لزوم کنار گذاشتن قبیلهگرایی سیاسی و ترویج کار خوب حتی از سوی رقیب
یکی از موانع پیشرفت ما، قبیلهگرایی سیاسی یا جناحی است؛ [یعنی] «این کار را اگر چنانچه شما بکنید خوب است، اگر جناح مقابل شما بکند بد است»؛ این اِشکال کار ما است. گرفتار جناحگرایی و قبیلهگراییِ سیاسی هستیم؛ این را باید کنار بگذاریم. کار خوب را اگر کسی انجام داده است که دشمن شما هم هست، وقتی مدیریّت دست شما است، تصمیمگیری با شما است، آن کار خوب را باید ترویج کنید، باید دنبال بکنید؛ [اینکه] «چون فلانی کرده است، پس ما نمیکنیم؛ چون جناح مقابل کرده است، نمیکنیم»، این خطا است؛ این غلط است. یکی از مشکلات ما این است.
پرهیز مسئولان دولتی از اتلاف وقت در بگومگوهای سیاسی و جناحی
یک نکتهی دیگری که لازم است عرض بکنم، این است که مسئولان گوناگون دولتی، بخصوص مسئولان سطوح بالا، وقت خودشان را به بگومگوهای متداول عرصههای سیاسی و جناحی تلف نکنند، که این یکی از آفتهاست. نه اینکه توضیح ندهند؛ چرا، ما این را تأکید داریم که هر شبههای ایجاد میشود، مسئولان دولتی آن شبهه را برطرف کنند و توضیح دهند؛ توجیه و تبیین کنند؛ لکن در دام بگو مگوهای سیاسی و تحرکات گوناگون جناحی نیفتند. این، اینها را از کار باز میدارد؛ پرهیز از این، به نظر …
لزوم دور ماندن شوراها از تاختوتاز انگیزههای جناحی و حزبی
یک شرط اساسی آن است که انگیزه های جناحی و حزبی، این شوراها را عرصه ی تاخت و تاز خود نکند و آن را از کار اصلی خود باز ندارد. توفیق نسبی شوراهای دور دوم در مقایسه با دوره ی پیش از آن در بسیاری از کلانشهرها، آزمون عینی این حقیقت است.
دخالت انگیزههای حزبی، شخصی و طایفگی، زهر مهلک کار شوراها
دخالت جناح بندیها و انگیزه های حزبی و گروهی و شخصی و طایفگی در این وظیفه ی مهم، زهر مهلکی است که شوراها را از کار می اندازد و آن را کم سود و گاه، زیانبخش می سازد.
ریشه داشتن اختلاف چپ و راست در اختلافات عاطفی همانند نزاعهای قبیلهای
… اقتصادی بود و نه یک مبنای اعتقادی. فرض کنید یک وقتی اسب این قبیله در مرتع یکی از افراد آن قبیله چریده، او هم مثلاً گفته بالای چشمت ابروست؛ این هم یک جوابی داده و احیاناً خونی هم بینشان ریخته شده یا نشده، اما این دو تا قبیله دیگر تا ابد باید با هم دشمن باشند! بنده ثابت کردم که اختلافات آن روزِ چپ و راست در کشور ما از این قبیل است؛ و بود. اختلافات عاطفی و اخلاقی به دسته بندیهای سیاسی تبدیل شده بود. البته امروز آن طور نیست. امروز یک عده عمیقاً با نظام جمهوری اسلامی مخالفند؛ حالا با زبانها و شعارهای گوناگون و تحت پرچمهای مختلف با اصل نظام مخالفند. مخالفت هم نه به خاطر اینکه یک جایگزین بهتری برای آن دارند. با همان شعارهایی که جمهوری اسلامی به خاطر مبارزه …
نقد بدگویی به دیگران به خاطر دوستان و جناح خود
[مؤمن] برای دوستان خودش هم تحامل درست نمیکند. «لا یَتَحامَلُ لِلاَصدِقاء» را اینجا [در پینوشتِ کتاب] معنا کرده «لا یجور علیهم لأجل الاصدقاء و طلب مرضاتهم»؛ این هم یک معنا است، این هم خوب است، بد نیست. «لا یتحامل علی الاصدقاء» نیست، «للاصدقاء» است؛ یعنی برای خاطر دوستانش تحامل به این و آن نمیکند؛ یعنی همین جناحبازی که حالا الان رایج است بین ما که انسان به خاطرِ دوستانِ خودش، مدام به این تحامل کند، مدام به آن بد بگوید. یا این جور، یا هم همان [معنا] که ابتدائاً به ذهن انسان متبادر میشود؛ یعنی تحمیل بر دوستان خودش هم نباشد، آنها را هم مورد تحامل خود قرار ندهد.
لزوم پرهیز مسئولان آموزش و پرورش از مناقشات جناحی و حزبی
مسؤولان آموزش و پرورش، از وزیر تا سطح معلّم و مدیر مدرسه، به معنای حقیقی کلمه برای بنده عزیزند. اینکه عرض میکنم، تعارف نیست. بنابراین یک مطلب به عرایض قبلی خودم اضافه کنم: اگر بخواهید در کارتان موفّق باشید، باید بعد از توکّل به خدای متعال و مستقیمتر کردن و مستحکمتر کردن رابطه قلبی خودتان به طور دائم با ذات مقدّس ربوبی، از ورود در مناقشات جناحی و حزبی - که عدّهای میخواهند در کشور ما اینها را روزبهروز بیشتر کنند - پرهیز کنید. راز موفقیّت شما این است. دستهایی در کار است تا سرِ مسائل هیچ و پوچ، عدّهای را به جان هم بیندازد و سر موضعگیریهای گوناگونِ حزبی و جناحی و گروهی و گاهی گروهکی، افراد را با همدیگر مسألهدار کند؛ درست نقطهی مقابل «انّما المؤمنون اخوةٌ فاصلحوا بین اخویکم[2] ». …
بازماندن مسئولان از خدمت به مردم بهسبب دعواهای جناحی
وظیفه ما چیست؟ وظیفه ما این است که درست نقطه مقابل خواست آنها عمل کنیم. مسؤولان دولتی باید یک لحظه از کار برای مردم و تلاش پیگیر برای آبادسازی مملکت و توسعه همهجانبه کشور غفلت نکنند. من همیشه هشدار دادهام که منازعات سیاسی نمیگذارد مسؤولان کار کنند. آن مسؤولی که سرگرم «آری» یا «نه»های حزبی و گروهی و جناحی و سیاسی است، فرصت ندارد وقت خود را صرف امور مردم کند. البته ما پیشرفتهای فراوانی داشتهایم. من مخالفم که کسی پیشرفت دولتهای متوالی جمهوری اسلامی را از اوّل انقلاب تا امروز ندیده بگیرد و تحقیر کند. خود کوچکبینی، درست مثل خود بزرگبینی، یک بیماری ملی است. همواره دشمنان سعی کردهاند تا ما خود را تحقیر کنیم؛ …
توصیه به کاستن فاصلهٔ جناحهای انقلابی و پرهیز از جوسازی علیه یکدیگر
… این ملتند؛ همه دنبال امام عزیز و بزرگوارمان هستند و راه او را دنبال میکنند - سعی میکنند به جان هم بیندازند و فاصله بین آنها را زیاد کنند؛ اما متقابلاً فاصله بین جناحهای اسلامی را با افراد معدود مخالف و دشمن انقلاب و بیعلاقه به نظام جمهوری اسلامی کم کنند. من عکس این را به شما توصیه میکنم: من توصیه میکنم برادران مسلمان، برادران انقلابی، برادران معتقد به ارزشهای انقلاب، هرچه میتوانند فاصله بین خودشان را کم کنند؛ با هم دوست و رفیق باشند؛ با هم همکار باشند؛ علیه یکدیگر جوسازی و فعالیت نکنند؛ اما فاصله را با دشمنها زیاد کنند. اینها توصیههایی است که علیرغم دشمنان این ملت، در دل جوانان جا گرفته است. هر جا ما این توصیهها را کردیم، احساس کردیم و دیدیم و تجربه کردیم که این نسل جوان مؤمن، با دلهای روشن و پاک و صافشان و با روحهای صمیمیشان، آن لُبّ …
بیحقیقت بودن تقسیم جناحها به چپ و راست و مدرن و سنتی در برابر تکلیف
تقسیمبندی جناحها به چپ و راست و مدرن و سنّتی و غیره، حرف است. اینها حقایق نیست. حقیقت عبارت است از آن تکلیف و مسؤولیتی که شما دارید. آن مهم است. آن چیزی است که گریبان ما را میگیرد. آن چیزی است که ما را به پاسخگویی در مقابل خدا وادار میکند.
تحریک هر جناح علیه دیگری بهوسیلهٔ واسطههای دشمن
… طرفی هم بهوسیله واسطههای خبیث و بددل، شروع به تفتین بین جریانهای سیاسی داخلی کردند. البته جریانها و خطّ و خطوط سیاسی با هم اختلاف سلیقه دارند؛ با هم بغض و کینه و دشمنی که ندارند. واسطههایی بودند که شروع به این کار کردند؛ آدم مشخّصاً هدفهایشان را میفهمید. در تبلیغات بیرونی و در همین کارهایی که انجام میگرفت، انسان میفهمید که اینها تصمیم دارند هر جناحی را علیه جناح دیگر تحریک کنند؛ برای هر جناحی از جناحهای داخلی کشور، اینطور وانمود کنند که دشمن واقعی شما بیرون این مرزها نیست؛ دشمن واقعی شما همین جاست و آن هم آن جناح مقابل شماست! آتش منازعات جناحی را داغ و برافروخته کردند.
نقد لقبهای مندرآوردی چپ و راست و افراطی و اصلاحطلب برای تفرقهافکنی
ورود مراجع عظام در این میدان، تأثیر بسیار زیادی داشت. همه فهمیدند که این شایعات و حرفها و دودستگیهایی که گفته میشود، یاوه و پوچ است. همه پای پرچم اسلام ایستادهاند. گروههای سیاسی و مسئولان عالیرتبه کشور، وارد شدند و صحبت کردند. جناحبندیهای مختلف سیاسی کشور؛ اینهایی که آنها میخواهند رویشان اسم بگذارند؛ یکی را چپ میگویند، یکی را راست میگویند؛ یکی را افراطی نام میگذارند، یکی را اصلاحطلب لقب میدهند؛ این لقبهای مندرآوردی و خلاف واقع که فقط برای تفرقه افکندن در بین صفوف مردم است، در هوشمندی مردم، در هوشمندی مسئولان و در هوشمندی جریانات سیاسی اثر نگذاشت. همه فهمیدند که اینجا مصلحت کشور است. لذا وارد میدان شدند؛ البتّه به اختلاف، بعضی کمتر، بعضی بیشتر. بیتوجّهیهایی هم بعضاً انجام گرفت که امیدواریم تجربهای باشد برای خودِ اشخاصی که توجّه نکردند و انشاءالله بیشتر به این مسائل توجّه کنند.
رد تقسیم مردم به چپ و راست و سنتی و مدرن بهعنوان القای بیگانگان
… کند و از آب گل آلود ماهی بگیرد. با وجود اینکه مردم هشیارند، باز هم ممکن است کسانی با یک نوع پشت هم اندازی و با یک نوع تبلیغات، فضا را غبارآلود کنند و از آب گلآلود ماهی بگیرند. خارجیها هم که به این مسائل دامن میزنند و به دروغ، مردم ایران را تقسیم میکنند. تقسیماتی که خارجیها از مردم میکنند، اغلب خلاف واقع و دروغ است. عدّهای «راست»، عدّهای «چپ»، عدّهای «سنتی»، عدّهای «مدرن»... اینها همهاش حرفهای بیربط و مزخرفی است که خارجیها القا میکنند. البته یک عدّه آدمهای ساده هم در داخل، بدشان نمیآید که بگویند ما جزو فلان دسته هستیم! خیال میکنند که این یک افتخار است. نه آقا! جزو ملت ایران باشید. جزو توده انقلابی مردم باشید. جزو این جماعت و ملت دینباور باشید. اسمهای چپ و راست و قدیم و جدید و امثال اینها، …
دعواهای بیوجه دو خط سیاسی که هر دو در حدی مقصر بودند
یک عامل دیگر از عوامل هزم جبههی خودی و سایش آن، کشیدهشدنِ پاىِ عناصرِ این جبهه به دعواهای خطّی است که در برههای از زمان، در این کشور واقعاً فاجعه آفرید. ناگهان بین سیاسیّون، نمایندگان مجلس و برخی دیگر از مسؤولین، دعواهایی بروز کرد که اصل آن دعواها، موجّه نبود. هر دو خط، بلاشک، در حدّی جرم داشتند. هردو خط، هم آدمهای بسیار خوب داشتند، هم آدمهای ناباب داشتند، هم آدمهای متوسّط داشتند. سالها بیهوده با هم دعوا کردند که خوشبختانه و به فضل پروردگار، چندی است آتش نزاع بین آنها فروکش کرده است. آن دعواها به شدت قبل نیست. بحمدالله خیلی کم شده و تقریباً نزدیک به …
لزوم جلوگیری از نفوذ دستهبندیهای سیاسی در حوزه و همجهتی طلاب با انقلاب
… نکتهى آخر هم اینکه طلّاب همواره بسیجىهاى نظام بودهاند در میدان تبلیغ. کمک به نظام، کمک به مسئولین، کمک به دولت، کمک به این کسانى که با همهى وجود دارند تلاش میکنند، جزو چیزهایى بوده که بحمدالله طلّاب همیشه [در این میدان] بودهاند، الان هم باید باشند. مراقب باشید که دستهبندىهاى سیاسى و جناحبندىهاى سیاسى در حوزه رشد نکند و نفوذ نکند. جهت سیاسى طلّاب، همان جهت سیاسى نظام و انقلاب است. همان جهت انقلاب را باید انشاءالله در تبلیغات، در برخورد با مردم، قولاً و عملاً پى بگیرید. انشاءالله بایستى تصویر خوبى را از انقلاب و تلاش مسئولین و خدماتى که امروز دولتمردان ما بحمدالله دارند انجام میدهند، در اختیار مردم بگذارید؛ خداوند هم به شما کمک …
لزوم پرهیز شدید حوزه و طلاب جوان از درگیریهای جناحی
نکتهى دوازدهم این است که در حوزه از درگیر شدن به مسائل جناحى باید بشدّت پرهیز بشود که بحمدالله این رعایت شده؛ باز هم رعایت بشود. بخصوص طلّاب جوان باید مواظب باشند این مسائل خطّى و جناحى و گروهى و معارضهها و درگیرىها و غیبتها و این چیزها را نکشانند به داخل حوزهها که در حوزهها بکلّى ضایعه به بار خواهد آمد.
لزوم شمّ سیاسی همراه با پرهیز شدید سپاه از دستهبندیها
… آفتهاى طبیعى و دورهای صیانت گردد. در سپاه باید انضباط نظامى از ایمان و عقیده سرچشمه گیرد و نظم و آموزش و رعایت مراتب، به عنوان وظیفهاى دینى رعایت شود و در عین حال روح برادرى و تفقّد از زیردست و ارزشگذارى بر اساس ارزشهاى معنوى، رواج روزافزون داشته باشد. عناصر سپاه باید به اقتضاى وظیفهاى که براى آنان تعریف شده، داراى درک و تشخیص و شمّ سیاسى بار آیند و در عین حال از هرگونه ورود در دستهبندىهاى سیاسى که براى هر سازمان نظامى، سمّ مهلک است، بشدّت پرهیز کنند. فرماندهان باید در همهى رفتارهاى شایسته، سرمشق دیگران باشند و نظامىگرى و پرهیزکارى و ضابطهگرایى را در عمل به دیگران بیاموزند.
گزینش خبر به سود یک باند علیه باند دیگر خیانت به نظام
خب، ما دیگر بیشتر از این چه عرض بکنیم به شما. عرض کردیم: اصل قضیّه تشکّر بود که از شماها تشکّر کنیم. آن قضیّهى اوّلى را هم که ایشان[13] گفتند که در خط و خطوط نیستیم، جدّى بگیرید؛ یعنى واقعاً جامعهى ما برنمیتابد این را که انتخاب خبر و گزینش خبر، بر اساس [اهداف] یک باند علیه یک باند [دیگر] و مانند اینها [باشد]؛ جامعه اینها را برنمیتابد؛ یعنى خیانت به نظام خواهد شد، اگر خداى ناکرده آنچنان گرایشهایى پیدا بشود. خیلى دقیق و مواظب باشید و با وسواس در این جهت حرکت کنید.
طبیعی و لازم بودن اختلاف سلیقه، ولی به سود دشمن در صورت خروج از حدود
من میخواهم این را عرض بکنم به برادران: آنچه بین شماها هست ــ بین جناحهایى که هست، خطوطى که هست و البتّه شامل همهى شما نمیشود، این را من قطعاً میدانم ــ که یک جمعى از برادران از یک جناح، یک جمع از یک جناح دیگر، در مجلس، در بیرون مجلس با هم اختلاف نظر دارند، اختلاف سلیقه دارند، بگومگو دارند، یک مقدارش طبیعى است، که مکرّر گفته شده، همه هم میدانند، امّا به یک نکته توجّه کنید و آن، این است که همین اظهارنظرهاى سلیقهاى که خیلى هم طبیعى به نظر مىآید و در یک جامعه، بخصوص یک جامعهى اسلامى و آزاد مثل جامعهى ما اجتنابناپذیر، بلکه لازم است، اگر از حدود خود خارج شد، قطعاً به نفع دشمن است. در این مخالفتهاى جناحى و گروهى با یکدیگر، حدود را باید نگه دارید؛ حدود را نگه دارید. امام یک وقتى خطاب به مجلس میفرمودند مثل مباحثهى طلبهها با هم بحث کنید؛[23] آن کسانى که طلبه بودند یا هستند، میدانند واقعیّت هم همین است، طلبهها گاهى در مقام بحث با همدیگر تندى میکنند، خشونت میکنند، به هم بد میگویند، کسى اگر از بیرون نگاه کند، خیال میکند که …
خوشحالی دشمن از سخنان تند نمایندگان از هر جناح
این تریبونِ بازِ مجلسِ شوراى اسلامى جزو افتخارات جمهورى اسلامى است؛ ]نمایندگان[ هر هفته چندین ساعت مستقیم حرف میزنند و همهى مردم ــ خودى و غریبه ــ میتوانند رادیویشان را باز کنند و بشنوند. وقتى [دشمنان ما] پاى این رادیو نشستند ــ که قطعاً هم مىنشینند و بیش از همه منتظر آن حرفهاى شماها در نطق پیش از دستور هستند؛ ]به صحبتهای شما[ از هر جناح که باشید گوش میکنند ــ و دیدند که یک حرف غلیظ مسئلهدارى از دهان شما خارج شد، قطعاً خوشحال میشوند. نمیگویند این جزو جناح (الف) یا جناح (ب) است؛ نمیگویند جزو آن جناح یا این جناح است؛ کارى به خیر و شرّ دو جناح ندارند؛ آنها جناح نمیفهمند، آنها یک جناح قائلند، خودشان هم در یک جناح دیگرند. یک جناح وجود دارد در مقابل آنها و آن جناح معتقد به اسلام و معتقد به امام …
خوشحالی دشمن از زمزمهٔ اختلاف در صف انقلاب بدون توجه به جناح
هر دو جناح را هم جزو این جناح میدانند، لذا هر کدام که یک حرفى بزنید، آنها بدون اینکه ملاحظه کنند شما از چه جناح هستید، خوشحال میشوند؛ میگویند در صف دشمن یعنى شما ــ آنها شما را دشمن میدانند، درست هم هست ــ زمزمهى اختلاف به گوش میرسد؛ خوشحال میشوند؛ فَفى ذٰلِکَ سُرورُ عَدُوِّک.[24]
مجروح شدن دل دوستان و مردم از تندی نمایندگان با یکدیگر
از طرف دیگر، دوستان واقعى شما دلهایشان مجروح میشود. در تاکسى، در خانه، در مغازه این رادیوها را مردم باز میکنند، وقتى دیدند که یک نفر آنجا ایستاده، جورى دارد با طرف مقابلش حرف میزند که گویى دارد با آمریکا حرف میزند، گویى دارد با دشمن خونى خودش حرف میزند، گویى پشت این دروازهها دشمن با همهى وجود نَایستاده، اینها قلبشان مجروح میشود. خدا میداند در این تلفنهایى که اینجا میشود و ]گزارشش را[ مىآورند براى من، یا کسانى که به بنده مراجعه میکنند ــ از مردم معمولى، ائمّهى جمعه ــ آن قدر راجع به همین مسئله در این مدّتها ــ در این چند سال، از جمله در همین یکى دو سال اخیر ــ به بنده گفته شده! هر …
مجاز بودن اختلافات داخلی تا جایی که صف انقلاب را متزلزل نکند
… این هم یک خط است. در هر جا هستید، جزو این جناحید؛ در هر تشکیلاتى دارید کار میکنید، جزو این جناحید؛ هر سلیقهاى دارید، جزو این جناحید؛ این یادتان نرود که هر مسلک سیاسى و به تعبیر رایج، خطّ سیاسىای دارید، جزو این جناحید؛ این را همیشه به یاد داشته باشید. اختلافات درونگروهى، اختلافات و بگومگوهاى داخلى تا آنجایى مجاز است که این صف را در مقابل آن صف مقابل متزلزل نکند؛ حواستان جمع باشد؛ خودتان را زیر سؤال نبرید و «یکى بر سرِ شاخ و بُن میبُرید»[26] نباشید. عزّت ما، حیات ما، بقاى ما، آرزوهاى بزرگ مقدّس ما در گرو این است؛ این را باید حفظ کنید. از این مرحله که گذشتید، خب، هر کسى دیدگاهى دارد، فکرى دارد، حرفى میزند؛ خب بزند. ]پس[ تعرّض به همدیگر کمتر بکنید یا نکنید.
هشدار به دو جناح مجلس دربارهٔ جدایی از ملت و تسویهحساب
بنده به هر دو جناح در مجلس عرض میکنم ــ حالا خودشان میگویند دو جناح، بنده که خیلى دوئیّتى نمیبینم بین نمایندگان مؤمن و مخلص و انقلابى ــ جورى عمل کنید که یک وقتى نشود نگاه کنید ببینید شما دارید از یک راه میروید، ملّت از یک راه دیگرى براى خودش دارد میرود و موکّلینتان پشت سر شما نیستند. اگر مجلس شوراى اسلامى جایى شد براى اینکه بعضىها با هم تسویه حساب کنند، بتدریج همینجور خواهد شد؛ حقّ نمایندگانِ علاقهمند به وظیفه و کارشان هم ضایع خواهد شد. البتّه امروز قطعاً اکثر کسانى که در این مجلس محترم مشغول خدمت هستند، احساس وظیفه میکنند؛ در این شکّى نیست؛ نمایندگان ما در بین نمایندگان مجالس ملّى دنیا نمونهاند. بدانید، نه در کشورهاى غربى، نه شرقى ــ که دیگر حالا همه مثل هم است ــ نه در کشورهاى اسلامى، نه …
وجود جناحبندی و باندبازی در سطح مسئولان، نه مردم، و لزوم دوری سپاه از آن
… فراوانى را ــ حرفهایى که گفتند، چیزهایى که نوشتند، چیزهایى که سخنرانى کردند، دَرِگوشىها و مانند اینها ــ خیلى چیزها را دیدم و شنیدم. خیلى افراد فرمایش امام را بد تفسیر کردند؛ امام نمیخواست بگوید فقط شما باید جزو فلان حزب نباشید؛ نه، این یک چیز کوچکى بود. الان در کشور ما و جامعهى ما، نه در سطوح مردم، در سطوح مسئولین ــ خوشبختانه در سطوح مردم یا نیست یا اگر هست خیلى ضعیف است ــ در سطوح متشخّصین، جناحبندى و گروهگرایى و باندبازى هست دیگر؛ یعنى در این باندها هم شما نباید باشید؛ این خلاصهاش [است].
پذیرش تشخیص شخصی، ولی منع فعالیت باندی و جناحی در سپاه
… انسان بینشى دارد، آدم از یکى بدش مىآید، از یکى خوشش مىآید، به یکى ارادت میورزد، به یکى ارادت نمیورزد، یک دولتى را قبول دارد، یک دولتى را قبول ندارد، یکى را میپسندد، یک کارى را نمیپسندد؛ خب چه کار کند؟ یعنى اصلاً روى ذهن خودش دستمال ببندد که نبیند؟ نه، تشخیصتان مال خودتان، داشته باشید، چه اشکال دارد؛ امّا گروهها و باندها و تیمها و جریانها و خطوط بر اساس این بینشها فعّالیّت میکنند، عزل و نصب میکنند، حرف میزنند، در انتخاباتها دخالت میکنند، در گزینشهاى گوناگون دخالت میکنند؛ اینها باید در شما نباشد. براى خاطر فلان بینش که شما با فلانى خوبید، با یک کسى بیخودى بد بشوید، با یک جناحى بیخودى بد بشوید، یکى را بیخودى بکوبید، با یک گروه فعّال سیاسى همکارى کنید؛ نمیشود؛ اینها در سپاه متأسّفانه برنیفتاده ــ بنده آدم صریحى هستم، شاید خیلى از شماها میدانید، اهل پردهپوشى [نیستم]، حقیقتاً بلد نیستم، نه اینکه بخواهم بگویم نمیکنم؛ نه، درست و خوب از آب در نمىآید بخواهم پردهپوشى کنم! طبق تجربه، همان راست و حسینى، بهتر ادا میشود ــ …
مضر بودن غلیظ کردن اختلافنظرها و نسبت دادن آنها به جناحها
وفاداری به نظام در زبان، در اظهار، چیز لازم و مفیدی است؛ هم لازم است، هم مفید است. یا همه، سیاستهای کلّی نظام را در همین زمینهی مورد بحث تأیید کنند و حمایت کنند و مورد قبول قرار بدهند، این لازم است امّا اینکه یک اختلافنظرهایی که وجود دارد بین افراد، اینها را غلیظ کنند که این مال فلان جناح است، این مال فلان جناح است، این حرفش اینجوری است، نه، این مضر است. بنابراین یک کار، لازم است، یک کار، مضر است؛ ما اینها را از همدیگر باید تفکیک کنیم.
ناگزیری دستهبندیها در مجلس و لزوم بیاثری آن در قانونگذاری
خب دستهبندیها هست؛ در مجلس هم هست؛ هم در مجلس شما هست، هم در مجالس قبلی بوده. چارهای هم نیست؛ بالاخره سلایق، مختلف است دیگر؛ یک دسته یک جور فکر میکنند راجع به مسائل، یک دسته یک جور دیگر. این دستهبندیها که ناگزیر هم هست تا یک حدودی، اینها در قانونگذاری اثر نگذارد. اینکه میگویند دوقطبی دوقطبی، معنای دوقطبی همین است؛ معنای دوقطبی اختلاف سلیقه نیست؛ خب اختلاف سلیقه همیشه هست، همیشه بوده. معنای دوقطبی این است که وقتی این اختلاف سلیقه به وجود آمد در هر تصمیمی به جای اینکه به حق و مصلحت فکر کنیم، به جایگاه این دستهبندی فکر …
نقد مانعتراشی جناحی در برابر اقدامات خوب دولت
… ــ و آن، این است که حاشیهسازی نشود. گاهی میبینید یک حرکت خوبی برای مهار تورّم شروع شده، قانونش هست، دولت مشغول است، دارد اجرا میکند، ناگهان از یک طرفی، از یک گوشهای یک مصوّبهای بلند میشود که تورّمزا است، و کار را متوقّف میکند؛ اینها را باید مراقبت کرد. گاهی اوقات نگاههای سیاسی، نگاههای جناحی دخالت میکنند. مثلاً فرض کنید که چون یک [نفری] با فلان کس در دولت یا مثلاً با خود دولت موافق نیستند، در مقابل یک اقدام خوبی که دولت دارد انجام میدهد، سنگ میگذارند و مانعتراشی میکنند؛ اینها باید نباشد. اولویّت دادن یعنی واقعاً همه اولویّت بدهند.
غلبهٔ مسائل شخصی و جناحی بر مسائل ملی، نشانهٔ پارلمان منحط
و امّا مسئلهی مسئولیّتهای شما نمایندگان عزیز، که بحث اصلی در واقع این است و من اینجا هم البتّه نمیخواهم زیاد صحبت کنم، چند مطلب را به عنوان توصیه عرض میکنم. اوّلین مطلب این است که برادران عزیز، خواهران عزیز! نیّتتان را خالص کنید و برای مردم کار کنید. در پارلمانهای دنیا به نام مردم خیلی حرف زده میشود، امّا برای مردم کار نمیشود. یک پارلمان منحط آن پارلمانی است که در آن، مسائل شخصی و مسائل جناحی بیشتر از مسائل ملّی و مسائل مردمی تأثیرگذار باشد. اوّلین مسئله این است، اوّلین توصیه این است. برای خدا، یعنی حقیقتاً با نیّت خالص، تصمیم بگیرید برای مردم کار کنید. اسیر جَو و مانند این چیزها هم نشوید. گاهی اوقات میشود جوّی به وجود میآید که انسان را میکشاند به یک طرفی؛ نه، نگاه کنید ببینید تکلیف چیست، چه …