زندگی دهقانان مهاجر در گودالهای بی آب و برق تهران
… پایتختِ جایی که به «تمدن بزرگ» دارد میرسد یا دروازه آن باز شده است! در خود این تهران، ده بیست سی جا یا بیشتر، الآن نمیتوانم من یادم بیاید محلهایی است که عائلههای- محله محله است- این محله توی یک گودالِ خیلی [عمیق]، این بیچارهها جمع شدند یک چادری زدند؛ عرض میکنم که با یک چوبی، چیزی، برای خودشان یک محفظهای درست کردند و توی اینجا خودشان و بچههای کوچکشان، بزرگشان، توی یک چادری زندگی میکنند. یک محله؛ یعنی فرض کنید دویست تا، سیصد تا، پانصد تا چادر است یا دویست- سیصد تا امثال این چیزها؛ و اینها در آنجا زندگی میکنند. برق ندارند که هیچ، آب ندارند که هیچ، اسفالت ندارند [که] هیچ، اینها اگر بخواهند آب برای خوردن بچههایشان بیاورند، اینهایی که برای ما نقل کردند نوشتند، گفتند باید آن زن بیچاره یک کوزه بردارد، از پنجاه- شصت تا پله برود بالا از این گودال، تا آن بالا برسد به یک شیری که آنجا آب دارد؛ آنجا آب کند، باز پنجاه- شصت پله یا زیادتر، از آنجا بیاید پایین. شما تصور زمستان تهران را بکنید. زمستان تهران که برف میآید، باران میآید، این زن بیچاره، باید از اینجا، یک کوزه آب میخواهد برای اینکه بچهها بخورند، باید با این مصیبت تهیه کند که برود آن بالا، …
زندگی مصیبتبار مهاجران روستایی در کوخهای اطراف تهران
… آن طرف، یک ضرر دیگر خورد و آن اینکه تمام این دهقانها- که ایشان در اول فرمودند که ما دیگر رعیتها را از چیز بیرون آوردیم و دهقان شدند دیگر، هم سطح شدند با چه [مالک]- تمام این بیچارهها وقتی زراعتهایشان از دستشان رفت، کوچ کردند به شهرها، که عمدهاش تهران است. آمدند در اطراف تهران با یک کوخهایی، با یک چادرهایی، با یک خانههای گِلی کوچک، با عائله زیادشان در آنجا منزل گرفتند و با یک مصیبتهایی این بیچارهها اعاشه میکنند و زندگی. نه برق دارند، نه آب دارند، نه اسفالت دارند. در یک گودالهایی زندگی میکنند که آب را اگر میخواهند برای بچههایشان بیاورند، این مادر بدبخت باید در زمستان سخت از پلههایی که الآن عددش را یادم نیست، لکن زیاد است عددش، از پنجاه بیشتر، صد تقریباً، از این پلهها باید برود [بالا] تا [به] خیابان برسد، یک کوزه آب کند، باز برگردد این پلهها را طی کند برود توی این کوخ برای بچهاش آب ببرد. این دهقانهای بزرگی [است] که درست کردهاند و این «دروازه تمدن» اینهاست! اینها را برای ما درست کردند! این قضیه زراعت ما، که زراعت ما بکلی فلج شده است؛ دیگر ما زراعت نداریم و معلوم نیست که عاقبتش به کجا برسد.