اساساً اسلام برای سازندگی آمده است. و نظر اسلام به ساختن انسان است. جهاد برای سازندگی. سازندگی انسان خودش را، مقدّم بر همه جهادهاست. این است که رسول اکرم «جهاد اکبر» فرمودهاند.[1] جهادی بس بزرگ است و مشکل. و همه فضیلتها دنبال آن جهاد است. جهاد اکبر است؛ جهادی است که با نفْس طاغوتی خودش انسان انجام میدهد. شما جوانها از حالا باید شروع کنید به این جهاد. نگذارید که قوای جوانی از دستتان برود. هر چه قوای جوانی از دست برود ریشههای اخلاقِ فاسد در انسان زیادتر میشود و مشکلتر، جهادْ مشکلتر. جوان زود میتواند در این جهاد پیروز بشود؛ پیر به این زودیها نمیتواند. نگذارید اصلاح حال خودتان از زمان جوانی به زمان پیری بیفتد. یکی از کیدهایی که نفْس انسانی به انسان میکند و شیطان به انسان پیشنهاد میکند این است که بگذار برای آخر عمر، خودت را اصلاح کن. حالا از جوانی استفاده کن و بعد آخر عمر توبه کن. این یک طرح شیطنتآمیز است که نفْس انسان میکند به تعلیم شیطان بزرگ. انسان تا قوای جوانیاش هست و تا روح لطیف جوانی هست و تا ریشههای فساد در او کم است، میتواند اصلاح کند خودش را. لکن اگر چنانچه ریشههای فساد در انسان ریشهاش قوی شد، ملکه انسان شد فسادها، آن وقت است که امکان ندارد. شما جوانها که الآن مهیا هستید برای جهاد در راه ساختن، این یک جهاد است لکن «جهاد اکبر» جهاد.جهاد اکبر
نامهای دیگر: جهاد با نفس
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
مبارزهٔ انسان با نفس خویش.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:سخنرانی در جمع مردم (نتایج مبارزات ملت- تاکید بر «جمهوری اسلامی»)— ۱۳۵۷/۱۲/۱۰
سیر زمانی
از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۵۱۳۵۷۱۳۶۵
فقط سال ۱۳۶۲همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
جهاد نفس، جهاد اکبر است. برای اینکه همه جهادها اگر بخواهد نتیجه داشته باشد و بخواهد انسان در جهادها پیروز بشود موکول به این است که در جهاد نفس پیروز باشد. اگر انسانها توجه به خودشان داشته باشند، جهاد نکرده باشند با شیطان خودشان، اینها واحد واحدهایی هستند که علاوه بر اینکه نمیتوانند اصلاح جامعه را بکنند، فساد هم در جامعه میکنند. همه فسادهایی که در عالم واقع میشود، برای این است که آن جهاد واقع نشده؛ آن جهاد اکبر واقع نشده. تمام این گرفتاریهایی که بشر دارد از دست خود بشر دارد. بشر است که به بشر جنایت وارد میکند. سایر موجودات، سایر حیوانات و لو سبع هم باشند، آن قدری که بشر جنایت میکند آنها نمیکنند. این بشر است که چون اصلاح نشده است و جهاد سازندگی نکرده است، این از همه حیوانات سبعتر است. هیچ سبعی مثل انسان نیست. و هیچ حیوان دیگری هم به پای این حیوان نمیرسد.شاهدها (۱ پاراگراف)
پیروزی برتر از جبهه و حاصل برای قشر وسیعی از جوانان
از آن جمله نجات از آن انحطاط فرهنگی و اخلاقی و وصول به مراتبی از مراتب اخلاق و فرهنگ، و پیروزی در جبههها، و بالاتر از آن پیروزی بر نفس که برای جوانهای ما در قشر وسیعی حاصل شده است. و من امیدوارم که برای همه ما این پیروزی معنوی و این تسلط بر نفس و این تسلط بر شیطان نفس حاصل بشود. و ما امروز غرق به نعمتهایی هستیم که نمیتوانیم آن نعمتها را شکرگزاری کنیم الّا به طور اجمال که از خدای تبارک و تعالی تشکر میکنیم که به ما یک همچو ملتی عنایت فرموده است که در همه جبههها، در همه صحنهها حاضرند. و ما را و جوانهای ما را و بانوان ما را از آن …