رفتن به محتوای اصلی

حکومت جور

نام‌های دیگر: حاکم جائر، حاکمان جور، حاکمان ستمگر، حاکمان ظالم، حاکمان فاسد، حکام جائر، حکام جور، حکام فاسد

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حکومت و حاکمان ستمگر و فاسد و حکم پیروی از آنان یا قیام در برابرشان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۲۶ پاراگراف)

ابوجهل‌ها و ابن‌مغیره‌های امروز حاکم بر میلیون‌ها انسان و برندهٔ آنان به جهنم

… هم هست. «اِنَّهُ فَکَّرَ وَ قَدَّرَ» درباره‌ی ابن‌مغیره است؛ اِنَّهُ فَکَّرَ وَ قَدَّرَ * فَقُتِلَ کَیفَ قَدَّرَ؛ «قُتِلَ» یعنی مرگ بر او. «فَقُتِلَ کَیفَ قَدَّرَ * ثُمَّ قُتِلَ کَیفَ قَدَّرَ * ثُمَّ نَظَرَ * ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَر»[4] تا آخر آیات مبارکه. امروز هم همانها هستند؛ همانها هستند که دارند بر میلیون‌ها انسان حکومت میکنند، زیردستی‌ها را هم با خودشان به سمت جهنّم دارند میبرند. در قرآن درباره‌ی فرعون میفرماید: یَقدُمُ قَومَهُ یَومَ القِیامَةِ فَاَورَدَهُمُ النّار؛[5] فرعون در روز قیامت، مثل همین دنیا که رئیس مردمش بود، آنجا هم رئیس است، جلودار است؛ او را راه می‌اندازند طرف جهنّم و پشت‌سری‌هایش را [هم] میریزند در جهنّم. اینها خودشان …

مسئولیت حکمرانان فاسد و خودکامه در از دست رفتن سواحل و جزایر ایران

… خوب، آنها کشورها و دولتهائی هستند که دنبال منافع خودشان بودند، و قدرتهای مادی از این کارها میکنند؛ میروند هزاران فرسنگ فاصله از کشورشان دست‌اندازی میکنند؛ مگر شبه قاره‌ی هند را نگرفتند؟ مگر مناطق شرقیتر را تصرف نکردند؟ مگر امروز این کارها را در دنیا نمیکنند؟ گله از آنها نیست؛ گله از آن قدرتهای فاسد و خودکامه و فاقد انگیزه و عزم است که نتوانستند حیثیت و آبروی ایران و ایرانی را حفظ کنند، تا دشمن بیاید یک روز بندرعباس را، یک روز جزیره‌ی هرمز را، یک روز قشم را، یک روز بقیه‌ی جزائر را یکی یکی از دست این ملت خارج کند و مدعی هم باشد. این، حق ملت ایران نبود.

حق دادخواهی ملت ایران در قیامت از ستمگران قاجار و پهلوی

ملت ایران حق دارد که در روز قیامت و در پیش خدای متعال گریبان این ستمگران را بگیرد و ادعانامه‌ی عظیم و وحشتناکی را علیه اینها در دست بگیرد، بگوید اینها کسانی بودند که یک کشورِ با استعداد، غنی، بزرگ، دارای آن سابقه‌ی فرهنگی بی نظیر را - که چنین کشوری لااقل باید در عِداد کشورهای درجه‌ی یک جهان باشد؛ والّا اصلاً درجه‌ی یک است؛ و در بالای ستون کشورها باید قرار داشته باشد - تبدیل کردند به یک کشور درجه‌ی چندم؛ هم فقیر، هم ضعیف، هم تحقیر شده، هم توسریخور، هم نا امید.

بزرگ‌ترین گناه: بیگانه نگه داشتن مردم از کار و تلاش و ایثار

بزرگترین گناه سردمداران و سلاطین و حکّام فاسد در جوامع بشری و در گذشته ایران عزیز ما این بوده است که مردم را از این حقیقت بیگانه نگهداشتند و آنها را به سمت کار و تلاش و فداکاری و ایثار سوق ندادند. بزرگترین افتخار انقلاب اسلامی آن است که این درس را به مردم داد، این راه را در مقابل مردم باز کرد و امام راحل و بزرگوار - آن رهبر عظیم‌الشّأن استثنایی بی‌نظیر زمان ما - بزرگترین افتخارش این بود که خود در این راه پیشقدم بوده و حرکت کرده است. ننشست که به دیگران …

هم‌سرنوشتی ساکتان بی‌عمل با حاکم جائر در قیامت

«ایّهاالنّاس، انّ رسول‌اللَّه (صلّیاللَّه‌علیه‌وآله) قال: «من رأی سلطاناً جائراً مستحلاً لحرام اللَّه، ناکثاً لعهداللَّه، مخالفاً لسنّة رسول‌اللَّه یعمل فی عباداللَّه بالاثم والعدوان ثم لم یغیّر بقول و لا فعل کان حقّاً علی اللَّه ان یدخله مدخله»[13] ؛ یعنی اگر کسی ببیند حاکمی در جامعه، بر سرِ کار است که ظلم میکند، حرام خدا را حلال میشمارد، حلال خدا را حرام میشمارد، حکم الهی را کنار میزند - عمل نمیکند - و دیگران را به عمل وادار نمیکند؛ یعنی در میان مردم، با گناه، با دشمنی و با ظلم عمل میکند - حاکمِ فاسدِ ظالمِ جائر، که مصداق کاملش یزید بود - «و لم‌یغیّر بقول و لافعل»، و با زبان و عمل، علیه او اقدام نکند، «کان حقّاً علی اللَّه ان یدخله مدخله»، خدای متعال در قیامت، این ساکتِ بیتفاوتِ بیعمل را هم به همان سرنوشتی دچار میکند که آن ظالم را دچار کرده است؛ یعنی با او در یک صف و در یک جناح قرار میگیرد.

وجوب تغییر در برابر سلطان جائر به روایت امام حسین از پیامبر

… حضرت در منزل رمله بودند ــ که گویا همان منزلی است که حُر هم در آن منزل بود و اوّل‌دیداری بود که امام حسین با یک جمعی از مردم کوفه داشتند، با یک جمعی از مستضعفین تحت اختیار طاغوتها ــ که این مطلب را بیان کردند و توجیه کردند حرکت و قیام و ثوره‌ی خودشان را. و به این ترتیب بود که فرمودند: اَیُّهَا النّاسُ اِنَّ رَسولَ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ قالَ مَن رَأَى سُلطاناً جائِراً مُستَحِلّاً لِحُرُماتِ اللَّهِ ناکِثاً لِعَهدِ اللَّهِ مُخالِفاً لِسُنَّةِ رَسولِ اللَّهِ یَعمَلُ فِی عِبادِ اللَّهِ بِالاِثمِ وَ العُدوانِ وَ لَم یُغَیِّر عَلَیهِ بِفِعلٍ وَ لا قَولٍ کانَ حَقّاً عَلَى اللَّهِ اَن یُدخِلَهُ مَدخَلَه‌.[18] لَم یُغَیِّر! [یعنی] مسئله‌ی تغییر، تغیّر و اعتراض، اقدام برای نگذاشتن، اقدام برای اینکه این خط و این قطار را به هر قیمتی هست به روی خطّ اوّل بازگرداندن، و کارهایی از این قبیل؛ این خلاصه‌ی هدف امام حسین است.

روایت پیامبر دربارهٔ ویژگی‌های حاکم جائر و لزوم تغییر او با قول و فعل

… شدند. در بین راه در این منازل همین‌طور امام حسین در هرکدامی یک صحبتی دارند، با مخاطبین مختلف، لحن‌های مختلف. در منزلی به نام «بَیضَه»، درحالی‌که حرّبن‌یزید هم در کنار حضرت است؛ حضرت می‌روند، او هم دارد در کنار حضرت می‌آید. رسیدند به این منزل، فرود آمدند. شاید قبل از اینکه استراحت بکنند یا حالا بعد از اندکی استراحت، حضرت ایستاد، خطاب به این لشکر دشمن این‌طوری فرمود: «اَیُّهَا النّاسُ، اِنَّ رَسولَ اللهِ صَلَّی‌اللهُ‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ قالَ: مَن رَاَیٰ سُلطاناً جائِراً مُستَحِلًّا لِحُرَمِ اللهِ ناکِثاً لِعَهدِ اللهِ مُخالِفاً لِسُنَّةِ رَسولِ اللهِ یَعمَلُ فی عِبادِ اللهِ بِالاِثمِ وَ العُدوانِ لَم یُغَیِّر بِقَولٍ وَ لا فِعلٍ کانَ حَقّاً عَلَی اللهِ اَن یُدخِلَهُ مُدخَلَهُ»[19] یعنی اگر کسی ببیند حاکمی در جامعه بر سر کار است که این‌طوری است: «مَن رَاَیٰ سُلطاناً جائِراً» ظلم می‌کند، حرام خدا را حلال می‌شمارد، حلال خدا را حرام می‌شمارد، حکم الهی را کنار می‌زند، عمل نمی‌کند و دیگران را به عمل وادار نمی‌کند یعنی. در میان مردم با گناه عمل می‌کند، با دشمنی عمل می‌کند، با ظلم عمل می‌کند ـ یعنی حاکمِ فاسدِ ظالمِ جائر که یزید مصداق کاملش بود ـ اگر کسی چنین چیزی را ببیند در جامعۀ اسلامی، در میان امت من، پیغمبر فرمود: «لَمْ یُغَیِّرْ بِقَوْلٍ وَلَا فِعْلٍ» با زبان و عمل علیه او اقدام نکند، «کانَ حَقّاً عَلَی اللهِ اَن یُدخِلَهُ مُدخَلَهُ» یعنی خدای متعال این ساکتِ بی‌تفاوتِ بی‌عمل را هم به سرنوشتی دچار می‌کند که آن ظالم را دچار کرده است در قیامت؛ یعنی با او در یک صف و در یک جناح قرار می‌گیرد. این را پیغمبر فرموده است. اینکه عرض کردیم پیغمبر حکم این مطلب را زبانی فرمودند این‌هم یکی از نمونه‌هایش. پیغمبر پس مشخص کرده بودند که اگر نظام اسلامی منحرف شد چه‌کار باید کرد. امام حسین هم استناد می‌کند به همین …

دشمنی طبیعی حاکمان جامعهٔ غیرقرآنی چون منصور و متوکل با قرآن

اگر جامعۀ اسلامی نداریم و در جامعۀ جاهلی زندگی می‌کنیم، مثل جامعۀ زمان متوکل، مثل جامعۀ زمان منصور. اینجا امام چه‌کاره است؟ اینجا آن متوکل، آن منصور، آن هارون که بر اساس قانونی غیر از قانون قرآن، بر سر کار آمده است، خیلی طبیعی است که با قرآن دشمن باشد؛ چون قرآن می‌گوید طاغوت نه، او طاغوت است. چون قرآن می‌گوید ظالم نه، او ظالم است. چون قرآن می‌گوید اختلاف طبقاتی نه، او مجری اختلاف طبقاتی است. لذا طبیعی است اگر منصور، متوکل، هارون، معاویه، یزید، که در رأس یک جامعۀ غیر اسلامی و غیر قرآنی قرار گرفته است، با قرآن دشمن باشد. دشمنی‌اش را با قرآن چگونه …

وجوب اقدام زبانی یا عملی علیه حاکم جائر در حدیث پیامبر (ص)

… هم مردم خودش هستند که منطق و نظریۀ حسین‌بن‌علی علیه‌السلام را به‌خوبی می‌شنوند؛ البته آنها شاید می‌دانند، اما در ذهنشان راسخ‌تر می‌شود؛ هم مردمِ حرّبن‌یزید هستند، آن‌کسانی‌که این چیزها به گوششان کمتر خورده و درست نمی‌دانند حسین علیه‌السلام برای چه آمده؛ درحالی‌که تبلیغات هم زیاد بوده علیه حسین علیه‌السلام ـ پیغمبر خدا فرمود: هرکسی ببیند که یک قدرتی، یک سلطانی در جامعه وجود دارد که این، حرام خدا را حلال کرده و حلال خدا را حرام کرده، عهد خدا و پیمان الهی را شکسته، در میان بندگان خدا با ظلم و با جور و با دشمنی و با کینه‌ورزی حرکت می‌کند و عمل می‌کند، هرکس این وضعیت را ببیند و علیه این وضعیت، به زبان یا عمل اقدامی نکند، «کانَ حَقاً عَلَی اللهِ اَن یُدخِلَهُ مَدخَلَهُ» یعنی بر خدای متعال فرض است و حق است که این آدم بی‌تفاوت را هم ببرد همان جایی که آن جائر را می‌برد در قیامت، این را هم به عذاب او مبتلا بکند. برای خاطر اینکه کسانی که بی‌تفاوت هستند، درحقیقت نیروی خودشان را از دسترس پروردگار عالم، از دسترس قدرت الهی، از دسترس آن جریانی که باید حق را به کرسی بنشاند و احکام الهی را به اجرا دربیاورد، دور نگه داشته[اند]، نیروی خودشان را احتکار کردند. این نیرو باید در …

یاد کردن مکرر امام سجاد (ع) از دستگاه حاکم با زشتی و در کنار شیطان

بنابراین مقصود امام از این نوع سخن‌گفتن چیست؟ مقصود کادرسازی است. امام می‌خواهد از مؤمنین، کادرهای لازم را برای هنگام لازم بسازد، لذا اینها را از جذب‌شدن به قطب‌های قدرت و جذب‌شدن به رفاه کاذب برحذر می‌دارد. و بارها از رژیم حاکم یاد می‌کند، درحالی‌که بیان قبلی به این صراحت نبود، ولی اینجا حضرت سجاد بارها از دستگاه حاکم با زشتی یاد می‌کنند و آن را در کنار شیطان می‌گذارند. مثلاً اینجا می‌فرماید: «اِنَّ الأُمورَ الوارِدَةَ عَلَیکُمْ فِی کُلِّ یَومٍ وَ لَیلَةٍ مِن مُظلِماتِ الفِتَنِ وَ حَوادِثِ البِدَعِ وَ سُنَنِ الجَورِ وَ بَوائِقِ الزَّمانِ» پاسدار اسلام، ش10 آنچه که هر روز و شب به‌سوی شما می‌رسد و سرازیر می‌شود، حوادثی که روز …

گماشتن بدترین حاکمان بر کوفه و کشاندن مردم به فساد

… نه که یک طبقه به‌اصطلاح جامعه‌شناسانه، نه؛ یک قشری، یک جمعی، یک گروهی، یک رگه‌ای از مردم این‌جوری بودند. اما تودۀ مردم، عامۀ مردم، مثل مردم همه‌جای دیگر بودند، بدتر نبودند. مثل مردم مشهد، مثل مردم تهران، مثل مردم اصفهان، مثل مردم مدینه، مثل مردم جاهای دیگر. اما چون آن گروه اندک، در آن گوشۀ مملکت اسلامی، یعنی کوفه، مایۀ رعب و هراس حکومت‌های زمان بودند؛ همیشه بدترین عناصر، رذل‌ترین فرماندارها، پست‌ترین آدم‌های خودشان را، نوکرها و جلادهای خودشان را می‌گماشتند بر سر آن شهر، و کاری با آن مردم می‌کردند ـ چه از لحاظ شدت عمل و اختناق، چه از لحاظ تبلیغات مسموم، چه از لحاظ ترویج فقر و بیچارگی میان آنها ـ که تودۀ مردم به‌طور ناخودآگاه، بی‌توجه، یک کشش بیشتری به‌طرف فساد و انحطاط پیدا کنند.

تخریب زمینهٔ کار گروه مبارز با اختناق و تبلیغات مسموم

برای خاطر چه می‌کردند؟ برای خاطر آن گروه مبارز، آن گروه زبده‌ای که در این شهر بود و در شهرهای دیگر نبود. برای خاطر اینکه بکوبند زمینه‌ای را که این انسان‌های پاکِ پاک‌نهادِ بزرگ، ممکن بود بتوانند از آن استفاده بکنند. برای خاطر اینکه آنها نتوانند استفاده بکنند، می‌رفتند زمینه را به‌کلی خراب می‌کردند. تبلیغات مسموم می‌کردند، مردم را در فشار می‌گذاشتند، در اختناق می‌گذاشتند، مردم را از لحاظ مالی ضعیف می‌کردند، خلاصه با انواع وسایل، مردم شهر کوفه را در یک شرایطی قرار می‌دادند که دیگرِ مردم شهرها در آن شرایط، نبودند. و بر اثر همین بود که عامۀ مردم، تحت تأثیر فعالیت‌هایِ دستگاه‌هایِ ظالمِ جائرِ غدّار، یک کارهایی از ایشان سر می‌زد که این کارها ناشایست بود؛ اما منشأش بدی مردم آن شهر نبود. این یک شرح کوتاهی راجع‌به کوفه. در این زمینه اگر کسانی بتوانند فکر کنند مطالعه کنند، در …

وظیفهٔ مخالفت با سلطان جائر به استناد سخن پیامبر (ص)

… میکنند که حاضرند در کنار آن بزرگوار در این راه قدم بگذارند، حضرت درخواست آنها را اجابت میکند و به طرف آنها میرود؛ بعد هم در میانه‌ی راه پشیمان نمیشود. بیانات امام را که انسان نگاه میکند، میبیند حضرت عازم و جازم بوده است برای این که این کار را به پایان ببرد. این‌که در مقابله‌ی با حرکت انحرافی فوق‌العاده خطرناک آن روز، امام حسین (علیه الصّلاة و السّلام) می‌ایستد، این میشود یک درس، که خود آن بزرگوار هم همین را تکرار کردند؛ یعنی کار خودشان را به دستور اسلام مستند کردند: «انّ رسول الله قال: من رأی سلطانا جائرا مستحلاّ لحرمات الله ناکثا لعهد الله مخالفا لسنّة رسول‌الله یعمل فی عبادالله بالاثم و العدوان فلم یغیّر علیه بفعل و لا قول کان حقاّ علی الله ان یدخله مدخله»؛[1] حضرت این را بیان کردند. یعنی من وظیفه‌ام این است، کاری که دارم انجام میدهم، بایستی ابراز مخالفت کنم، باید در جاده‌ی مخالفت و ایستادگی قدم بگذارم، سرنوشت هرچه شد، بشود؛ اگر سرنوشت پیروزی بود، چه بهتر؛ اگر شهادت بود، باز هم چه بهتر. یعنی اینجوری امام حسین (علیه السّلام) حرکت کردند.

تلقین ناتوانی به ملت از سوی حکام همدست با دشمنان

… جوان و اهل تحقیق مطرح میکند، میبیند اینها با اعتماد به نفس، میگویند میتوانیم. احساس نمیکنند که عاجزند، ناتوانند؛ احساس میکنند میتوانند. این اعتماد به نفس خیلی ارزش دارد برای یک ملت که احساس کند میتواند؛ چون سالهای متمادی به ما تلقین میشد که شما نمیتوانید. به ملت ما گفته میشد شما عُرضه ندارید. سیاستمداران کشور، حکام جائری که بر کشور ما مسلط بودند و غالباً با دشمنان این ملت دستشان در یک جیب و در یک کیسه بود، اینها غالباً به کشور ما، به مردم ما، به جوانهای ما تلقین میکردند که نمیتوانید؛ زحمت بیهوده نکشید. یعنی باید ما بنشینیم، دیگران تحقیق کنند، پیشرفت پیدا کنند، ما برویم از آنها دریوزگی کنیم، گدائی کنیم، از آنها بگیریم؛ خودمان نمیتوانیم از درون خود بجوشیم. این به ملت ما و جوانهای ما و نسل ما تلقین میشد و جزو باورهای این ملت بود.

گناه عقب‌ماندگی کشور بر دوش زمامداران فاسد و وابسته

… - با توجه به ذخائر زیرزمینی خود، باید یکی از پیشرفته‌ترین و یکی از ثروتمندترین کشورهای دنیا باشد، در دوره‌ی حکومتهای قاجاری و بعد پهلوی، تبدیل شد به حکومت عقب‌افتاده‌ىِ دست‌نشانده‌ىِ فقیرِ ضعیفِ توسریخور. این، در تاریخ ما اتفاق افتاد. گناهش به گردن کیست؟ در درجه اول به گردن آن زمامداران فاسد و بی کفایت است، که وابسته هم شدند؛ وقتی سیاستهای استعماری غرب وارد میدان شد، وابسته هم شدند. آنها همت و حمیّت نداشتند؛ فقط به فکر زندگی و آقایی خودشان و حفظ قدرت حکومت خودشان بودند. گناه، در درجه اول بر دوش اینهاست؛ حالا حد اقل این دو سلسله‌ی سلاطین قاجاری و سلاطین پهلوی.

رد دیدگاه لزوم اطاعت مردم از هر ظالمی که زمام قدرت را به دست گیرد

… را تعریف کنیم و آن را در ضمن مثال و نمونه بیان کنیم، هیچ مثالی رساتر و گویاتر از رفتار امیرالمؤمنین علیه‌السّلام نمیتوانیم پیدا کنیم. این است که نبیاکرم او را به امر پروردگار و با نصب الهی به مردم معرفی و به مقام ولایت منصوب میکند. این یک حقیقت اسلامی است. این کجا و این‌که کسی معتقد باشد که هر ظالمی با هر شیوه و رفتار بازیگرانه‌ای توانست زمام قدرت را در دست بگیرد، مردم باید از او اطاعت کنند، کجا؟! این اسلام است یا آن؟!

حکومت ستمگران به نام دین در طول قرن‌ها

… از همه‌ی قضایای عاشورا گریه آورتر است که روزگاری و جامعه‌ای وجود داشته باشد که سابقه‌ی آن جامعه به پیغمبر و امیرالمؤمنین علیهماالسّلام برگردد، آنها بر آن جامعه حکومت کرده باشند و بعد از چند ده سال، به کسی مثل یزید برسد! بعد هم به مروان و عبدالملک و بقیه؛ و تقریباً پانصد، ششصد سال - نزدیک به ششصد سال - چنین عناصری با نام دین، حکومت کنند! البته بعد هم ناصرالدّین شاهها، رضاخانها و دیگران حکومت کردند. هر کدام از آنها برای خودشان یک یزید یا یک معاویه بودند؛ آنها را نباید خیلی هم دست کم گرفت! آنها هم همان‌طورند؛ منتها آنها به اسم دین حکومت میکردند. خلاصه کمتر مصیبتی در دنیا، این قدر بزرگ است!

توانایی حاکم فاسد و ظالم بر نابودی یک تمدن

… خدا و دل داده به دنیا، مثل خلفای بنی‌امیّه و بنی‌عبّاس داشته باشد، پایه را سست خواهند کرد. خلفای بنی‌امیّه و بنی‌عبّاس، بنای چند صد ساله‌ای را که پیغمبر اکرم در طول ده سال گذاشت، با چکش و تیشه و ارّه، توانستند خراب کنند. اینها حرفهای بسیار قابل توجّهی است. کسی مثل یزید با آن همه فساد و خرابی، کافی است که اصلاً تمدّنی را ضایع کند. یکی مثل متوکّل، با آن همه ظلم، کافی است که مُلکی را از بین ببرد. این همه حاکم ظالم؛ این همه حاکم فاسد و این همه مست و لا یعقل که در طول سیصد، چهارصد سال بر سرِ کار آمدند، با چکشها و تیشه‌ها و ارّه‌های خود، توانستند بنایی را که پیغمبر در طول ده سال بر زمین چیده بود، از بین ببرند.

گرفتاری ملت‌ها به حاکمان مال‌اندوز و شهوت‌ران

… و خاک و منابع طبیعى خودشان نمیتوانند استفاده بکنند و دیگران مى‌آیند استفاده میکنند. کمپانى‌هاى بیگانه در داخل سرزمین‌هاى آنها از سرمایه‌ى آنها به آلاف و الوف دست پیدا میکنند امّا ملّتها گرسنه‌اند؛ در آفریقا کشورهایى هستند با استعدادهاى طبیعى و به این ترتیب. امروز ملّتهاى بسیارى دچار حکومتهاى فاسد و ظالمند؛ رؤسای کشورهایی که همّ‌وغمّ‌شان مال‌اندوزی و ثروت جمع کردن و سرگرمی به شهوات حیوانی است؛ بسیاری از این کشورها دچار یک چنین مسئولینی هستند؛ این یکی از دردها است؛ این یکی از مشکلات ملّتها است. امروز ملّتها ــ بسیاری از ملّتها ــ متأسّفانه نمیتوانند از استعدادهای خودشان استفاده کنند. تحصیل‌کرده‌های معدودی هم که پیدا میکنند، پول قدرتهای بزرگ، آنها را به سمت خود جذب میکند. جوانى در کشورى درس خوانده، …

حاکمی که هوای نفس را بر خواست ملت مقدم دارد، لایق ریاست نیست

… که ثروت ملّت عراق دود بشود و از بین برود ــ که شد؛ امروز متأسّفانه شد؛ شاید ده‌‌ها سال دیگر لازم باشد ملّت عراق زحمت بکشد تا خودش را به آن روز اوّل برساند ــ او موجب شد این همه مردم عراق از نظامى و غیر نظامى کشته بشوند؛ او یک بلائى براى مردم عراق بود و هست. زشت باد چهره‌‌اى و حاکمى و رئیسى که ملاحظه‌‌ى هواى نفْس خود و جاه‌‌طلبى خود را بکند، و ملاحظه‌‌ى مردمش و ملّتش و اراده‌‌ى آنها و خواست آنها را نکند. متأسّفانه در منطقه‌‌ى ما از این‌‌جور چهره‌‌ها کم نیستند، از این‌‌جور شیطانها کم نیستند؛ اینها که این‌‌جور بر یک ملّت جفا میکنند و ظلم میکنند، لایق ریاست بر یک دسته آدم هم نیستند، چه برسد بر یک ملّت. ما از ملّت عراق حمایت میکنیم؛ ما راجع به ملّت عراق حرف میزنیم که دلسوزى میکنیم؛ ما راجع به تجاوز به یک کشور سخن میگوییم که آمریکا و همدستانش را زشت میشمریم؛ نه راجع به این افرادى که حضور آنها و وجود آنها در هر ملّتى ــ که امثال آنها وجود داشته باشد ــ مایه‌‌ى …

تضاد حاکمان اموی و عباسی با عدل و توحید و کرامت انسان در اسلام

… منافع خودشان مجبور بودند در اسلام دستکارى کنند. اگر اسلام به صورت ناب و خالص در اختیار مردم قرار مى‌گرفت، حکومت زمامداران اموى و عباسى بدون پایه و بدون استدلال مى‌شد. آنها براى این‌که حکومتهاى خودشان را پابرجا نگه دارند ناچار بودند که اسلام را تحریف کنند. اسلام مى‌گفت حکومت عدل، آنها مظهر ظلم بودند. اسلام مى‌گفت توجه به خدا، آنها بتهایى در قبال ذات مقدس پروردگار بودند. اسلام مى‌گفت احترام به انسان، آنها انسان را تحقیر مى‌کردند.

کشاندن مردم برای منافع خود و در اختیار گرفتن جسم و جان آنان

… آنچه که ادعا می‌کنند، چه بدانند، چه ندانند، دنیا و آخرت مردم را در دست گرفته‌اند. امروز این دستگاه‌های عظیم فرهنگی که دارند نسل جوان بشر را در چهار گوشۀ دنیا به‌سمت بداخلاقی و فساد و تباهی، حرکت و سوق می‌دهند، همان امامانی هستند که «یَدعونَ اِلَی النّارِ». دستگاه‌های قدرتند که به‌خاطر منافع خودشان، به‌خاطر حاکمیت‌های ظالمانه‌شان، به‌خاطر رسیدن به اهداف گوناگون سیاسی‌شان، مردم را [به هر سویی] می‌کشانند؛ هم دنیای مردم دست آنهاست، هم آخرت مردم دست آنهاست؛ [و هم] جسم و جان مردم در اختیار آنهاست.

عناد با حق به‌سبب ناسازگاری آن با منافع مادی

یک جامعه، یا زیر سرپرستی امام عادل است، که «مِنَ اللهِ» است، هادی به خیرات است، هادی به حق است؛ یا در اختیار انسان‌هایی است که از حق بیگانه‌اند، با حق ناآشنایند و در موارد بسیاری با حق عناد می‌ورزند. چون حق با منافع شخصی آنها، با منافع مادی آنها سرِ سازش ندارد، با حق عناد می‌ورزند. پس یکی از این دو حال است؛ از این دو حال خارج نیست.

وجوب مقابله با حاکم ظالم بنا بر روایت پیامبر اکرم (ص)

[تفاوت بعدی] این است که در زمان امام حسین، این روایت پیغمبر که فرمود:..«کسی که ببیند یک حاکمی دارد ظلم می‌کند، جور می‌کند، به حقوق مردم تجاوز می‌کند، حرام خدا را حلال می‌کند، احکام الهی را دگرگون می‌کند و چه و چه، بر این واجب است که با این حاکم مقابله کند»، در زمان امام حسین به‌طور کامل وجود داشت. یزید بر سر کار بود که مصداق کامل همۀ اینها بود؛ مجسمۀ فساد و شرارت و فسق و ظلم و ناحق را حق کردن و مقابله و مبارزۀ با اسلام. خب، دیگر منتظر چه باشد امام حسین! باید با او مقابله می‌کرد، باید علیه او تغیُّر[7] می‌کرد، و کرد. در زمان امام حسن این‌طوری نبود؛ امام …

عذاب الهی بر مردم مطیع امام جائر هرچند در کارهای شخصی پرهیزگار

یک حدیثی است شاید مکرر در مواردی خوانده باشم، الآن هم جای خواندن همین حدیث است که از قول امام علیه‌السلام نقل شده در کتب معتبرۀ ما، از جمله در کافیِ شریف، اصول کافی، که امام علیه‌السلام نقل می‌کند به‌عنوان حدیث قدسی، در چند جمله، در چند عبارت، و آنچه که به نظر من مانده و نزدیک‌ترین و مفصل‌ترین عبارات است این است که «لَاُعَذِّبَنَّ كُلَّ رَعيَّةٍ فِي الاِسلامِ دانَت بِوَلايَةِ كُلِّ اِمامٍ جائِرٍ لَيسَ مِنَ اللهِ وَ اِن كانَتِ الرَّعيَّةُ في اَعمالِها بَرَّةً تَقيَّةً وَ لَاَعفُوَنَّ عَن كُلِّ رَعيَّةٍ فِى الاِسلامِ دانَت بِوَلايَةِ كُلِّ اِمامٍ عادِلٍ مِنَ اللهِ وَ اِن كانَتِ الرَّعيَّةُ في اَنفُسِها ظالِمَةً مُسيئَةً»[7]، ترجمۀ حدیث یا بهتر این است که مضمون اجمالی حدیث را بگویم: اطاعتِ آن قدرتی که از سوی خدا و نمایندۀ خدا نباشد، اطاعتِ از آن مرکزی که آن مرکز، از مرکز قدرت پروردگار الهام نگرفته باشد، این در حدّ شرک است یا خود شرک است؛ برای خاطر اینکه ولو مردمی که این کار را انجام می‌دهند و مبتلای به این درد، به این بلا، به این نابسامانیِ بزرگ اجتماعی هستند، در کارهای شخصی خودشان آدم‌های مرتب و منظمی باشند، «بَرَّةً تَقِیَّةً» باپروا، پرهیزگار، مراقب، اما این بلای بزرگ موجب می‌شود که خدای متعال نظر لطف و رحمت را از این امت برگیرد، آنان را معذَّب، معاقب،[8] مبتلای به نقمت[9] خود قرار دهد. این حدیث است.

یاد کردن مکرر امام از سلطان و حاکم جور

حضرت سجاد با همان روالی که قبلاً گفتم، دارد اینها را موعظه می‌کند که مبادا این‌گونه حوادث زندگی شما را از آن خطی که دارید به فراموشی بیفکند و آن را از یاد شما ببرد. امام بارها از سلطان و حاکم جور یاد می‌کنند. پاسدار اسلام، ش10