رفتن به محتوای اصلی

حضرت فاطمه (س)شخص

نام‌های دیگر: ام‌ابیها، حضرت زهرا (س)

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دختر پیامبر اکرم (ص) و همسر امیرالمؤمنین (ع) و جایگاه و سیرهٔ آن حضرت.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مراسم قرائت خطبه عقد ازدواج— ۱۳۵۶/۰۱/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۶۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۲۴۲ پاراگراف)

زندگی، علم و مبارزات ایشان ترسیم‌کنندهٔ راه زنان ایران

بنابراین، این یک عید اسلامى و یک عید بشرى است و براى مردم ما بخصوص، یک نکته‌ى اساسى‌ترى دارد و آن اینکه زنان کشور ما با آشنایى با زندگى فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها)، علم و معرفت آن بزرگوار، مبارزات آن بزرگوار، سخنان حکمت‌آمیز آن بزرگوار، راهى را در مقابل خود ترسیم کرده‌اند، از آن راه حرکت هم کرده‌اند و بیشتر هم بایستى پیش بروند. لذا من امروز صحبتى که در این مجمع عظیم شما بانوان گرامى میخواهم عرض بکنم، درباره‌ى مسائل بانوان و مسئله‌ى زن در کشور ما، در زمان ما و در منطق اسلام است.

درس‌آموزی از وقوع افتخارات و مقامات معنوی ایشان در دوران کوتاه جوانی

… ما به برکت حوادث دویست‌وپنجاه‌ساله‌ى اوّلِ اسلام پُر است از درس و عبرت؛ اگر به چشم عبرت‌بین، درس‌گیر و درس‌آموز نگاه شود، یک خزانه‌ى تمام‌نشدنى از معارف و روحیه و درس است براى انسانى که میخواهد در راه خدا ــ همان راه که آن بزرگواران پیمودند ــ حرکت کند. در قضیّه‌ى حضرت صدّیقه‌ى طاهره (سلام ا‌لله‌ علیها) خیلى نکات مهم وجود دارد لکن یک نکته که با وضع شما جوانهاى مؤمن و انقلابى تطبیق میکند، این است که همه‌ى این افتخارات و کارهاى بزرگ و مقامات عالى معنوى و دست‌نیافتنىِ آن انسان والا و آن زن بى‌نظیر تاریخ بشر و سیّده‌ى زنان عالم، و ضمناً همه‌ى آن صبرها و ایستادگى‌ها و موقع‌شناسى‌ها و کلمات پُربارى که در این زمانها از ایشان صادر شده است، همه‌ى این حوادث بزرگ در دوران کوتاه جوانى این بزرگوار اتّفاق افتاده است. یک ‌وقت این قضیّه را که این بزرگوار سنّ کمى داشتند یا جوان بودند به‌ عنوان یک موضوع مرثیه‌سرایى مطرح میکنیم، میشود موضوع مصیبت‌خوانى و مرثیه‌سرایى؛ یک ‌وقت این را به ‌عنوان یک امر قابل ‌تدبّر و حاوى درس ــ نه یک درس، [بلکه] درسها ــ میدانیم و با این چشم نگاه میکنیم، آن وقت اهمّیّت ویژه‌اى پیدا میکند.

تکیه‌گاه پیامبر در سختی‌های شعب ابی‌طالب در کودکی و کسب مقامات معنوی در عمر کوتاه

… بعضى مثلاً تا بیست‌ودوساله، بیست‌وچهارساله و مانند این چیزها هم گفته‌اند؛ حالا مثلاً خانه‌ى پُرش بیست‌وچهارساله و بیست‌وپنج‌ساله ــ این‌همه معارف را، این‌همه علوّ مقامات معنوى را در این مدّت کوتاه به دست بیاورد، حاکى از یک تربیت فوق‌العاده‌ى فوق بشرى است. در شِعب ابى‌طالب که همه‌ى راه‌هاى عافیت بر مسلمانان و وجود مقدّس نبىّ اسلام (صلّى ا‌لله‌ علیه و آله و سلّم) بسته شده بود، نه امکانات زیستى [بود]، نه امکانات رفاهى، نه آسودگى خاطر، دائم دغدغه‌ى تهاجم دشمنان، دائم خبرهاى بد، صداى گریه‌ى کودکان از گرسنگى بلند و انواع ناراحتى‌ها در آن درّه‌ى خشک که این عدّه‌ى خانواده‌ى مسلمان مجبور به اقامت [در آن] شده بودند براى مدّت سه سال، و چه سختى‌ها کشیدند، چه محنتها بردند و همه‌ى این سختى‌ها هم از مبدأ یکایک این انسانها از کوچک و بزرگ حرکت میکرد و روى دوش پیغمبر اسلام مى‌نشست ــ چون رهبر بود، چون همه به او متّکى بودند و همه دردها را پیش او مى‌آوردند و همه‌ى فشارها را او حس میکرد ــ در یک چنین وضعیّت سرشار از سختى و محنت و فشار و ناراحتىِ ناشى از دعوت در راه خدا و صبر در راه خدا که اتّفاقاً در همین ایّام هم در مدّت کوتاهى جناب ابى‌طالب از دنیا میرود، جناب خدیجه‌ى کبرىٰ هم به رضوان الهى و لقاءا‌لله‌ میپیوندد و پیغمبر تنهاى تنها است، آن وقت این دختر چندساله ــ حالا بنا به اختلاف روایات، پنج‌ساله، شش‌ساله، هفت‌ساله، ده‌ساله ــ تنها کسى است که پیغمبرِ با این عظمت به او تکیه میکند؛ مثل مادر از پدر بزرگوار خود پذیرایى میکند؛ که این قضیّه‌ى «فاطِمةَ اُمُّ اَبیها»[2] مال اینجا است. یک دختربچّه‌ى کم‌سال، در دوران سخت‌ترین محنتها، به فریاد بزرگ‌ترین انسانها می‌شتابد؛ شوخى نیست. این عظمت را ببینید! همان عنصر است که در طول زمان، در دوران جوانى تا پانزده‌سالگى، تا شانزده‌سالگى، تا هجده‌سالگى و بالاخره تا آخر عمر کوتاه، این‌همه مقامات معنوى را تجربه میکند، این‌همه کار بزرگ میکند، این‌همه اثر در تاریخ تشیّع و اسلام میگذارد؛ یک خورشید …

برترین الگوی زن و درخواست از متفکران برای ترسیم شخصیت ایشان

خوشبختانه ما در اسلام چند مورد الگو و نمونه‌ی مجسّم داریم که برتر از همه، حضرت فاطمه‌ی زهرا، صدّیقه‌ی کبری سلام‌الله‌علیهاست که ایام جاری، تا چندی متعلّق به آن بزرگوار است و من از متفکّرین، گویندگان مذهبی و دانشمندان، خواهش می‌کنم که در ترسیم شخصیت بانوی بزرگ آفرینش، یعنی حضرت صدّیقه‌ی طاهره سلام‌الله علیها، هرچه می‌توانند، بگویند و بنویسند. هنوز حرف گفتنی و نگفته در باب آن بزرگوار، زیاد است.

ستایش حضرت فاطمه حتی از زبان غیرنزدیکان و روایات اهل سنت در مقام او

… میمانیم. میدانید که همزمانی و هم‌عصری از عواملی است که مانع از شناختِ درستِ شخصیتها میشود. ستارگان درخشان عالم بشریّت غالباً در زمان حیاتشان به‌وسیله هم‌عصرانشان شناخته نشده‌اند؛ مگر عدّه کمی از برجستگان که انبیاء و اولیاء باشند؛ آن هم به‌وسیله عدّه معدودی. امّا فاطمه زهرا سلام‌اللَّه‌علیها چنانند که در زمان خودشان، نه فقط پدر و همسر و فرزندان و شیعیان خاصّشان، بلکه حتّی کسانی که شاید رابطه صمیمانه و گرمی هم با ایشان نداشتند، زبان به مدح آن بزرگوار گشودند. اگر به کتابهایی که درباره فاطمه زهرا سلام‌اللَّه‌علیها به‌وسیله محدّثین اهل سنّت نوشته شده است، نگاه کنید، روایات بسیاری را میبینید که از زبان پیغمبر صلّیاللَّه‌علیه‌وآله‌وسلّم در ستایش صدّیقه طاهره علیهاسلام صادر شده است و یا رفتار پیغمبر با آن بزرگوار را نقل میکنند. بسیاری از این روایات، از زبان کسانی است که از آن قبیل بوده‌اند؛ مثل بعضی از زوجات پیغمبر و دیگران. این حدیث معروف از عایشه است که گفت: «واللَّه مارأیت فی سمته و هدیه اشبه برسول‌اللَّه صلّیاللَّه‌علیه‌وآله‌وسلّم من فاطمة[1]»؛ هیچ کس را از لحاظ هیأت، چهره، …

لزوم یافتن راه بندگی خدا از سیرهٔ حضرت فاطمه

… استفاده‌ای میکنیم؟ همین قدر که بدانیم او زهراست، کافی است؟ در روایتی خواندم که درخشندگی فاطمه زهرا سلام‌اللَّه‌علیها باعث میشود تا چشمان کرّوبیان ملأاعلی خیره شود: «زَهَر نورها للملائکة السّماء[5]». برای آنها میدرخشد. ما از این درخشندگی چه استفاده‌ای بکنیم؟ ما باید از این ستاره درخشان، راه به‌سوی خدا و راهِ بندگی را که راه راست است و فاطمه زهرا سلام‌اللَّه‌علیها پیمود و به آن مدارج عالی رسید، پیدا کنیم. اگر میبینید خدا خمیره او را هم خمیره متعالی قرار داده است، به این دلیل است که میدانست این موجود در عالم مادّه و عالم ناسوت، خوب از امتحان بیرون خواهد آمد؛ «امتحنک اللَّه الذی خلقک قبل ان یخلقک فوجدک لمااْمتحنک صابره[6]»؛ قضیه این است. خدای متعال حتّی اگر لطف …

صبر، تربیت فرزندان، دفاع از حق ولایت و استقبال از شهادت

… هم به انتخاب الهی راضی و از آن خشنود بود. بعد، چنان با امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام زندگی کرد که آن حضرت با همه وجود از او راضی بود. کلماتی که این بزرگوار در روزهای آخرِ عمر خود به امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام فرمود، شاهد و حاکی از این معناست. دیگر نمیخواهم آن کلمات حزن‌آور را در این روز عید بخوانم. صبر کرد؛ آن فرزندان را تربیت نمود؛ به آن دفاع جانانه از حقِ‌ّ ولایت پرداخت؛ در راهش آن زجر و شکنجه را متحمّل شد و بعد هم با آغوش باز به استقبال آن شهادت بزرگ رفت. این فاطمه زهرا سلام‌اللَّه‌علیهاست.

نشان‌دهندهٔ جهان‌بینی اسلام دربارهٔ زن و رسیدن به کمال در جوانی

ببینید خلق فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) و نشان دادن فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) که در حدّ پیغمبر و على است یعنى آثار و روایات ما نشان میدهد که فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) فقط مسئولیّت نبوّت و امامت نداشته، وَالّا از لحاظ معنوى تفاوتى با پیغمبر و امیرالمؤمنین ندارد نشان‌دهنده‌ى چیست؟ نشان‌دهنده‌ى جهان‌بینى اسلام است در مورد زن. یک زن، آن هم در سنین جوانى، میتواند به این حد برسد. این‌جور نیست که حتماً یک خانمى باید شصت سالش بشود تا اینکه بتواند به مقامات برسد؛ نه، نخیر؛ یک خانم هجده‌ساله در سنین فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) که حدّاکثر سنّ ایشان و آخر سنّ ایشان بوده همه‌ى آن مقامات عالى معنوى و عرفانى و آن حکمت و آن گویندگى و آن …

شگفتی از عظمت و کمالات معنوی در سنین جوانی

درباره زهرای اطهر سلام‌الله‌علیها، هرچه انسان بیشتر فکر کند و در حالات آن بزرگوار تدبّر کند، بیشتر دچار شگفتی خواهدشد. انسان نه فقط از این جهت تعجّب میکند که چطور یک انسان در سنین جوانی میتواند به این رتبه از کمالات معنوی و مادّی نایل شود -که البته این، خود، یک حقیقت شگفت‌انگیز است- بلکه بیشتر از این جهت در عجب است که اسلام با چه قدرت عجیبی توانسته است تربیت والای خود را به حدّی برساند که یک زن جوان، در آن شرایط دشوار، بتواند این منزلت عالی را کسب‌کند! هم عظمت این موجود و این انسان والا شگفت‌انگیز است، هم عظمت مکتبی که این موجود عظیم‌القدر و جلیل‌المنزلة را پدید آورده است، تعجّب آور و شگفت‌انگیز است.

روایات سن ایشان و عظمت نمایان در عمری کوتاه

تولّد این دختر بزرگوار پیغمبر -به‌طور مشهور- در سال پنجم بعثت است؛ که با این حساب، در هنگام شهادت، فاطمه زهرا هجده سال داشته‌است. بعضی هم تولّد ایشان را در سال دوم یا سال اوّلِ بعثت گفته‌اند؛ که با این حساب، حدّاکثر سنِ‌ّ این بزرگوار در آن هنگام، بیست‌ودو، سه سال میشود. شما یک زن را، با همه محدودیتهایی که از جهات مختلف ممکن است برای او وجود داشته‌باشد -بخصوص در آن دورانها- در نظر بگیرید و آن‌وقت ببینید که این بانوی مکرّم، چه عظمتی را در آن شرایط، در طول این عمر کوتاه نشان داده‌است.

محدثه بودن و برگزیدگی بر زنان همهٔ دوران‌ها

… طهّرک و اصطفیک علی نساء العالمین[2] .» این عبارات را فرشتگان به فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها خطاب میکردند و میگفتند: «یا فاطمة، انّ الله اصطفیک و طهَّرک؛» خدا تو را برگزیده و پاک قرارداده‌است. «و اصطفیک علی النساء العالمین؛» تو را بر زنان عالم برتری داده‌است. بعد امام صادق، علیه‌الصّلاةوالسّلام، در همین روایت میفرماید: یک شب که ملائکه با آن حضرت مشغول صحبت بودند و این تعبیرات را میکردند، فاطمه زهرا سلام الله علیها به آنها فرمود: «ألیست المفضّلة علی نساء العالمین مریم؟» یعنی آن زنی که خدای متعال فرموده‌است «واصطفیک علی نساء العالمین» آیا مریم نیست که خدا او را بر زنان عالم برگزید؟ ملائکه در جواب، به فاطمه زهرا سلام الله علیها عرض‌کردند: «مریم نسبت به زنان دوران خودش برگزیده بود و تو نسبت به زنان همه دورانها -از اوّلین و آخرین- برگزیده هستی». این چه مقام معنوی والایی است! انسان عادّی -مثل ما- نمیتواند این عظمت و رتبه را به درستی، حتّی در ذهن خود، تصوّرکند. یا در روایتی از امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام، نقل شده‌است که فاطمه زهرا سلام الله علیها به ایشان میگوید: «ملائکه میآیند و مطالبی را به من …

غمگساری پیامبر در شعب ابی‌طالب و خودسازی

… بود، که حالا نیست. ابوطالب بود، که حالا نیست. در چنین شرایط دشواری، در عین آن گرسنگیها و تشنگیها و سرما و گرمای دوران سه‌ساله شعب ابی‌طالب که از دورانهای سخت زندگی پیغمبر است و آن حضرت در درّه‌ای با همه مسلمانان معدود، در حال تبعید اجباری زندگی میکردند؛ این دختر مثل یک فرشته نجات برای پیغمبر؛ مثل مادری برای پدر خود؛ مثل پرستار بزرگی برای آن انسان بزرگ، مشکلات را تحمّل‌کرد. غمگسار پیغمبر شد، بارها را بردوش گرفت، عبادت خدا را کرد، ایمان خود را تقویت کرد، خودسازی کرد و راه معرفت و نور الهی را به قلب خود بازکرد. اینهاست آن ویژگیهایی که آدمی را به کمال میرساند. بعد هم در دوران پس از هجرت، در آغاز سنین تکلیف، وقتی فاطمه زهرا سلام الله علیها، با علی‌بن‌ ابی‌طالب علیه‌الصّلاةوالسّلام، ازدواج میکند، آن مهریه و آن جهیزیه اوست؛ که همه شاید میدانید که با چه سادگی و وضع …

زندگی همراه با کار و تلاش و تعالی روحی

زندگی فاطمه زهراسلام الله علیها از همه ابعاد، زندگیای همراه با کار و تلاش و تکامل و تعالی روحی یک انسان است. شوهر جوان او دائماً در جبهه و میدانهای جنگ است؛ اما در عین مشکلات محیط و زندگی، فاطمه زهرا سلام‌الله علیها، مثل کانونی برای مراجعات مردم و مسلمانان است. او دخترِ کارگشای پیغمبر است و در این شرایط، زندگی را با کمال سرافرازی به پیش می‌برد: فرزندانی تربیت میکند …

عبادت شبانه و دعا برای دیگران پیش از خود

… «حتی انفجرت عمود الصبح». تا وقتی که طلوعِ فجر شد. مادر من از سر شب تا صبح مشغول عبادت بود و دعا و تضرّع کرد. امام حسن، علیه‌الصّلاةوالسّلام، میگوید -طبق روایت- شنیدم که دائم مؤمنین و مؤمنات را دعا کرد؛ مردم را دعا کرد؛ برای مسائل عمومی دنیای اسلام دعا کرد. صبح که شد گفتم: «یا اُمّاه!»؛ «مادرم!» «لم لا تدعین لنفسک کما تدعین لغیرک[4] ؛» «یک دعا برای خودت نکردی! یک شب تا صبح دعا، همه برای دیگران!؟» در جواب فرمود: «یا بنىّ، الجّار ثم الدّار[5] ؛» «اوّل دیگران بعد خود ما!» این، آن روحیه والاست.

جهاد نمونه در دفاع از اسلام، ولایت و پیامبر

جهاد آن بزرگوار در میدانهای مختلف، یک جهاد نمونه است. در دفاع از اسلام؛ در دفاع از امامت و ولایت؛ در حمایت از پیغمبر؛ در نگهدارىِ بزرگترین سردار اسلام، یعنی امیرالمؤمنین که شوهر او بود.

همسری نمونه در خانه و دانشمندی والا

امیرالمؤمنین درباره فاطمه زهرا سلام الله علیها فرمود: «ما اغضبنی و لا خرج من امری.[6] » یکبار این زن در طول دوران زناشویی، مرا به خشم نیاورد و یکبار از دستور من سرپیچی نکرد. فاطمه زهرا سلام الله علیها با آن عظمت و جلالت، در محیط خانه، یک همسر و یک زن است؛ آن‌گونه که اسلام میگوید. در محیط علم هم یک دانشمند والاست. آن خطبه‌ای که فاطمه زهرا سلام الله علیها در مسجد مدینه، بعد از رحلت پیغمبر ایراد کرده‌است، خطبه‌ای است که به گفته علاّمه مجلسی، «بزرگان فصحا و بلغا و دانشمندان باید بنشینند کلمات و عبارات آن را معنا کنند!» این‌قدر پرمغز است! از لحاظ زیبایی هنری، مثل زیباترین …

شخصیت جامع و الگوی زن مسلمان

آن عبادتش؛ آن فصاحت و بلاغتش؛ آن فرزانگی و دانشش؛ آن معرفت و حکمتش؛ آن جهاد و مبارزه‌اش؛ آن رفتارش به عنوان یک دختر؛ آن رفتارش به عنوان یک همسر؛ آن رفتارش به عنوان یک مادر؛ آن احسانش به مستمندان، که وقتی پیغمبر پیرمردِ مستمندی را به درِ خانه امیرالمؤمنین فرستاد که «برو حاجتت را از آنها بخواه»، فاطمه زهرا سلام الله علیها تخته پوستی را که حسن و حسین روی آن میخوابیدند و به عنوان زیرانداز فرزندان خود در خانه داشت و چیزی جز آن نداشت، به سائل داد و گفت «ببر بفروش و از پول آن استفاده‌کن!» این، شخصیت جامع‌الاطراف فاطمه زهراست. این، الگوست. الگوی زن مسلمان این است. زن مسلمان باید در راه فرزانگی و علم تلاش کند؛ در راه خودسازی معنوی و اخلاقی تلاش‌کند؛ در میدان جهاد و مبارزه -از هر نوع جهاد و مبارزه‌ای- پیشقدم باشد؛ نسبت به زخارف دنیا و تجمّلات کم‌ارزش، بیاعتنا باشد؛ عفّت و عصمت و طهارتش در حدّی باشد که چشم و نظر هرزه …

سرور زنان اولین و آخرین و از برترین انسان‌های تاریخ بشر

… زیاد نیست و کم است. باید ببینیم حال وظیفه‌مان در قبال این ارتباط عاطفی و قلبی چیست؟ والّا، اگر این را ملاحظه و دنبال نکنیم، ممکن است خدای نکرده، این محبت، آن نتیجه‌ای را که انتظار داریم به ما ندهد. چون فاطمه‌ی زهرا سلام‌الله‌علیها یک موجود معمولی نیست. او یکی از برترینها در همه‌ی تاریخ بشر است. امام صادق علیه‌السّلام فرمود: «یا سیدة نساء العالمین.» بعد راوی پرسید: «هی سیدة نساء عالمها؟» «آیا مادر شما، سرور زنان زمان خودش بود؟» فرمود: «ذاک مریم.» «او مریم بود که سرور زنان زمان خودش بود.» «هی سیدة نساء الاولین و الاخرین فی الدنیا و الاخرة[1] »؛ «او سرور زنان اولین و آخرین است و منحصر به زمان خودش نیست.» یعنی اگر شما در همه‌ی خلقت عالم، بین همه‌ی این میلیاردها انسان که در طول زمان آفریده شده‌اند، یک تعداد انگشت شمار - برترینها را - بخواهید پیدا کنید، یکی همین مطهره‌ی منوره است که اسم و یاد او، ارزانی ما شده است و خدای متعال تفضل کرده است که بخشی از عمرمان را به یاد او بگذرانیم و از او بگوییم و از او بشنویم.

مقام والایی که علما دربارهٔ برتری او یا امیرالمؤمنین (ع) بحث می‌کردند

خیلی از مردم دنیا از او غافلند. این هم لطف خداست بر ما. یعنی مقام آن بزرگوار به‌گونه‌ای است که علمای بزرگ مسلمین و صاحبان فکر و نظر، بحث می‌کردند که «آیا زهرای اطهر سلام‌الله‌علیها بالاتر است یا علی‌بن‌ابی‌طالب علیه‌السّلام؟» این، کم مقامی است که بزرگان اسلام بنشینند، یکی بگوید «زهرا بالاتر است» و یکی بگوید «علی بالاتر است»!؟ این، خیلی مقام است!

عبادت فراوان و انجام کار منزل با وجود مقام والا

… عمل شخصی و هم در عمل اجتماعی و عمومی. راه، همین راهی است که امروز به فضل الهی، انقلاب جلو پای مردم ما گذاشته است. این، همان راه حضرت فاطمه‌ی زهرا سلام‌الله‌علیهاست: خودسازی و جهان‌سازی. خودسازی به معنای پرداختن به عمران و آبادی جانی که جسم ما محترم به اوست. فاطمه‌ی زهرا سلام‌الله‌علیها «کانت تقوم فی محراب عبادتها حتی تورمت قدماها.»[2] این دختر جوان، این بانویی که به هنگام شهادت هجده سال داشت، آن قدر عبادت می‌کرد و به نماز می‌ایستاد که ساقهای پاهای مبارکش ورم می‌کرد! این خانم، با این منزلت، با این مقام، کار منزل را هم خودش می‌کرد. پذیرایی از شوهر و فرزندان هم برعهده‌ی خود او بود. روایاتی که درباره‌ی «دستاس» فاطمه‌ی زهرا سلام‌الله‌علیهاست، فراوان و متعدد است.

زن خانه‌دار و مادر مربی و مایهٔ دلگرمی شوهر و پدر در میدان‌های سخت

این بزرگوار، یک زن خانه‌دار بود. شوهردار بود. یک مادر تربیت‌کننده‌ی فرزندان بود. این مخدره‌ی بزرگوار، در میدانهای سختی که داشتند، مایه‌ی دلگرمی شوهر و پدرش بود. این بزرگوار، در سال پنجم بعثت متولد شده است. یعنی در اوج و شدت دعوت پیغمبر؛ عین شدت و سختی و فشار. این‌که شنیده‌اید در ولادت آن بزرگوار، زنها نیامدند، خیلی معنی دارد! یعنی پیغمبر در حال مبارزه بود؛ آن‌چنان مبارزه‌ای که مردم مکه او را بایکوت کرده بودند. به کل، …

فرشتهٔ نجات و دلداری‌دهندهٔ پیامبر در سختی‌های شعب ابی‌طالب

این دختر، در حالی که بزرگ می‌شد و به پنج، شش سالگی می‌رسید، ماجرای شعب‌ابی‌طالب پیش آمد. در آن گرسنگیها، سختیها، فشارها، غربتها؛ در آن روزهای داغ از آفتاب و شبهای سرد از هوای آن منطقه. در حالی که بچه‌ها با شکمهای گرسنه و لبهای تشنه، جلو چشمشان پرپر می‌زدند. سه سال پیغمبر، در بیابانهای اطراف مکه این‌طور زندگی می‌کرد و این دختر، در این دوران سخت، فرشته‌ی نجات پیغمبر بود. در همین دوران بود که خدیجه از دنیا رفت. در همین دوران بود که ابوطالب از دنیا رفت و پیغمبر، تک و تنها ماند. در این حال، این دختر بود که نوازشش می‌کرد، از او پذیرایی می‌کرد، دلداری‌اش می‌داد و غبارغم و کدورت را از چهره‌ی او می‌زدود.

مراقبت مادرانه از پیامبر و خوانده شدن به «مادر» از سوی ایشان

این کارها آن‌قدر تکرار شد، که پیغمبر به این دختر بچه‌ی هفت، هشت ساله گفت: «مادر.» مثل مادر از پدرش مراقبت می‌کرد. پدری که همه‌ی مشکلات عالم وجود و مشکل هدایت همه‌ی بشریت بر دوش او بود؛ پیغمبری که خدا او را به خاطر سختیها، به خاطر غصه‌ها و به خاطر مشقتهایی که می‌کشید، تسلی می‌داد: «طه. ما انزلنا علیک القران لتشقی.[3] » چرا این‌قدر به خودت سختی می‌دهی؟ چرا این‌قدر رنج …

با وجود مقام شامخ، پشتیبان استوار امیرالمؤمنین (ع) و مدافع ولایت

… پشتیبان مرد باشد، نیروی مرد به چندین برابر می‌رسد. این زن حکیم؛ این زن عالم؛ این زن محدث؛ این زنی که با عوالم غیب ارتباط داشت؛ این زنی که فرشتگان با او حرف می‌زدند؛ این زنی که قلب او همچون قلب علی و پیغمبر، روشن به عوالم ملک و ملکوت بود؛ با همه‌ی این ظرفیت؛ با همه‌ی این مقام شامخ، در همه‌ی مراحل زندگی و تا زمانی که زنده بود، پشت سر امیرالمؤمنین علیه‌السّلام مثل کوه ایستاد. دفاعش از علی و از ولایت و آن خطبه‌ی غرا، که علامه‌ی مجلسی رضوان الله علیه می‌گوید «بزرگان فصحا و بلغا، از فصاحت و علو کلمات و معانی و ظاهر و باطن آن، انگشت تعجب به دندان گزیده‌اند» ...!

مرهون بودن همهٔ بشریت به فاطمه (س) و آشکارتر شدن روزافزون معنویت او

… و معرفت و ارادت به آن بانوى دو عالم در سرتاسر ایّام حیات خودمان و در جلوه‌هاى گوناگون زندگى مشاهده کرده‌ایم و ان‌شاءالله‌ تداوم این برکات و تفضّلات را تا همیشه‌ى زندگى و پس از مرگ هم ببینیم و حس کنیم و همه‌ى دوستان و موالیان مستفیض بشوند از آن انوار مطهّره؛ ولیکن فیوضات فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) به یک مجموعه‌ى کوچکى که در مقابل مجموعه‌ى انسانیّت، جمع محدودى به حساب مى‌آید، منحصر نمیشود. اگر با یک دید واقع‌بین و منطقى نگاه کنیم، بشریّت یکجا مرهون فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) است؛ و این گزاف نیست، این یک حقیقتى است؛ همچنان‌که بشریّت مرهون اسلام است، مرهون قرآن است، مرهون تعلیمات انبیا و پیغمبر خاتم (صلّى الله‌ علیه و آله و سلّم) است؛ در همیشه‌ى تاریخ این‌جور بوده است، امروز هم همین‌جور است. و روزبه‌روز نور اسلام و معنویّت فاطمه‌ى زهرا (سلام الله‌ علیها) آشکارتر خواهد شد …

کسب فضایل در عمر کوتاه و مرکز فیوضات الهی شدن به سبب صبر و ایثار

… را ــ بیهوده به دست نمى‌آید این‌همه فضایل. اِمتَحَنَکِ ... قَبلَ اَن یَخلُقَکِ فَوَجَدَکِ لِمَا امتَحَنَکِ صابِرَة؛[7] خداى متعال آزمود این بنده‌ى برگزیده را؛ زهراى اطهر را. دستگاه خداى متعال، دستگاه حساب ‌و کتاب است. آنچه میبخشد، با حساب ‌و کتاب میبخشد. او میداند گذشتِ این بنده‌ى خالص خود را و ایثار او را و معرفت او را و فدا شدن او را در راه اهداف الهى؛ لذاست که او را مرکز فیوضات خود قرار میدهد.

لزوم پیمودن راه او در عبادت، احقاق حق و نترسیدن از تنهایی

این راه را ما باید برویم. ما هم باید گذشت کنیم، ایثار کنیم، اطاعت خدا کنیم، عبادت کنیم. مگر نمیگوییم که این‌قدر ایستاد در محراب عبادت خدا «حَتّى تَوَرَّمَت قَدَماها»؟[8] ما هم در محراب عبادت باید بِایستیم، ما هم باید ذکر خدا بگوییم، ما هم باید محبّت الهى را در دلمان روزبه‌روز زیاد کنیم. مگر نمیگوییم که با حال ناتوانى به مسجد رفت تا حقّى را احقاق کند؟ ما هم باید در همه‌ى حالات تلاش کنیم تا حق را احقاق کنیم؛ ما هم باید از کسى نترسیم. مگر نمیگوییم که یک‌تنه در مقابل یک جامعه‌ى بزرگ زمان خود ایستاد؟ ما هم باید همچنان‌که همسر بزرگوارش فرمود: لا تَستَوحِشوا فى طَریقِ الهُدىٰ لِقِلَّةِ اَهلِه،[9] از کم بودن در مقابل دنیاى ظلم و استکبار نترسیم، تلاش کنیم. مگر نمیگوییم که آن بزرگوار کارى کرد که …

الگوی زنان در طول تاریخ و نمونهٔ انسان کامل

بنده هم متقابلاً ولادت زهراى اطهر (سلام الله‌ علیها) را که الگوى زنان در طول تاریخ و براى همه‌ى نسلها است آن بزرگوار، و نمونه‌ى انسان کامل و طرف ملکوتى وجود انسان در ایشان متجلّى است، به شما خواهران عزیز و به همه‌ى زنان کشورمان و به همه‌ى زنان مسلمان و به همه‌ى مسلمین جهان تبریک عرض میکنم.

بوسیدن دست او به دست پیامبر نشانهٔ اوج ملکوت انسانی، نه عاطفهٔ پدری

… تربیت میکند که این دختر شایستگى آن را پیدا میکند که پیغمبر خدا بیاید دست او را ببوسد! بوسه بر دست فاطمه‌ى زهرا از طرف پیغمبر را حمل بر یک معناى عاطفى هرگز نباید کرد. خیلى غلط است و خیلى حقیر است اگر ما خیال کنیم که دخترش بود و دوستش داشت، دستش را بوسید. مگر یک شخصیّتى به آن ارجمندى، آن هم با آن عدل و حکمتى که در پیغمبر هست و اتّکائش به وحى و علم الهى، خم میشود دست دخترى را که دوست دارد ببوسد؟ نه، این یک چیز دیگر است، این یک معناى دیگرى است؛ این حاکى است که این دختر جوان، این زنى که وقتى از دنیا رفته، بین ۱۸ سال و ۲۵ سال داشته ــ ۱۸ سال هم گفته‌اند، ۲۵ سال هم گفته‌اند ــ اصلاً در اوج ملکوت انسانى، یک چیز فوق‌العاده است. این، نگرش اسلام به زن است. برویم دنبال این؛ بروید سراغ این، هم در بررسى‌هاى مربوط به فرهنگ و مسائل اجتماعى و نگرشها و مانند اینها که این خانمهاى عضو شوراى اجتماعى زنان مسئول آن هستند،[5] هم در پرورش علمى که شما خانمهاى دانشمند دنبال آن هستید،[6] بروید سراغ …

درخواست تعطیلی کسب و بازار در روز شهادت برای احترام به ایشان

چند روز دیگر ــ روز سه‌شنبه‌ى هفته‌ى آینده ــ شهادت سیّده‌ى زنان عالم، فاطمه‌ى زهرا (سلام‌ الله ‌علیها) است طبق روایتِ سوّم جمادى‌الثّانیه؛ من از ملّت ایران درخواست میکنم که در آن روز مغازه‌هایشان را و محلّ کسبشان را تعطیل کنند؛ احترام کنند به فاطمه‌ى زهرا (سلام ‌الله ‌علیها). حالا به دستگاه‌هاى ادارات دولتى و کارخانه‌جاتى که کارهاى خاصّى دارند، چیزى نمیگوییم، لکن کسبه و دکّان‌دارها و بازارها و مانند اینها احترام کنید و روز سه‌شنبه را ان‌شاءالله‌ تعطیل کنید [تا] از برکات فاطمه‌ى زهرا (سلام‌ الله‌ علیها) بهره‌مند بشویم.