استناد به کتاب نگاهی به تاریخ جهان دربارهٔ صنعت هند
… و عقبگَرد کردند. در این، نکتهی مهمّی وجود دارد. تصوّر نشود که کشورهای زیر سلطه، یعنی کشورهای آسیایی یا آفریقایی یا بعضی از کشورهای آمریکای لاتین که زیر سلطه بودند، اینها از اوّل همینطور مثلاً بدون علم و بدون فرهنگ و بدون تمدّن بودند؛ نه، اینجوری نیست. شما ملاحظه کنید این کتاب نگاهیبهتاریخجهانِ نهرو[2] را؛ نهرو شرح میدهد که وقتی انگلیسها وارد هند شدند، هند از صنعت برخوردار بود؛ صنعت پیشرفته بهحسب آن زمان -این را نهرو در نگاهیبهتاریخجهان ذکر میکند- یعنی محصولات پیشرفتهی صنعتی آن روز را داشت؛ کشورهای دیگر هم همینجور. انگلیسیها وقتی وارد هند شدند، جلویش را گرفتند؛ یعنی کاری کردند که اصلاً صنعت بومی هند متوقّف بشود و عقبگَرد کند تا نیاز پیدا کنند به صنایع وارداتی و تولیدات انگلیسی؛ اصلاً برنامهریزی کردند برای این. در همهجا این اتّفاق افتاد. در …
گزارش او از پیشرفتهای علمی و فنی هند پیش از ورود انگلیسیها
… آسیا، جاهای مختلفی پرتغالیها رفتند، هلندیها رفتند. مگر هلند چه اندازه عرض و طول جغرافیائی و تاریخی و ارزش علمی دارد؟ یا پرتغال یا اسپانیا یا انگلیس همین جور؟ تمام این قارهی عظیم آسیا را، قارهی آفریقا را اینها در مشت گرفتند و فشردند؛ اینها مراکز ثروت بود. نگاه کنید به نوشتهی نهرو در «نگاهی به تاریخ جهان»؛ او تشریح میکند پیشرفتهای علمی و فنی موجود در هند را پیش از ورود انگلیسها. بنده تا قبل از اینکه این مطلب را از نگاه آدم مطلعی مثل نهرو - که آن روز این را نوشته بود - بخوانم، از چنین مسئلهای مطلع نبودم. یک کشوری در مسیر علمىِ معقول و صحیحی حرکت میکند، بعد میآیند به کمک علم و به کمک سلاح این کشور را تصرف میکنند، بیدریغ انسانها را …
تعلق به طبقهٔ برهمنان با وجود غیرمذهبی بودن
… که مطالعه کردند در مسائل هندوستان، بدانند که طبقۀ نجسها و پلیدها را گاندی، رهبر فقید هندوستان، نسخ کرد و از بین برد، گفت نجس چیست؟! خود این نخستوزیر قبلی هندوستان که نِهرو[2] باشد و الآن هم صبیۀ[3] ایشان رئیس دولتند، اینها خودشان جزء برهمنها هستند. خود نهرو جزو برهمنها بود، در طبقۀ بالا. پدرش پاندیت نهرو جزو برهمنها بود. البته این چون ضد مذهبی و غیر مذهبی بود، بدش میآمد به او بگویند برهمن و پاندیت، لقب مخصوص برهمنها را، به او بگویند. بههرصورت، میخواهم بگویم اینها یک چیزهای مربوط به تاریخ باستان هم نیست خیلی. بعد از آنیکه چهارده قرن یا سیزده قرن و اندی از ظهورِ خورشیدِ توحیدِ قرآنی میگذشت، باز در هندوستان، در آنجاییکه زایشگاه تمدن بشریست، این اختلاف طبقاتی وجود داشته.