… و از آن طرف با صورت دیگر بازار درست کنند و هر چه دارند به این بازار صرف کنند. ما را به صورت یک مصرف درآورند. میدیدند که روحانیت اگر زنده باشد، و چشمش را باز کند و بگذارند به حیات خودش ادامه بدهد این مزاحم است. از این جهت روحانیت را با تمام قوا کوبیدند. به طوری که این حوزه علمیهای که آن وقت البته هزار و چند صد تا محصل داشت، رسید به یک چهار صد نفر، آن هم چهار صد نفری که توسری خورده، چهار صد نفری که هیچ نتواند یک کلمه صحبت کند. یک کلمه تمام منابر را در سرتاسر ایران، تمام خطبا را در سرتاسر ایران زبانشان را بستند. و تمام علما را در سرتاسر ایران زبانشان را بستند. مع ذلک خوب، در زمان رضا شاه هم یکی- دو- سه دفعه قیام کردند علما. مع ذلک چون قیامی بود که ملت از بس ترسیده بود از او همراهی نمیتوانست بکند شکسته میشد. از آذربایجان قیام کردند. از خراسان قیام کردند. از همه …
فشار، خلع لباس و اعزام به سربازخانه برای شکست حوزهها
برنامه این بود که این دو قشری که ممکن بود که برای یک مملکت مفید باشد و ممکن بود که دیگر قشرها هم دنبال این باشند، این دو قشر را نگذارند که به کار خودشان به طوری که شایسته است انجام وظیفه کنند. در طرف روحانیت، از باب اینکه اختیار معلّم و متعلّم به آن وضع دست آنها نبود، اینجا به یک جور دیگر رفتار کردند؛ به خلع لباس و به فشار و به بردن سربازخانهها و امثال ذلک که شکست بدهند حوزهها را. و در قشر فرهنگ، که اختیارات را دستشان گرفته بودند، میخواستند که باز این فرهنگ را یک فرهنگ دلخواه خودشان، بلکه دلخواه آنهائی که میخواهند استفاده از ما بکنند، قرار بدهند. و این دو تا قوّهای که به منزله قوّه مُفکّره جامعه است از آنها بگیرند و تباه کنند؛ و کسی …
محدود ماندن مباحث حوزهها و عرضه نشدن آیات و اخبار و کتب فقهی
و مع الاسف ما خودمان هم به آنها کمک کردیم و زیاد هم کمک کردیم. ما از مسائل اسلام، بعض مسائلی که روابط بین فرد و خدای تبارک و تعالی بود گرفتیم؛ و ما بقی مسائل- که اکثر کتب فقهی ماست- در کتابها مدفون شد، همان توی کتابها محفوظ بود و در خارج نیامد. مباحثی که بحث شد در حوزههای ما همین مباحث، محدود به همین مباحث بود و آن همه اخبار و آن همه آیات و آن همه کتب فقهی ما نمایش خارجی پیدا نکرد. نتوانستیم ما عرضه کنیم امور اجتماعی را، امور سیاسی را. این اموری که مال زندگی است، اینها را نتوانستیم ما عرضه بکنیم. از این جهت، آنها از آن طرف دامنزدند؛ ما هم از این طرف غافل.
مصیبتهای وارد بر حوزههای علمیه در زمان رضاخان
… دانشگاه باشد انجام وظیفه کند و همین طور همه قشرها را. هم معنویات را از ما گرفتند و قوای انسانی را؛ و هم اقتصاد مملکت را از بین بردند و همه جهات مادی را. هم خیانت به مادیات کردند؛ و هم خیانت به معنویات و خیانتشان به معنویات عظیمتر بود از خیانتشان به مادیات. شما اکثراً یادتان نیست مصیبتهایی که بر حوزه علمیه در زمان رضا خان وارد شد. بعضی از این آقایان عظیم که اینجا تشریف دارند یادشان است؛ و الّا طبقه جوان یادش نیست که چه کردند اینها با حوزههای علمیه؛ چه کردند اینها با این ملت در آن زمان. در این زمان هم که شما یادتان هست، دیدید که چه کردند. تمام حیثیت ملی، حیثیت انسانی، حیثیت اسلامی ما را اینها تباه کردند. آن وقت مساجد ما را بستند؛ مدارس ما از بین رفت؛ عمامههای اهل علم را از سرشان برداشتند و آن فضاحتها و …
نفوذ تبلیغات بیگانه در حوزههای نجف و قم و طرح بخشی از اسلام
یکی از کارهای بزرگی که شده است- و گمانم این است که آنها، آن شیاطین، کردهاند این است که قرآن و اسلام را آن طوری که هست نگذاشتند ما بفهمیم؛ نگذاشتند مسلمانها بفهمند. نفوذ کرده است این تبلیغات حتی در عمق حوزههای دینی نجف و قم! این معنا که یک مقدار از اسلام و یک قدری از اسلام مطرح است بین علمای اسلام؛ یک قدری از اسلام است؛ باقی آن مانده است آن زیر و مخفی است. نگذاشتند به اینکه ما اسلام را آن طوری که هست بفهمیم. برای اینکه یکی از خطرهایی که برای خودشان میدیدند همین بود که اگر اسلام را آن جوری که هست بفهمند، همه به آن رو میآورند، و برای آنها دیگر مقامی باقی نمیماند. نخواستند درست بشود، تعلیمات اسلام را دیدند. …
ارسال دو ثلث سهم امام برای صرف در حوزههای علمیه
بعد الحمد و الصلاه، جناب مستطاب ثقه الاسلام و المسلمین آقای حاج شیخ احمد وحیدی مهرجردی یزدی از طرف این جانب مجازند در تصدی امور حسبیّه و اخذ وجوه شرعیه و صرف سهم سادات را در محل و صرف یک ثلت از سهم مبارک امام علیه السلام- را در مخارج خودشان و مصارف لازمه و ارسال دو ثلث دیگر را نزد این جانب جهت صرف در حوزههای علمیه. امید است اهالی محترم مهرجرد نیز از وجود ایشان بهرهمند شده و قدردانی نمایند. از خدای تعالی موفقیت همگان را در راه خدمت به اسلام و مسلمین خواستارم.