رفتن به محتوای اصلی

حدود الهی

نام‌های دیگر: حد سرقت، اجرای مجازات

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مجازات‌های معین شرعی و اجرای آن‌ها و مراعات مرزهای احکام خدا.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۳۹۹
۱۳۵۹۱۳۹۹

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

مطلب دوّم در مورد تذکّرات است. خب، جناب آقاى رى‌‌‌شهرى همان دو کلمه‌‌‌اى که گفتند، کافى است: حب‌‌‌وبغض‌‌‌ها را دخالت ندادن، دقیقاً بر مبناى شرع و قانون عمل کردن. ما هم همین را توقّع داریم؛ بیش از این من توقّع ندارم. منتها توجّه کنید به این که گاهى انسان خیال نمیکند دارد خلاف شرع میکند، امّا خلاف شرع است؛ گاهى اوقات به ‌‌‌خاطر اینکه یک جاهایى اهداف بزرگ وجود دارد، مثلاً فرض کنید حفظ نظام ایجاب میکند که انسان یک کارهایى انجام بدهد، در جهاد اگر کفّار متترّس به مسلمین شدند،[5] یعنى اسراى مسلمان را یا افراد شهروندان مسلمان را جلوى خودشان گذاشتند که ما نتوانیم به آنها حمله کنیم، گمان میکنم بین علما خِلافى[6] نباشد، لااقل خیلى‌‌‌ها از [علمای] شیعه و سنّى گفته‌‌‌اند که کشتن این مسلمانها ایراد ندارد، دیه هم ندارد؛ با اینکه قتل نفْس حرام است. این به ‌‌‌جاى خود محفوظ؛ منتها دیده میشود گاهى متأسّفانه بعضى به ‌‌‌شکلى این مبناى صحیح را [نادرست] به کار میگیرند که میشود همان «هدف، وسیله را توجیه میکند». یا گاهى یک وسایل غیر مباحى را براى یک مقصود خیلى کم‌‌‌اهمّیّت مباح میکنند. نظایر آن را ما داریم؛ من همین‌‌‌طور بى‌‌‌اطّلاع نمیگویم؛ موارد آن را من می‌‌‌شناسم. فرض بفرمایید که در یک گوشه‌‌‌اى از دستگاه‌‌‌هاى ما براى اینکه یک کسى متّهم است به اینکه فرض بفرمایید یک میلیون تومان یا پنج میلیون تومان یا ده میلیون تومان سوء استفاده‌‌‌ى مالى کرده، روشهایى را با این [شخص] در زندان به ‌‌‌خرج میدهند و عمل میکنند که گناه این روشها بمراتب بزرگ‌‌‌تر از گناه ده میلیون تومان دزدى کردن است. این، جایز نیست. ببینید، خداى متعال در جاهاى متعددى از قرآن راجع به حدودالله‌‌‌ صحبت کرده: وَمَن یَتَعَـدَّ حُـدودَ اللهِ فَاُوْلَـٰٓئِکَ هُمُ ٱلظّـٰلِمُونَ؛[7] تعدّى از حدّ الهى نباید کرد. حد یعنى چه؟ حد یعنى همان خطّى که کشیده شده، آن مرزى که کشیده شده. کجا میشود کسى را مورد تعذیب قرار داد: وَ لیَشهَد عَذابَهُما طآئَفَةٌ مِنَ المُـؤمِنین؛[8] صریح هم هست. بایستى عذاب و شکنجه‌‌‌اى که به او میدهیم همه‌‌‌ى مردم ببینند؛ و آنجایى که تعذیب کسى جایز نیست، حرام است. این یک حدّى دارد، این حد را اگر یک سر مو تخطّى کردید، تجاوز از حدود الهى است؛ به این باید توجّه کنید. اگر چنانچه فرض بفرمایید به یک روحانى سوء ظن پیدا کردیم، یا یک تهمتى به او وارد آمد، بنا شد که او را بیاوریم به دادسرا، از او سؤال بکنیم، تحقیق بکنیم، بعد پرونده‌‌‌اش را به دادگاه بدهیم تا دادگاه رسیدگى کند، خب این یک روندى دارد؛ همین روند به شکل طبیعى‌‌‌اش باید اجرا بشود، یک ذرّه زیادتر نباید بشود.

شاهدها (۳۶ پاراگراف)

حد به معنای مرز کشیده‌شده و منع تعدی از آن

… به اینکه فرض بفرمایید یک میلیون تومان یا پنج میلیون تومان یا ده میلیون تومان سوء استفاده‌‌‌ى مالى کرده، روشهایى را با این [شخص] در زندان به ‌‌‌خرج میدهند و عمل میکنند که گناه این روشها بمراتب بزرگ‌‌‌تر از گناه ده میلیون تومان دزدى کردن است. این، جایز نیست. ببینید، خداى متعال در جاهاى متعددى از قرآن راجع به حدودالله‌‌‌ صحبت کرده: وَمَن یَتَعَـدَّ حُـدودَ اللهِ فَاُوْلَـٰٓئِکَ هُمُ ٱلظّـٰلِمُونَ؛[7] تعدّى از حدّ الهى نباید کرد. حد یعنى چه؟ حد یعنى همان خطّى که کشیده شده، آن مرزى که کشیده شده. کجا میشود کسى را مورد تعذیب قرار داد: وَ لیَشهَد عَذابَهُما طآئَفَةٌ مِنَ المُـؤمِنین؛[8] صریح هم هست. بایستى عذاب و شکنجه‌‌‌اى که به او میدهیم همه‌‌‌ى مردم ببینند؛ و آنجایى که تعذیب کسى جایز نیست، حرام است. این یک حدّى دارد، این حد را اگر یک سر مو تخطّى …

دستور اجرای سریع حدود الهی دربارهٔ محکومان جنایت مدرسه پس از محاکمه

خبر جنایت در یکی از مدارس غرب تهران موجب اندوه و تأسف شد. مقتضی است پس از محاکمه سریعاً حدود الهی را در رابطه با محکومین اجرا نمایید.

اجرای حد شراب بر نجاشی، از یاران امیرالمؤمنین، بی‌اعتنا به جناح و سابقه

شاعری به نام نجاشی، از شاعران و مداحان امیرالمؤمنین؛ کسی که در جنگ صفین بهترین شعرها را در تحریض و تشویق مردم در مقابل معاویه سروده و از علاقه مندان امیرالمؤمنین و در حزب ایشان است و از لحاظ اخلاص و ولایت پذیری و سوابق، کارش مشهور است، در روز ماه رمضان مشروب خورد. وقتی امیرالمؤمنین مطلع شد، فرمود حد شراب معلوم است؛ او را بیاورید تا حد جاری شود. امیرالمؤمنین در مقابل چشم مردم او را حد شراب زد؛ هشتاد ضربه ی شلاق. خانواده و قبیله ی او پیش امیرالمؤمنین آمدند و گفتند: یا امیرالمؤمنین! تو ما را بی آبرو کردی. این که جزو جماعت تو بود؛ جزو دوستان تو بود - به تعبیر امروز - جزو جناح تو بود. فرمود من کاری نکردم؛ مسلمانی تخلفی کرد و حدی از حدود الهی بر او واجب …

اجرای حد بر یکی از بنی‌اسد با این استدلال که حد حکم الهی است و در اختیار حاکم نیست

… کاری در اختیار من و متعلق به من باشد، برایتان انجام می دهم. امام حسن مثلاً لبخندی زدند و فرمودند: پس هر کاری که در صورت حد خوردن او باید انجام دهید، بروید انجام دهید! بعد هم امیرالمؤمنین او را حد زد. آمدند گفتند: یا امیرالمؤمنین! چرا بر این شخص حد جاری شد؟ گفت: حد که در اختیار من نیست؛ حد حکم الهی است؛ من گفتم آنچه در اختیارم هست، برایتان انجام می دهد؛ حد که در اختیار من نیست. تازه بنی اسد جزو دوستان و مخلصین امیرالمؤمنین بودند. زندگی امیرالمؤمنین این طوری بود. درباره ی غذای او، لباس او، وضع معیشت او و فرزندان او خیلی چیزها نقل شده است. راوی می گوید رفتم دیدم امام حسن و امام حسین نشسته اند و دارند غذا می خورند. غذای آنها عبارت بود …

حد و قصاص برای جلوگیری از خشونت و مخالفت با یکی دانستن آن با خشونت

… حقوقی است، یک فازِ تبلیغاتی و جنگ روانی است. اینها را نباید با هم مخلوط کرد. در زمینه حقوقی و اخلاقی، تکلیف ما با خشونت معلوم است. بارها هم گفته‌ایم که هر کس به صورت غیر قانونی به حقوق افراد تعدّی میکند و خشونت میورزد، محکوم است. اسلام هم عقیده‌اش همین است. در اسلام حتّی مجازاتهایی مثل حد و قصاص و امثال اینها، برای جلوگیری از خشونت است. کسی که آدمکشی و دزدی در سرشت اوست، برای این‌که جلوِ او را بگیرند، حد و قصاص و مجازاتی معیّن کرده‌اند. دراین‌باره هیچ بحثی نیست. بنده بارها گفته‌ام، در نماز جمعه هم گفته‌ام که با یکی دانستن معنای خشونت و مجازات اسلامی مخالفم؛ از هر جناحی هم باشد، فرق نمیکند. وقتی کار بدی صورت گرفت، نمیشود گفت که مثلاً فلان جوانِ خوب، یا فلان جوانِ فلان جناح، یا فلان جوان وابسته به فلان جا این کار را کرده، پس از بدی آن کار یک مقدار کم میشود؛ نه. وقتی بد است، بد است؛ در این هیچ بحثی نیست. اما یک فاز …

لزوم مجازات گناهکار پس از اثبات گناه بدون رأفت

اسلام در مورد تشخیص گناه میگوید تجسّس نکنید، دنبال نکنید، در پی گناه این و آن نگردید، بیخودی افراد را متّهم و گناهکار نکنید؛ اما آن‌جایی که گناه ثابت میشود، میفرماید: «و لا تأخذکم بهما رأفة فی دین الله»؛[18] شما بایستی این گناهکاران را مجازات کنید؛ مبادا نسبت به آنها رأفتی احساس کنید.

اجرای حکم الهی دربارهٔ ناامن‌کنندگان و سارقان بدون ملاحظهٔ تبلیغات جهانی

… برخورد کنند، تا کسانی که به صرف این که یک وسیله بُرنده و یک حربه به دست می‌آورند، خیال نکنند که حق دارند هر غلطی و هر عمل نادرستی را انجام دهند. اینها بدانند که ناامن کردن محیط زندگی مردم، سزا و مجازاتش فقط این نیست که چهار صباح بروند در فلان زندان بخوابند. اسلام برای کسانی که محیط زندگی را ناامن میکنند و مردم را میترسانند و اخافه میکنند، مجازاتهای سنگینتری گذاشته است. اگر، هم در مورد اینها، و هم در مورد سارقان، حکم الهی جاری شود - بخصوص کسانی که حرفه‌شان را این قرار داده‌اند - مطمئناً به میزان زیادی تأثیر خواهد گذاشت. ملاحظه بعضی از رودربایستیهای جهانی و امواج تبلیغاتی را نکنند؛ ببینند حکم خدا چیست. حکم الهی، همه چیز را در جای خود و با میزان صحیح معین کرده است.

اجرای حد خدا بر نجاشی شاعر به دست امیرالمؤمنین (ع) با وجود سوابق و شفاعت‌ها

… روز ماه رمضان، علناً شُرب خَمر کرده بود - هم شرب خمر بود، هم شکستن حرمت ماه رمضان بود - افرادی آمدند که: آقا! ایشان این قدر برای شما شعر گفته، این قدر به شما محبت کرده است؛ این قدر دشمنهای شما دنبالش آمدند، سراغ دشمنهای شما نرفت؛ او را یک طور نگه دارید. فرمود (به این مضامین): بله، بماند - مثلاً - قدمش روی چشم؛ اما باید حدّ خدا را جاری کنم. حدّ خدا را جاری کرد. او هم بلند شد و پیش معاویه رفت.[3] یعنی امیرالمؤمنین با حکم خدا و با حدود الهی، این گونه رفتار میکند. همین امیرالمؤمنین، وقتی کسی که یکی از گناهان را انجام داده است - دزدی - نزد او آمد؛ حضرت فرمود: چقدر قرآن بلدی؟ آیه قرآن خواند. حضرت گفت: «وهبت یدک بسورةالبقرة». دست تو را که باید قطع میکردم، به سوره بقره بخشیدم؛ برو.[4]

حد شرعی میخوارگی و مجازات روابط شهوت‌آمیز با جنس مخالف

… هر قدم که جلو بروید به موارد زیادی از این قبیل برخورد میکنید. خوب؛ فلان آدم دلش میخواهد بنشیند و مشروبات الکلی مصرف کند. در سروده‌های شاعران ما، این همه از میصحبت میشود؛ یعنی اصلاً میدر زندگی نباشد!؟ اگر کسی با چنین منطقی به باده‌گساری بنشیند، میشود!؟ اسلام میگوید: «نه فقط نمیشود، بلکه حدِّ شرعی هم دارد.» اسلام برای دروغ گفتن و غیبت کردن، حدِّ شرعی قائل نشده، اما برای میخوارگی حدّ شرعی قائل شده است. برای ارتباط با جنس مخالف، به شکل لطیفِ آمیخته‌ی به شهوت -یعنی همان محبّتهای لطیفی که در آنها شهوت هم هست و کسی نمیتواند بگوید نیست- مجازات درنظر گرفته است. مثلاً فرض کنید که فلان آقا با فلان فرد از جنس مخالف، خیلی دوست است و خیلی هم دوستش دارد. آیا در این میان، هیچ رقیقه‌ی شهوانی وجود ندارد!؟ چه کسی میتواند چنین ادّعایی بکند!؟

تقدم نص قرآن بر ذهن حقوق‌دانان غربی و اجرای حدود، راه اصلاح جامعه

حدود، حدودِ الهی است. ما نصِّ قرآن و متن آن را بر فراورده‌های ذهن قاصرِ حقوقدانان غربی که برای خودشان معارفی را خلق و اختراع کردند و آن را پیشرفته‌تر از معارف ادیان الهی میدانند، مقدّم میشماریم. حدودِ الهی مقدّم است. راه اصلاح جامعه، اجرای حدود الهی است. ممکن است ما در این مورد کوتاهیهایی داشته باشیم؛ اما حرکتمان قطعاً به سمت اجرای کامل حدود پروردگار است. حدود، حدودِ قرآنی است. این هم نکته دوم.

حفظ حدود الهی، اصل اساسی پس از ایمان به اسلام

پرچم این اسلام امروز دست شما است؛ شما جوانان ساخته‌شده‌ى انقلاب، از جمله شما برادران عزیز پاسدار کمیته‌ها. من نصیحتى به شما در هر شأنى هستید عرض میکنم ــ البتّه این نصیحت به خود بنده در درجه‌ى اوّل است ــ و آن، حفظ حدود الهى است؛ اصل قضیّه این است. بعد از ایمان آوردن به اسلام آنچه مطرح میشود، حفظ خط‌کشى‌های اسلام است؛ وَمَن یَتَعَـدَّ حُـدودَ اللهِ فَاُولَـٰٓئِکَ هُمُ الظٰلِمون؛[9] تعدّى از حدود الهى جایز نیست. خط‌کشى‌ها را دقیق اسلام معیّن کرده؛ اگر هم کسى فکر کند که اسلام خط‌کشى نکرده در یک مسئله‌اى، در یک امرى، باید خود را ملامت کند، باید برود معلومات خود را زیاد کند. حکومت اسلامى و نظام جمهورى اسلامى آن ‌وقتى سربلند است که بتواند حدود الهى را حفظ کند.

شناخت حدود و عمل به آن بدون دخالت سلیقهٔ شخصی

… عَنِ المُنکَرِ وَ الحفِظونَ لِحُدودِ الله‌؛[12] فرمود آرى، هر وقتى که عابدون، سائحونَ، راکعون، ساجدون، قائمون، صائمون، آمرون به معروف، ناهون عن المنکر و حافظون لحدود الله‌ آمدند سرِ کار، من میروم زیر پرچم آنها، آن‌ وقت جهاد خواهم کرد؛ حالا روز جهاد نیست. اَلحّْفِظونَ لِحُدودِ الله‌؛ حفظ حدود. حدود را بشناسید، طبق آن عمل کنید. هر چه حدّ الهى است، همان درست است؛ سلایق شخصى باید دخالت نکند.

رعایت حد الهی بدون ملاحظه، حتی برخلاف میل خود

… این برادر عزیزمان[13] یا قبل از ایشان برادرهاى دیگر گاهى مى‌آمدند پیش من ــ مکرّر توصیه میکردم و میگفتم حد رعایت بشود؛ هر چه هست. رودربایستى هم که نداریم با کسى؛ یک وقت حدّ الهى ممکن است زید را عصبانى کند، خب بکند؛ یکى خوشش نیاید، خب نیاید؛ ملاحظه نباید کرد. یک وقت هم حدّ الهى خود من را ممکن است راضى نکند؛ من که میخواهم عمل بکنم باید بدانم حدّ الهى که باید رعایت کرد، همیشه آن نیست که دیگرى را ممکن است خوش نیاید؛ یک وقت هم حدّ الهى آن چیزی است که من را خوش نمى‌آید؛ مرد آن است که اینجا هم بگوید که بىخود کردم خوشم نیامده، حدّ الهى مقدّم است. زیاده‌روى نباید کرد، کم هم نباید گذاشت؛ دقیق روى مرز باید حرکت کرد. این، آن توصیه‌ى من است.

تبدیل کار مفید به کار مضر با تخطی کوچک از حدود

یک تخطّى و تعدّى کوچک از حدود الهى، کار شما را تبدیل میکند به یک چیز مضر؛ یعنى همان حسّاسیّتى که در مورد روحانیّت و اهمّیّت این کار شما عرض کردم، در مورد خود شما صادق است. اگر خداى نکرده تخطّى از حدود انجام بگیرد، همین کار مفید و مهم تبدیل خواهد شد به یک کار مضر. خب ممکن است شما بگویید اگر این‌‌‌جور است، پس بهتر این است که ما اصلاً این کار به این پُردردسرى را نکنیم، ببوسیم و برویم کنار! بله، اهمّیّت این کار و ثواب بزرگى که دارد به‌‌‌ خاطر همین ظرافتش است؛ همه‌‌‌ى کارهاى مهم همین ‌‌‌قدر ظریف است. پس ما بگوییم آقا ما …

حرمت تأخیر اجرای حد به‌دلیل از بین رفتن اثر آن

چرا شرعاً تأخیر حدود الهى حرام و ممنوع است و هیچ ‌‌کس حق ندارد حدّ الهى را از زمان خودش تأخیر کند؟ حکم که شد، باید حد اجرا بشود؛ چرا؟ براى خاطر اینکه با تأخیر، آن اثرى که بر اجراى حد مترتّب است، تقریباً از بین میرود یا خیلى کم میشود. حالا یک نفرى بیاید شکایتى بکند، بگیرند این پرونده را نگه دارند شش ماه، یک سال، دو سال، ده سال! بخصوص در بعضى از قضایایى که کسانى هم به‌‌ خاطر این در زندانند و از تصرّف در اموالشان محرومند و ممنوعند؛ [اینکه] همین‌‌طور همه‌‌ چیز معلّق بین زمین و آسمان تا یک …

اجرای مجازات به همان اندازهٔ مقرر و اختصاص عفو به حاکم اسلامی

… همین قدم اوّل که با پلیس قضائى روبه‌رو میشوند احساس کنند. امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) ‌-طبق آنچه در ذهن بنده است از آن حضرت- فرمودند که شما به آن کسى که محکوم به مجازاتهاى سخت هم هست، نباید دشنام بدهید و او را شَتم[5] کنید.[6] مجازات، مجازات است. دستگاه عدالت براى مجرمین، مجازات را معیّن میکند و همان اندازه مجازات باید اِعمال بشود؛ نه کم، نه زیاد. البتّه حاکم اسلامى میتواند به مقتضاى شرایط عفو کند ‌-آن مربوط به حاکم است- [امّا] مجرى باید همان اندازه‌اى که مقرّر شده اجراى مجازات بکند، یک‌ذرّه بیشتر خلاف است.

اجرای حد بدون ملاحظهٔ دوستی و جناح در پاسخ به اعتراض قبیله

… فرمود خیلی خب، حد شراب معلوم است چقدر است؛ بیاورید حدش بزنیم. ازآنجایی‌که بود بیرون آوردندش و امیرالمؤمنین درمقابل چشم مردم حد زد، حد شراب زد، هشتاد شلاق به او زد. خانوادۀ او آمدند پیش امیرالمؤمنین، قبیلۀ او، گفتند: یا امیرالمؤمنین! تو ما را بی‌آبرو کردی. اینکه جزو جماعت تو بود، این جزو دوستان تو بود، این جزو جناح تو بود ـ به تعبیر امروز ـ این‌طور تو او را بی‌آبرو کردی؟! فرمود که من کاری نکردم، یک مسلمانی تخلفی کرد که حدی از حدود الهی بر او واجب شد، آن حد را من به‌جا آوردم، کاری نکردم. ملاحظه نکرد. البته نجاشی بعد از آنکه شلاق را از علی خورد، گفت خیلی خب، حالا که این‌طور است، می‌روم بعد از این برای معاویه شعر می‌گویم. بلند شد از پهلوی امیرالمؤمنین رفت به اردوگاه معاویه. امیرالمؤمنین هم نفرمود که نجاشی از دست ما رفت، حیف شد، نگهش داریم؛ نه، رفت که رفت! …

حد حکم الهی و بیرون از اختیار حاکم حتی برای خویشان

… من باشد و متعلق به من باشد، برایتان انجام می‌دهم. امام حسن لبخندی مثلاً زدند و فرمودند پس هر کاری که در صورت حدخوردن او باید انجام بدهید، بروید انجام بدهید! این را حد خورده [بدانید]. بعد هم امیرالمؤمنین آورد بیرون او را حد زد. آمدند گفتند: یا امیرالمؤمنین!؟ گفت: خب حد که در اختیار من نیست، حد حکم الهی است؛ من گفتم آنچه در اختیار من هست، من برایتان انجام می‌دهم، حد که در اختیار من نیست.[32] ببینید این، این‌طوری است. حالا بنی‌اسد جزو دوستان امیرالمؤمنین و مخلصین امیرالمؤمنین بودند. این‌طوری بود زندگی امیرالمؤمنین.

تعطیل نکردن حد الهی به‌خاطر سوابق افراد از سوی امیرالمؤمنین (ع)

حَسّان‌بن‌ثابت، مداح امیرالمؤمنین علیه‌السلام و کسی که با دشمنان آن حضرت در جنگ‌ها مقابله کرده بود، در جریانی به امری مبتلا شد که مستوجب حدّ بود. امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود باید حدّ الهی بر او جاری بشود. حسّان گفت یا امیرالمؤمنین! من آن کسی هستم که برای شما آن‌همه شعر گفته‌ام. حالا ما باشیم واقعاً اینجا چه می‌کنیم؟ آنچه که در ذهنم هست، حضرت فرمودند من حدّ خدا را به‌خاطر این چیز‌ها نمی‌توانم تعطیل کنم. روز ماه رمضان شرب خمر کرده بود، حدّ شرب خمر را جاری کردند؛ بیست تازیانه هم به‌عنوان تعزیرِ برهم‌زدنِ حرمت ماه رمضان به او زدند، مجموعاً صد تازیانه. که این بیست تازیانۀ آخر، بیشتر او را پوک کرده بود، که این دیگر چرا! همین قضیه هم موجب شد که حسّان‌بن‌ثابت کوفه …

حدود و مجازات‌های اسلامی، ابزار درمان زخم‌های جامعه

… میفرماید که «قَد اَحکَمَ مَراهِمَه»؛ پیغمبر اسلام، هم مرهمها را آماده کرد، فراهم کرد، «وَ اَحمَیٰ مَواسِمَه»؛ هم آن میله‌های لازم را فراهم کرد که «یَضَعُ حَیثُ یَحتاج»[16] یا «حَیثُ شاء»؛ هرجا لازم است و هر جا مفید است، مرهم، و هر جا لازم است، آن [موسم]. این حدودی که می‌بینید در اسلام هست -حدود و مجازاتها و مانند اینها- همان میله‌های گداخته است که روی زخم میگذارند که زخم را خوب کند؛ این در مورد مسائل مربوط به بعثت.

مراقبت حاج قاسم از حدود شرعی در میدان جنگ

یک خصوصیّت دیگر این بود که هم یک فرمانده جنگاورِ مسلّط بر عرصه‌ی نظامی بود، هم در عین حال بشدّت مراقب حدود شرعی بود. در میدان جنگ، گاهی افراد حدود الهی را فراموش میکنند، میگویند وقت این حرفها نیست؛ او نه، او مراقب بود. آنجایی که نباید سلاح به کار برود، سلاح به کار نمیبُرد؛ مراقب بود که به کسی تعدّی نشود، ظلم نشود؛ احتیاط‌هایی میکرد که معمولاً در عرصه‌ی نظامی، خیلی‌ها این احتیاط‌ها را لازم نمیدانند؛ [لکن] او احتیاط میکرد. به دهان خطر میرفت امّا جان دیگران را تا میتوانست حفظ …

رد ادعای نبود زور در اسلام با استناد به حدود شرعی

… مردم به جهنّم بروند؛ اصلاً تمام ارسال رسل و انزال کتب و این‌همه زحمت و مجاهدت برای این بوده که نگذارند مردم دچار جهنّم بشوند. این وظیفه‌ی ما است، باید این کار را انجام بدهیم، مردم باید متدیّن بشوند؛ در این شکّی نیست. البتّه از طریق درست و به شکل درست. این‌هم که حالا کسی بگوید «در اسلام در این زمینه زور وجود ندارد» حرف درستی نیست؛ [پس] این حدود شرعیّه چیست؟ این «فَاجْلِدُوا... مِائَةَ جَلدَة»[6] یا «فَاجلِدوهُم ثَمانینَ جَلدَة»[7] پس چیست؟ اینها همان زور است.

اجرای حد الهی بر طرفدار خطاکار به دست امیرالمؤمنین

… که تبلیغاتچىِ بسیار ماهری است و دائماً به نفع او تبلیغاتِ حق میکند، مرتکب عمل خلافی میشود و امیرالمؤمنین حدّ الهی را بر او جاری میکند. طرفدار مذکور که چنین انتظاری ندارد، میگوید: یا امیرالمؤمنین! منی که این قدر طرفدار شمایم؟ منی که این قدر از شما دفاع میکنم؟ حضرت میفرماید: بله، حُکمِ خداست. آن طرفداریای که از ما میکنی، ان‌شاءاللَّه قبول باشد، خیلی هم متشکّر؛ اما حکم خدا این است. حدّ خدا را برایش جاری کرد؛ او هم گفت: خیلی خوب؛ حال که این‌طور است، سراغ دربار معاویه میروم که قدر مرا میدانند! و رفت.

تعطیل نکردن حد خدا حتی دربارهٔ شاعر و مدّاح حکومت

… این کار را کردند! نجاشی گفت: من شاعر و مدّاح حکومت شما هستم. با دشمنان شما این طور با ابزار زبان مبارزه کرده‌ام. میخواهی مرا شلّاق بزنی[4]!؟ در بیان امروز ما، آن حضرت شبیه این بیان را فرمودند که آن به جای خود محفوظ، خیلی هم عزیزی، خیلی هم خوبی، ارزش هم داری؛ اما من حدّ خدا را تعطیل نمیکنم! هر چه قوم و خویشهایش آمدند و اصرار کردند که اگر شما او را شلّاق بزنید، آبروی ما خواهد رفت و ما دیگر سربلند نمیشویم، حضرت فرمود نمیشود و من نمیتوانم حدّ خدا را جاری نکنم! آن مرد را خواباندند و تازیانه زدند، او هم شبانه فرار کرد و رفت. گفت: حالا که در حکومت …

اجرای حد بدون ملاحظهٔ دوستی و جایگاه مجرم

… علی بن ‌ابی طالب علیه‌السّلام است. خبر رسید که وی در روز ماه رمضان، شُرب خَمر و لاابالیگری کرده است. امیرالمؤمنین علیه‌السّلام دستور داد او را آوردند و بر او حدّ شُرب خَمر جاری کردند. مضاف بر این چند شلّاق هم به خاطر تعزیر هتک حرمت ماه رمضان بر وی زدند! این کار را چه کسی میکند؟ امیرالمؤمنین علی علیه‌السّلام، آن هم در مورد کسی که دوست است، مدّاح است، ابزار دست و گرداننده رسانه جمعی است! دوستان و هم قبیله‌ایهای نجاشىِ شاعر - ظاهراً از قبیله حمدان بود - نزد امیرالمؤمنین علیه‌السّلام آمدند و گفتند: «این چه کاری بود که شما کردید؟» عبارتش چنین است: «ما نری انّ اهل المعصیة و الطاعة سیّان فی الجزاء حتی کان من سمعیک بفلان.» گفتند: «یا امیرالمؤمنین! …

اجرای حد مایهٔ پاکی و تطهیر جان مجرم

… ای برادر نهدی! «هل هو الا رجل من المسلمین انتهک حرمة من حرم الله [یا «من حرمة الله»] فاقمنا علیه حدّها؟» مگر چه اتّفاقی افتاده‌است؟ مگر آسمان به زمین آمده‌است؟ او - نجاشی - هم فردی است از مسلمانان که مرتکب خلافی شده است و ما هم حدّ الهی را بر او جاری کردیم. این برای خودش هم بهتر است. «زکاة له و تطهیراً»؛ حدّی که بر او جاری کردیم، او را پاک میکند، طهارت میدهد؛ جان او را پاک میکند.

نقد تبعیض قدرتمندان میان دوست و دشمن در اجرای احکام

ببینید! در نظر امیرالمؤمنین علیه‌السّلام، کاری که انجام گرفته، صد در صد طبق قاعده است؛ در حالی که دیگر قدرتمندان عالم این‌گونه نیستند. حتّی کسانی که اندکی از قدرت برخوردارند - نه قدرتهای مطلق و زیاد -در اجرای احکام و قوانین و حدود الهی بین دوستان و دشمنان خود فرق میگذارند؛ اما علی بن ‌ابی طالب علیه‌السّلام، فرقی نمیگذارد.این، برای ما درس است.

نقد هراس از اجرای حدود و لزوم نلرزیدن در برابر تهاجم اخلاقی غرب

ما می‌بینیم که بعضى فرار میکنند از سمعه‌ى[4] بعضى از احکام الهى. همین مسئله‌ی حجابى که شما اشاره کردید، بعضى هستند که دم از مسلمانى هم میزنند امّا از حجاب اسلامى کأنّه فرار میکنند، پرهیز میکنند. فرض بفرمایید که درباره‌ى حدود و مجازاتهاى اسلامى، کسانى هستند که قرآن را هم دوست میدارند، اسلام را هم دوست میدارند امّا وقتى که بحث «اَلسّارِقُ وَ السّارِقَةُ فَاقطَعوا اَیدِیَهُمـا»[5] میشود، پایشان میلرزد. ما میگوییم که اگر اسلام را قبول داریم، بایستى حقیقتاً حلّ مشکلات را در خود اسلام پیدا کنیم و باید در مقابل تهاجم اخلاقى‌اى که غرب نسبت به یک چنین موضعى به خود میگیرد، دست و پایمان نلرزد. شما الان ملاحظه بفرمایید در این سالهاى طولانى بعد از انقلاب ــ در این سیزده سال ــ عمده‌ى تکیه‌ى غرب نسبت به جمهورى اسلامى بر روى چه چیزهایى است؛ بر روى همین چیزهایى است که در آنها حکم اسلامى اجرا میشود. آنها اسم اسلام، بلکه تشریفات اسلام را هم حرفى ندارند یک …

تعطیل‌نکردن حد خدا به خاطر سوابق و خدمات افراد

… الهى بر او جارى بشود. گفت که یا امیرالمؤمنین! من آن کسى هستم که آن‌همه شعر گفتم براى شما. خب حالا ما باشیم چه کار میکنیم؟ واقعاً تصحیح کنیم تفکّرات امروزمان را با آنچه امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) انجام میداده. واقعاً ما باشیم اینجا چه فکر میکنیم؟ آنچه در ذهنم هست، فرمودند که من حدّ خدا را به خاطر این چیزها نمیتوانم تعطیل کنم. روز ماه رمضان شرب خمر کرده بود، حدّ شرب خمر را جارى کردند، بیست تازیانه هم به عنوان تعزیرِ بر هم زدنِ حرمت ماه رمضان به او زدند ــ صد تازیانه ــ که این بیست‌ تازیانه‌ی آخرى بیشتر او را پوک کرده بود، که این دیگر چرا؟ همین قضیّه هم موجب شد که کوفه را ترک کرد و به شام پیوست و رفت در دستگاه معاویه؛ شاید از آن طرف احتمالاً علیه امیرالمؤمنین هم شعر گفت.[4]

اجرای حد بر کسی که تهمت خاص بزند و نتواند آن را ثابت کند

… محکوم است به اینکه بر او حد جاری بشود. این‌جور نیست که شما یک حرفی را همین‌طور وسط فضا بیندازید و ذهنها را مَشوب[18] کنید، دلها را نگران و ناراحت کنید؛ اگر توانستید ثابت کنید که خب، ثابت کرده‌اید، اگر هم نتوانستید سرتان را بگیرید به راه خودتان بروید! نه، اگر نتوانستید ثابت کنید ‌-برخی از تهمتهایی که برطبق آنها حد به مجرم زده میشود- و برایتان قابل اثبات نبود، خود شما به‌خاطر زدن این تهمت بایستی حد بخورید و مجازات بشوید.