رفتن به محتوای اصلی

جهان اسلام

نام‌های دیگر: جوامع اسلامی، جوامع مسلمان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

کشورها و ملت‌های مسلمان و مسائل و وظایف آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۵/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۹۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

جناب آقاى صدّیقى! مسئله‌ی رهبرى جهان اسلام، مسئله‌ی بسیار مهمّى است. این از مقوله‌ی گفتن هم نیست، از مقوله‌ی عمل کردن است. حالا ما چه بگوییم «جنبش‌هاى دنیا، نهضتهاى دنیا! بیایید ما شما را سرپرستى بکنیم» و چه نگوییم؛ مهم این است که ما ایمان بیاوریم به اینکه این جنبش‌ها همه باید به یک نقطه جهت داده بشوند و هدایت بشوند؛ یعنى اوّلاً حفظ بشوند و ثانیاً جهت‌گیری‌شان درست باشد. ما اگر به هر وسیله‌اى توانستیم این کار را بکنیم، [آن‌وقت] ما جهان اسلام را رهبرى کرده‌ایم. اگر من این توفیق را پیدا بکنم که این کار را عمل بکنم، آنچه شما میخواهید و میگویید شده؛ چه من آن را به زبان بیاورم و چه نیاورم، چه تکرار بکنم و چه نکنم. و من معتقدم که الان از همه جاى دنیا و از هزار جا، هزار چشمه سرازیر شده؛ هیچ لازم نیست [کارى بکنیم]؛ الان گذشت وقتى و زمانى که ما میرفتیم دانه‌دانه چشمه‌ها را میخواستیم با دست خودمان بکَنیم؛ واقعاً عصر اسلام است و دارد همه سرازیر میشود. ما فقط بایستى جایگاه خودمان را متوجّه باشیم و آن نقش خودمان را در این مجموعه ایفا کنیم. دشمن خیلى پیچیده است و من خیال میکنم الان دستگاه‌هاى عظیم استکبارى ‌-حالا از صهیونیستی‌اش تا آمریکایی‌اش تا انگلیسی‌اش تا همه‌جورش- دارند فکر میکنند که با این واقعیّت چه بکنند. این واقعیّتِ سطوع اسلام و ساطع شدن اسلام را آنها هم دارند می‌بینند و نمیشود آن را نبینند. شما ببینید در ترکیه، بعد از شصت سال حاکمیّت یک حکومت لائیک متعرّض و مهاجم، الان دارند زنهاى ترکیه فریاد میکشند که ما میخواهیم چادر سرمان کنیم. این آذربایجان است که شما می‌بینید که چه حادثه‌ی عظیمى دارد اینجا اتّفاق می‌افتد. آن طرف ترکستان شرقى است ‌-شمال خراسان- که بعد از سالها حکومت مارکسیسم در آنجا، احساسات اسلامى عظیمى دارد بُروز میکند؛ و همه جا و همه جا. این را نمیشود اینها نبینند و یقیناً دارند در مقابل این حادثه فکر میکنند. من از آن میترسم، من خوفم از این است که ما به محق بودن خودمان مغرور بشویم و آن کارى را که باید انجام بدهیم و آن تدبیرى را که باید اجرا کنیم، نکنیم؛ و من فکر میکنم اگر ‌ان‌شاءالله‌ خوب کار بشود و ما همه با هم باشیم و خوب فکر بکنیم، تا بیست سى سال دیگر یک حادثه‌ی عظیم اسلامى در دنیا اتّفاق خواهد افتاد. ممکن است ما نباشیم که آن را ببینیم؛ امّا آن محقّق خواهد بود. من یک نکته‌ی مورد توجّه خودم را در نوشته‌جات شما مایلم که بهتان بگویم. البتّه نوشته‌ی شما محسّنات زیاد دارد؛ روى این حُسن من به‌طور ویژه میخواهم تکیه کنم و آن این است که شما درست عین اصطلاحات اسلامى را منتقل میکنید ‌-یعنى همان اصطلاحات و واژه‌هاى اسلامى، مثلاً «امّت»- و این خوب است؛ این بسیار نقطه‌ی مثبتى است، این بسیار نقطه‌ی درستى است؛ یعنى انتقال آنها به هر زبان دیگرى فرهنگ را رقیق و بی‌جان میکند و با تعبیرات دیگر اشتباه میشود. ‌ان‌شاءالله‌ موفّق باشید.

شاهدها (۱۶ پاراگراف)

وظیفهٔ شرعی ملت‌ها و دولت‌های مسلمان در کمک به ملت فلسطین

… میکنیم: اگر مقاومت و صبر کنید، هم ثواب الهی و هم پیروزی را به دست خواهید آورد. پیروزی همیشه با صبر و با حرکت در راه خدا همراه است؛ «ولینصرنّ الله من ینصره[16] »؛ تردیدی در این نیست. بنابراین، پیروزی وجود خواهد داشت؛ منتها باید صبر کنند و تحمّل داشته باشند. به همه کشورهای اسلامی و ملتهای مسلمان هم عرض میکنیم که امروز وظیفه شرعی همه ملتها و دولتهاست که به آن جماعت مؤمن و آن ملت مظلوم کمک برسانند و آنها را وسط میدان، تنها رها نکنند. البته کمکهایی هم میشود که امیدواریم این کمکها به جای خود برسد و ان‌شاءالله بتواند برای کم کردنِ آلام مردم فلسطین، مفید و مؤثّر واقع شود. از خداوند متعال میخواهیم که مشکلات اسلام و مسلمین و مشکلات مردم فلسطین را برطرف کند.

نیاز بیشتر به انس با حقایق اسلام و فراهم بودن زمینهٔ حرکت اسلامی

برادران و خواهران عزیز! امروز دنیای اسلام بیش از گذشته احتیاج دارد به این‌که خود را با مبانی و حقایق اسلام، مأنوس و نزدیک کند. امروز زمینه برای حرکت اسلامی در سرتاسر دنیای اسلام فراهم است. امروز در مقابل فساد دنیای مادّی غرب، فهمِ حقیقتِ توحید اسلامی برای ملتهای مسلمان، دشوار نیست. امروز روزی است که باید علما و متفکران اسلام، حرکت و تلاش کنند تا دلها را با حقیقت اسلام آشنا نمایند؛ امت اسلامی را به زمینه تجدید حیات اسلامی که بحمداللَّه مقدّمات آن فراهم شده و نمونه‌هایی از آن در اطراف عالم به وجود آمده است و نمونه بارزی از آن در این کشور، …

عزت و پیشرفت کشورهای اسلامی در سایهٔ توحید و وحدت

… والوحدة، توحید اللَّه و وحدة الأمة. التوحید: رفض ألوهیة الطواغیت والمستکبرین و جبابرة الثروة والقوة. والوحدة مظهر عزة المسلمین و قدرتهم. الحج أصدق إنباء من کل خطاب مکتوب أو مسموع، یجدد کل عام هذا النداء الخالد عبر اجتماعه العظیم، و یبلغه إلی کل أرجاء العالم. کل مسلم فی کل بقعة من بقاع العالم یجب أن یستحضر فی موسم الحج هذه الحقیقة، و هی أن عزة البلدان الإسلامیة و تقدمها و نموها و نجاحها الشامل إنما یتحقق فی ظل هذین العاملین: التوحید بکل أبعاده الفردیة والاجتماعیة والسیاسیة، والوحدة بمفهومها الصحیح العملی المتناسب مع عالمنا المعاش.

گذار از مرحلهٔ حساس تاریخ با درک مسئولیت دولت‌ها و ملت‌ها

الأمة الإسلامیة تقطع الیوم هذا الطریق اللاحب الطویل من النجاحات والاخفاقات. الحکومات الإسلامیة والشعوب الإسلامیة تتحمل مسؤولیة کبری تجاه هذا الواقع. العالم الإسلامی یمر بمرحلة حساسة من تاریخه، و بفهم طبیعة هذه المسؤولیة و اتخاذ موقف ملتزم تجاهها یمکن تجاوز فصل من الضعف والنکد فی کتاب تاریخ الإسلام، والانتقال إلی فصل آخر من فصول عزة العالم الإسلامی و عظمته و سطوع نجمه المادی والمعنوی. الغرب الذی یقف وراء ترکیز عوامل الضعف والتخلف فی البلاد الإسلامیة، یعانی الیوم من عقد مستعصیة کبری. فساد المادیة و نظام سلطة رؤوس الأموال بکشف بالتدریج عن توغله إلی قواعد تلک الحضارة المادیة، و یبرز رویداً رویداً تلک الأمراض المزمنة التی کانت مختفیة تحت الوهج …

شکوفایی و سربلندی کشورهای اسلامی تنها در سایهٔ توحید و وحدت

… توحیدِ خدا و وحدتِ امت. توحید، نفی خداوندگاری طواغیت و مستکبران و زر و زور سالاران است، و وحدت، مظهر عزت و اقتدار مسلمانان. حج، فراتر از هر نوشته و گفتاری، این پیام ماندگار را هر ساله در قالب اجتماع عظیم خود، بازپردازی میکند و به سراسر جهان اسلام میفرستد. هر مسلمانی در هر بخشی از عالم اسلام، در موسم حج، یک بار دیگر باید این حقیقت را بشناسد که شکوفائی و سربلندی و کامیابی همه جانبه‌ی کشورهای اسلامی تنها در سایه‌ی این دو به دست خواهد آمد: توحید با همه‌ی ابعاد فردی و اجتماعی و سیاسی آن، و وحدت با مفهوم درست و قابل تحقق آن در دنیای امروز.

گذار از مرحلهٔ حساس تاریخ و تکالیف بزرگ دولت‌ها و ملت‌های مسلمان

امت اسلامی امروز در حال تجربه‌ی این موفقیتها و ناکامیها است. هم دولتهای مسلمان و هم ملتها در برابر این واقعیّتها، تکالیف بزرگی بر دوش دارند و جهان اسلام در حال گذار از مرحله‌ی حساسی از تاریخ خویش است. آشنایی با این تکالیف و احساس تعهد در برابر آن میتواند ورق شوربختی و ضعف را از کتاب تاریخ اسلام بگرداند و بار دیگر صفحه‌ی عزت و عظمت مسلمانان و درخشش مادی و معنوی دنیای اسلام را بگشاید. امروز دنیای غرب که عامل تشدید کننده‌ی ضعف و عقب‌ماندگی کشورهای اسلامی بوده است،دستخوش گرفتاریهای بزرگ و حل نشدنی است. فساد مادیگری و نظام سرمایه‌سالاری بتدریج نفوذ خود در پایه‌های آن تمدن مادی را آشکار میسازد و بیماریهای مزمنی را که در زیر تشعشع خیره کننده‌ی …

بستگی سرنوشت کشورهای اسلامی به سرنوشت این ماجرا

… لذا میبینید که دولتشان مجبور شد استعفا دهد. این، اجبار و ناگزیری است. البته کسانی که بیشترین فشار را برای این استعفا داشتند، ممکن است در محاسباتشان این‌طور خیال کنند که بایستی شدت عمل بیشتری به‌خرج داد و حکومت سنگدل‌تری را بر سر کار آورد؛ اما اشتباه و خطاست. مسأله، مسأله کوچکی نیست؛ مسأله عظیمی است؛ سرنوشت دنیای اسلام و سرنوشت همه کشورهای اسلامی - بخصوص کشورهایی که به این کانون خطر و به این غدّه فساد نزدیکترند - به سرنوشت آنها بستگی دارد.

سنگینی وظیفهٔ سیاستمداران، علما، روشنفکران و هنرمندان مسلمان امروز

… ذلّتها و پستیها و عقب‌ماندگیها به چشم برسد، این برای شأن اسلام موجب فروافتادن و کاهش خواهد شد. امروز اگر از امّت اسلامی و قدرتمندان امّت اسلامی - کسانی که میتوانند کاری بکنند - سخن و عملی سربزند که نشانه انحطاط باشد، این در چشم مردم دنیا، اهانت به اسلام است. لذا وظیفه سیاستمداران مسلمان، امروز بسیار سنگین است؛ وظیفه علمای اسلام، بسیار سنگین است؛ وظیفه روشنفکران و هنرمندان و نویسندگان و ادیبان مسلمان، بسیار سنگین است؛ وظیفه آحاد مردمی که در کشورهای اسلامی میتوانند در محیط خود اثر بگذارند، بسیار سنگین است. امروز روزی است که میشود در مقابل جهان، در مقابل انسانیّت مظلوم و انسان حیرت زده، پیام اسلام را بر سر دست گرفت و گفت: این است راه نجات شما؛ اینها واقعیات است.

کوتاهی‌های مسئولان دنیای اسلام در قبال فلسطین در طول دهه‌ها

امروز برای امت اسلام روز عید است؛ لیکن عید مبعثِ امسالِ ما متأسّفانه آمیخته شده است با خون مظلومان فلسطین. حادثه فلسطین، حادثه بزرگی است. بیش از نیم قرن است که دنیای اسلام در قبال این حادثه عظیم قرار دارد. در این دهها سال، زمانهایی پیش آمد که مسؤولان دنیای اسلام و کسانی که میتوانستند تصمیمی بگیرند، اگر تصمیم خوبی میگرفتند، شاید این مشکل یا برطرف میشد یا لااقل برطرف کردنش آسانتر مینمود. در طول این سالهای متمادی، کوتاهیهای زیادی شده است. امروز یکی از همان فصلهای تعیین کننده است. امروز از آن دوره‌هایی است که سرنوشت ملت فلسطین میتواند یک زاویه پیدا کند به سمت آنچه که مطلوب دنیای اسلام است. چرا؟ چون یک نسل در فلسطین بیدار شده است. یک حزب را میشود سرکوب کرد، یک مجموعه را میشود از میدان خارج کرد، …

پرداخت هزینهٔ کوتاهی و کمک به ظالم به‌دست خود کوتاهی‌کنندگان

آنچه که تأثیر میگذارد، رفتار ما مسؤولان کشورهای اسلامی و ما ملتهای مسلمان است. اگر ما خوب رفتار کنیم، این زمان کوتاهتر و این هزینه کمتر خواهد شد. اگر ما بد رفتار کنیم، این زمان طولانیتر خواهد شد؛ این هزینه سنگین‌تر خواهد شد و این هزینه فقط بر دوش ملت فلسطین بار نخواهد شد؛ بر دوش همه دنیای اسلام بار خواهد شد. همان کسانی که کوتاهی میکنند، همان کسانی که به ظالم کمک میکنند، خودشان هزینه این کار را خواهند پرداخت؛ خودشان خسارت این را خواهند داد و تلخیش را خواهند چشید. لذا امروز همه مسلمانها وظیفه دارند.

ناخوشایندی وجود کشورهای بزرگ اسلامی برای مراکز قدرت استکباری

وجود کشورهای‌ بزرگ‌ اسلامی‌ در مناطق‌ مختلف‌ جهان‌ برای‌ مراکز قدرت‌ استکباری‌ ناخوشایند است. ما به‌ نیّات‌ آمریکا و دیگر قدرت‌های‌ استکباری‌ به‌شدّت‌ سوءظن‌ داریم‌، زیرا آن‌ها تلاش‌ دارند با ایجاد بحران‌ و تجزیه‌ی کشورهای‌ بزرگ‌ اسلامی‌، به‌ منافع‌ خود برسند.

شور و خروش ملت‌های مسلمان و چشم دوختن آنان به ایران

… مذاکره میکنند، یک قدم این عقب میرود، یک قدم آن عقب میرود و با هم میسازند. در این‌جا قضیه این‌طور نیست. این نظام به عنوان یک الگو برای ملتهای مسلمان مطرح است. البته به رو نمی‌آورند، در روزنامه‌ها نمینویسند و بخصوص آدمهای عمیق‌ترشان به‌شدّت کتمان میکنند؛ اما این حقیقتی است که امروز ملتهای مسلمان در دنیای اسلام - در مصر، در شمال آفریقا، در خاورمیانه و در منطقه شرقی ما - تب و تابی دارند؛ جوش و خروشی دارند و چشمشان به ایران است.

دلبستگی ملت‌های مسلمان به تحولات فلسطین

البته همین‌جا من عرض کنم، ملتهای مسلمان در سرتاسر دنیا دلبسته این حادثه بسیار مهمی هستند که امروز در سرزمین اشغال‌شده و مغصوب و مظلوم فلسطین در جریان است. اگرچه در قطعنامه کنفرانس اسلامی حرفهای نسبتاً خوبی زده شده است - که البته بخش مهمی از آن به خاطر این است که کشور جمهوری اسلامی ایران در این قضایا کاملاً صریح و قاطع اظهار نظر میکند و بعضی از کشورهای اسلامی هم به دنبال شعارهای جمهوری اسلامی حرکت میکنند - اما …

شعارهای توحید و معنویت، آرزوی ملت‌های مسلمان

… به سوی اهداف امام زمان است. روزی شعار توحید، شعار معنویت و شعار دینداری، در دنیا منسوخ شده بود؛ سعی کرده بودند به طور کلّی آن را به دست فراموشی بسپارند؛ اما امروز در این منطقه عالم، این شعارها، شعارهای رسمی حکومت است؛ شعارهای رسمی اداره کشور و آحاد ملت است؛ علاوه بر این، این شعارها آرزوی ملتهای مسلمان در بسیاری از کشورهای دنیاست؛ و این شعارها یک روز تحقّق پیدا خواهد کرد.

اعلام همدردی ملت‌های مسلمان با مجاهدان فلسطینی

امروز این اردوی رزمی، فرهنگی در حالی تشکیل شده است که جمع کثیری از جوانان امّتِ اسلام، در خودِ فلسطین و در خودِ قدس شریف، پرچم جهاد را برافراشته‌اند و با جان خودشان، با تن خودشان، با سرمایه حیات خودشان؛ از عزّت خود، از هویّت خود و از هستی خود دفاع میکنند و به مجاهدت میپردازند و در خارج از کشور فلسطین عزیز - در دیگر کشورهای اسلامی - به نام و یاد آنها و به عنوان همدردی با آنها شعار میدهند و حضور خودشان را اعلام میکنند. در چنین شرایطی است که اردوی بزرگ شما در این جا تشکیل شده است.

هیجان برآمده از ایستادگی ملت فلسطین در جهان اسلام

… انسانهایی که دل در گرو ایمان به خدا و اعتقاد به خود دارند، بر همه قدرتهای مادّی، بارز و واضح خواهد شد. دنیا خواهد دید که ملت فلسطین در سایه استقامت، گام به گام به سمت هدفهای خود پیش خواهد رفت. فلسطین متعلّق به ملت فلسطین است. امروز این ملت در میدان است. در دنیای اسلام هم غوغایی است از هیجانی که این ملت در فضای بین‌المللی با ایستادگی شجاعانه خود آفریده است.