رفتن به محتوای اصلی

حکمیترویداد

نام‌های دیگر: ماجرای حکمیت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

داوری تحمیل‌شده در جنگ صفین و نیز داوری برای حل‌وفصل دعاوی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:ابلاغ سیاست‌های کلی «خانواده»— ۱۳۹۵/۰۶/۱۳

تحمیل حکمیت در آستانهٔ پیروزی امیرالمؤمنین با احتمال نفوذ عوامل معاویه

… صلح می‌خواهند، شما چرا به قرآن احترام نمی‌کنید؟ حکمیت قرآن که حرف درستی است. ظاهر قضیه را دیدند! و یکی از بزرگ‌ترین مصیبت‌های امت اسلامی و ملت اسلامی در همیشۀ زمان، همین کوته‌بینی و کوته‌اندیشی بوده که حقایق را درست درک نمی‌کردند، به ظواهر نگاه می‌کردند. (63/4/1) در بحبوحۀ جنگ و همان لحظه‌ای که نزدیک بود علی علیه‌السلام پیروز بشوند، یک عده آدم‌های بدخواه و بددل آمدند حکمیت را بر امیرالمؤمنین تحمیل کردند. داشتند پیروز می‌شدند، سر سلیقه‌های کج، فهم‌های غلط، که البته توی آنها نفوذی معاویه هم ما احتمال می‌دهیم بوده، آمدند که آقا چرا جنگ می‌کنید با مسلمان‌ها؟ (65/3/4)

پایه‌ریزی آن با توطئهٔ اردوگاه شام به سردمداری عمرو عاص

امیرالمؤمنین زیر فشار اینها ـ که حتی با شمشیر، علی علیه‌السلام را تهدید می‌کردند و امیرالمؤمنین که نمی‌توانست با سربازهای خودش بجنگد ـ پیغام داد به مالک اشتر که بیایند. و مسئلۀ حکمیّت در آنجا پایه‌ریزی شد، به توطئه و شیطنت اردوگاه شام و سردمداری عمرو عاص، و گفتند یک حَکَم از این‌طرف، یک حَکَم از آن‌طرف، و تکلیف را فی‌مابین معیّن کنند. (63/4/1) [امیرالمؤمنین] گفت بسیار خب، پس ابن‌عباس ازطرف من حَکَم. گفتند نه، ابن‌عباس نمی‌شود، او آدمی است جنگ‌طلب و محب توست، عاشق توست، این نمی‌شود، این نباید باشد. گفت بسیار خب، مالک اشتر، شجاع و آگاه و مخلص و بصیر. گفتند نه‌خیر، آن‌هم همین‌طور است، او این …

حل‌وفصل دعاوی خانواده در مراحل اولیه از راه حکمیت

۷. بازنگری، اصلاح و تکمیل نظام حقوقی و رویه‌های قضایی در حوزه خانواده متناسب با نیازها و مقتضیات جدید و حل‌ّوفصل دعاوی در مراحل اولیه توسط حکمیت و تأمین عدالت و امنیت در تمامی مراحل انتظامی، دادرسی و اجرای احکام در دعاوی خانواده با هدف تثبیت و تحکیم خانواده.

تحمیل حکمیت بر امیرالمؤمنین (ع) در ماجرای صفین

در ماجرای صفین، وقتی‌که حکمیت را بر امیرالمؤمنین تحمیل کردند و مجبور کردند امیرالمؤمنین قبول کند مسئلۀ حکمیت را، و عهدنامۀ حکمیت نوشته شد که از این‌طرف چه کسی باشد، از آن‌طرف چه کسی باشد و بروند و بنشینند مسئلۀ خلافت را حل بکنند، اختلافات را از بین ببرند؛ لشکریان امیرالمؤمنین هنوز به‌طرف کوفه برنگشته، یکهو دوتا نوجوان، داغ، عصبانی، خشمگین بلند شدند ـ که اینها اسم‌هایشان هم در تاریخ ثبت شده ـ فریاد کشیدند: «لا حُکمَ اِلّا لِلّهِ»[3]؛ البته قبلاً این جملۀ «لا حُکمَ اِلّا لِلّهِ» در میان اردوگاه شنیده شده بود، چه …

بازگشت به کوفه پس از حکمیت و تدارک دوبارهٔ جنگ

… مسئله‌ای بود، احساس می‌کند که برای حفظ دین باید با معاویه جنگید. مسئله، مسئلۀ یک آدم فاسق، یک آدم فاجر، یک آدم چموش، اینها نیست؛ اصلاً حفظ دین ایجاب می‌کند که معاویه از صحنه خارج بشود. خب، وقتی یک‌چنین احساسی را امیرالمؤمنین دارد، با قاطعیتِ تمام می‌جنگد. بعد از آنکه مسئلۀ حَکَمین پیش می‌آید و موجب می‌شود که امیرالمؤمنین در نزدیکی پیروزی نهایی، دستش از پیروزی دور بماند و مجبور شود برگردد به کوفه، مجدداً در صدد تهیۀ اسباب برمی‌آید و لشکر جمع می‌کند. و اگر اجل مهلت می‌داد و حضرت به شهادت نمی‌رسید، مجدداً به جنگ با معاویه می‌رفت. این قاطعیت امیرالمؤمنین است.

تصمیم به گردآوری دوبارهٔ لشکر پس از شنیدن خبر حکمیت

… آن حضرت، توطئه‌ای درست شد ازطرف یک عده‌ای آدم خبیث ـ شاید هم دست معاویه در کار بود ـ و قرآن‌ها را سر نیزه کردند و یک عده‌ای آمدند، حضرت را زیر فشار قرار دادند که جنگ را تعطیل بکند؛ این بزرگوار مجبور شدند دیگر، تن به حکمین دادند و مجبور [شدند] حضرت برگردند. وقتی‌که برگشتند کوفه و خبر حکمین را شنیدند که اینها چه‌کار کردند؛ حضرت همان لحظه تصمیم گرفت باز لشکر را جمع کند، مجدداً برود به جنگ؛ یعنی اینکه حالا ما شکست خوردیم و دشمن به کام رسید ـ اگرچه [دشمن] پیروز نشد، اما خب، علی رفته بود که دشمن را تار و مار کند، و نتوانست تار و مار کند و برگشت، که یک نوعی شکست محسوب می‌شد، اگرچه شکست نظامی نبود ـ این امیرالمؤمنین را مأیوس نکرد. اگر ده بار دیگر هم …

فریب خوردن ظاهرپرستان از قرآن‌های سر نیزه و تحمیل حکمیت بر علی (ع)

… از رحمت خودت دور کن. قاتلان! یک نفر بیشتر که در مسجد کوفه، شمشیر نزد بر فرق مبارک حضرت، [اما می‌گوید] قاتلان! ببینید، این‌هم یکی از همان درس‌هایی است که از دعا انسان می‌گیرد. لازم نیست در حادثه، انسان خودش مباشرتاً حضور داشته باشد تا حادثه به او منسوب بشود؛ از آن روزی که غوغای حکمیت در جنگ صفین به راه افتاد، یک عده‌ای ظاهرپرست، از قرآن‌های سر نیزه فریب خوردند. و این‌قدر این فریب خودشان را غلیظ کردند و حق را به جانب خود دانستند، که جرئت کردند به انسان والامقامی، به انسانی مثل علی، فشار بیاورند و زور بگویند و او را وادار کنند به قبول حکمیت. از آن روز، کسانی که در آن قضیه فعال بودند، جزوِ قَتَلۀ امیرالمؤمنین هستند، تا آنهایی که قدرش را نداشتند، تا آنهایی که کمک کردند، تا آنهایی که به‌دنبال شهوت‌رانی‌ها یا اغراض شخصی‌شان در به‌شهادت‌رساندن این انسانِ بزرگِ تاریخ، همراهی کردند. لعنت خدا بر همۀ …