رفتن به محتوای اصلی

تواصی به حق و صبراصطلاح

نام‌های دیگر: تواصی، تواصی به حق، سفارش به حق و صبر

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سفارش متقابل مؤمنان به حق و بردباری بر پایهٔ سورهٔ عصر.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار رهبران ائتلاف احزاب هشت‌گانه افغانستان— ۱۳۶۸/۰۴/۲۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۲
۱۳۶۸۱۴۰۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

البتّه من به شما عرض بکنم، شما نخواهید توانست جهاد بکنید مگر آن‌وقتى که متّحد بشوید؛ تنها، حتّى اراده‌ی جهاد هم در انسان ضعیف میشود. این «تَواصَوا بِالصَّبر» و «تَواصَوا بِالحَقّ» که در کنار ایمان و عمل صالح گذاشته شده،[4] این بیهوده نیست. «تَواصَوا بِالصَّبر» به‌خاطر این است که انسان، تنهایى اراده‌اش سست میشود، باید وصیّتش کنند مرتّب به پایدارى؛ «تَواصَوا بِالحَقّ» به‌خاطر این است که انسان همیشه در خطر گم کردن راه است، باید وصیّتش کنند مرتّب به حق؛ بنابراین این دو، دو رکن است، مثل ایمان و عمل صالح؛ ای بسا کسانی که ایمان و عمل صالح داشتند [ولى] این دو را نداشتند، همه‌ی زحماتشان بر باد رفت. وحدتتان را حفظ کنید، اراده‌تان را قوى کنید. اوّل در بین خودتان، به معناى واقعى کلمه با هم باشید؛ بعد در یک جمع بزرگ‌تر، به معناى واقعى کلمه با هم باشید؛ [آن‌وقت] همه‌ی این گره‌ها باز خواهد شد و خدا کمک خواهد کرد؛ ما هم شما را، هم دعا میکنیم، هم غیر از دعا هر کارى ‌ان‌شاءالله‌ از ما بربیاید [انجام میدهیم].

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

تواصی به صبر و حق دو رکن هم‌پای ایمان و عمل صالح

البتّه من به شما عرض بکنم، شما نخواهید توانست جهاد بکنید مگر آن‌وقتى که متّحد بشوید؛ تنها، حتّى اراده‌ی جهاد هم در انسان ضعیف میشود. این «تَواصَوا بِالصَّبر» و «تَواصَوا بِالحَقّ» که در کنار ایمان و عمل صالح گذاشته شده،[4] این بیهوده نیست. «تَواصَوا بِالصَّبر» به‌خاطر این است که انسان، تنهایى اراده‌اش سست میشود، باید وصیّتش کنند مرتّب به پایدارى؛ «تَواصَوا بِالحَقّ» به‌خاطر این است که انسان همیشه در خطر گم کردن راه است، باید وصیّتش کنند مرتّب به حق؛ بنابراین این دو، دو رکن است، مثل ایمان و عمل صالح؛ ای بسا کسانی که ایمان و عمل صالح داشتند [ولى] این دو را نداشتند، همه‌ی زحماتشان بر باد رفت. وحدتتان را حفظ کنید، اراده‌تان را قوى کنید. اوّل در بین خودتان، به معناى واقعى کلمه با هم باشید؛ بعد در یک جمع بزرگ‌تر، به معناى واقعى کلمه با هم باشید؛ [آن‌وقت] همه‌ی …

وظیفهٔ همه، از روحانی و استاد تا صداوسیما و مسئولان، در دعوت مردم به حضور

این مسئله‌ای که عرض کردم، مسئله‌ی حضور مردم در صحنه ــ که جزو لوازم حتمی اداره‌ی صحیح کشور و پیشرفت انقلاب و به نتیجه رسیدن انقلاب و به هدفها دست یافتن انقلاب است ــ باید ترویج بشود؛ هر کسی صدایی دارد، هر کسی زبان گویایی دارد، هر کسی مخاطبی دارد، هر کسی میتواند اثر بگذارد، باید روی این زمینه کار کند: وَ تَواصَوا بِالحَقّ؛[10] این حق است. تواصی به حق وظیفه‌ی همه است؛ روحانی باشد، استاد دانشگاه باشد، منبر باشد، صداوسیما باشد، مسئول سیاسی باشد، مدیر فلان دستگاه باشد، عالِم باشد، مرجع باشد، هر کسی باشد، وظیفه است. مردم را بایستی به حضور در میدان، ایستادگی در میدان، آشنایی با لوازم میدان وادار کنند. البتّه مسئولان حکومتی باید بدانند که مردم آماده‌اند، [لذا] وظیفه‌ی آنها سنگین است؛ هم مسئولان حکومتی، هم فعّالان عرصه‌‌های سیاسی و فرهنگی، باید زمینه را آماده کنند.[11] …

دستورالعمل همیشگی قرآنی و امروز بیش از همیشه

به نظر من، این دو جمله‌ی حیاتی و اساسی و جاودانی قرآن که «وَ تَواصَوا بِالحَقِّ وَ تَواصَوا بِالصَّبر»،[2] برای ما همیشه دستورالعمل است و امروز بیش از همیشه. تواصی به حق یادتان نرود؛ تواصی به صبر یادتان نرود. صبر یعنی پایداری، یعنی ایستادگی، یعنی خسته نشدن، یعنی خود را در بن‌بست ندیدن؛ این معنای صبر است. راه حق را بروید، دیگران را هم به راه حق بکشانید. کوشش کنید؛ بچّه‌های مؤمن، مسلمان، علاقه‌مند، هیئتی و به معنای واقعی کلمه قرآنی و اسلامی سعی کنند در محیط دانشگاه، …

توصیهٔ متقابل مردم به حق و صبر، راه حفظ بصیرت و صبر در جامعه

خب اگر این دو خصوصیّت وجود داشته باشد، دشمن غالب نمیشود. یکی از راه‌هایی که این دو خصوصیّت را بتوان در جامعه حفظ کرد، عبارت است از «تواصی»، همان که در سوره‌ی والعصر هست: وَ تَواصَوا بِالحَقِّ ‌وَ تَواصَوا بِالصَّبر؛ مردم یکدیگر را تواصی کنند؛ این زنجیره‌ی تواصی و توصیه کردن به یکدیگر [برقرار باشد]؛ هم توصیه به حق کنند، راه حق را تأکید کنند، هم توصیه‌ی به صبر بکنند؛ این، همه را نگه میدارد. اگر چنانچه تواصی به صبر و تواصی به حق و بصیرت در جامعه وجود داشته باشد، این جامعه به‌آسانی دستخوش تحرّکات دشمن نخواهد شد؛ امّا اگر چنانچه این جریان تواصی که زنجیره‌ی محافظت مؤمنان است، ‌قطع بشود قطعاً خسارت خواهد رسید: اِنَّ …

خطر قطع جریان تواصی: احساس تنهایی، نومیدی و ضعف اراده‌ها

… دارند که حقایق عالم را راحت بعکس و بدروغ وارونه نشان بدهند. امّا اینکه رشته‌ی تواصی به حق و صبر را در بین مؤمنان قطع کند، جریان تواصی را قطع کنند، چیز خطرناکی است؛ [اینکه] کاری کنند که مؤمنین به یکدیگر توصیه نکنند، همدیگر را حفظ نکنند، به یکدیگر امید ندهند؛ اگر قطع این جریان، بریده شدن جریان تواصی در جامعه اتّفاق بیفتد، خیلی خطرناک است. این موجب میشود که انسانها احساس تنهایی کنند، احساس نومیدی کنند و اراده‌ها ضعیف بشود، امیدها کمرنگ بشود، جرئت اقدام از دست برود. وقتی تواصی نبود، این اتّفاقات می‌افتد؛ و طبعاً وقتی این جور شد، امیدها کم شد و جرئتها کم شد و اراده‌ها ضعیف شد، قهراً هدفهای عالی و متعالی بتدریج از دسترس دور میشود و کمرنگ میشود و دست‌نیافتنی به نظر میرسد و به دست فراموشی سپرده میشود؛ که این افسران جنگ نرم ما نباید اجازه بدهند این اتّفاق بیفتد. من یک وقتی[25] گفتم جوانهای ما افسران جنگ نرم ما هستند. جوانها نباید اجازه بدهند یک چنین اتّفاقی بیفتد و باید امیدآفرینی کنند، باید توصیه‌ی به ایستادگی، توصیه‌ی به تنبلی نکردن، توصیه‌ی به خسته نشدن …

لزوم سفارش متقابل به حق و صبر برای منحرف نشدن از راه الهی

… که توصیه کننده به تقوا - که در این مجلس بنده هستم و در نمازهای جمعه و در سخنرانیها و در بیانات موعظه‌آمیز - نیاز کمتری به تقوا داشته باشد تا توصیه شونده؛ نخیر، بلکه گاهی توصیه کننده خودش به مراتب محتاجتر است به توصیه؛ اما موعظه، گفتن و توصیه کردن لازم است. لذا در شرع مقدّس اسلام «تواصی» وارد است. همه باید همدیگر را توصیه و سفارش به حق، صبر و حفظ راه مستقیم الهی کنیم تا از این راه منحرف نشویم.

دعوت دیگران به انتخابات، مصداق تواصی به حق

… تشویق کنند؛ این را آنجا گفتم؛ من حالا میخواهم علاوه‌ی بر آن عرض بکنم که این مخصوص افراد دارای سخن نافذ نیست؛ [بلکه] همه‌ی آحاد مردم، تک‌تک آحاد مردم خودشان را موظّف بدانند که علاوه بر اینکه در انتخابات شرکت میکنند دیگران را هم به شرکت در انتخابات دعوت کنند؛ این، تواصی به حق است: «وَ تَواصَوا بِالحَق»[16] که در قرآن کریم هست؛ این، توصیه کردن به حق است؛ این وظیفه است و این کار را انجام بدهند؛ افراد خانواده، دوستان، همکاران، معاشرین، آحاد مردم و کسانی که با آنها سر و کار دارید را به [شرکت در انتخابات] دعوت کنید.

تواصی به حق و صبر از وظایف ملت ایران

ما باید بدانیم با این بار سنگین امانتی که انقلاب اسلامی بر دوش ما، بر دوش ملّت ایران گذاشته و راه سعادتی که جلوی آنها باز کرده، ما وظایفی داریم؛ از جمله‌ی این وظایف، همین تواصی به حق و به صبر، و شناخت دشمن و ایستادگی در مقابل دشمن، و تسلیم نشدن در مقابل دشمن و اعتماد نکردن به این دشمن غدّار است. این عرض امروز ما.

نگه داشتن یکدیگر از لغزش با توصیه به راه حق و صبر

… در جاهای خطرناک که با ریسمان یکدیگر را، کمرها را، به هم وصل میکنند؛ یکی اگر پایش بلغزد، پرت نمیشود تا آخر کوه؛ وقتی به همدیگر وصل شدند، ریسمان بستند، اگر یکی لغزید، دیگران که هنوز نلغزیده‌اند، او را نگه میدارند و بالا میکشند؛ ارتباط و اتّصال، این‌جوری است. تَواصَوا بِالحَقِ‌ّ وَ تَواصَوا بِالصَّبر؛ هم به پیمودن راه حق یکدیگر را توصیه کنید، هم به صبر؛ صبر یعنی استقامت، ایستادگی، ثبات قدم، در مقابل حوادث تلخ نلغزیدن، نلرزیدن، مردّد نشدن؛ این عرض ما با شما است.

اهمیت توصیهٔ یکدیگر به خوبی‌ها در اجتماعات

… کنیم؛ این کار خیلى دشوارى است. در وزارت بایستى براى این برنامه‌ریزى کرد؛ در مجلس باید برنامه‌ریزى کرد؛ در نظام‌پزشکى باید برنامه‌ریزى کرد؛ در برخورد معلّمان و اساتیدى که در محیط‌هاى آموزشى پزشک تربیت میکنند، بایستى این مورد توجّه قرار بگیرد و پیاده بشود؛ در اجتماعات و باشگاه‌هایى که جمع میکند عناصر را با همدیگر ــ که این جزو جاهاى مهم است؛ «وَتَواصَوابِالحَقِّ ‌وَتَواصَوابِالصَّبر»[8] چیز خیلى مهمّى است ــ و در آنجایى که چشممان به چشم همدیگر مى‌افتد، یکدیگر را توصیه کنیم به چیزهاى خوب. پس این در اینجا بایستى دنبال بشود. یعنى اگر چنانچه ان‌شاءالله‌ این مجموعه‌ى شما، این نشست و اجلاس شما به یک نتیجه‌ى مشخّصى رسید، بعد [باید] دستگاه ادارى و آموزشى و انتظامى و انسانى و اخلاقى شما، یکسره به‌ کار بیفتد تا آن اخلاق پزشکى ــ آنچه شما آن را به‌ …

دستور قرآن به توصیهٔ یکدیگر به حق و صبر

بنده کوچک‌تر از آن هستم که بخواهم به کسى نصیحت و موعظه بکنم. خود من بیش از دیگران احتیاج دارم به موعظه و نصیحت، ولى دستور قرآن است که باید یکدیگر را توصیه کنیم به حق و توصیه کنیم به صبر و پایدارى در راه حق. و نفْس انسان، سرکش و فراموش‌کار است؛ تذکّرِ دم‌به‌دم لازم دارد. و به قدر احساس وظیفه، مطالبى را فکر میکنم که عرض میکنم. خود بنده هم مخاطب به همین مطالب هستم. و شروع مطلب را از همین آیه‌ى مبارکه قرار میدهم که مربوط است به جنگ اُحد. اگر چه جنگ اُحد یک حادثه‌ى …

نیاز همگان به موعظه و سفارش یکدیگر

من بیشتر از شما محتاجم که کسى این حرفها را به من بزند؛ بنده هم بایستى مورد همین موعظه‌ها قرار بگیرم؛ همه‌ی‌ ما محتاجیم؛ این‌جورى میتوان این بار سنگین را، این امانت استثنائى الهى را که در طول این چندین قرن بعد از صدر اسلام، خداى متعال این بار را بر دوش احدى نگذاشت که بر دوش شما گذاشت، به سرمنزل رساند، وَالّا روسیاهىِ دنیا و آخرت است. باید ما همدیگر را وصیّت کنیم.