برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیسکونت در حاشیهٔ شهرها و ساماندهی این مناطق و ناهنجاریهای ناشی از آن.
امام خمینی
زندگی دهقانان مهاجر در گودالهای بی آب و برق تهران
… پایتختِ جایی که به «تمدن بزرگ» دارد میرسد یا دروازه آن باز شده است! در خود این تهران، ده بیست سی جا یا بیشتر، الآن نمیتوانم من یادم بیاید محلهایی است که عائلههای- محله محله است- این محله توی یک گودالِ خیلی [عمیق]، این بیچارهها جمع شدند یک چادری زدند؛ عرض میکنم که با یک چوبی، چیزی، برای خودشان یک محفظهای درست کردند و توی اینجا خودشان و بچههای کوچکشان، بزرگشان، توی یک چادری زندگی میکنند. یک محله؛ یعنی فرض کنید دویست تا، سیصد تا، پانصد تا چادر است یا دویست- سیصد تا امثال این چیزها؛ و اینها در آنجا زندگی میکنند. برق ندارند که هیچ، آب ندارند که هیچ، اسفالت ندارند [که] هیچ، اینها اگر بخواهند آب برای خوردن بچههایشان بیاورند، اینهایی که برای ما نقل کردند نوشتند، گفتند باید آن زن بیچاره یک کوزه بردارد، از پنجاه- شصت تا پله برود بالا از این گودال، تا آن بالا برسد به یک شیری که آنجا آب دارد؛ آنجا آب کند، باز پنجاه- شصت پله یا زیادتر، از آنجا بیاید پایین. شما تصور زمستان تهران را بکنید. زمستان تهران که برف میآید، باران میآید، این زن بیچاره، باید از اینجا، یک کوزه آب میخواهد برای اینکه بچهها بخورند، باید با این مصیبت تهیه کند که برود آن بالا، …
زندگی مصیبتبار مهاجران روستایی در کوخهای اطراف تهران
… آن طرف، یک ضرر دیگر خورد و آن اینکه تمام این دهقانها- که ایشان در اول فرمودند که ما دیگر رعیتها را از چیز بیرون آوردیم و دهقان شدند دیگر، هم سطح شدند با چه [مالک]- تمام این بیچارهها وقتی زراعتهایشان از دستشان رفت، کوچ کردند به شهرها، که عمدهاش تهران است. آمدند در اطراف تهران با یک کوخهایی، با یک چادرهایی، با یک خانههای گِلی کوچک، با عائله زیادشان در آنجا منزل گرفتند و با یک مصیبتهایی این بیچارهها اعاشه میکنند و زندگی. نه برق دارند، نه آب دارند، نه اسفالت دارند. در یک گودالهایی زندگی میکنند که آب را اگر میخواهند برای بچههایشان بیاورند، این مادر بدبخت باید در زمستان سخت از پلههایی که الآن عددش را یادم نیست، لکن زیاد است عددش، از پنجاه بیشتر، صد تقریباً، از این پلهها باید برود [بالا] تا [به] خیابان برسد، یک کوزه آب کند، باز برگردد این پلهها را طی کند برود توی این کوخ برای بچهاش آب ببرد. این دهقانهای بزرگی [است] که درست کردهاند و این «دروازه تمدن» اینهاست! اینها را برای ما درست کردند! این قضیه زراعت ما، که زراعت ما بکلی فلج شده است؛ دیگر ما زراعت نداریم و معلوم نیست که عاقبتش به کجا برسد.
زندگی زاغهنشینان تهران بی آب و برق و آسفالت
… کنند، بدتر از وضع مسجد سلیمان و وضع بختیاریهاست. خیال نکنید که آنجاها، شهرها همه کارهایشان درست است و فقط مسجد سلیمان یا امثال او این طور است. همان زاغهنشینهای تهران- که من نجف که بودم صورت محلههایشان را پیش من آوردند؛ گمان میکنم حدود سی محله نوشته بودند. محلههایی اسم برده بودند که فلان محله در کجا، فلان در کجا، فلان در کجا، فلانها، حصیر نشینند، فلان جاها مثلًا زاغه نشینند- اینها هم هیچیک از این چیزهایی که مربوط به یک شهری است ندارند، نه آب دارند؛ نه برق دارند؛ نه اسفالت دارند. اینها آب را هم باید از آن گودالها با پلههای زیادی طی بکنند و بیایند لب خیابان تا برسند به یک شیر آبی و آب ببرند برای بچههایشان. هر چندین نفرشان در یک سوراخی، که نمیشود اسمش را خانه گذاشت. یا یک چَپَری[1] درست کردهاند؛ یک حصیری درست کردهاند، این طوری زندگی میکنند. و این مسئلهای است که در بسیاری از جاهای مملکت هست. و از اطراف هم، این عشایر اطراف، اینجا میآیند، همین حرفهایی که شما …
کوچ کشاورزان به اطراف شهرها و پیدایش زاغهنشینی در تهران
… بشود. و متاسفانه از همه امور بدتر کشاورزی بود. مملکت ایران را که باید یک استانش برای خودش کافی باشد و مابقیاش صادر بشود، به اسم «اصلاحات ارضی» به آنجا کشاندند که احتیاج دارند به امریکا و غیر، برای همه چیز. کشاورزی را به کلّی شکست دادند. البته الفاظ زیاد! هی گفت صنعتی میخواهد بشود، اسباب این شد که محلّههایی در تهران پیدا شد؛ محلّههای زاغهنشین، چادرنشین و امثال اینها. کشاورزها از مَحالّ خودشان کوچ کردند به اطراف شهرها و خصوصاً تهران. و این فاجعهها و مصیبتها به بار آمد.
محرومیت حدود سی محلهٔ تهران از آب و برق و بهداری
… است که هر طایفهای گمان میکنند که همانها محروم بودند و از همه آثار تمدن بیبهره، در صورتی که مساله اختصاص به عشایر شما ندارد؛ این مساله عمومی است که در همه ایران هست. این طور نیست که فقط شما محروم هستید از این مدرسه و راه و سایر جهاتی که مربوط به زندگی است. همین تهران، که مرکز است، شاید آن طوری که به من صورت دادهاند- قریب سی تا محله است که اینها از همه چیزهایی که برای زندگی یک فرد لازم هست محرومند. آب ندارند، برق ندارند، بهداری ندارند. تهران، نه اینکه اطراف تهران، خود شهر، خود شهر تهران از این زاغهنشینها و چادرنشینها و کپرنشینها. چادرنشینها تقریباً از قراری که گفته میشود حدود قریب سی محله از اینها مرکب هست، که در اثر به اصطلاح «اصلاحات ارضی» اینها کوچ کردهاند و آمدهاند در اطراف شهر، در خود شهر، در اطراف شهر، چادر زدهاند و یک جایی کندهاند و آنجاها یک زندگی میکنند که زندگی آنها بسیار بدتر از زندگی عشایر است. خیال نکنید که جاهای دیگر در رفاه هستند و شما نه. مساله این بوده است که یک مملکتی را به آن عنایت نشده که هیچ، مثل این که یک دشمنی، یک مملکتی را بخواهد سلطه به آن پیدا کند و مردم را از زندگی بازدارد.
۴۹- سامانبخشی مناطق حاشیهنشین و پیشگیری و کنترل ناهنجاریهای عمومی ناشی از آن.
جلوگیری از گسترش آن و ساماندهی بافتهای حاشیهای
۶- جلوگیری از گسترش حاشیهنشینی در شهرها و ساماندهی بافتهای حاشیهای و نامناسب موجود.
ساماندهی مناطق حاشیهنشین و پیشگیری از ناهنجاریهای ناشی از آن
۲ـ ۲۰ـ سامان بخشی مناطق حاشیهنشین و پیشگیریوکنترل ناهنجاریهای عمومی ناشی از آن.
حاشیهنشینی شهرها ناشی از نابسامانی روستاها و منشأ آسیبهای اجتماعی
… از یکدهمِ این قیمت، پول از آن به دست بیاورد و سود از آن ببرد؛ اینجور نباشد. وقتیکه ما ارتباطات را توانستیم تنظیم کنیم و تأمین کنیم، رفتوآمد و دادوستد روستایی وقتیکه آسان شد و تضمین شد، طبعاً روستاها تولیدکننده باقی میمانند و خیلی از مشکلات کم خواهد شد. این حاشیهنشینیها بهخاطر وضع نابسامان روستاها است که [به شهرها] میآیند و الان یکی از مشکلات کشور شده حاشیهنشینی و مفاسدی که در حاشیهنشینی شهرها به وجود میآید؛ و آسیبهای اجتماعی فراوان.