رفتن به محتوای اصلی

حوزهٔ علمیهگروه و سازمان

نام‌های دیگر: حوزه‌های علمیه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مراکز آموزش علوم دینی و تربیت روحانیان و جایگاه و وظایف آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (تقویت حوزه‌ها و مرجعیت آقای بروجردی)— ۱۳۲۷/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۲۷ تا ۱۳۶۸
۱۳۲۷۱۳۶۸

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۴۶ پاراگراف)

خطر رسوایی و نابودی حوزه‌ها و روحانیان بر اثر اختلاف

… که سه دسته از آقایان در بعضی موارد بریزند به جان هم؟ شما احتمال نمی‌دهید که یک دستی در کار باشد برای اینکه این حوزه‌ها را مفتضح کند؟ از این مفتضح تر؟ شما احتمال نمی‌دهید که دشمن دنبال این مطلب باشد و دست داشته باشد در این مسائل، به طوری که شما ملتفت نشوید. از پشت یک حجابی باشد، با آن زرنگیهایی که آنها دارند و سیاستی که آنها دارند و خدعه‌ها و فریبی که آنها دارند، یک دستی دنبال این مطلب باشد، دست ناپاکی، و بخواهد شما را در جامعه مفتضح کند و بعد از افتضاح از بین ببرد، و مردم تشکر کنند بر اینکه این آخوندها از بین رفتند. احتمال این معنی نمی‌رود به صورت دیانت، به صورت‌ عرض می‌کنم که مقدسی، به صورت ظاهر الصلاح، اشخاصی وارد بشوند در بین شما؛ یا اشخاصی اشخاص دیگری را که از خود شما هستند اغفال کنند؛ یا این شده‌ها در بین شما بیایند و یک مطلبی را پخش بکنند که به واسطه این مطالب یک …

نقد محدود کردن وظیفهٔ طلاب به مباحث اصولی

ما وظیفه نداریم؟ آقا، این قرآن، این قرآن کریم پیش ما امانت است؛ ما وظیفه نداریم حفظ این قرآن کریم را بکنیم؟ حفظ این احکام اسلام را ما وظیفه نداریم بکنیم؟ وظیفه ما همین است که یک مطالب اصولی را بحث کنیم تا آخر. بعد از پنجاه سال که مطالب اصولی هم خیلی درست شده است، وقتی که اخلاقش را، عرض می‌کنم آدابش را، آداب دینی‌اش را اینها ... اینها نیست این طور. باید از اول این مطلب را شما در نظر داشته باشید، شما جوانید می‌توانید، از اول هر قدمی که برای علم برمی‌دارید، همان قدر یک قدم هم برای تقوا بردارید؛ برای تهذیب نفس بردارید؛ برای اینکه هوای نفس را کم کنید بردارید.

نهی از تسلیم و تن دادن به امتحانات پوچ دستگاه

تسلیم نشوید. زیر بار امتحانات پوچ آنها نروید. نقشه آن است که قدم به قدم پیشروی کنند. هر قدر شما عقب‌نشینی کنید آنها پیشروی می‌کنند. آنها کمر به نابودی شما بسته‌اند. گمان نکنید با ملایمت و تسلیم دست بردار هستند، بلکه با استقامت و ایستادگی و اظهار حق و فریاد مظلومانه عقب می‌نشینند.

اعتراض به رفتار وحشیانه با حوزه‌ها به اسم سرباز وظیفه

از قهر خدا بترسید؛ از قهر ملت بهراسید؛ با احکام خدای تعالی به نام دین مترقی بازی نکنید؛ با اسم قرآن به احکام مسلمه آن لطمه نزنید؛ با حوزه‌های دینیه به اسم سرباز وظیفه پوچ و بیفایده و با خدمتگزاران به فرهنگ و ملت، این نحو سلوک وحشیانه نکنید. و بالاخره علمای امت را وادار نکنید که با شماها به طور دیگر سلوک کنند.

صرف وجوه ماخوذه در حوزهٔ علمیه و شهریهٔ محصلان

… چه سهم مبارک امام- علیه السلام- و چه سهم سادات عظام و چه سایر وجوهات. و نیز وکیل هستند در دستگردان نمودن و امهال به مقدار صلاح و اخذ آن. و کسانی که با این جانب یا وکلای من دستگردان نمودند، مجازند بدهکاریها را به ایشان بپردازند برای صرف در حوزه مبارکه علمیه. و جناب ایشان مجازند که وجوه ماخوذه را صرف در حوزه علمیه و شهریه حضرات محصلین نمایند؛ به همان نحو که مقرر بود.

صرف نیمی از سهم امام در حفظ حوزهٔ محل و ادامهٔ حوزه‌های علمیه

… امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز وکیل این جانب هستند در اخذ وجوه شرعیه از قبیل مظالم و مجهول المالک و زکات و ایصال آن به محالّ مقرره شرعیه؛ و اخذ سهمیْن مبارکیْن و صرف آن در اعاشه اقتصادیه خود، و صرف بقیه سهم سادات را در محل مقرر آن، و صرف نصف سهم مبارک را در حفظ حوزه علمیه محل و سایر مصارفی که مصلحت می‌دانند، و ایصال نصف دیگر را برای این جانب برای ادامه و اقامه حوزه‌های علمیه. و نیز وکیل هستند در دستگردان نمودن و امهال به مقدار مصلحت و اخذ و اعطا. «و اوصیه- ایّده الله تعالی- بما اوصی به السلف الصالح من ملازمه التقوی و التجنب عن الهوی و التمسک بعروه الاحتیاط فی الدین و الدنیا؛ و ارجو من جنابه ان لا ینسانی من صالح دعواته»؛ و السلام …

سودمندی رنج‌ها و ستم‌های واردشده بر حوزه‌ها و علما در بیداری ملت

… خود را برای این سنگر عظیم مجهز و مهیا فرمایند. و با مجاهده و تحکیم مبانی تقوا، حب دنیا و نفس را که راس تمام خطیئات است، از قلب خود خارج نمایند؛ تا مشکلات زندگانی بر آنها آسان شود، و شداید در راه خدمت به حق تعالی و احکام مقدسه اسلام در ذائقه آنها شیرین گردد. رنجها و ناراحتیها و ستمهایی که به حوزه‌های اسلام و حضرات اعلام و سایر برادران متدین ما وارد شده، گرچه ناگوار و بر دوش این جانب سنگینی می‌کند لیکن از جهاتی به نفع اسلام و مسلمین بود؛ و رحمتها و الطاف الهیه بود که ملت اسلام را بیدار و طریقه سلف صالح را تا حدی تجدید نمود. این جانب در این تبعیدگاه ثانوی،[1] در تحت قُباب مطهره، دعاگوی اسلام و مسلمین و حوزه‌های علمیه و طبقه جوان زحمتکش رنجدیده می‌باشم. و السلام علیکم و رحمه الله.

نقد محدود ماندن مباحث به طهارت و خمس و بحث‌نکردن از سیاست اسلام

… اسلامی، این ممالکی که در تحت اسارت بودند، اینها یکی یکی از اسارت بیرون آمدند، اصلًا دنبال آن مبلغین پاپ رفتند، و آنها را به صورت‌ مسیحیت در آورد [ند] ما در محیط خودمان هم نمی‌توانیم، در محیط خودمان هم نمی‌توانیم احکام اسلام را آن طوری که هست عرضه بداریم. ما مباحثاتمان از حدود کتاب «طهارت» و کتابِ- عرض می‌کنم که- «خمس» و کتاب چه و چه، از این حدود تجاوز نمی‌کند. سیاست اسلام را بحثْ دیگر نمی‌کنیم از آن؛ حدود اسلامی دیگر بحث از آن نمی‌شود. اجرا نشدنْ غیر آن است که نباید عرضه داشت به دنیا؛ باید عرضه داشت آقا. این یک مطلبی است که باید دنیا بفهمد که اسلام برنامه دارد.

مأیوس نبودن با توجه به فرازونشیب‌های گذشتهٔ حوزه

و باز هم عرض می‌کنم مایوس نباشید، این حوزه آن قدر بالا و پایین رفته است تا حالا رسیده به اینجایی که رسیده است که ملاحظه می‌فرمایید. البته با این جمعیت نمی‌شود این جمعیت را کنترل کرد، این شکی نیست که نمی‌شود، با زور هم نمی‌شود، این را باید با نرمش، با نصیحت، با اخلاق، با این طور چیزها این کارها را انجام بدهد. و من امیدوارم که موفق بشوید امثال جنابعالی و دیگران که این کار را انجام بدهند و …

اثر سرنوشت‌ساز بر کشور همانند دانشگاه

… است ما بین آنی که ادامه باید این حساسیت پیدا بکند. یک چیزهایی که حل می‌شود، مثلًا ما جنگ داریم، جنگ چیز مهمی نیست، حل می‌شود، چیز مهمی نیست و بحمد الله خوب است وضع، و جهات سیاسی‌ای که در دنیا هست، آنها هم حل می‌شود و ان شاء الله، چیزهایی است حساس باید بود. اما مسئله دانشگاه یک مساله فوق العاده است که این افرادی که از دانشگاه در می‌آیند یا مخرب یک کشوری هستند یا سازنده آن کشور هستند، و در کشور ما، یا رو به اسلام می‌برند کشور ما را، یا منحرفش می‌کنند. این از چیزهایی است که از دانشگاه می‌آید این کار، چنانچه از حوزه‌های علمیه می‌آید این کار، از این جهت، خیلی مهم است این امر.

اصلاح کشور با اصلاح فیضیه در کنار دانشگاه

مطالبی که باید عرض کنم و شاید کراراً عرض کرده‌ام، مسئله مجلس است و اهمیت مجلس. همان طوری که من کراراً عرض کرده‌ام که دانشگاه و فیضیه، اینها اگر اصلاح بشود کشور اصلاح می‌شود، و همه کارهایی که در رژیمهای منحرف انجام گرفته است به دست دانشگاهیهایی که انحراف داشته‌اند صورت گرفته است. راجع به مجلس هم باید عرض بکنم که در کشوری که مثل کشور ایران بحمد الله الآن یک جمهوری اسلامی به تمام معنا هست و در صدد اسلامی کردن همه امور هست، مجلس مثل، همان طوری که صنایع مادر ما داریم، مجلس هم این طور است که اگر مجلس یک مجلس اسلامی که با انتخابات صحیح …

ارسال دو ثلث سهم امام برای صرف در حوزه‌های علمیه

بعد الحمد و الصلاه، جناب مستطاب ثقه الاسلام و المسلمین آقای حاج شیخ احمد وحیدی مهرجردی یزدی از طرف این جانب مجازند در تصدی امور حسبیّه و اخذ وجوه شرعیه و صرف سهم سادات را در محل و صرف یک ثلت از سهم مبارک امام علیه السلام- را در مخارج خودشان و مصارف لازمه و ارسال دو ثلث دیگر را نزد این جانب جهت صرف در حوزه‌های علمیه. امید است اهالی محترم مهرجرد نیز از وجود ایشان بهره‌مند شده و قدردانی نمایند. از خدای تعالی موفقیت همگان را در راه خدمت به اسلام و مسلمین خواستارم.

تشکر از فضلا و محصلان حوزه برای شرکت در این حادثه

… باید این راه را طی کنیم چه بهتر در خدمت به اسلام و مسلمین و خدمت [به‌] علم و هدایت، عمر صرف شود و در «لا یعنی»[2] هدر نرود. از خداوند تعالی مسالت می‌نمایم که همه ماها را در این راه پر خطر از شرور انسانهای صوریِ شیطان حقیقت، و وساوس نفس اماره حفظ فرماید. از جنابعالی امید دعای خیر برای حُسن عاقبت دارم و از همه افاضل و اعلام و عموم محصلین حوزه علمیه از شرکت در این حادثه تشکر می‌کنم. و امید است جنابعالی در ملاقاتها به آقایان ابلاغ فرمایید. و السلام علیکم و رحمه الله.

اختصاص دوسوم سهم امام به حوزه‌های مهم دینی

… فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لما ذُکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ وجوه شرعیه از زکوات و نذور مطلقه و مظالم و صرف آنها در مصارف مقرره شرعیه؛ و در اخذ سهمیْن مبارکین سادات عظام و امام- علیه السلام- و صرف سهم سادات و ثلث سهم امام در محالّ مقرره؛ و دو ثلث دیگر را نزد این جانب ایصال نمایند که صرف در حوزه‌های مهمه دینیه شود.

اختصاص دوسوم سهم امام به حفظ حوزه‌های مهم دینی

… الاسلام آقای حاج سید علی اصغر دستغیب شیرازی- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حِسبیّه و شرعیه که در عصر غیبت حضرت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لما ذُکِرَ مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه، از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان، صرف کنند و دو ثلث دیگر را جهت حفظ حوزه‌های مهمه دینیه نزد این جانب ایصال نمایند.

اختصاص سه‌چهارم سهم امام به حوزه‌های مهم دینی

… الاسلام آقای آقا سید حسین آقا آیت اللهی جهرمی- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حِسبیّه و شرعیه که در عصر غیبت حضرت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهمیْن مبارکیْن سادات عظام و امام- علیه السلام- و ایصال سهم سادات به سادات فقیر و عفیف و صرف ربع سهم مبارک امام (ع) در مصارف مقرره شرعیه و سه ربع دیگر را نزد این جانب ایصال نمایند که صرف در حوزه‌های مهمه دینیه شود؛ و قبض رسید برای رد به صاحبان وجوه تحصیل نمایند.

اختصاص دوسوم سهم امام به حفظ حوزه‌های مهم دینی

… عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای آقا شیخ مصطفی اشرفی- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت حضرت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لها مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان صرف و دو ثلث دیگر را جهت حفظ حوزه‌های مهمه دینیه نزد حقیر ایصال نمایند.

امید به محفوظ ماندن حوزه‌ها

در هر صورت قوی باشید، خودتان را قوی کنید. به خدا متوجه بشوید و پشتوانه شما خدای تبارک و تعالی است [گریه شدید حضار] ... شما خدا دارید و خدای تبارک و تعالی به شما کمک خواهد کرد و حوزه‌ها هم ان شاء الله محفوظ خواهند ماند.

گفت‌وگو دربارهٔ اقامت مخاطب در کرمانشاه و امید به توفیق او در تحکیم امور مدرسه

به عرض عالی می‌رساند، مرقوم محترم که حاکی از سلامت مزاج شریف و حاوی تفقد از اینجانب بود موجب تشکر گردید. سلامت و سعادت و توفیق جنابعالی را خواستار است. با جناب مستطاب ثقهالاسلام آقای حاج آقا بهاءالدین راجع به اقامت کرمانشاه و همکاری جنابعالی صحبت شد و برای تشیید امور سرکار مطالبی به ایشان تذکر دادم. ان‌شاءالله تعالی امید است توفیق بیشتری پیدا کنید برای تشیید امور مسلمین و مدرسه مبارکه. از جنابعالی امید دعای خیر برای حُسن عاقبت دارم.

ناچیزی بودجهٔ همهٔ حوزه‌های شیعه در قیاس با بودجهٔ یک کشیش

این اختلافاتْ جزئی تر و یک مطالبِ خیلی غیر ارزنده است؛ خیلی مبتذل! از جهت مادی حساب کنند، هیچ نیست. مگر آقایان به شما چه می‌دهند؟ پول سیگارتان است. من در یک روزنامه‌ای، مجله‌ای، کجا یادم نیست الآن، یک وقتی دیدم که بودجه‌ای را که‌ پاپ برای آن کشیشی که در واشنگتن دارد، آن بودجه‌ای که برای همان کشیشی که در واشنگتن است، آن وقت من یادم است که حساب کردم، حساب کردیم دیدیم شد، قلم؛ یک قلمی بود که از تمام بودجه‌ای که حوزه‌های شیعه دارند بیشتر بود! شما چیزی ندارید که سر او دعوا کنید. سر دیانت است؛ دیانت هم که دعوا ندارد. الحمد للَّه دیانت دارید اما دیانت که دعوا ندارد. سر همه اینها به دنیا برمی‌گردد. انسان خودش را بازی می‌دهد که من در فلان جبهه که واقع شدم تکلیف شرعی اقتضا می‌کند! تکلیف شرعی اقتضا …

صرف باقی‌ماندهٔ وجوه شرعی در حوزه‌های علمیه

… جناب مستطاب عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای حاج سید محمد نبوی زاده- دامت افاضاته- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز جناب ایشان مجازند در دستگردان نمودن و امهال به مقدار متعارف و اخذ سهمین مبارکین و صرف نصف از سهم سادات و ثلث از سهم مبارک امام- علیه السلام- را در معیشت خودشان و سایر موارد مقرره شرعیه و ایصال ما بقی را نزد این جانب جهت صرف در حوزه‌های مقدسه علمیه- صانها الله تعالی عن الحدثان‌

ارسال باقی‌ماندهٔ سهمین برای حفظ حوزه‌های علمیه

و بعد، جناب مستطاب سید الاعلام و ثقه الاسلام آقای آقا سید محمد باقر حسینی مهریزی یزدی- دامت افاضاته- از طرف حقیر مجازند در اخذ وجوه شرعیه از قبیل زکوات و مظالم عباد و صرف آن در موارد مقرره شرعیه؛ و همچنین مجازند در اخذ سهمین مبارکین و صرف آن در اعاشه خودشان به نحو اقتصاد، چنانچه ما زادی داشت مجازند مقدار نصف از سهم سادات عظام- کثّر الله نسلهم المبارک- را به سادات فقیر و متدین عفیف بپردازند و ما بقی از سهمین را جهت حفظ حوزه‌های مقدسه علمیه- صانها الله تعالی عن الحدثان- نزد حقیر ارسال نمایند

ارسال دو ثلث سهم امام برای حفظ حوزه‌های علمیه

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای آقا شیخ مرتضی مقتدایی- دامت افاضاته- مجازند از طرف حقیر در اخذ وجوه شرعیه از قبیل زکوات و مظالم عباد و صرف آن در موارد مقرره شرعیه و همچنین مجازند در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- و صرف ثلث از آن در اعاشه خود، و سایر موارد منطبقه و ارسال دو ثلث دیگر را جهت حفظ حوزه‌های مقدسه علمیه- صانها الله تعالی عن الحدثان- نزد حقیر

ارسال بقیهٔ سهم امام برای ادامه و اقامهٔ حوزهٔ علمیه

… و مورد وثوق و اطمینان هستند و بحمد الله تعالی به فضایل نفسانیه و صلاح و سداد موصوفند، از قِبَل حقیر مجازند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز جناب ایشان مجازند در اخذ سهمین مبارکین و صرف آن در اعاشه خودشان به نحو تعارف و شئون عرفیه، و ایصال ما زاد از سهم مبارک سادات عظام را به محل مقرر شرعی آن، و صرف نصف از سهم مبارک امام- علیه السلام- را در ترویج شرع مطاع و علوّ کلمه اسلام، و ایصال بقیه را نزد حقیر برای ادامه و اقامه حوزه علمیه.

ارسال نصف سهمین برای صرف در حوزهٔ علمیه

… می‌باشند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ وجوه شرعیه از قبیل زکوات و صدقات و مجهول المالک و ایصال آن به محالّ مقرره شرعیه؛ و نیز مجازند در اخذ سهمین مبارکین و ایصال نصف آن به مَحالّ مقرره شرعیه و اعتلای کلمه اسلام و ایصال نصف دیگر را نزد حقیر برای صرف در حوزه مقدسه علمیه. و نیز وکیل هستند در دستگردان نمودن و امهال به مقدار صلاح و متعارف و اخذ و ایصال‌

ارسال باقی وجوه شرعیه برای ادامه و اقامهٔ حوزهٔ علمیه

… مستطاب سید الاعلام و حجت الاسلام آقای آقا سید محمد حسین ارسنجانی- دامت برکاته- از قِبَل حقیر مجاز هستند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در زمان غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز جناب ایشان وکیل این جانب می‌باشند در اخذ جمیع وجوه شرعیه از قبیل زکوات و صدقات و خیرات و خصوص سهمین مبارکین، و صرف نصف آن را در محل به محالّ مقرره شرعیه و علی فرض عدم اکفاف، صرف دو ثلث آن را در محل و ایصال بقیه را نزد حقیر برای ادامه و اقامه حوزه علمیه. و نیز وکیل هستند در دستگردان نمودن و امهال به هر نحو که صلاح می‌دانند و در اخذ و ایصال‌