رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تربیت و اصلاح خویشتن از نظر ایمان، اخلاق و توانایی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد حسین بهجتی (چند تذکر اخلاقی)— ۱۳۴۵/۰۷/۱۳

سیر زمانی

از ۱۳۴۵ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۵۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

باید خودتان را بسازید تا بتوانید قیام کنید. خود ساختن به اینکه تبعیت [کنید] از احکام خدا: هر چه فرموده است اطاعت؛ هر چه فرمود نه، نه؛ هر چه فرمود آره، آره. وقتی این طور شد، یک مرتبه، یک مرتبه پیدا شد یک مرتبه‌ای که از برای انسان باید باشد. اگر این کار این طور بشود که هر چه فرمود نه، نه؛ و هر چه فرمود آره، آره شد، و این تابع اراده حق تعالی شد که هر چه فرموده است می‌کنم، هر چه فرموده است نکن نمی‌کنم، این از انسانیت یک «مرتبه» پیدا شده. مراتب دیگر هم زیاد است. و اگر این مرتبه از انسانیت هم پیدا شد که من کارم کاری شد که برای خدا این کار را می‌کنم، شکست دیگر در آن نیست. کاری که برای خداست شکست در آن نیست.

شاهدها (۶۹ پاراگراف)

اهمیت شکست دادن طاغوت درون

… باطن پوسیده بودند. امّا در رژیم اسلامی کار، کار خدایی است و سرباز، سرباز خداست و قوی است. چنانچه در صدر اسلام با یک عدّه کمی آن فتحها و پیروزیها نصیبشان شد، ایران را، روم را شکست دادند. شما هم الحمد لِلّه با روحیه قوی، ایمان به خدا، این طاغوت را شکست دادید. و طاغوتی که در باطن خودتان هست، شکست بدهید. مهم این است که آن طاغوت را شکست بدهید.

نیاز اسلام و قرآن به اصلاح خود از سوی همهٔ قشرها

امروز اسلام به شما محتاج است، قرآن کریم محتاج به شماست؛ خودتان را اصلاح‌ کنید! شما هم خودتان را اصلاح کنید؛ این طبقه هم خودش را اصلاح کند. اگر هر کس یک جایی،- فرض کنید-، یک صورت روحانی به خودش داد و چهار تا از این تفنگدارها را دور خودش جمع کرد و شروع کرد خلاف آن چیزی که وظیفه روحانی است عمل بکند، اسلام را به باد داده. امروز نمی‌گویند زید این کار را کرده؛ می‌گویند جمهوری اسلامی این است. منعکس …

اصلاح خود شرط دعوت دیگران به صلاح

تا ما خودمان را اصلاح نکنیم نمی‌توانیم بگوییم که ما یک اشخاصی هستیم که برای خدا داریم کار می‌کنیم؛ می‌خواهیم اصلاح کنیم مردم را. تا آقا خودشان صالح نباشند نمی‌توانند دعوت به صلاح بکنند. کسی که خودش خدای نخواسته پایش را کج می‌گذارد اگر به مردم بگوید پایت را راست بگذار مسخره‌اش می‌کنند می‌گویند اگر پا راست گذاشتن صحیح بود خودت بگذار! اگر شما، که پاسدارید و مدعی هستید که ما برای پاسداری خدمت می‌کنیم به اسلام می‌خواهیم خدمت کنیم، اگر خدای نخواسته همان طور که در رژیم سابق گاهی می‌ریختند منزل یک کسی و اثاثش را می‌بردند، زن و بچه‌اش را به زحمت می‌انداختند، اگر حالا هم از یکی از شما خدای …

خودسازی جوانان شرط خدمت و نجات کشور

در راه سازندگی خودتان است که برای مملکت خودتان بعدها مفید واقع بشوید، خدمتگزار باشید. از همین سنینِ شما باید شروع بشود به ساختن افرادی که بعدها یک مملکت، یک کشور را ممکن است نجات بدهد. اگر چنانچه شما ساختید خودتان را و فضایل انسانی را در خودتان ریشه دار کردید، آن وقت در همه مراحل پیروز هستید؛ مملکتتان را می‌توانید نجات بدهید. اینها که مملکت ما را به تباهی کشیدند برای این بود که ساختمان خودشان فاسد بود؛ خودشان یک اخلاق فاسد داشتند، یک عقاید فاسد داشتند، یک اعمال فاسد. اگر چنانچه خودشان را ساخته بودند، به ملت خیانت نمی‌کردند، به اسلام خیانت نمی‌کردند.

پاسداری انسان از خود در برابر جنود شیطانی درون، برتر از پاسداری از کشور

پاسداری از اسلام یکی‌اش همین است که الآن در سطح کشور بحمد الله جمعیت کثیری مشغول هستند. و نظم مملکت الآن در دست آنهاست. و اگر آنها نبودند، این انتظامات نبود. و یک پاسداری بالاتر از این است و آن، پاسداری از اسلام، از احکام اسلام؛ و پاسداری انسان از خودش. همان طوری که برای یک کشور دزدهایی هست، خیانتکارهایی هست، جنایتکارهایی هست، و باید با پاسداری جلوی این خیانتها و جنایتها را گرفت- و بحمد الله پاسدارهای اسلامی جلو می‌گیرند- همین طور در خود انسان از این جنود شیطانی زیاد است که انسان اگر پاسداری نکند، انسان را به هلاکت می‌رساند. اگر پاسدارهای اسلامی ما پاسداری از خودشان هم بکنند که در این خدمتی که هستند یک خدمت صادقانه، یک خدمت عاشقانه برای اسلام و یک خدمتی که مستقیم در راه اسلام باشد اگر بکنند، اینها پاسداری را حقش را عمل کردند.

اصلاح خود شرط مقبولیت پاسداری از جمهوری اسلامی نزد خدا

کوشش کنید برادرها که خودتان را اصلاح کنید و پاسداری از خودتان بکنید. پاسداری از خودتان که کردید، پاسداری‌تان از جمهوری اسلامی پیش خدای تبارک و تعالی مقبول است و ارزشمند؛ بسیار ارزشمند. در یک همچو زمانی که احتیاج دارد اسلام به اینکه پاسدار داشته باشد، و مردمی که بر خلاف هستند و آنهایی که بر خلاف جمهوری اسلامی هستند در توطئه هستند، مشغولند آنها به عمل در سرحدات ما، در خود شهرهای ما مشغول به توطئه هستند، دریک همچو موقعی احتیاج به پاسدارها هست. …

اجرای قوانین اسلام در خود، شرط تشکیل حکومت اسلامی

الآن وظیفه ما این است که هر کداممان، در هر جا که هستیم و در حدی که هستیم، ما جدیت کنیم که قوانین اسلام را از خودمان شروع کنیم. اگر چنانچه ما خودمان خودمان را اصلاح نکنیم و قوانین اسلام را در خودمان اجرا نکنیم، نمی‌توانیم یک حکومت اسلامی تشکیل بدهیم. اگر آن کسی که در راس حکومت است، مثلِ مثلًا رئیس جمهور یا نخست وزیر، اگر خودش اصلاح نکند خودش را و اگر خودش تابع قوانین اسلام نباشد، قوانین اسلام را در مملکت وجود خودش اجرا نکند، این نمی‌تواند حکومت اسلامی باشد و حاکم اسلام باشد. و هر یک از آن قدرتها، صاحب …

تکلیف اصلاح خود پیش از اصلاح دیگران

… باید به طور امانت، به طور دیانت عمل کنید. و همان طوری که در این نهضت پیشبرد کردید، در نهضت مقابل جنود ابلیس هم پیشبرد کنید؛ جنودی که ما را می‌خواهد به فساد بکشاند، جنودی که ما را می‌خواهد به ظلم و به تاریکی بکشاند؛ در مقابل آنها هم باید نهضت کرد، قیام کرد. هر کس مکلف است که خودش را اصلاح کند قبل از اینکه دیگران را اصلاح بکند. همه موظفیم که خودمان را اصلاح کنیم. امروز ایران محتاج است به اینکه مردهای صالح در کارها دخالت کنند. هر جا هستید باید با صلاح و با سداد و با امانت و با دیانت مشغول کار باشید.

ساختن خود پیش از ساختن ملت و ترقی همهٔ ابعاد انسانی

… رسیدید .... از حال اختناق شروع کردید و به آزادی رسیدید. و من امیدوارم که تا آخر، تا آنجا که مقام انسان است- یعنی لا یتناهی- همه برسید. امیدوارم که انسانهای آگاه و آگاهی دهنده‌ای باشید. شما آقایان همان طور که شغلتان محترم و شریف است، مسئولیتتان زیاد است. شما باید خودتان را بسازید، و بعد ملت را بسازید. خودسازی به اینکه تمام ابعادی که انسان دارد، و انبیا آمدند برای تربیت آن- تمام ابعاد را- ترقی دهید؛ جنبه علمی، همه ابعاد علم؛ جنبه اخلاقی، همه ابعاد اخلاق؛ تهذیب نفس، وارسته کردن نفس از تعلقات دنیا؛ که سرمنشا همه کمالات وارسته شدن نفس از تعلقات است، و بدبختی هر انسان تعلق به مادیات است. توجه و تعلق نفس به مادیات، انسان را از کاروان انسانها بازمی‌دارد، و …

مقدم بودن پاسداری از خود و اصلاح خود بر پاسداری از کشور

… برای قدرتی که دارید به دیگران تعدی بکنید، به منزل کسی بروید، کسی را بیخودی بگیرید؛ حالا به واسطه قدرتی که دستتان آمده. خدای تبارک و تعالی مراقب ماست و مراقب برای ما قرار داده است؛ در قلبتان هر چه بگذرد مراقبت می‌شود؛ و در عملتان هر عملی بکنید تحت مراقبتید. باید پاسداری از خودتان، مقدم بر پاسداری از کشور باشد. تا خودتان صالح نباشید، خودتان را اصلاح نکنید، نمی‌توانید پاسداری بکنید؛ پاسداری اسلامی نمی‌توانید بکنید. پاسداری اسلام این است که خود انسان، یک فرد مسْلم و متعهد باشد؛ عامل به احکام خدا باشد. وقتی این طور شد آن وقت پاسداری هم می‌تواند بکند. و من دعا می‌کنم به همه شما و خدمتگزار همه‌تان هستم. خداوند همه‌تان را حفظ کند.

لزوم تحول همگان از حال طاغوتی به حال الهی و محیط محبت

ما الآن از جمهوری، چیزی که داریم رایش بوده، چیز دیگری نبوده. همان رای دادیم. اما جمهوری اسلامی، به آن معنایی که ما می‌خواهیم، تا حالا مع الاسف نشده است؛ و باید بتدریج بشود. یعنی شما باید خودتان را درست کنید، ما هم باید خودمان را درست کنیم. همه، همه‌مان باید متحول بشویم، از آن حال طاغوتی به یک حالِ اللَّه؛ رحمت، دوستی، محبت. از محیط رعب و وحشت بیرون بیاییم، و وارد بشویم در یک محیط محبت و دوستی و رفاقت. و من امیدوارم که موفق بشویم به یک همچو معنایی، و همه ما با هم دوست و رفیق و آشنا. ان شاء اللَّه خداوند شما را سعادتمند کند؛ موید کند. موفق باشید.

لزوم تهذیب نفس و تطبیق اعمال و اخلاق با دستور اسلام

آنکه می‌خواهم به شما عرض بکنم- و همیشه باید عرض بکنم- این است که آقا خودتان را اصلاح کنید. دنبال این باشید که تهذیب کنید خودتان را. اعمالتان را موافق با دستور کنید، اخلاقتان را موافق با دستور اسلام کنید- دستوری که خدا داده است. خدا مطلع است که باید این چه جور عمل بشود، این چه جور بار بیاید. دستور او وقتی عمل شد، یک مرد صالح می‌آید در دنیا؛ وزیر بشود صالح است، وکیل بشود صالح است، رئیس جمهور بشود صالح است، کاسب بشود صالح است. هرجا برود صالح است، خوب است. آدم خوب هر جا برود محیط خودش …

لزوم کوشش در تکالیف شخصی و ساختن خود در کنار مبارزه

… یا در امریکا- اینها همان یک جهت را در نظر می‌گیرند و آن جهت مبارزه- عرض می‌کنم که- تظاهرات و امثال ذلک. البته مبارزه با دشمن، مبارزه با فساد، مبارزه با این حکومتهای فاسد، جزء برنامه‌های دولت است، دولت اسلامی است و جزء احکام اسلام است لکن انحصار به این ندارد. آقایان همان طوری که در این جهت اقدامات می‌کنند و فعالیتها می‌کنند، راجع به آن تکالیف شخصیه خودشان، راجع به تکالیفی که خدای تبارک و تعالی از افراد خواسته است، که همه اینها به نفع خود انسان است، راجع به این هم باید خیلی کوشش داشته باشند و خودشان را به واسطه همین امور بسازند.

تهذیب نفس، تمسک به اسلام و تطبیق اعمال با احکام آن

… بکنید. و خودتان را هم ارزشدار بکنید که مثل این هیات حاکمه و اینها، فردا نیایید آنجا، شما هم همین جور، وقتی پستی دستتان بیاید همان طور بشوید. غالباً ماها وقتی که چیزی دستمان نیست؛ بله، خوب و چیز است! وقتی دستمان آمد دیگر این طورها نیست! نه، جدیت باید بکنید؛ خودتان مهذب کنید و تمسک به اسلام بکنید و اعمالتان را تطبیق بکنید با احکام اسلام؛ افراد شایسته‌ای بشوید که بعدها ان شاء الله امید است زود باشد آن وقت که مقدرات مملکت دست خود اهل مملکت بیفتد و شماها هم وارد بشوید در مملکتتان و اداره کنید مملکت خودتان را؛ و من از اینکه منزل ما محقر است و آقایان [زیادند] و جا نمی‌شود، معذرت می‌خواهم ولی خوب، …

دعوت به کوشش و مجاهده برای رسیدن به حق و مقام عظمت او

عزیزان من کوشش و مجاهده کنید در راه نیل به حق و وصول به مقام عظمت و جلال او. این چند روز عمر بسیار زودگذر است، چه بهتر که صرف خدمت شود و فدای او گردد. از خداوند تعالی توفیق و تایید همه را خواستارم و از خداوند تعالی مسالت می‌نمایم که دنیا را در نظر همه ما حقیر فرماید و شوق لقای خود را در ما روزافزون نماید. و السلام علیکم و رحمه الله و …

کوشش برای اصلاح خود در این روز و این سال‌ها

… می‌رود، آن چیزی که باقی می‌ماند حرکات خود انسان است. آن چیزی که به انسان جهنم را می‌رساند یا بهشت را می‌رساند خود انسان است، از خارج نیست. انسان که مُرد شروع می‌شود به یک عالم دیگری که خود انسان تهیه کرده، از خارج چیزی نمی‌آید، هر چه هست از خود انسان است. کوشش کنید که ان شاء الله، اصلاح بکنید در این روز، در این وقت، در این سالها خودتان را و خداوند ان شاء الله، به شما و همه اهالی این کشور سلامت عنایت کند و همه شما ان شاء الله، در جوار خدای تبارک و تعالی و با دعای حضرت صاحب- سلام الله علیه و ارواحنا فداه- همه شما ان شاء الله، موفق و موید و به آرزوهای صحیحی که دارید که آرزوی همه رسیدن به خداست و خودش هم نمی‌داند، همه توجهشان به اوست و خدا پرده‌ها را بردارد تا همه ببینیم او را.

دعا برای آدم شدن و دست‌کم عمل به ظواهر اسلام

من قبلًا از آقای مشکینی گله کنم: ما آن قدری که گرفتار به نفس خودمان هستیم کافی است، دیگر مسائلی نفرمایید که انباشته بشود در نفوس ما و ما را به عقب برگرداند. شما دعا کنید که آدم بشویم، دعا کنید که حتی به همین ظواهر اسلام عمل بکنیم. ما که دستمان به آن بواطن نمی‌رسد، لا اقل به این ظواهر عمل بکنیم.

سفارش به حاضران برای ساختن خود با نگاه به خدمت رزمندگان

… و پشت جبهه را همیشه در نظر داشته باشیم که حجت را بر ما اینها تمام کرده‌اند. خدا می‌داند که من هر وقت نظرم به این جوانهایی که عازم جبهه هستند و با شور و شعف دارند به جبهه‌ها می‌روند، وقتی من آنها را نگاه می‌کنم، از خودم خجالت می‌کشم، ما کی هستیم، ما چی هستیم؟ ما قریب هشتاد و چند سال در این دنیا خودم را می‌گویم- بودم و به قدر این چند روزی که اینها مشغول خدمت هستند، ما خدمت نکردیم، ما خودمان را نساختیم. از من گذشت، لکن شما توجه کنید که خود را بسازید.

لزوم تربیت خود برای راضی بودن به عطای خدا

… معنا که خوشمان بیاید از این معانی. الآن ما می‌بینیم که این جوانهای ما که دارند می‌روند در جبهه‌ها، برای شهادت می‌روند، اینها همینند. اینها برای اینکه در ذائقه‌شان خوش آمده است این معنا؛ این را از خدا می‌دانند؛ چون از خدا می‌دانند از این جهت سخت برایشان نیست. ما باید خودمان را جوری تربیت کنیم که راضی باشیم به آنچه خدای تبارک و تعالی به ما اعطا می‌کند.

تحول درونی، شرط اندیشیدن به امت اسلامی و مظلومان جهان

… عزیزان قدری به خود آیید و سلحشوران جمهوری اسلامی را که پیروزیهای خداپسندانه‌ای برای اسلام و کشور اسلامی کسب کرده‌اند، و اکنون جمعی از شهدای زنده آنان با شما در مناسک حج شریک هستند، بنگرید؛ و از تحول عظیمی که موجب این همه فداکاری در آنان شده است عبرت بگیرید. و مسلمانان بدانند تا یک درجه از این تحولات در آنان حاصل نشود، شیطان نفس اماره و شیاطین خارج نخواهند گذاشت که به فکر امت اسلامی و مظلومان جهان باشند. از خداوند تعالی توفیق همگان را خواهانم.

مجاهده و اصلاح درون و برون کارگزاران مایهٔ صلاح کشور

… قضایی و قضات محترم سراسر کشور و دادستانیهای سطح کشور و قوای مسلح از ارتش و سپاه و بسیج و ژاندارمری و کمیته و شهربانی و نیروهای مردمی و عشایری- ایّدهم الله تعالی- همه و همه کوشش کنند در پیاده کردن احکام اسلام؛ در افزایش تعهد به ابعاد مختلف این مکتب انسان‌ساز؛ در مجاهده در راه حق و ساختن خویش؛ در اصلاح درون و برون که خود با اصلاح آنان کشور رو به صلاح می‌رود. در رژیمهای گذشته آنچه موجب فساد ملت بویژه قشر جوان شد فساد دستگاه حاکمه بود که چون سرطان به جان ملت افتاده بود و جوانان را به فساد سوق می‌داد. و از همه کوششها لازمتر، کوشش دو قشر روحانی و دانشگاهی در راه تهذیب و تربیت خود و جوانان عزیز همدوش با تعلیم تا حد …

لزوم اصلاح همگانی و پناه بردن به خدا

… پیروزی، وقتی که رفتند این پل را عقب خودشان خراب می‌کنند، آنها مزاحم نمی‌خواهند. من باز هم عرض می‌کنم به آقایان که ماه مبارک رمضان است و درهای رحمت خدای تبارک و تعالی به روی همه گناهکاران باز است و شما تا دیر نشده است در این ماه رمضان خودتان را اصلاح کنید. ما همه باید خودمان را اصلاح کنیم؛ ما هیچ کداممان یک آدم حسابی نیستیم. پناه به خدا باید ببریم و خودمان را اصلاح کنیم و با این جریانی که خروشان و دریای مواج آدمهای متعهد است ما با آنها خودمان را در همان جریان بگذاریم. جریان مخالف سیل، انسان را خرد می‌کند، جریان مخالف موجهای شکننده دریا، انسان را از بین می‌برد. شما اسلام را کنار نگذاشتید، لکن آنهایی که به اسلام عقیده ندارند و اشخاصی هستند که قیام بر ضد اسلام کردند و لا اقل در خیابانها ریخته‌اند و آدم کشته‌اند و شما هم حکم …

امکان انحطاط فرد با وجود کار مفید برای جامعه

… باشند خدای تبارک و تعالی به ما اعطا فرموده است. و ما باید قدر این نعمت را بدانیم؛ و اقتدا کنیم به این زنها و بانوان و بچه‌های پشت جبهه و آنهایی که در خود شهرهای مخروبه و نیمه مخروبه حاضرند. ماها باید از اینها اخلاق اسلامی و ایمان و توجه به خدا را یاد بگیریم. ماها ممکن است کارهایی که حتی خیلی هم مفید است. برای جامعه بکنیم، لکن برای خودمان مفید نباشد. ممکن است که ماها کارهایی انجام بدهیم که به صلاح جامعه است و جامعه از آن استفاده کند و جامعه را به پیش ببرد، لکن ما را به عقب ببرد؛ و در پیشگاه خدای تبارک و تعالی نه اینکه اجری نبریم، بلکه انحطاط پیدا بکنیم.

اقتدا به مردم بی‌توقع و اصلاح خویش

ما باید به این قشرهای توده مردم که بی‌توقع به کشور خدمت می‌کنند و به همه شما هم دارند خدمت می‌کنند به آنها اقتدا بکنیم و خودمان را اصلاح بکنیم. اگر ما هم آن روحیه را پیدا می‌کردیم، آن وقت کارهایمان همه یک وجهه پیدا می‌کرد. و افراد اگر کارهایشان به وجهه واحد باشد؛ یعنی مقصد خدا باشد و توجه به او. انسان را وادار به کار بکند، هیچ اختلافی متصور نیست. تمام چیزهایی که بشر به آن مبتلا هست از خود آدم است. …

ریشهٔ منیت و اطاعت‌طلبی در نساختن خود

… وسوسه‌های دامنه‌دار از همه طرف. وسوسه می‌کند که تو حالا صاحب قدرت هستی، تو حالا صاحب کذا هستی، دیگران چکاره‌اند؟ شما حالا وزیر هستید، دیگران باید اطاعت بکنند، چشم بسته باید اطاعت بکنند! شما وکیل هستید، دیگران باید از شما اطاعت بکنند و چشم بسته هم باشند! این همه برای این است که انسان خودش را نساخته. اگر انسان خودش را ساخته بود، هیچ بدش نمی‌آمد که یک رعیتی هم به او انتقاد کند؛ اصلًا بدش نمی‌آمد، از انتقاد بدش نمی‌آمد.

سفارش به مسئولان جوان برای اصلاح خود و کار برای کشور

شما که الآن جوان هستید، به فکر این باشید که اصلاح کنید خودتان را. به فکر این باشید که برای این مملکت کار بکنید. ننشینید باز تو وزارتخانه‌ها و هی همان حرفهای سابق باشد و همان کاغذبازی‌ها و یک بودجه‌ای که برای یک جایی می‌خواهند، این قدر این طرف و آن طرف برود که مَنْسی[3] بشود. اینها را به طور ضربتی کار بکنید. برای‌ مردم کار بکنید.

دشواری آدم شدن در مقایسه با ملا شدن

… مرتفع کنند. یک چوپان[11] با عصایش پامی‌شد می‌رفت فرعون و آن بساط فرعونی را می‌رفت دعوت می‌کرد که بیا مسلمان شو، بیا آدم شو. یک صغیر یتیم[12] چوپان زاده یا چوپان از حجاز پامی‌شود همه دولتها را دعوت می‌کند که بیایید آدم بشوید؛ برای این است که آدم کنند همه را. مقصد این است که ماها آدم بشویم و مع الاسف، مشکل است. یک مثلی هست که می‌گفتند که ملّا شدن چه آسان، آدم شدن چه مشکل. مرحوم شیخ ما- رحمه الله- مرحوم آشیخ عبد الکریم[13]- رحمه الله- می‌فرمود که ملّا شدن چه مشکل، آدم شدن محال است، مثل محال می‌ماند. انبیا آمده بودند که این محال را جامه عمل به آن بپوشند. این قدر دست و پا نزنید این طرف و آن طرف بروید. شما خدا را می‌خواهید، بروید دنبال همان که می‌خواهید. فطرت شما توجه به خدا دارد، خودتان متوجه نیستید. همه فطرتها توجه به خدا دارد. این ماه رمضان و هر ماه رمضان دیگری مهیا کنید خودتان را. در این روز آخر- فرضاً- آخر …

همراهی سازندگی کشور با جهاد نفس و ساخته شدن خود

… خودتان. لکن برای خداست این. شما خیال نکنید، هر قدمی که الآن بردارید برای کشور اسلامی، این قدم پیش خدا محفوظ است. خیال نکنید که این قوه‌های شما هدر می‌رود. قوای انسان وقتی هدر می‌رود که برای خدا نباشد. آن وقتی که قوا برای خدا کار بکند هدر نمی‌رود، پیش خداست. و این سازندگی شما ان شاء الله خودتان هم ساخته می‌شوید به آن طوری که خدای تبارک و تعالی امر فرموده است و انبیا را برای او فرستاده که هم در این جهاد، جهاد نفسی باشد و هم سازندگی برای ملت. خداوند همه شما را موفق و موید بدارد. و من هم دعاگوی همه‌تان، خدمتگزار همه هستم. سلامت باشید ان شاء الله.

اصلاح انسان‌ها مقدم بر همه‌چیز

من، آخر عمرم است، اما شما جوانید. اصلاح کنید اینها را. اصلاح کنید اینها را، اگر بخواهید مستقل باشید. این چیزها را در صدد برآیید اصلاحش بکنید. همه مملکت باید مشغول بشوند برای اصلاح خودشان. اول اصلاح آدمها را بکنند که مقدم بر همه چیز است. دانشگاهها را مرکز تربیت قرار بدهید. علاوه بر دانش، تربیت لازم است. اگر یک دانشمندی تربیت نداشته باشد مضر است. خیانت می‌کند، و آن کسی که با علم خیانت بکند، با دانشمندی خیانت بکند، خطرش بیشتر از سایر مردم هست. دانشگاهها را تربیت بکنید. دانشگاهیها تربیت بکنند، …