رفتن به محتوای اصلی

تمدن غرب

نام‌های دیگر: تمدن غربی، تمدن صادراتی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تمدن و فرهنگ غربی، مبانی مادی و نقد آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت عید مبعث— ۱۳۶۴/۰۱/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۴۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۶همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

نقطه‌ی مرکزی هویّت تمدّن غربی عبارت است از تفکیک میان دین و پیشرفت؛ این نقطه‌ی مرکزی است: اگر میخواهید پیشرفت کنید، دین را باید کنار بگذارید؛ حالا [به طور] شخصی یک اعتقادی داشته باشید اشکال ندارد، امّا دین را در مسائل زندگی نباید دخالت بدهید، اگر میخواهید پیشرفت کنید؛ این نقطه‌ی اساسی و مرکزی هویّت تمدّن غربی است. جمهوری اسلامی درست نشانه گرفته همین مرکز را و شلّیک کرده و به هدف زده.

سوق دادن همگان به مادی‌گری و شکم و شهوت

… در دست دارند. اکثر ملّتها از پیشرفت علمى بى‌نصیبند و جمعى دانش خود را وسیله‌ى زورگویىِ به دیگران کرده‌اند. در گوشه‌ و کنار جهان، جنگها برپا است و دیگران هم دائماً از بُروز جنگ بیمناکند. در سطح جهان میان کشورها و نیز در اغلب کشورها میان طبقات مختلف تبعیض هست؛ تمدّن مادّىِ غرب همه را به مادّی‌گرى سوق میدهد و پول و شکم و شهوت، بزرگ‌ترینِ همّتها شده و میشود. و بالاخره صفا و یکرنگى و گذشت و ایثار، در بخشهاى عظیمى از عالم، جاى خود را به نیرنگ و توطئه و حرص و حسد و بخل و دیگر خوی‌هاى زشت داده است. جهان از لحاظ دانش و تکنولوژى و ابزار و سرعت و سهولت، بکلّى با گذشته تفاوت کرده ولى دردهاى مزمن و کهنه‌ى بشر همچنان …

فرورفتن تمدن غرب در لجن‌زار اخلاقی خود در آینده‌ای نه‌چندان دور

… خویش را فراهم ساخته‌اند. غرب در تهاجم همه‌جانبه‌ى خود، ایمان و خصال اسلامى ما را نیز هدف قرار داد و در سایه‌ى متاع دانشِ خود که همه بدان احساس نیاز میکردند، فرهنگ اباحی‌گرى و بى‌مبالاتى در دین و اخلاق را هم که خود دچار آن است، مصرّانه به جوامع ما صادر کرد. بى‌شک این لجن‌زار اخلاقى، روزى که چندان دور نیست، تمدّن کنونى غرب را در خود فرو خواهد برد و محو خواهد کرد. دنیاى اسلام، امروز بر اثر آن تهاجم خصمانه به‌‌اضافه‌ى عوامل درونى نسلهاى گذشته، در وضعى مصیبت‌بار است. فقر و جهل و عقب‌ماندگىِ علمى و ضعف اخلاقى و از همه بدتر تسلّط فرهنگى و بعضاً سیاسىِ دشمنانش بر آن از یک سو، و گرفتاری‌هاى بزرگى از قبیل مسئله‌ى فلسطین و …

تبدیل دانش بی‌اخلاق به بمب اتم و سلاح علیه غیرنظامیان

… است. امروز علّت اینکه دانش پیشرفته‌ى فوق مدرن دنیاى غرب و تمدّن غرب قادر نیست بشریّت را نجات بدهد، همین است که با انسانیّت همراه نیست. هر جایى که دانش باشد امّا وجدان و معنویّت و اخلاق و عاطفه و احساسات بشرى آنجا غایب باشد، بشر از آن دانش سودى نخواهد برد. دانشِ بدون معنویّت و اخلاق، بمب اتم میشود و به جان بى‌گناهان مى‌افتد؛ اسلحه میشود، غیر نظامیان را در لبنان و فلسطین اشغالى و دیگر مناطق عالم هدف قرار میدهد؛ موادّ کُشنده‌ى شیمیایى میشود، در حلبچه و بقیّه‌ى نقاط عالم، زن و کودک و مردان جوان و انسان و حیوان را به نابودى میکشد. اینها از کجا آمد؟ این موادّ کشنده از همین مراکز علم خارج شد؛ از همین کشورهاى اروپایى. آنها بودند که این مواد را ساختند و در اختیار یک رژیمى …

خشکی و دوری از معنویت به‌عنوان علت عصیان و آسیب‌های نوجوانان غربی

… خودشان بنیادگرایى یعنى خشکى بى‌ حدّ و اندازه‌اى که هیچ انعطافى در آن نیست. اسلام را این‌جور معرّفى میکنند؛ در حالى ‌که خشکى آنجا است، زندگىِ دور از معنویّت و عطوفت و رحمت و انسانیّت آنجا است، که حتّى محیط گرم خانواده هم قادر نیست کودکان را در خود نگه دارد. شما ببینید امروز در کشورهاى به‌اصطلاح پیشرفته‌ى صنعتى چقدر نوجوانان و کودکان بى‌سرپرست یا داراى سرپرستى که از خانه گریزان شده‌اند، شبها در خیابانها پرسه میزنند، به جنایت و قتل و آدمکشى و سیگارکشى و انواع و اقسام اعتیادهاى مضر دچار میشوند! این مال آنها است؛ همان خشکی‌ها است که این عصیانهاى جوانى را در آنجا به وجود مى‌آورد. از سى چهل سال قبل کارهایى که جوانها میکردند به اسمهاى مختلف [مانند] بیتل[5] و مانند اینها، تا امروز، همه به ‌خاطر این است که آن جوامع قادر نیستند عواطف انسانى را اشباع کنند، ارضاء کنند؛ خشکند، بى‌انعطافند، یک‌جانبه هستند، ظالمند، سخت‌گیرند. محیط اسلامى این‌‌جور نیست؛ محیط اسلامى، محیط رحمت، اعتدال، محیط حاکمیّت معنویّت و تقوا است، که خود معنویّت و تقوا، یعنى آغوشِ بازى براى همه‌ى عواطف انسانى، همه‌ى احساسات صحیح بشرى، براى همزیستى و آسایش …

وام‌داری دانش و تمدن غرب به علوم و معارف مسلمانان

… اختیار مسلمانان است. بخش عظیمی از منابع زیرزمینی که برای بنای امروز و فردای جهان مورد نیاز ضروری است، در این کشورها است. یک پنجم همه‌ی جمعیت دنیا متعلق به آنان است. بزرگترین بازار مصرف مصنوعات کشورهایی که خود را بر مسلمانان تحمیل کرده‌اند، در دست آنان است. فرهنگ غنی و ریشه‌دار و علوم و معارف آنان، اولین گامهای عروج به اوج دانش کنونی جهان را به غربیها آموخته و حق حیات به گردن دانش و تمدن غرب دارند. با این همه، مسلمانان، امروز در سطح جهان، در روند عمومی سیاست جهانی، در تصمیم‌گیریهای بزرگ عالم و در تعیین نظام همبستگی جهانی، هیچ نقشی ندارند؛ و از این بالاتر، بسیاری از کشورهای اسلامی در سیاست ملی خود، دنباله رو و محکوم یکی از چند دولت مستکبر و زورگوی …