رفتن به محتوای اصلی

حدود الهی

نام‌های دیگر: حد سرقت، اجرای مجازات

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مجازات‌های معین شرعی و اجرای آن‌ها و مراعات مرزهای احکام خدا.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۳۹۹
۱۳۵۹۱۳۹۹

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

مطلب دوّم در مورد تذکّرات است. خب، جناب آقاى رى‌‌‌شهرى همان دو کلمه‌‌‌اى که گفتند، کافى است: حب‌‌‌وبغض‌‌‌ها را دخالت ندادن، دقیقاً بر مبناى شرع و قانون عمل کردن. ما هم همین را توقّع داریم؛ بیش از این من توقّع ندارم. منتها توجّه کنید به این که گاهى انسان خیال نمیکند دارد خلاف شرع میکند، امّا خلاف شرع است؛ گاهى اوقات به ‌‌‌خاطر اینکه یک جاهایى اهداف بزرگ وجود دارد، مثلاً فرض کنید حفظ نظام ایجاب میکند که انسان یک کارهایى انجام بدهد، در جهاد اگر کفّار متترّس به مسلمین شدند،[5] یعنى اسراى مسلمان را یا افراد شهروندان مسلمان را جلوى خودشان گذاشتند که ما نتوانیم به آنها حمله کنیم، گمان میکنم بین علما خِلافى[6] نباشد، لااقل خیلى‌‌‌ها از [علمای] شیعه و سنّى گفته‌‌‌اند که کشتن این مسلمانها ایراد ندارد، دیه هم ندارد؛ با اینکه قتل نفْس حرام است. این به ‌‌‌جاى خود محفوظ؛ منتها دیده میشود گاهى متأسّفانه بعضى به ‌‌‌شکلى این مبناى صحیح را [نادرست] به کار میگیرند که میشود همان «هدف، وسیله را توجیه میکند». یا گاهى یک وسایل غیر مباحى را براى یک مقصود خیلى کم‌‌‌اهمّیّت مباح میکنند. نظایر آن را ما داریم؛ من همین‌‌‌طور بى‌‌‌اطّلاع نمیگویم؛ موارد آن را من می‌‌‌شناسم. فرض بفرمایید که در یک گوشه‌‌‌اى از دستگاه‌‌‌هاى ما براى اینکه یک کسى متّهم است به اینکه فرض بفرمایید یک میلیون تومان یا پنج میلیون تومان یا ده میلیون تومان سوء استفاده‌‌‌ى مالى کرده، روشهایى را با این [شخص] در زندان به ‌‌‌خرج میدهند و عمل میکنند که گناه این روشها بمراتب بزرگ‌‌‌تر از گناه ده میلیون تومان دزدى کردن است. این، جایز نیست. ببینید، خداى متعال در جاهاى متعددى از قرآن راجع به حدودالله‌‌‌ صحبت کرده: وَمَن یَتَعَـدَّ حُـدودَ اللهِ فَاُوْلَـٰٓئِکَ هُمُ ٱلظّـٰلِمُونَ؛[7] تعدّى از حدّ الهى نباید کرد. حد یعنى چه؟ حد یعنى همان خطّى که کشیده شده، آن مرزى که کشیده شده. کجا میشود کسى را مورد تعذیب قرار داد: وَ لیَشهَد عَذابَهُما طآئَفَةٌ مِنَ المُـؤمِنین؛[8] صریح هم هست. بایستى عذاب و شکنجه‌‌‌اى که به او میدهیم همه‌‌‌ى مردم ببینند؛ و آنجایى که تعذیب کسى جایز نیست، حرام است. این یک حدّى دارد، این حد را اگر یک سر مو تخطّى کردید، تجاوز از حدود الهى است؛ به این باید توجّه کنید. اگر چنانچه فرض بفرمایید به یک روحانى سوء ظن پیدا کردیم، یا یک تهمتى به او وارد آمد، بنا شد که او را بیاوریم به دادسرا، از او سؤال بکنیم، تحقیق بکنیم، بعد پرونده‌‌‌اش را به دادگاه بدهیم تا دادگاه رسیدگى کند، خب این یک روندى دارد؛ همین روند به شکل طبیعى‌‌‌اش باید اجرا بشود، یک ذرّه زیادتر نباید بشود.

حد به معنای مرز کشیده‌شده و منع تعدی از آن

… به اینکه فرض بفرمایید یک میلیون تومان یا پنج میلیون تومان یا ده میلیون تومان سوء استفاده‌‌‌ى مالى کرده، روشهایى را با این [شخص] در زندان به ‌‌‌خرج میدهند و عمل میکنند که گناه این روشها بمراتب بزرگ‌‌‌تر از گناه ده میلیون تومان دزدى کردن است. این، جایز نیست. ببینید، خداى متعال در جاهاى متعددى از قرآن راجع به حدودالله‌‌‌ صحبت کرده: وَمَن یَتَعَـدَّ حُـدودَ اللهِ فَاُوْلَـٰٓئِکَ هُمُ ٱلظّـٰلِمُونَ؛[7] تعدّى از حدّ الهى نباید کرد. حد یعنى چه؟ حد یعنى همان خطّى که کشیده شده، آن مرزى که کشیده شده. کجا میشود کسى را مورد تعذیب قرار داد: وَ لیَشهَد عَذابَهُما طآئَفَةٌ مِنَ المُـؤمِنین؛[8] صریح هم هست. بایستى عذاب و شکنجه‌‌‌اى که به او میدهیم همه‌‌‌ى مردم ببینند؛ و آنجایى که تعذیب کسى جایز نیست، حرام است. این یک حدّى دارد، این حد را اگر یک سر مو تخطّى …

حفظ حدود الهی، اصل اساسی پس از ایمان به اسلام

پرچم این اسلام امروز دست شما است؛ شما جوانان ساخته‌شده‌ى انقلاب، از جمله شما برادران عزیز پاسدار کمیته‌ها. من نصیحتى به شما در هر شأنى هستید عرض میکنم ــ البتّه این نصیحت به خود بنده در درجه‌ى اوّل است ــ و آن، حفظ حدود الهى است؛ اصل قضیّه این است. بعد از ایمان آوردن به اسلام آنچه مطرح میشود، حفظ خط‌کشى‌های اسلام است؛ وَمَن یَتَعَـدَّ حُـدودَ اللهِ فَاُولَـٰٓئِکَ هُمُ الظٰلِمون؛[9] تعدّى از حدود الهى جایز نیست. خط‌کشى‌ها را دقیق اسلام معیّن کرده؛ اگر هم کسى فکر کند که اسلام خط‌کشى نکرده در یک مسئله‌اى، در یک امرى، باید خود را ملامت کند، باید برود معلومات خود را زیاد کند. حکومت اسلامى و نظام جمهورى اسلامى آن ‌وقتى سربلند است که بتواند حدود الهى را حفظ کند.

شناخت حدود و عمل به آن بدون دخالت سلیقهٔ شخصی

… عَنِ المُنکَرِ وَ الحفِظونَ لِحُدودِ الله‌؛[12] فرمود آرى، هر وقتى که عابدون، سائحونَ، راکعون، ساجدون، قائمون، صائمون، آمرون به معروف، ناهون عن المنکر و حافظون لحدود الله‌ آمدند سرِ کار، من میروم زیر پرچم آنها، آن‌ وقت جهاد خواهم کرد؛ حالا روز جهاد نیست. اَلحّْفِظونَ لِحُدودِ الله‌؛ حفظ حدود. حدود را بشناسید، طبق آن عمل کنید. هر چه حدّ الهى است، همان درست است؛ سلایق شخصى باید دخالت نکند.

رعایت حد الهی بدون ملاحظه، حتی برخلاف میل خود

… این برادر عزیزمان[13] یا قبل از ایشان برادرهاى دیگر گاهى مى‌آمدند پیش من ــ مکرّر توصیه میکردم و میگفتم حد رعایت بشود؛ هر چه هست. رودربایستى هم که نداریم با کسى؛ یک وقت حدّ الهى ممکن است زید را عصبانى کند، خب بکند؛ یکى خوشش نیاید، خب نیاید؛ ملاحظه نباید کرد. یک وقت هم حدّ الهى خود من را ممکن است راضى نکند؛ من که میخواهم عمل بکنم باید بدانم حدّ الهى که باید رعایت کرد، همیشه آن نیست که دیگرى را ممکن است خوش نیاید؛ یک وقت هم حدّ الهى آن چیزی است که من را خوش نمى‌آید؛ مرد آن است که اینجا هم بگوید که بىخود کردم خوشم نیامده، حدّ الهى مقدّم است. زیاده‌روى نباید کرد، کم هم نباید گذاشت؛ دقیق روى مرز باید حرکت کرد. این، آن توصیه‌ى من است.

تبدیل کار مفید به کار مضر با تخطی کوچک از حدود

یک تخطّى و تعدّى کوچک از حدود الهى، کار شما را تبدیل میکند به یک چیز مضر؛ یعنى همان حسّاسیّتى که در مورد روحانیّت و اهمّیّت این کار شما عرض کردم، در مورد خود شما صادق است. اگر خداى نکرده تخطّى از حدود انجام بگیرد، همین کار مفید و مهم تبدیل خواهد شد به یک کار مضر. خب ممکن است شما بگویید اگر این‌‌‌جور است، پس بهتر این است که ما اصلاً این کار به این پُردردسرى را نکنیم، ببوسیم و برویم کنار! بله، اهمّیّت این کار و ثواب بزرگى که دارد به‌‌‌ خاطر همین ظرافتش است؛ همه‌‌‌ى کارهاى مهم همین ‌‌‌قدر ظریف است. پس ما بگوییم آقا ما …

حرمت تأخیر اجرای حد به‌دلیل از بین رفتن اثر آن

چرا شرعاً تأخیر حدود الهى حرام و ممنوع است و هیچ ‌‌کس حق ندارد حدّ الهى را از زمان خودش تأخیر کند؟ حکم که شد، باید حد اجرا بشود؛ چرا؟ براى خاطر اینکه با تأخیر، آن اثرى که بر اجراى حد مترتّب است، تقریباً از بین میرود یا خیلى کم میشود. حالا یک نفرى بیاید شکایتى بکند، بگیرند این پرونده را نگه دارند شش ماه، یک سال، دو سال، ده سال! بخصوص در بعضى از قضایایى که کسانى هم به‌‌ خاطر این در زندانند و از تصرّف در اموالشان محرومند و ممنوعند؛ [اینکه] همین‌‌طور همه‌‌ چیز معلّق بین زمین و آسمان تا یک …