔ اقتصادی برای بهبود وضع کشور

البتّه من این را هم عرض بکنم که این فتنه را ــ حالا شاید یا اتّفاقی بوده یا محاسبه‌شده بوده؛ من این را نمیتوانم ادّعا کنم ــ در وقتی انجام دادند که مسئولین کشور، مسئولین دولتی، رئیس‌جمهور[8] و دیگران، در حال طرّاحی یک بسته‌ی اقتصادی برای کشور هستند. نقشه‌ی اقتصادی کشور را دارند طرّاحی میکنند، اقدام میکنند، عمل میکنند که وضع را بهتر کنند، پیش ببرند؛ در این وقت این فتنه را به وجود آوردند. حالا اینکه آیا تصادفی بوده یا حساب‌شده بوده، این را من نمیتوانم ادّعا کنم.

توصیه به دستگاه‌های دولتی برای عمل بسیجی یعنی باایمان، باانگیزه و باغیرت

این بسیج متعلّق به قشر خاصّی نبود و نیست و همه‌ی اقوام، همه‌ی اشخاص گوناگون، همه‌ی اصناف، همه‌ی قشرهای کشور جزو این بسیجند. نتیجه‌ای که من از این بیان میگیرم، این است که برای افزایش قدرت ملّی باید بسیج را قدر دانست، باید بسیج را تقویت کرد، باید بسیج را به نسلهای بعدی منتقل کرد که همه بتوانند از برکات بسیج استفاده کنند و توصیه‌ی من به دستگاه‌های دولتی همیشه این بوده که بسیجی عمل کنند، کار و وظایفشان را بسیجی انجام بدهند؛ به معنای واقعی کلمه بایستی بسیجی عمل بکنند؛ یعنی عملِ باایمان، باانگیزه، باهمّت و باغیرت. این راجع به مسائل مربوط به بسیج.

افتخار دولت به هزینه برای آموزش و پرورش و پاسخ‌گویی آن

… و جوانهای کشور را هدایت کنند. اینکه ما فلان سلیقه را، فلان انگیزه را حاکم کنیم [صحیح نیست]. سالهای پیش، مکرّر بعضی از افراد مسئول سطح بالا پیش من می‌آمدند، اصرار [میکردند]؛ دلیلشان هم این است که چون بودجه‌ی آموزش‌وپرورش زیاد است، روی دوش دولت سنگینی میکند. آموزش‌وپرورش افتخار دولت است؛ دولت هر چه بتواند خرج آموزش‌وپرورش بکند، باید افتخار کند. چون هزینه‌ی آموزش‌وپرورش زیاد است، ما بیاییم آموزش‌وپرورش را از دست دولت خارج کنیم؟ به من اصرار میکردند که من موافقت کنم، بنده قاطع رد کردم. اگر در مراکز تصمیم‌گیری در درون آموزش‌وپرورش کسانی هستند که یک چنین عقیده‌ای دارند، حتماً بایستی عقیده‌شان را عوض …

عمدهٔ کار سرمایه‌گذاری بر عهدهٔ حاکمیت و نقش قوا و وزارتخانه‌ها

… اهمّیّت دارد. البتّه برای مردم هم، یعنی برای آن کسی هم که میخواهد سرمایه‌گذاری بکند، افتخار است که پولی داشته باشد و بتواند این را بگذارد برای پیشرفت کشور، بهبود اوضاع کشور؛ این افتخار را هم به مردم یادآوری کنید تا بدانند که باید مفتخر باشند به این معنا. ولیکن عمده‌ی کار دست دولت است؛ یعنی دولت به معنای عام، [یعنی] حاکمیّت؛ قوّه‌ی قضائیّه نقش دارد، مجلس نقش دارد، بخشهای گوناگون وزارتی نقش دارند در اینکه این کار اتّفاق بیفتد و انجام بگیرد.

لزوم آگاهی مسئولان دولتی از وظایف و انتظارات و انجام آن

… را توجیه کنند و به دولت کمک کنند. بعضی‌ها راهکارهایی دارند، به بنده نامه مینویسند و به من پیشنهاد میکنند. خب رهبری در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی دخالتی نمیکند؛ یعنی حقّ دخالت هم ندارد، این جزو وظایف دولت است، دولت باید این کار را بکند، ما هم میفرستیم برای دولت. عمده این است که مسئولین دولتی بدانند که چه وظایفی بر عهده‌ی آنها است، چه توقّعاتی از آنها هست و آنها را ان‌شاءالله انجام بدهند. این، مسئله‌ی شعار سال.

وظیفهٔ دولت در فراهم کردن زمینه‌ها و برداشتن موانع تولید

… اقتصاد کشور و برطرف کردن مشکل معیشت مردم است. اصلاح معیشت مردم برنامه‌ریزی میخواهد لکن این برنامه‌ریزی بدون مقدّماتی از این قبیل امکانپذیر نیست. بایستی حتماً هم دولت و هم مردم با عزم و انگیزه‌ی فراوان، سرمایه‌گذاری برای تولید را جدّی بگیرند و دنبال کنند. کار دولت، فراهم کردن زمینه‌ها است، برداشتن موانع تولید است؛ کار مردم هم این است که سرمایه‌های خُرد و سرمایه‌های بزرگ خود را بتوانند در راه تولید به کار ببرند. اگر سرمایه در راه تولید به کار رفت، دیگر به سمت کارهای مضر مثل خرید طلا، خرید ارز و امثال اینها نخواهد رفت، و کارهای مضر، دیگر انجام نخواهد گرفت. بانک مرکزی میتواند در این زمینه نقش ایفا کند، دولت هم نقشهای مؤثّر فراوانی را میتواند به وجود بیاورد. بنابراین …

لزوم تشکیل به‌موقع دولت برای ادارهٔ کشور

… همه‌ی وزرا در مجلس، یک پدیده‌ی مطلوبی است؛ اگر چنانچه رأی نیاورند، آن مجموعه‌ی هر وزیری که رأی نیاورده، مدّتها بی‌سرپرست میماند. بی‌سرپرست ماندن، بمراتب بدتر است از اینکه یک آدمی باشد که حالا برخی از معیارها را هم نداشته باشد؛ یعنی هرج‌ومرج به وجود می آید. این خیلی خوب است که دولت بتواند در یک فرصت مناسبی، در یک وقت مناسب مشخّصی تشکیل بشود و بتواند کشور را اداره کند. دولت باید بتواند کشور را اداره کند؛ این رأی مجلس، این حُسن بزرگ را دارد. خب، طبعاً انسان خرسند میشود. ممکن هم هست که در عین حال انسان عملکرد فلان وزیر را به طور کامل نپسندد؛ یا برخی از خصوصیّات او را خصوصیّات مثبتی نداند؛ اینها با همدیگر منافاتی ندارد. از این قبیل بالاخره چیزهایی هست. خلاصه …

امید به کاهش مشکلات معیشتی مردم به دست دولت

… مسئولان متعهّد و همراهی ملّت متّحد؛ یعنی همین چیزی که در راه‌پیمایی ان‌شاءالله ملاحظه خواهید کرد: اتّحاد مردم. راهپیمایی بیست‌ودوّم بهمن، هر سال، مظهر اتّحاد ملّی در کشور ما است. ملّت بصیر و مسئولان خستگی‌ناپذیر؛ این [عامل] است که مشکلات ما را برطرف میکند. مسئولان مشغولند، بحمدالله کارهایی دارند میکنند و بنده بسیار امیدوار هستم که همین دولت محترم بتواند مشکلات معیشتی مردم را لااقل کم کند و سختی‌ها را برطرف کند.

کمک همیشگی بسیج به دولت‌ها و قدرنشناسی برخی از آنها

… نظامی، در بخش علمی، در بخش خدمت‌رسانی، در تعلیم و تربیت، در تبیین، در تبلیغ، در کارآفرینی؛ که حالا در این نمایشگاهی که به من نشان دادند، خیلی از اینها را فی‌الجمله بسیج دنبالش است و ان‌شاءالله باید با شدّت و قوّت ادامه پیدا کند. در گذشته هم همین‌جور بوده؛ بسیج در طول این سالهای متمادی همیشه به دولتها کمک کرده، بازوی فعّال دولتها بوده؛ البتّه بعضی از دولتها قدرشناسی کردند، بعضی هم قدرشناسی نکردند؛ کمک بسیج را گرفتند و از او تشکّر نکردند.

لزوم استفادهٔ دستگاه‌های دولتی و حکومتی از نخبگان

… رسیده؛ الان در کشور ما یک نخبه‌ی ریاضی به چه کسی باید مراجعه کند تا کشور از وجود او، از دانش او، از نخبگی او، از ذهن او استفاده کند؟ البتّه اعتقاد خود من این است که اینجا هم معاونت علمی میتواند حلقه‌ی وصل باشد که خوب است به این کار توجّه بشود و دنبال بشود. پس این مطلب اوّل: کلّ دستگاه ــ دستگاه دولتی و دیگر دستگاه‌های حکومتی ــ بایستی سعی کنند از نخبه استفاده کنند تا نخبه احساس کند وجودش مورد استفاده است.

دولت به‌عنوان گرامی‌دارندهٔ شهدا و راه شهدا

یاد شهیدان عزیز، شهید رجائی و شهید باهنر را گرامی میداریم که این هفته به نام این دو بزرگوار «هفته‌ی دولت» نامیده شده و رمز ویژه‌ای در این نام‌گذاری وجود دارد و آن، این است که دولت، دولتِ گرامی‌دارنده‌ی شهدا و گرامی‌دارنده‌ی راه شهدا است که خب بحمدالله کم‌وبیش همین‌جور هم بوده.

بهره‌گیری از تجربهٔ کارهای درست و نادرست دولت‌های گذشته

… این فرمایش امیرالمؤمنین است. امیرالمؤمنین (علیه السّلام) استفاده‌ی از تجربه‌ها و حفظ کردن تجربه‌ها را نشانه‌ی خردمندی میدانند. وَ خَیرُ ما جَرَّبتَ ما وَعَظَک‌؛[3] تجربه‌ای که بتواند به شما درس بدهد و راه را جلوی پای شما بگذارد. ما تجربه‌های خوبی داریم؛ دولتهای گوناگون آمدند و کارهایی کردند که برای ما تجربه شده: یک کارهایی بوده که نباید میکردند، کردند، ضرر کردیم؛ یک کارهایی بوده که باید میکردند، نکردند، ضرر کردیم؛ یک کارهایی بوده که باید میکردند و کردند، سود بردیم؛ اینها همه‌ تجربه است، از اینها میشود استفاده کرد.

نقد لایحه ندادن و اجرا نکردن مصوبات مجلس از سوی برخی دولت‌ها

… دارد. البتّه بنده به دولتها هم همین سفارش را در جای خود میکنم. حالا خوشبختانه آقای رئیس‌جمهور هم به خاطر عنوان نمایندگی‌ای‌ که من نمیدانم از لحاظ قانونی ایشان نماینده هستند یا نیستند،[2] بالاخره حضور دارند. من به دولتها هم همیشه در مورد مجلس سفارش میکنم. گاهی بعضی از دولتها رفتارشان با مجلس این‌جور بود که لایحه نمیدادند. از مجلس به بنده شکایت میکردند که مثلاً چند ماه منتظر نشسته‌اند، این دولت لایحه نمیدهد، یا مصوّبه را اجرا نمیکند؛ ما در دولتها هم از این قبیل داشته‌ایم. این را هم ما همیشه سفارش میکردیم. بالاخره شما به عنوان برادران و خواهران عزیز نماینده‌ی مجلس، یکی از کارهای مهمّتان مسئله‌ی تعامل است. من توصیه‌ی مؤکّدی که اینجا یادداشت کرده‌ام، تعامل سازنده‌ی با دولت جدید است. همه کمک کنند که رئیس‌جمهور منتخب بتواند وظایفی …

تقدیر از تلاش خوب و متراکم دولت در اقتصاد

آنچه [در مسائل کشور] یادداشت کرده‌ام که عرض بکنم به برادران و خواهران و حضّار عزیز، اوّل، مسئله‌ی اقتصاد و شعار سال[11] است. خب، توضیحات خوبی را آقای رئیس‌‌جمهور بیان کردند و بحمدالله تلاش خیلی خوب و متراکم دارد انجام میگیرد؛ حقّاً و انصافاً انسان این را میبیند و به معنای واقعی کلمه دارد کار میشود. خب در عین ‌حال، نیازها به کار، بیش از اینها است؛ یعنی خیلی باید کار کنیم تا بتوانیم به سطح مطلوب یا لااقل نزدیک به مطلوب برسیم.

لزوم تفکیک وظایف اقتصادی دولت و مردم

… را به مردم بدهیم، این، دست دولت را میبندد، دست مسئولین دولتی را میبندد؛ این فکر درست نیست. وظایف باید تقسیم بشود بین مسئولین دولتی، مسئولین حکومتی [و مردم]. حالا دولتی که میگوییم، فقط دولت نیست، [بلکه] بخشهای مختلف نیمه‌دولتی هم مثل دولتند؛ فرقی نمیکند. باید تفکیک قائل بشویم؛ یک وظایفی به عهده‌ی دولت است، یک وظایفی به عهده‌ی مردم است.

نیاز دولت و مجلس به گروهی زبده و صاحب‌فکر برای طراحی راه‌های مشارکت مردم

… مشارکت کنند؟ راه‌های مشارکت [نشان داده بشود]. کسانی بنشینند شیوه‌های ممکن برای مشارکت قشرهای مختلف مردم را نشان بدهند که حالا یک نمونه‌اش همین شرکتهای دانش‌بنیان است که برای بخشی از جوانها این یک راهی برای مشارکت اقتصادی است. کسانی میتوانند بنشینند فکر کنند. به نظر من، دولت و مجلس نیاز دارند به یک گروه زبده‌ی صاحب فکر و صاحب اندیشه که بنشینند اندیشه‌ورزی کنند، راه‌های مختلف مشارکت مردم را به مردم نشان بدهند. کارهای مشکلی است، امّا کاملاً عملی است که بتوانند حتّی با سرمایه‌های اندک وارد میدان مشارکت بشوند.

مسئولیت دولت در کار دشوار ترجمهٔ شعر

… که در این کتابها هست. [ترجمه‌ی شعر را] نمیشود با شعر ساخت؛ باید با نثر ساخت، منتها نثر شاعرانه، نثر گویا، نثر قوی. چه کسی میتواند این کار را بکند؟ کسی که به هر دو زبان مسلّط باشد و به نظر من، زبان [مقصد] مورد ترجمه زبان مادری او باشد؛ این[جوری] باید باشد. به نظر من این کار مهمّی است، کار دولت هم هست؛ یعنی این کار، کار آحاد مردم نیست، کار سختی است. بنابراین، یک توصیه، توصیه‌ی ترجمه بود.

نمرهٔ بالای دولت کنونی در تلاش و تحرک

… استفاده بشود؛ از نیروهای جوان تحصیل‌کرده به معنای واقعی کلمه بایستی استفاده بشود؛ از شرکتهای دانش‌بنیان بایستی حمایت بشود؛ اینها همه ابزارهایی هستند، وسایلی هستند که اگر به طور مجموع مورد توجّه قرار بگیرند، بدون شک، اقتصاد کشور را به شکوفایی خواهند رساند. البتّه با تلاش بی‌وقفه‌ی مسئولین که بحمدالله دولت کنونی، دولتی است که از لحاظ تلاش و تحرّک و فعّالیّت، انصافاً نمره‌ی بالایی میگیرد و تلاششان، تلاش خوبی است. خب این، آن چیزی است که در شعار امسال، مورد نظر ما بوده. ما معتقدیم بایستی بر روی مسئله‌ی اقتصاد تکیه بشود و برای موفّقیّت در این راه، از مشارکت مردم به معنای واقعی کلمه استفاده بشود؛ میخواهیم همه‌ی نیروها در این راه بسیج بشوند. این هنر مسئولین ما است که …