رفتن به محتوای اصلی

حضرت فاطمه (س)شخص

نام‌های دیگر: ام‌ابیها، حضرت زهرا (س)

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دختر پیامبر اکرم (ص) و همسر امیرالمؤمنین (ع) و جایگاه و سیرهٔ آن حضرت.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مراسم قرائت خطبه عقد ازدواج— ۱۳۵۶/۰۱/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۶۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۶همهٔ سال‌ها

شخصیت تراز اول اسلام و تاریخ بشر و سیدهٔ زنان عالم

تبریک عرض میکنم ولادت باسعادت کوثر نور و معرفت، حضرت صدّیقه‌ى طاهره‌ى مرضیّه‌ى مطهّره، فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) را به همه‌ى شما حضّار گرامى و به همه‌ى مردم مسلمان بخصوص بانوان کشور اسلامى. این ولادت بزرگ، یکى از بزرگ‌ترین عیدهاى اسلامى است، چون فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) یک شخصیّت برجسته و بزرگ و تراز اوّل اسلامى است؛ در حقیقت، یک شخصیّت تراز اوّل در طول تاریخ بشر است. همچنان ‌که از قول نبىّ اکرم (علیه و على آله الصّلاة و السّلام) گفته شده است که به فاطمه‌ى زهرا فرمودند: اَما تَرضینَ اَن تَکونى سَیّدَةَ نِساءِ العالَمین؛ یعنى تو سیّده و بانوى همه‌ى زنان جهان در طول تاریخ هستی؛ خود فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) سؤال میکند که «فَکَیفَ مَریم؟»؛[2] چگونه مریم سیّده‌ى نساء است ــ که در قرآن هم تصریح شده است ــ حضرت میفرمایند که مریم سیّده‌ى زنان زمان خود بود و تو سیّده‌ى زنان همه‌ى زنان تاریخ هستى.

رسیدن به مقامات معنوی هم‌پایهٔ انبیا در عمری کوتاه

اگر شخصیّت فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) براى ذهنهاى ساده‌ى ما و چشمهاى نزدیک‌بین ما آشکار میشد، ما هم تصدیق میکردیم که فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) سرور همه‌ى زنان عالم است. بانویى در سنین کم و در عمر کوتاه، در مقامات معنوى و علمى و معرفتى به مرتبه‌اى برسد که برابر مرتبه‌ى انبیا و اولیا است. و در واقع فاطمه‌ى زهرا فجر درخشانى است که از گریبان آن، خورشید امامت و ولایت و نبوّت درخشیده است؛ آسمان بلند و رفیعى است که در آغوش آن، ستاره‌هاى فروزان ولایت قرار گرفته است. همه‌ى ائمّه (علیهم ‌السّلام) براى مادر بزرگوار خود، تکریم و تجلیلى قائل بودند که براى کمتر کسى این‌همه احترام و تجلیل را از آن بزرگواران میشود دید.

زندگی، علم و مبارزات ایشان ترسیم‌کنندهٔ راه زنان ایران

بنابراین، این یک عید اسلامى و یک عید بشرى است و براى مردم ما بخصوص، یک نکته‌ى اساسى‌ترى دارد و آن اینکه زنان کشور ما با آشنایى با زندگى فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها)، علم و معرفت آن بزرگوار، مبارزات آن بزرگوار، سخنان حکمت‌آمیز آن بزرگوار، راهى را در مقابل خود ترسیم کرده‌اند، از آن راه حرکت هم کرده‌اند و بیشتر هم بایستى پیش بروند. لذا من امروز صحبتى که در این مجمع عظیم شما بانوان گرامى میخواهم عرض بکنم، درباره‌ى مسائل بانوان و مسئله‌ى زن در کشور ما، در زمان ما و در منطق اسلام است.

درس‌آموزی از وقوع افتخارات و مقامات معنوی ایشان در دوران کوتاه جوانی

… ما به برکت حوادث دویست‌وپنجاه‌ساله‌ى اوّلِ اسلام پُر است از درس و عبرت؛ اگر به چشم عبرت‌بین، درس‌گیر و درس‌آموز نگاه شود، یک خزانه‌ى تمام‌نشدنى از معارف و روحیه و درس است براى انسانى که میخواهد در راه خدا ــ همان راه که آن بزرگواران پیمودند ــ حرکت کند. در قضیّه‌ى حضرت صدّیقه‌ى طاهره (سلام ا‌لله‌ علیها) خیلى نکات مهم وجود دارد لکن یک نکته که با وضع شما جوانهاى مؤمن و انقلابى تطبیق میکند، این است که همه‌ى این افتخارات و کارهاى بزرگ و مقامات عالى معنوى و دست‌نیافتنىِ آن انسان والا و آن زن بى‌نظیر تاریخ بشر و سیّده‌ى زنان عالم، و ضمناً همه‌ى آن صبرها و ایستادگى‌ها و موقع‌شناسى‌ها و کلمات پُربارى که در این زمانها از ایشان صادر شده است، همه‌ى این حوادث بزرگ در دوران کوتاه جوانى این بزرگوار اتّفاق افتاده است. یک ‌وقت این قضیّه را که این بزرگوار سنّ کمى داشتند یا جوان بودند به‌ عنوان یک موضوع مرثیه‌سرایى مطرح میکنیم، میشود موضوع مصیبت‌خوانى و مرثیه‌سرایى؛ یک ‌وقت این را به ‌عنوان یک امر قابل ‌تدبّر و حاوى درس ــ نه یک درس، [بلکه] درسها ــ میدانیم و با این چشم نگاه میکنیم، آن وقت اهمّیّت ویژه‌اى پیدا میکند.

تکیه‌گاه پیامبر در سختی‌های شعب ابی‌طالب در کودکی و کسب مقامات معنوی در عمر کوتاه

… بعضى مثلاً تا بیست‌ودوساله، بیست‌وچهارساله و مانند این چیزها هم گفته‌اند؛ حالا مثلاً خانه‌ى پُرش بیست‌وچهارساله و بیست‌وپنج‌ساله ــ این‌همه معارف را، این‌همه علوّ مقامات معنوى را در این مدّت کوتاه به دست بیاورد، حاکى از یک تربیت فوق‌العاده‌ى فوق بشرى است. در شِعب ابى‌طالب که همه‌ى راه‌هاى عافیت بر مسلمانان و وجود مقدّس نبىّ اسلام (صلّى ا‌لله‌ علیه و آله و سلّم) بسته شده بود، نه امکانات زیستى [بود]، نه امکانات رفاهى، نه آسودگى خاطر، دائم دغدغه‌ى تهاجم دشمنان، دائم خبرهاى بد، صداى گریه‌ى کودکان از گرسنگى بلند و انواع ناراحتى‌ها در آن درّه‌ى خشک که این عدّه‌ى خانواده‌ى مسلمان مجبور به اقامت [در آن] شده بودند براى مدّت سه سال، و چه سختى‌ها کشیدند، چه محنتها بردند و همه‌ى این سختى‌ها هم از مبدأ یکایک این انسانها از کوچک و بزرگ حرکت میکرد و روى دوش پیغمبر اسلام مى‌نشست ــ چون رهبر بود، چون همه به او متّکى بودند و همه دردها را پیش او مى‌آوردند و همه‌ى فشارها را او حس میکرد ــ در یک چنین وضعیّت سرشار از سختى و محنت و فشار و ناراحتىِ ناشى از دعوت در راه خدا و صبر در راه خدا که اتّفاقاً در همین ایّام هم در مدّت کوتاهى جناب ابى‌طالب از دنیا میرود، جناب خدیجه‌ى کبرىٰ هم به رضوان الهى و لقاءا‌لله‌ میپیوندد و پیغمبر تنهاى تنها است، آن وقت این دختر چندساله ــ حالا بنا به اختلاف روایات، پنج‌ساله، شش‌ساله، هفت‌ساله، ده‌ساله ــ تنها کسى است که پیغمبرِ با این عظمت به او تکیه میکند؛ مثل مادر از پدر بزرگوار خود پذیرایى میکند؛ که این قضیّه‌ى «فاطِمةَ اُمُّ اَبیها»[2] مال اینجا است. یک دختربچّه‌ى کم‌سال، در دوران سخت‌ترین محنتها، به فریاد بزرگ‌ترین انسانها می‌شتابد؛ شوخى نیست. این عظمت را ببینید! همان عنصر است که در طول زمان، در دوران جوانى تا پانزده‌سالگى، تا شانزده‌سالگى، تا هجده‌سالگى و بالاخره تا آخر عمر کوتاه، این‌همه مقامات معنوى را تجربه میکند، این‌همه کار بزرگ میکند، این‌همه اثر در تاریخ تشیّع و اسلام میگذارد؛ یک خورشید …