رفتن به محتوای اصلی

جامعهٔ طبقاتی

نام‌های دیگر: نظام طبقاتی، نفی طبقات در اسلام

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

جامعه‌ای که اقلیتی حاکم بر اقتصاد و قانون و سرنوشت دیگران مسلط است.

تسلط اقلیتی حاکم بر راه و قوانین و سرنوشت بقیهٔ مردم

به‌طورکلی دوجور ممکن است یک جمعیت ساخته بشود، شکل اجتماعی به‌وجود بیاید. یک‌جورش این است که در میان پنجاه‌هزار، یا پنجاه‌میلیون جمعیتی که در فلان نقطه زندگی می‌کنند، یک طبقۀ از مردم، یک اقلیتی از مردم، حاکم و فرمان‌فرما و مسلط و سررشته‌دار و زمامدار تمام امور بقیۀ مردم باشند. راه مردم را آنها معین کنند، قوانین مردم را آنها بگذارند، اگر مردم برخلاف میل آنها رفتار کردند، به‌شدت از آنها انتقام بگیرند؛ اگر مردم به آنها گفتند شما بالای چشمتان ابروست، به‌شدت آنها را ادب کنند؛ اگر چنانچه در میان این جامعه یک حادثه‌ای پیش آمد، آن حادثه را به نفع خودشان کنند، اگرچه به زیان بقیۀ مردم باشد؛ اگر چنانچه قرار شد این اجتماع، این جمعیت، مورد یک بلایی قرار بگیرد، مردم …

طبقاتی بودن اقتصاد و حکومت و حقوق اساسی به سود طبقات بالا

… که می‌خواهند، همان را انجام بدهند؛ و یک عدۀ بیشتری مجبور بودند چشم به دست آنها باشند، گوش‌به‌فرمان آنها باشند، دست‌به‌بغل و کمر، درمقابل آنها باشند، سجده‌به‌خاک درمقابل آنها باشند؛ اگر یک اجتماعی به‌این‌صورت وجود پیدا کرد، که به این می‌گویند اجتماع طبقاتی؛ در این اجتماع، اقتصاد هم اقتصاد طبقاتی‌ست؛ در این اجتماع، حکومت هم به سود طبقات بالاست، طبقاتی‌ست؛ در این اجتماع، حقوق اساسی هم به سود طبقات بالاست؛ یعنی طبقاتی‌ست، این یک‌جور اجتماع.

اسارت همه یا اکثر مردم در برابر انسان‌های دیگر

دوجور ساختمانِ اجتماع داریم. یک ساختمانِ اجتماع است که مردمان، همه‌شان یا اکثریتشان بَرده و اسیرند درمقابل انسان‌های دیگر؛ یک نوع ساختمان و بنای اجتماعی داریم که مردمان، همه‌شان آزادند از اسارت قدرت‌های دیگر. همان‌طوری‌که در قِسم اول، وقتی حساب می‌کنید، اقتصاد به سود همان طبقۀ بالاست، حکومت در اختیار همان طبقۀ بالاست، حقوق و مزایای اساسی جامعه، مخصوص به آن طبقۀ بالاست، یا هرکسی به آنها نزدیک باشد؛ همچنین در این اجتماع دومی، اجتماع بدون طبقه، اجتماعی که کسی بر کسی زور نمی‌گوید و تحمیل نمی‌کند و تحکم نمی‌کند، در این اجتماع، اقتصاد همگانی‌ست، حکومت به‌معنای زمامداری، همگانی‌ست، در اختیار همه است. حقوق اساسی، همگانی‌ست، برای همه است، خلاصه، هرچه خوب است، …

ظلم و استثمار و تبعیض و قلدری در جامعهٔ طبقاتی

این دوجور جامعه؛ یک‌جور جامعۀ طبقاتی که در آن ظلم هست، جُور هست، اختلاف طبقاتی هست، استثمار[4] هست، تحکم هست، قلدری هست، تبعیض هست؛ و یک‌جور جامعۀ بدون طبقه که در آن عدل هست، انسانیت هست، آزادی هست ـ مخصوصاً روی آزادی تکیه دارم به‌جهتی، بعضی از اجتماعات بی‌طبقه‌ای که در دنیا از آن نام برده می‌شود، مِنهای آزادی، همه‌چیز دارد به ادعای خودشان ـ اجتماع بی‌طبقه‌ای که رفاه در آن هست و مخصوصاً …

پدید آمدن جوامع تبعیض‌آمیز به دست قیاصره و اکاسره و جباران

اجتماعات نوع اول که در آن تبعیض هست، آنها اجتماعاتی‌ست که قَیاصِره و اَکاسرۀ[5] عالَم و جباران تاریخ، آن اجتماعات را به‌وجود می‌آوردند. و اجتماعات نوع دوم، اجتماعات آباد و آزاد و بی‌تبعیض و انسانی، همان اجتماعاتی‌ست که انبیای عظام الهی در طول تاریخ به‌وجود می‌آوردند. می‌گویید مگر انبیا جامعه تشکیل دادند؟ در جواب می‌گوییم بله، انبیا جامعه‌ها تشکیل دادند. در قرآن نشانۀ جامعه‌هایی که انبیا تشکیل …

پدید آمدن به دست قدرت‌های سیاسی ضد دینی در تاریخ

دوجور جامعه داریم، هر دوجورش هم در تاریخ بوده. نوع بدش را، آنی‌که عقل، آن را بد می‌داند و انسانیت آن را تقبیح می‌کند، همیشه قدرت‌های سیاسیِ ضد دینیِ عالَم و تاریخ داشتند؛ نوع خوبش را، همیشه قدرت‌های الهی و معنوی تاریخ؛ یعنی انبیا. انبیا که می‌آیند در یک اجتماعی، برای چه می‌آیند؟ می‌آیند تا آن نوع اول را تبدیل کنند به نوع دوم، این روح حرف بحث امروز ماست.

نقد تقسیم چهارطبقه‌ای جامعه نزد مشرکان هند

… برای بدبخت بودن ساخته شده؛ من بندۀ خدایی هستم که آن خدا قدرتش بیشتر است، او بندۀ یک خدایی‌ست که آن خدا عُرضه‌اش کمتر است؛ مثل چیزی که بنی‌اسرائیل می‌گفتند. بنی‌اسرائیل می‌گفتند که خدای ما، خدای عالم، یَهُوَه[13] است و یَهُوَه لطفش به بنی‌اسرائیل بیشتر است. بت‌پرستان مشرک هندوستان می‌گفتند که جامعه به چهار طبقه تقسیم می‌شود، هر طبقه‌ای یک خدای مخصوصی دارند و از یک جای مخصوصی آفریده شده‌اند. اما بینش توحیدی خالص اسلامی می‌گوید تمام ممکنات و موجودات از یک‌جا، از یک مبدأ، از یک دست قدرت، آفریده و ساخته و پرداخته شدند؛ همه درمقابل او بندگان و بردگانند، همه درمقابل او اسیر قدرتند، همه باید فرمان او را ببرند. هیچ‌کس حق ندارد سرش را به پای دیگری …